T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2017/286 Esas
KARAR NO:2021/371
DAVA:İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:22/03/2017
KARAR TARİHİ:08/06/2021
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin hamili olduğu ... ... Şubesine ait 25/02/2017 keşide tarihli, ... çek numaralı ve 32.311,28-TL bedelli çekin çalındığını, bu yönde ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasından çekin iptalinin talep edildiğini, sonrasında çekin davalı ... Ünver'in elinde olduğunun öğrenildiğini, dava dosyasına gelen müzekkere cevapları ile çekin ... tarafından bankaya ibraz edildiğinin bildirildiğini, çekin ibrazı sırasında bankanın çekin çalıntı olduğunu söylediğini ve çekin sahibine iade edildiğini, akabinde faktoring şirketinin de çeki ve davalıyı polise ihbar ettiğini, çek üzerindeki son ciroya sahip davalının çekin meşru hamili olmadığını, müvekkilinin söz konu çeki ticari ilişki kapsamında başka bir şirketten aldığını ve ticari kayıtların bunu desteklediğini fakat davalı ile müvekkili arasında ticari bir ilişki bulunmadığını, bu çekin müvekkilinden çalındığını, çalınma olayından hemen sonra hırsızlık olayının faktoring şirketlerine de bildirildiğini, ayrıca suç duyurusunda da bulunulduğunu belirterek çekin istirdatı ile takibe konularak ödenmesi halinde paranın alacaklıya ödenmemesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalılara usulüne uygun tebligat yapılmış ise de davaya cevap verilmemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, kambiyo senedinden kaynaklanan çek istirdadı istemine ilişkindir.
Dava dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.
Mahkememizin 06.03.2018 tarihli duruşmasında verilen ara kararı ile; "Davacının çeki ticari ilişki kapsamında aldığını beyan ettiği dava dışı ...-..., Davacı Şirket ve Davalıların kayıtlarında çekin ticari ilişki kapsamında alınıp alınmadığı ve kayıtlarda bulunup bulunmadığının belirlenmesi için bilirkişi incelemesi yapılmasına, " karar verilerek dosya mali müşavir bilirkişiye tevdi edilmiş olup, sunulan 25/06/2018 teslim tarihli raporda özetle; yalnızca davacı ile dava dışı ... tarafından defter ve belgelerin ibraz edildiği, ,incelenmesi sonucunda davacı ile dava dışı lehtar/ciranta dava dışı ... arasında süregelen bir ticari ilişki bulunduğu, dava konusu çekin davacı ticari defterlerinde kayıt altına alınmadığının bildirildiği anlaşılmıştır.
Bu kapsamda dava dosyasının mahkememizce incelenmesi ve değerlendirilmesi neticesinde; dava, davacı tarafın davaya konu çekin meşru hamili olduğu, ve çekin rızası hilafına elinden çıktığı, davalıların çeki iktisapta kötü niyetli oldukları, çek üzerindeki ciroların sahte olduğu iddialarına dayalı çek istirdadı istemine ilişkindir.
Davaya konu çekin incelenmesi neticesinde ise; ... ... Şubesine ait, keşide yeri ..., keşidecisi dava dışı ... ... Tic. Ltd. Şti. Olan, ... seri numaralı, keşide tarihi 25/04/2017 olan, 32.311,28-TL bedelli çekin lehtarının dava dışı ... - ... olduğu, çekin ciro ile davalı ... ...A.Ş'ye devredildiği anlaşılmıştır.
Dava konusu çekin ibraz bilgilerinin istenilmesi hususunda çek hesabının ait olduğu ... ... şubesine müzekkere yazılmış, müzekkere yanıtında; dava konusu çekin 06/01/2017 tarihinde dava dışı ... tarafından ibraz edildiği, yine dava dışı ... Faktoring Şirketine yazılan müzekkere yanıtında; çekin davalı ... tarafından 17/01/2017 tarihinde faktoring işlemi için ibraz edildiği çekin çalıntı bilgisi bulunması sebebiyle kolluk aranarak kolluk görevlisine teslim edildiğinin bildirildiği anlaşılmıştır.
Davaya konu çekin dava sonrasında yeniden ibraz edilip edilmediği çek üzerinde başka bir ciro olup olmadığının tespiti bakımından, 09/02/2021 celse bir önceki celse ara karar gereği olarak, ... CBS'ye yazılan müzekkereye yanıt verildiği, verilen yanıtta davaya konu ... seri numaralı, 32.311,28 TL bedelli çek aslının savcılık emanet memurluğunun ... sayılı emanet makbuzu ile emanete alındığı bilgisinin verildiği, ekinde emanet makbuzunun sunulduğunun bildirilmesi üzerine mahkememizce davaya konu çek suretinin celp edildiği incelenmesinde; çekin keşidecisinin dava dışı .... Ltd. Şti. Olduğu, dava dışı ...'ün lehtar olduğu çeki ciro ile davalı ...Ş.'ye devrettiği anlaşılmıştır.
Çek istirdadı istemi ile açılan bu davada davacının, davaya konu çekte cirosunun bulunmaması sebebiyle öncelikle çekin meşru hamili olduğunu ardından çekin rızası hilafına elinden çıktığını ve çeki elinde bulunduran davalının kötüniyetli ve iktisapta ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir. Bu kapsamda dava konusu çekin ciro silsilesinin görünüşte düzgün olduğu, ciro silsilesinde kopukluk bulunmadığı, davalıların çeki iktisapta kötü niyetli ve ağır kusurlu olduğunun ispatı bakımından ise davacının kendisinden çeki ticari ilişki kapsamında aldığını iddia ettiği dava dışı ... ile aralarında ticari ilişki bulunduğu, çekteki ciroların sahte olduğu, çekin çalındığı dışında başkaca bir iddia ileri sürülmediği, davacı ile dava dışı ... arasında ticari ilişki bulunup bulunmadığının tespiti hususunda bilirkişi raporu alınmış olup, rapor ile davacı ile dava dışı ... arasında ticari ilişkinin varlığı tespit edilmiş ise de; bilindiği gibi taraflar arasında ticari ilişki bulunup bulunmadığı hususunun tek başına çekte cirosu dahi bulunmayan davacının çekin meşru hamili olduğunu, çekin rızası hilafına elinden çıktığı ve davalıların çeki kötüniyetle iktisap ettiklerini ispata elverişli olmayacağı kuşkusuzdur.
6102 sayılı TTK.'nın 790. Maddesi uyarınca, “ Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır”.
Yine TTK.'nın 792. Maddesi uyarınca, “Çek herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek sözkonusu olup da hamil hakkını 790. maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür” .
Yargıtay'ın bir çok yerleşik içtihatında " Poliçe, borçlanmaya ehil olmayan kimselerinin imzasını, sahte imzaları, şahısları bağlamayan imzalan taşırsa, diğer imzaların sıhhatine bu nedenle halel gelmez."; denilmiştir.
Yukarıda da ayrıntılı olarak izah edildiği üzere kambiyo senetlerinin sebepten mücerret özelliği dikkate alındığında; davacının çekin meşru hamili olduğunu, çekin rızası hilafına elinden çıktığını ve davalıların çeki iktisapta kötüniyetli ve ağır kusurlu olduğunu ispatlayamadığı anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak izah edildiği üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gerekli 59,30-TL karar ve ilam harcından peşin yatırılan 31,40-TL peşin harcın mahsubu ile eksik 27,90-TL harcın davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı taraflarca yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Kalan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgili tarafa iadesine,
6-Davalı taraflar vekil ile temsil edilmediklerinden davalılar lehine vekalet ücretine ilişkin karar verilmesine yer olmadığına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/06/2021
Katip ...
(e-imza)
Hakim ...
(e-imza)