T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2018/1033 Esas
KARAR NO:2021/685
DAVA:İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:08/11/2018
KARAR TARİHİ:23/11/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında ... ili, ... ilçesi, ... mahallesi, ... Meydanı caddesi, 10 pafta, 58 ada, 94 parsel üzerindeki taşınmaz üzerinde müvekkili lehine tesis edilen 100.000,00 TL bedelli fekki bildirinceye kadar geçerli 05/08/2014 tarihli ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile ilamsız takip başlatıldığını, dosyada ipotekli taşınmaz malikine gönderilen ödeme emrinin tebliğ edildiğini, borçlu vekili tarafından yetkiye ve borca itiraz edildiğini belirterek davanın kabulü ile takibe yapılan itirazın iptaline, davalının %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle dava konusu ipotekli taşınmaz hakkında ... 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin ...esas sayılı dosyasının mevcut olduğunu, bu dosyanın bekletici mesele yapılmasını talep ettiklerini, yetki itirazında bulunduklarını, icra takibinin ve davanın kötü niyetli olarak açıldığını, müvekkilinin 30/12/2008 yılında ... ve ... San. Tic. Ltd. Şti. İsimli şirketini devrettiğini, bu tarihten sonraki borçlardan müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile davalı aleyhine yapılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.
Mahkememizde açılan dava: İİK.nun 67. maddesi gereğince itirazın iptali davasıdır.
Dava konusu ihtilaf; ile ilgili alacak nedeniyle yapılan takibe itirazın iptali koşullarının oluşup oluşmadığına ilişkindir.
Dosyamıza getirtilen .... İçra Müdürlüğü'nün ... Esas Sayılı Dosyasının İncelenmesi Neticesinde;-.... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasında 14.03.2018 harçlandırma tarihinde davacı tarafından dava dışı ... ve ... ve Ticaret Limited Şirketi ile dosyamız davalısı ... aleyhine İpoteğin Paraya Çevrilmesi Yolu İle Takipte Ödeme Emri ile takip başlatıldığı,
-Davacı/alacaklı şirketin takip talebinde; 100.000,00 TL tutarındaki ipotek asıl alacağını icra gideri, vekalet ücreti ve takip tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek yıllık 4 0,0 oranında sıfır faiz ile birlikte tahsilini T. Borçlar Kanunu'nun 100. maddesi uyarınca fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile talep ettiği,
- Takip talebinin sebebi olarak, .... İcra Müdürlüğü ... Esas ve .... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosya alacaklarının tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla ... İli ... İlçesi ... Mahallesi ... Meydanı 10 Pafta 58 Ada 94 Parsel taşınmaz üzerindeki 05.08.2004 tarihinde tesis edilen 100.000,00 TL bedelli ipoteğin paraya çevrilmesinin gösterildiği, -T.C. İpotek Belgesi'nde ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... Meydanı Caddesi, 10 Pafta, 58 Ada, 94 Parsel” üzerindeki taşınmazın malikinin dosyamız davalısı ... olduğunun görüldüğü ve 05.08.2004 tarih ve ... yevmiye no.lu 100.000,00 TL bedelli ipotekin kayıtlı olduğu,
-05.08.2004 tarih ve ... yevmiye no.lu Tapu Sicil Müdürlüklerince Düzenlenen Resmi Senet'te ... çocukları ... ve ...'nin borçlu sıfatı ile, ... Petrol ve Ticaret A.Ş.'nin alacaklı sıfatı ile bulunduğu ve “... ... Mahalle ... Meydanı Caddesinde kadastronun 58 ada 94 parselini teşkil eden 615.26 m2 miktarındaki arsa'nın 1/3 hissesi ... oğlu ... ve 2/3 hissesi ... oğlu ... adlarına kayıtlı olup bu kerre işbu gayrimenkulün tamamını ... ve ... Ürünleri ve Sanayi Ticaret Ltd.Şti.'nin ... Petrol ve Ticaret A.Ş.'ne doğmuş ve doğacak borçları için bila faiz....derece ve birinci sırada fekki alacaklı şirket tarafından bildirilinceye kadar devam etmek üzere 100.000,00 TL bedel karşılığında ipotek tesis ettiklerini ve alacaklı şirket adına ..İpoteği bu bedelle ve bu suretle kabul ettiğini birlikte tescilini talep ve beyan ettiler.” ifadeleri ile senetin düzenlendiği,
-Ödeme emrinin davalı/borçluya 22.03 2018 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun takibe itirazı üzerine işbu itirazın iptali davasının açılmış olduğu, davanın, İİK.67.maddesinde yazılı 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
İddia, savunma, toplanan deliller, celbedilen takip dosyaları ... ATM dosyası değerlendirilmek suretyile bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş ve bilirkişi tarafından sunulan 28/01/2020 tarihli kök raporda özetle;
"...Dava dosyası ve dosyaya celp edilen diğer tüm dosyalar ile davacı şirket ticari defterlerinin denetlenmesi ile her türlü nihai karar ve hukuki değerlendirme Sayın Mahkeme'ye ait olmak üzere;
-İş bu davaya konu edinilen .... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasında 14.03.2018 harçlandırma tarihinde davacı tarafından dava dışı ... ve ... ve Ticaret Limited Şirketi ile dosyamız davalısı ... aleyhine İpoteğin Paraya Çevrilmesi Yolu İle Takipte Ödeme Emri ile takip başlatıldığı,
- Takip talebinin sebebi olarak, .... İcra Müdürlüğü ... Esas ve .... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosya alacaklarının tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla ... İli ... İlçesi ... Mahallesi ... Meydanı 10 Pafta 58 Ada 94 Parsel taşınmaz üzerindeki 05.08.2004 tarihinde tesis edilen 100.000.00 TL bedelli ipoteğin paraya çevrilmesinin gösterildiği,
-Yukarıda açıklandığı üzere davacının .... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasında takip tarihi itibari ile her ne kadar dava dışı ... Ltd.Şirketinden 6.584,05 TL ana para alacağı bulunmuşsa da davalının davacı şirkete evvelce vermiş olduğu 10.000,00 TL teminatın davacı şirket kayıtlarında 10.08.2018 tarihinde davalı lehine virmanı ile bu kez 10.08.2018 tarih itibari ile dava dışı ... Şirketinin davacıdan (10.000,00 TL -6.584 05 TL) 3.415,95 TL alacaklı olduğu,
-.... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas Sayılı Dosyası ile açılan takibin kesinleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 14.09.2015 tarih ve ... Esas nolu ... Karar nolu ilamına dayanak gösterildiği, 13, Asliye Ticaret Mahkemesinde açılan davanın isee dosyamız davalısı ...'nin değil eski ortağı olduğu ... ... Ltd.Şti. ile dava tarihinde Şirket Müdürü olan ... aleyhine açılmış olduğu ve davacı lehine sonuçlandığı, ilgili takibin kesinleştiği, harca esas değerin takip talebinde 111.106,83 TL olarak gösterildiği bu durumda ilgili takip talebinin 100.000,00 TL bedelli ipotek tutarının üzerinde olduğu,
-Dosya kapsamında davalı ...'nin dava dışı ... ....Ltd.Şti.'nde hisselerini devredek ayrılmış olduğu, ancak hisse devir tarihinin dosya kapsamında tespit edilemediği,
-Davaya konu takip talebindeki T.C. İpotek Belgesi'nde ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... Meydanı Caddesi, 10 Pafta, 58 Ada, 94 Parsel” üzerindeki taşınmazın malikinin dosyamız davalışı ... olduğunun görüldüğü ve 05 08.2004 tarih ve ... yevmiye nolu 100.000.000 TL bedelli ipotekin kayıtlı olduğu,
-05.08.2004 tarih ve ... yevmiye no.lu Tapu Sicil Müdürlüklerince Düzenlenen Resmi Senet'te ... çocukları ... ve ...'nin borçlu sıfatı ile, ... Petrol ve Ticaret A.Ş.'nin alacaklı sıfatı ile bulunduğu ve “... ... Mahalle ... Meydanı Caddesinde kadastronun 58 ada 94 parselini teşkil eden 615.26 m2 miktarındaki arsa'nın 1/3 hissesi ... oğlu ... ve 2/3 hissesi ... oğlu ... adlarına kayıtlı olup bu kerre işbu gayrimenkulün tamamını ... ve ... Ürünleri ve Sanayi Ticaret Ltd.Şti.'nin ... Petrol ve Ticaret A.Ş.'ne doğmuş ve doğacak borçları için bila faiz....derece ve birinci sırada fekki alacaklı şirket tarafından bildirilinceye kadar devam etmek üzere 100.000,00 TL bedel karşılığında ipotek tesis ettiklerini ve alacaklı şirket adına
-.. İpoteği bu bedelle ve bu suretle kabul ettiğini birlikte tescilini talep ve beyan ettiler.” ifadeleri ile senetin düzenlendiği,
-T.C. ... Kaymakamlığı Tapu Müdürlüğü 16.03.2018 tarihli cevap yazısında, ... Mahallesi 58 Ada 94 Parsel olan taşınmazın 1/3 payının ...'ye, 2/3 payının ...'ye ait payı üzerindeki Satışa Arz Şerhinin Tesisi işlemi yapıldığı beyanı ile kayıt örneğinin icra dosyasına ibraz edildiği, tapu kayıt örneği incelendiğinde ...'nin söz edilen taşınmazda 2/3 payı 03.03.1994 tarihinde 1/3 payı ise 29.11.2011 tarihinde edindiği, taşınmazda 100.000,00 TL bedel ile 05.08.2004 tarih ve ... yevmiye no.lu işlem ile dosyamız davacısı ... Petrol ve Ticaret A.Ş. lehine ipotek tesis edildiği, ayrıca aynı taşınmaz üzerinde 12.152,90 TL tutarlı borç için ... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün 07.09.2016 tarih ve 5457 yevmiye no.su ile kayıtlı kamu haczinin bulunduğu,
Sayın Mahkemenin 13.06.2019 tarihli ara kararından ... 5. Asliye Hukuk Mahkemesi ...Esas sayılı dosyasında işbu dosyanın bekletici mesele yapıldığının görüldüğü, Hususları tespit edilmiş olup, " şeklinde tespit ve görüş bildirildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce 12/11/2020 tarihli celsede dosyada mevcut olan ibra sözleşmesinin tüm borçlar ve özellikle ipotek borcunu kapsayıp kapsamadığı ve davalı tarafın rapora karşı itirazları da değerlendirilmek suretiyle rapor tanzimi için dosya yeniden bilirkişiye tevdi edilmiş olup sunulan 22/03/2021 tarihli ek raporda özetle;
"... Dava dosyasına 20.09.2010 tarihli en son Akaryakıt Bayilik Sözleşmesi ile Satış 20.09.2010 Taahhütnamesi sunulmuştur.
Yukarıdaki ibraname incelendiğinde “....07.10.2004 ve 01.09.2006 tanzim ve imza tarihli istasyonlu akaryakıt bayiliği ilişkisi kapsamında ve bu akaryakıt bayilik ilişkisi ile ilgili olarak ... ve BAYİ birbilerini kesin olarak ibra etmiştir.” İfadesi yer almaktadır.
Yukarıdaki ifadeden son bayilik sözleşmesine ait borçların ibraname içinde yer almayacağı, bu hususun kabulü halinde ise ipotek borcunu da kapsamayacağı kanaatine varılmakla,
-Sayın Mahkeme tarafından verilen görevlendirme ile yapılan tespit ve değerlendirmeler yukarıda izah edilmiş olup, kök rapordaki netice bölümünde sadece;
-Dosya kapsamında davalı ...'nin dava dışı ... .. Ltd.Şti 'nde hisselerini devredek ayrılmış olduğu, ancak hisse devir tarihinin dosya kupsamında tespit edilemediği, maddesi açıklığa kavuşturulmuş olup, diğer tespitlerin aymı şekilde devam ettiği," şeklinde görüş bildirilmiştir.
Bu kapsamda, davacı ...'in 5015 Sayılı Kanun ve ilgili mevzuat kapsamında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun tanzim ettiği “Dağıtıcı Lisansı” kapsamında akaryakıt sektöründe faaliyet gösterdiği ve faaliyeti çerçevesinde bizzat belirlediği noktalarda kendi marka ve logosu altında ... standartlarında kurulacak/kurulu akaryakıt istasyonlarında akaryakıt, LPG ve madeni yağ satış faaliyetini gerçekleştirdiği, davacı ... ile davalının eski ortağı olduğu dava dışı ... ve Mam, ... ve Ticaret Limited Şirketi arasında 2004, 2006 ve 2010 yıllarında Akaryakıt Bayilik Sözleşmesi imzalanmak suretiyle bayilik hakkı verildiği, dava dışı ... ve ... ve Ticaret Limited Şirketi'nin doğmuş ve doğacak tüm borçlarının teminatını teşkil etmek üzere davalı ...'nin maliki olduğu ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... Meydanı Caddesi, 10 Pafta, 58 Ada, 94 Parsel”de bulunan taşınmazı davacı ... lehine 100.000,00 TL bedelle ipotek tesis ettirdiğini, davacı şirket ile davalı arasında en son imzalanan 20.09.2010 tarihli bayilik sözleşmesi 54. Maddesinde yetki sözleşmesi yapıldığını ve İstanbul Mahkemeleri ve İcra Dairelerinin yetkili kılındığı anlaşılmıştır. Bu nedenle de mahkememizce 19/02/2019 tarihli ön inceleme duruşmasında sözleşmenin 54. Maddesi uyarınca davalı tarafın yetki itirazının reddine karar verildiği anlaşılmaktadır. Dava dışı şirket ile davacı şirket arasında en son imzalanan 20.09.2010 tarihli bayilik sözleşmesinin olağan şartlarda 20.09.2015 yılında sona erecek olmasına karşın dava dışı ... ve ... ve Ticaret Ltd.Şti.'nin ... 3. Noterliği'nin 13.06.2013 tarih ve 12234 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile bayilik ilişkisinin sona erdirdiği, davacı şirketin dava dışı şirketin 20.09.2010 tarihli akaryakıt bayilik sözleşmesi ve eki niteliğinde imzaladığı Protokol ve Satış Taahhütnamesi uyarınca 02.09.2010 tarihinden 20.09.2012 tarihlerine ilişkin yıl esasına dayalı satış taahhütlerini yerine getirmeyerek davacı şirketi zarara uğrattığı ve sözleşmenin erken feshedilmesi nedeniyle davacı şirketi elde edeceği kardan mahrum bıraktığı iddiası ile dava dışı ... Ltd.Şti. aleyhine satış taahhüdünü ihlalden kaynaklı cezai şart ile kar mahrumiyetinin tahsili amacıyla dosyamıza celbedilen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile dava açıldığı yapılan yargılama neticesinde Mahkemece 14.09.2015 tarih ve ... Esas ve ... Sayılı kararı ile davanın kabulü ile toplam 30.000.-USD'nin faizi ile birlikte tahsiline karar verildiğini, kararın kesinleştiği ve kararın davacı tarafından .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibine konu edildiği takibin kesinleştiğini ancak herhangi bir ödeme söz konusu olmadığı anlaşılmıştır.
Davalı tarafından savunmaya esas altında davacının imzası ve davalının eski ortağı olduğu bayi olan ... Petrol... Ltd. Şti.'nin kaşe ve imzasının bulunduğu ve taraflarca imzası inkar edilmeyen ibranamenin incelenmesinde; "... akaryakıt satış ve servis istasyonu ile ilgili 07.10.2004 ve 01.09.2006 tanzim ve imza tarihli istasyonlu akaryakıt bayiliği kapsamında ve akaryakıt bayilik ilişkisi ile ilgili olarak ... ve Bayi birbirlerini kesin olarak ibra etmiştir. ... ile Bayi arasında yukarıda tapu bilgileri verilen istasyonla ilgili olarak 2010 tanzim ve imza tarihli yeni bayilik sözleşmesi ve bu sözleşmeye ilave olarak bir kısım hukuki sonuçlar doğuran metinler imza edilmiş olup, yeni akaryakıt bayilik ilişkisi, işbu ibranamenin konusu ve kapsamı dışında tutulmuştur.” şeklinde olduğu, ibraname içerisinde yer verilen taşınmazın işbu davaya dayanak ipotek tesis edilmiş olan taşınmaz olduğu anlaşılmıştır. Söz konusu ibranamede açıkça ibranamenin hangi dönemleri kapsadığı belirtilmiş ve 2010 tanzim tarihli yeni sözleşmenin ibraname kapsamı dışında tutulduğu belirtilmiş olması karşısında söz konusu ibranamenin ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takibe dayanak .... Asliye Ticaret Mahkemesi kararı ile hüküm altına alınan davacının 2010 tarihli sözleşme kapsamındaki alacağını kapsamadığı açıkça anlaşılmaktadır.
Taşınmaz rehninin bir çeşidi olan ipotek ise, Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) 881 ilâ 897. maddeleri arasında düzenlenmiştir. Söz konusu maddelerde ipoteğin tanımı yapılmaksızın, ipoteğin amacı ve niteliği (m. 881), kurulması ve sona ermesi (m. 882-887), hükümleri (m. 888-891) ve kanuni ipotek hakları (m. 892-897) ile ilgili hususlar ele alınmıştır.
16. Doktrinde ipotek kavramı, kişisel bir alacağı güvence altına alma amacını güden, kıymetli evraka bağlı olmayan ve bir taşınmazın değerinden alacaklının alacağını elde etmesi olanağını sağlayan sınırlı ayni hak olarak tanımlanmaktadır (Akipek, Jale/Akıntürk, Turgut: Eşya Hukuku, 2009, s. 786; Gürsoy, Kemal/Eren, Fikret/Cansel, Erol: Türk Eşya Hukuku, 1984, s. 1032).
Türk Medeni Kanunu’nun 881/1 maddesinde ise, "Halen mevcut olan veya henüz doğmamış olmakla beraber doğması kesin veya olası bulunan herhangi bir alacağın ipotekle güvence altına alınabileceği...",
Türk Medeni Kanunu’nun 881/2. maddesine göre; ipoteğin mutlaka borçlunun taşınmazı üzerinde kurulması zorunlu değildir. Üçüncü kişi başkasının borcu için malik olduğu taşınmazı üzerinde alacaklı lehine ipotek tesis edebilir.
Davalının eski ortağı olduğu dava dışı ... ve Mam, ... ve Ticaret Ltd.Şti.'nin bayilik ilişkisinden kaynaklı doğmuş ve doğacak borçlarının teminatını teşkil etmek üzere ipotek resmi senedine imza atarak ipoteğin tesis edilmiş olması ipotek hakkına ve tesisine ilişkin yukarıda ayrıntılarına yer verilen Türk Medeni Kanunu'nun 881-897 maddeleri arasındaki düzenlemeler gereğince davalının dava dışı şirketin borcuna teminat teşkil edecek şekilde davacı lehine ipotek tesis ettirmiş olması karşısında; davalının söz konusu şirketteki hisselerini devretmiş olduğu, artık dava dışı borçlu şirketin ortağı olmadığı ve bu sebeple de dava dışı şirketin davacıya borcundan dolayı sorumluluğu bulunmadığına ilişkin savunmasına geçerlilik tanımak mümkün değildir. Yapılan bu açıklamalar doğrultusunda dosya kapsamında alınan kök ve ek raporun da dosya kapsamına göre denetime elverişli olduğu hususları bir bütün olarak dikkate alınmak suretiyle davanın kabulüne, takibe dayanak alacağın kesinleşmiş mahkeme kararına dayanması sebebiyle likit olduğu gözetilerek alacağın %20 'si oranında hesap olunan 20.000,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak izah edildiği üzere;
1-Davanın KABULÜ ile davalı tarafından .... İcra Dairesinin ... esas sayılı ipoteği paraya çevrilmesi yoluyla yapılan icra takibine İTİRAZIN İPTALİ ile takibin aynen devamına,
2-Alacağın %20'si oranında hesap edilen 20.000,00-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Alınması gerekli 6.831,00 TL karar ve ilam harcından 1.207,75 TL peşin harcın mahsubu ile geriye kalan 5.623,25 TL eksik harcın davalıdan alınmasına,
4-Davacı tarafça başlangıçta yapılan 41,10 TL yargılama gideri ile yargılama aşamasında yapılan 684,00 TL masraf olmak üzere toplam 725,10 TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
5-Gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
6-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 13.450,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 23/11/2021
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza