T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2018/1113 Esas
KARAR NO:2021/246
DAVA:İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:30/11/2018
KARAR TARİHİ:30/03/2021
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Mah. ... Sok. No: ... adresinde bulunan işyeri her ne kadar müvekkili adına kayıtlı ise de ve dava konusu çek dahil olmak üzere çek ve diğer işlemler müvekkilinin imzasını ihtiva etse de, işyerinin müvekkilinin babası tarafından fiilen işletildiğini, müvekkilinin babasının talimatı üzerine hazırlanan çekleri imzaladığını ve imzalı ve imzasız çek koçanlarını kasada bulundurduğunu, 17/07/2017 tarihinde anılan işyerinin kapısı ve içerideki kasanın kapılarının kırılarak hırsızlık cereyan ettiğini, icra takibine konulan çekin ve tüm çek koçanlarının çalındığını, müvekkilinin şikayeti üzerine soruşturma başlatıldığını, soruşturmanın halen devam ettiğini belirterek davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu çekin müvekkili şirket ile arasında ticari ilişki bulunan .... Ltd. Şti. tarafından alındığını, söz konusu müvekkili şirketten önceki ciranta olan .... Ltd. Şti.'nin müvekkili şirket ile arasındaki ticari ilişkiden doğan borcu sebebiyle müvekkili şirkete verdiğini, söz konusu çekin .... Ltd. Şti. tarafından borcuna mahsuben müvekkili şirkete verildiğini, müvekkili şirket tarafından da ciro silsilesi gereği .... Ltd. Şti.'ye verildiğini, daha sonrasında .... Ltd. Şti. Çeki bankaya ibraz ettiğini, ancak çek karşılığı olmaması sebebiyle çeki müvekkili şirkete verdiğini, çek karşılığı olmaması sebebiyle müvekkili şirketin .... Ltd. Şti.'ye borcu ödemiş ve çeki iade aldığını, çek karşılığının olmaması sebebiyle bu sefer müvekkili şirketin çeki kendisine veren önceki ciranta .... Ltd. Şti.'ye başvurduğunu, ancak söz konusu borcun ödenmemesi sebebiyle çekin icra takibine konu edildiğini belirterek davanın reddine, yargılama giderlerinin ve avukatlık ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, TTK'nın 792.maddesi uyarınca açılan çek istirdadı istemine ilişkindir.
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.
İddia, savunma, toplanan deliller ve tarafların ilişki dönemlerine ait davalı ve dava dışı .... Ltd. Şti.'nin ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş ve bilirkişi tarafından sunulan raporda özetle; -.... İcra Müdürliiğü'nün ... Esas Sayılı dosyasında;
Alacaklının ... A.Ş,
Borçluların ise; ... (davacı)
...Şti.,... Ltd.Şti.
Takip talebinin sebebi olarak ... .... Bankası'ntn ... seri no.lu 15.10.2017 keşide tarihli 16.10.2017 ibraz tarihli 10.400,00 TL tutarlı çekin gösterildiği,
.... İcra Dairesi'nın ... E. sayılı dosyada şikayete konu olan... no.lu çekteki cirantaların sırasıyla;
-... Ltd.Şti. -...
-....Ltd.Şti.
-... A.Ş.
-Çekin arka yüzünde 16,10.2017 tarihinde takas sistemi kapsamında ödeme yapılmadığına dair şerlim düşüldüğü,
-Çekin 07.11.2017 tarihinde ... tarafından ibraz edildiği ve 1.410,00 TL tutarın ödendiği ve ... tarafından 15.01.2018 tarihli yazı ile T.C. ... Cumhuriyet Başsavcılığı Genel Soruşturma Bürosu'na ...'a ait ... no.lu çalındığı bildirilen çek yaprağının ibraz edildiği ... Bayrampaşa Şubesi'nden banka yükümlülüğü gereği ödendiğinin bildirildiği,
-Davalı ... ....A.Ş. tarafından .... İcra Müdiirlüğü'nün ... Lsas
Sayılı dosyasında başlatılan takipte çek bedeli olan 10.400,00 TL tutarın değil 8 990,00 TL asıl alacak üzerinden takibin başlatıldığı, (10.400,00 TL -1.410,00 TL = 8.990,00 TL)
Yukarıda açıklanan gerekçeler ile davacı ... Tın ... ... Şubesi ... Jban no.lu hesabından 05.10.2017 keşide tarihli 10.400,00 TL bedelli hamiline düzenlenen ve davacı tarafından çalındığı iddiası olan çekin davalının incelenen 2017 yılı ticari defter ve kayıtlarına, fatura ve tahsilat makbuzu belgelerine göre dava dışı ... Ltd.Şti.'nden süregelen ticari ilişkisi nedeniyle alındığı görüşleri bildirilmiştir.
TTK'nın 792. maddesine göre; "Çek herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790.maddesine göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çek geri vermekle hükümlüdür." aynı Kanunun 790.maddesinde ise "Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve bir birine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır. Çizilmiş cirolar yazılmamış hükmündedir. Bir beyaz ciroyu diğer bir beyaz ciro izlerse, bu son ciroyu imzalayan kişi çeki beyaz ciro ile iktisap etmiş sayılır" düzenlemesi bulunmaktadır.
Somut olayımıza bakıldığında; davada çekin istirdadı talep edilmiş, davacı keşideci tarafından çekteki imzaya itiraz edilmemiştir. İlgili çek incelendiğinde çekte ciro silsilesinin düzgün olduğu kopukluk bulunmadığı, çek keşidecisi davacı ile davalı ciranta arasında birden fazla ciro bulunduğu, davalının çeki kendinden önce gelen dava dışı ciranta ... .Tic.Ltd. Şti. ile ticari ilişki kapsamında aldığını belirttiği, bunun ispatı için ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasını talep ettiği, bu kapsamda bilirkişi incelemesi yapıldığı ve davaya konu çekin aradaki ticari ilişki kapsamında dava dışı ciranta tarafından davalıya teslim edildiğinin tespit edildiği söz konusu raporun denetime elverişli olduğu, kaldı ki; davacı keşideci çekin rızası dışında elinden çıktığını kanıtlayamadığı gibi, davalının iktisabında ağır kusur veya kötü niyetli olduğunun davacı tarafından kanıtlanmadığı, kıymetli evrak olan çekin sebepten mücerret bir ödeme aracı olduğu, çekin yetkili hamilinin iktisap nedenini ve şeklini kanıtlama yükümlülüğü bulunmadığı, davalının kötü niyetli olduğunu veya çeki iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispata elverişli olmadığı, kayıp çek ile ilgili soruşturma akıbetinin beklenmesinin de sonuca etkili olmayacağı anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak izah edildiği üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 59,30 TL ilam harcının peşin yatan 177,61 TL'den düşümü ile 118,31 TL fazla harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
5-Davalı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 4.080,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 30/03/2021
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza