T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2018/1151 Esas
KARAR NO:2023/308
DAVA:Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:11/12/2018
KARAR TARİHİ:11/04/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirketin, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 93. ve Gümrük Yönetmeliğinin 77 ve devamı maddeleri uyarınca, Gümrük Müdürlüklerinin kontrol ve denetimine bağlı olarak ticari faaliyet gösteren “Antrepo/Geçici Depolama Yeri” işleticisi olduğunu; davalı şirkete ait tehlikeli eşya niteliğindeki eşyaların, müvekkili şirketin Geçici Depolama yerine konulduğunu, bu hizmete ilişkin davacı şirketin, davalı şirketten 22.413,73 'TL toplam alacağının olduğunu, davacı şirket tarafından, davalı şirkete antrepo ücretinin ödenmesi hususunda her bir özet beyan kapsamındaki eşyalar için ayrı ayrı olmak üzere 03.05.2018 ve 08.10.2018 tarihli ihtarnameler ile bildirimde bulunulduğunu, davalı tarafın, tebliğ aldığı bu ihtarnamelete vekili aracılığı ile 27.07.2018 ve 31.10.2018 tarihli yazılar ile itirazda bulunulduğunu tüm bu nedenlerle davanın kabulü ile toplam 22.413,73 TL ardiye ve imha giderinin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine; yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı şirket tarafından, davalı şirkete gönderilen 03.05.2018 tarihli 4 farklı ve 08.10.2018 tarihli 1 farklı özet beyannamede, ardiye ve imha/ tasfiye işlemleri için yapıldığı iddia olunan 5 farklı ihtarnamenin gönderilmiş olduğunu; açılan davada ise ihtarname içeriğinde belirtilen 4 özet beyana ilişkin numaraların aynı olmakla birlikte, 1 özet beyana ilişkin numaranın farklı olması suretiyle açılmış bulunan davada toplam 22.413,73 TL ardiye ve imha giderinin talep edildiğinin görüldüğünü, taraflarına gönderilen ihtarnamelerde belirtilen ücret miktarları ile dava dilekçesinde belirtilen tutarlar arasında fahiş farklılığın sebebinin anlamlandırılamadığını, dava konusu 5 farklı beyannamenin her birisinin Geçici Depolama Statüsünde bir eşya olduğunun anlaşılmakla, antrepo rejimine veya herhangi bir rejime tabi bir eşya olmadığının da özet Beyan Numaralarından tespit edilebildiğini; beyan numaralarında (IM- IMPORT) kodunun yer aldığını, bu kodun anlamının “İthalat Özet Beyan” olduğunu, eğer antrepo rejimine tabi bir eşyanın olmuş olsa idi (AN) kodu ile gösterilmesi gerektiğini; bu simgeletin eşyanın Geçici Depolama statüsünde olduğunun göstergesi olduğunu; bu nedenle deniz yolu dışında gelen eşyanın en fazla 20 gün süre ile Geçici Depolama yerinde kalabileceğini, 4458 sayılı Kanun'un 46. maddesinde 20 gün içinde tamamlanır denilmek suretiyle de sabit olduğunu, özet beyanname de belirtilen ürünlerin tamamının deniz yolu dışında bir yol ile' geldiği anlaşıldığından, 20'nci günü izleyen günden itibaren başlamak suretiyle geçici depolama ve antrepo işleticileri tarafından bu ürünletin tasfiyelik hale geldiklerine ilişkin "Tasfiye Listesi' düzenlenmesi ve ilgili Gümrük İdaresine gönderilmelerinin gerektiğini özet beyanname verilen ürünlere ilişkin olarak, 20 + 30 günlük sürelerin sonunda, 51'nci günden itibaren imha edilmesi gerekirken; imha işleminin işleten tarafından kusurlu olarak ve muhtemelen ardiye ücretini artırmak amacıyla oldukça uzun ve makul olmayan bir süte bekletilmesinin açıkça hakkın kötüye kullanımı teşkil edeceği ve bu gecikmeden ötürü beyan sahibinin herhangi bit kusur ve sorumluluğu bulunmadığının kabulü gerektiğini, diğer taraftan, özet beyan kapsamındaki her eşyanın, farklı eşyalar olmalarının yanı sıra farklı ağırlık, ambalaj ve içeriğe sahip olmalarına rağmen, her bit ürün için sabit bit imha ücretinin belirlenmiş olması ve her bit beyan için davalı şirketten 1.500,00 TL İmha ve Tasfiye Ücreti talep edilmesi hususunun da davacı tarafından izahı gerektiğini; nitekim, 5 farklı özet beyan için, kilo, kap ve ağırlıkları farklı olan 8 kap ütün bulunduğunu; bu ürünlerden, örneğin (1 kap 1 kilo) olan ürün ile, (4 kap 22 kilo) olan ürünün imha ve tasfiyesi için aynı ücretin belirlenmiş olmasının da hayatın olağan akışına aykırılık teşkil eden bit diğer durum olduğunu; ürünlerin tasfiyesinin ne şekilde yapıldığının davacı tarafından açıklığa kavuşturulması da izahı gereken bit diğer husus olduğunu, bununla birlikte, İmha ve tasfiye için belirlenen 1.500,00 TL ücretin, "ürünlerin imha şekli de göz önüne alındığında" piyasa rayiçlerinin oldukça üzerinde olduğunu, ayrıca, bir ürünün tasfiyelik hale gelmesi için gerekli olan 20 günlük sürenin, davacı tarafından kasten ve kusurlu olarak makul olmayan şekilde aşılmasının, ürünletin tasfiyesini zorlaştırıp, zorlaştırmadığı ve bu süte aşımının tasfiye ücret miktarlarını arttırıp arttırmadığı hususunun da araştırılması gerekli bir diğer husus olduğunu, tüm bu nedenlerle davanın ... Müşavirliği Ltd. Şti ne ihbar edilerek, katılmalarının sağlanmasına; davacı tarafından ardiye ve imha ücreti bedeli olarak belirlediği 22.413,73 TL'nin haksız ve hukuka aykırı şekilde talep edilmiş olması nedeniyle, davalı şirketin borçlu olmadığının tespiti ile huzurdaki davanın reddine yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına katar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.
Dava ; Alacak davasıdır.
Taraflar arasındaki ihtilaf, davacının ardiye ücreti ve imha ücretine ilişkin alacağının davalıdan talep edip edemeyeceği hususlarında toplanmaktadır.
Taraflarca dava, ihtarnameler, antrepo ücret tarifeleri, emsal ücret tarifeleri, ticari defter ve kayıtları, bilirkişi delillerine dayandırılmıştır.
Mahkememizce yapılan yargılamada, taraflarca sunulan bilgi ve belgeler, mahkememizce celp edilen deliller hep birlikte değerlendirilmiş, tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılmak suretiyle dosya kapsamında rapor aldırılmasına kanaat getirilmiştir.
Davalı tarafın ticari defter ve kayıtlarının ... ilinde bulunması nedeniyle ... Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmış, davalı tarafın ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılarak rapor alınması istenilmiştir.
... 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin ... talimat sırasına kaydı yapılan dosyada, talimatımız gereği bilirkişi raporu alınmış, raporda özetle; davalının ticari defter ve kayıtlarının incelendiğini, neticeten davalı ... San. İth. İhr. Müh. Müm. Ltd. Şti.'nnin davacı/alacaklı ...'ye ait cari hesap bakiyesi ve durumuna ilişkin olarak;
Davalı ... San. İth. İhr. Müh. Müm. Ltd. Şti.'nin ait 2013- 2014- 2015- 2016- 2017- 2018- 2019 takvim yıllarına ait yasal defterlerini üzerinde yapmış olduğu nicelemesi neticesinde: ... A.Ş'ne ait, ardiye ücreti faturalarına ve ödeme kayıtlarına ilişkin, 320 satıcılar hesabında izlenen borç kayıtlarının, detay hesaplar bazında kayıt altına alınmadığının görüldüğünü, ana hesap olarak oluşturup takip edilen yasal defter kayıtlarından karşılaştırılabilir denetime elverişli cari hesap hareketleri ve cari hesap durumuna ve dolayısı ile hesap bakiyesine ulaşmanın bu haliyle mümkün olmadığı görüş ve kanaatini bildirmiştir.
Mahkememizce talimat mahkemesinden rapor geldiğinde dosyanın antrepo konusunda uzman bir bilirkişi ve SMM bilirkişinden oluşan heyete tevdii ile davacı ticari defter ve kayıtlarında inceleme yapılarak birleştirici rapor alınmasına karar verilmiştir. Bilirkişi heyetince sunulan 11/11/2020 tarihli raporda özetle, tüm dosya kapsamında yapılan inceleme neticesinde; Havayolu İle gelen eşyaların geçici depolama süresinin 20 gün olduğu (GK m. 46), süresi içinde gümrük beyanının verilmemesi durumunda eşya tasfiye edileceği(GK m. 50); eşyanın tasfiyelik hale geldiği tarihten itibaren en geç on gün içinde her özet beyan veya transit beyannamesi ya da yerine geçen belge için ayrı ayrı konşimento numaraları gösterilmek ve antrepo beyannameleri, ambar giriş listeleri, hasar tutanakları, giriş ve çıkış kayıtları ve diğer belgeler göz önünde bulundurulmak suretiyle geçici depolama ve antrepo işleticileri tarafından tasfiye listesi düzenlenerek ilgili gümrük müdürlüğüne gönderilmesi gerektiği Tasfiye Yönetmeliği m. 30/1), (2) Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden takip ve dava konusu eşyalar için 20 gün olan geçici depolama süresinin dolmasına müteakip, davacı geçici depolama işleticisinin 10 gün içerisinde bildirim yükümlülüğündeki “tasfiye listesi düzenlenerek" gümrük idaresine verilmediğinden, eşyaların geçici depolama alanında fazladan kalmasına davacı yanın sebebiyet vermiş olduğu, bu halde gecikmeli olarak sonradan verilen tasfiye listesi ile başlayan ve gümrük idaresince tanzim olunan tespit tahakkuk belgesi düzenlenip imha işleminin ifası aşamasında geçen süre safahatı ile ilgili olarak, doktirinde de kabul edildiği üzere ardiye ücretinin istenemeyeceği değerlendirilebileceği, ancak bu hususta nihai kararın mahkemeye ait olduğunu, dosya kapsamında imha işlemi ile imha alanına kadar nakliye işini gerçekleştiren dava dışı işletmeler/şirketlerce düzenlenmiş bir fatura bulunmadığından, imha Ücret ve masrafları için talep edilen ücretlerin fahiş olup olmadığı hususunda takdirin mahkemeye ait olduğu görüş ve kanaatini bildirmişlerdir.
Alınan rapor taraflara tebliğ edilmiş, rapora karşı beyan ve itirazlar sunulmuştur.
Davacı vekilince sunulan bilirkişi raporuna itiraz değerlendirilmiş, davacı vekilinden imha işlemine ilişkin ve nakliyeye ilişkin tüm faturaları sunması istenilmiş, davacı vekilince faturalar sunulduğu veya buna ilişkin süre geçtiğinde dosyanın davacı itirazlarını karşılayacak şekilde rapor alınmak üzere önceki heyete tevdi edilmesine karar verilmiştir.
Bilirkişi heyetince sunulan 20/05/2021 tarihli raporda kök rapordaki görüşlerini koruduklarını, Davacı tarafın tasfiye listesini geç teslim etmemesinin tasfiye ve imha sürecine etkisinin olmadığı ile davalı eşya sahibinin depoya konulan eşya ile ilgili gümrük işlemlerini yapmada ilgisiz kalması ve gümrük idaresinin tasfiye ve imha yetkisini kullanmamasının dikkate alınarak ardiye ücretine hükmetme hususunda takdirin mahkemeye ait olduğunu,
Davacı vekilinin 29/12/2020 tarihli dilekçesi ekinde imha işlemleri sırasında oluşan giderlerle ilgili dava dışı ... şirketince davacı şirkete kesilen 18/12/2018 tarihli ... nolu 2.266,10TL tutarlı e-fatura, 30/04/2018 tarihli ... nolu 1.422,90TL tutarlı e-fatura, 17/10/2018 tarihli ... nolu 1.370,20TL tutarlı e-fatura ve 17/10/2018 tarihli ... nolu 147,50TL tutarlı e-faturaları sunduğu ve işbu e-faturalardaki toplam 5.206,70TL imha masrafını isteyebileceğinin söylenebilineceği” görüş ve kanaatini bildirmişlerdir.
Ek rapor taraflara tebliğ edilmiş, taraflarca rapora karşı beyan ve itirazlar sunulmuştur.
Mahkememizce dosyaya sunulan raporları dikkate alınarak dosyanın Gümrük ve Antrepo işlemleri konusunda uzman bilirkişi, SMM bilirkişi ve sözleşme bilirkişisinden oluşacak yeni bir heyete tevdi edilerek, Gümrük Kanunu ve Mevzuatı ile emsal ücretlerde gözetilerek dosya kapsamında rapor alınmasına karar verilmiştir.
Yeni oluşturulan bilirkişi heyetince sunulan raporda özetle; dava dosyası, dosyaya sunulan bilgi ve belgeler ile davacı ....'nin şirket merkezinde ibraz edilen ticari defterleri üzerinde yapıları inceleme sonucu;
Davacı ....'nin ibraz edilen 2013, 2014, 2015 ,2915, 2017, 2018, 2019 yılı yevmiye ve kebir defterlerinin açılış onamaları ile aynı yıllara ait yevmiye defterlerinin kapanış onamalarının; 2014, 2015 ,2016, 2017, 2018, 2019 yılı envanter defterlerinin açılış onamalarının TTK. Madde 64, 65 ve V.U.K. madde 220-226 uyarınca yasal sürelerde ve usulüne uygun şekilde yaptırıldığını, 2014, 2015 ,2016, 2017, 2018 ve 2019 yılı ticari defterlerin kayıt nizamının V.U.K. madde 215-219 ve Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri hükümlerine ve usulüne uygun olduğu, ticari defterlerinin birbirini doğruladığının belirlendiğini, davacı şirket tarafından, dava konusu alacağının imha işlemi ve nakliyesine ilişkin olarak sunuları dava dışı ... ... Şubesi tarafından davacı şirket adına düzenlenen faturaların toplam tutarının 5.206,70 TL olduğunun görülmüş olup, imha işlemi ve nakliyesine ilişkin olarak düzenlenen faturaların tamamının davacı şirketin ticari defterlerinde kayıtlı olduklarının ve faturaların tamamının karşılığının bankadan ödemesinin yapıldığının tespit edildiğini, davacının, eşyalatın geçici depolama yetine gitmesini müteakip; kanun maddeleri gereğince 20 günlük sürenin bitiminden sonraki 10 gün içerisinde tasfiye yönetmeliği gereğince “ tasfiye listelerinin” hazırlanarak vermesi gerekirken; bu görevini yerine getirmediği, eşyaların depoda kalmasına neden olduğunu, davalı tarafından süresi içerisinde alıcı olarak eşyaların bit gümrük rejimine tabi tutulması gerekirken bu görevini yerine getirmediği yönünde bir kanaatin hasıl olduğunu, ancak davalının 20+10 günlük sürenin sonunda ki ardiye sürelerine TIB lerin hazırlanması için ilave 30 günlük sürenin eklenmesinden 20+10+30 gün— 60 günlük sürenin ardiyesinden sorumlu olduğunu, davacının, imha işlemlerinde uygulanan imha bedellerine müdahale etme yetkisinin bulunmadığını, bilakis, bu ücretlerin eşyanın imhasının yapıldığı tesisi işletenlerce belitlenmekte ve uygulanmakta olduğunu, imha işlemlerine dair faturaları davacının davalıya dekont edebileceğini, davacı şirketin dava tarihi itibariyle davalı şirketten 7.799,43 TL Ardiye ücreti ile 5.206,70 TL imha ücreti olmak üzere talep edebileceği ücretin toplam 12.997,13 TL hesaplandığını, davacı şirketin talebiyle bağlı kalınarak, 3095 sayılı Kanuni Faiz ve 'Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un 2 maddesi uyarınca dava tarihinden itibaren avans faiz oranı üzerinden faiz talep edilebileceği görüş ve kanaatini bildirmişlerdir.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, davacı ve ihbar olunan vekilince rapora karşı beyan ve itirazlarını sunulmuştur.
Mahkememizce rapora karşı beyan ve itirazlar değerlendirilmiş ve ek rapor alınmasına kanaat getirilerek dosyanın bilirkişi heyetine yeniden tevdi ile ek rapor alınmasına karar verilmiştir.
Bilirkişi ek raporunda kök raporlarındaki görüş ve kanaatlerde değişikliği gerektirecek bir durum tespit edilmediğini bu nedenle kök rapordaki görüş ve kanaatlerini yinelediklerini bildirmişlerdir.
Davacı vekili ile ihbar olunan vekilinin ek rapor ve yeni rapor taleplerini yinelemişler mahkememizin 11/04/2023 tarihli duruşma ara kararı gereğince, dosyadaki raporların yeterli ve denetime elveriş olduğu kanaati ile davacı vekili ve ihbar olunan vekilinin ek rapor ve yeni rapor taleplerinin reddine karar verilmiştir.
Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde, dosyada alınan kök ve ek raporların denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, tarafların somut itirazlarının ek raporda değerlendirildiği, sair itirazlarının soyut olduğu anlaşılmakla alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM ;Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın kısmen kabulü ile 12.997,13 TL'nin 11.12.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Harçlar yasası uyarınca alınması gerekli 887,83 TL'den peşin alınan 382,78 TL'nin mahsubu ile eksik olan 505,05 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından başlangıçta yapılan 423,88 ilk masraf, yargılama aşamasında yapılan tebligat, posta ve bilirkişi ücreti olan 6.059,20 TL olmak üzere toplam 6.483,08 TL'nin davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 3.759,37 TL yargılama gideri ve 382,78 TL peşin harç olmak üzere toplam 4.142,15 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
4-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğininden karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile kendisini vekille temsil ettiren davacıya ödenmesine,
6-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğininden karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre red edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile kendisini vekille temsil ettiren davalıya ödenmesine,
7-Karar kesinleşene kadar yapılacak yargılama giderlerinin davacı gider avansından karşılanmasına, karar kesinleştikten sonra bakiye gider avansının istek halinde davacıya iadesine,
Dair. Miktar itibariyle yasa yolu kapalı kesin olarak taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 11/04/2023
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır