T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2018/1171 Esas
KARAR NO:2020/596
DAVA:İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ:14/12/2018
KARAR TARİHİ:20/11/2020
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davalı şirketin ... plakalı aracın Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk sigortacısı olduğunu, ... plakalı aracın 08.01.2016 tarihinde karıştığı kaza sonucu ...'in vefat ettiğini, müteveffanın desteğinden yoksun kalan hak sahiplerinin, ... plakalı aracın Karayolları Mali Mesuliyet(Trafik) sigortası müvekkili şirket tarafından yapılmış olduğundan destekten yoksun kalma tazminatı için müvekkili şirkete başvurduklarını, ancak aracın şehirler arası yolcu taşımacılığı yapan bir otobüs olduğundan ve sıralı sorumluluk ilkesi gereği ilk tazminat yükümlüsü taşımacılık sigortacısı olan davalı şirket olduğundan başvurularının reddedildiğini, akabinde hak sahipleri tarafından müvekkili şirket aleyhinde Sigorta Tahkim komisyonuna destek tazminatının ödenmesi talebiyle başvuruda bulunulduğunu, yargılama sonunda destekten yoksun kalma tazminatı olarak hesap edilen ferileriyle birlikte toplam 91.607,34 TL'nin başvurucuya ödenmesine karar verildiğini, müvekkili şirket aleyhine .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibi sonucu toplam 106.190,07 TL alacaklıya ödendiğini, ilgili tutarın sıralı sorumluluk ilkesi gereği Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası kapsamında ödenmesi gereken bir tutar olması ve ödenen tazminat miktarının da taşımacılık poliçe limitini aşması sebebiyle, cebri icra tehdidi altında ödenmek zorunda kalınan 106.190,07 TL'nin müvekkili şirkete ödenmesi için davalı şirkete 02.08.2018 tarihinde mail ile talepte bulunulduğunu, maile cevap verilmediği ve ödeme de yapılmaması üzerine alacağın tahsili amacıyla .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı şirketin haksız ve kötü niyetli olarak takibe itiraz ettiğini ve takibin durdurulduğunu, açıklanan nedenlerle; davalı tarafça yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, takip bedelinin %20'sinden az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: ... plakalı aracın müvekkili şirket tarafından 18.06.2015-2016 tarihleri arasında geçerli olmak üzere ... no.lu Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ile sigortalandığını, 26 Nisan 2016'da 29695 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6704 numaralı kanunun 17. Maddesi gereğince Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Kaldırıldığını, bunun yerine aynı araçların ZMM (Trafik) poliçe limitlerinin iki katına çıkarıldığını, bu bağlamda ZKTM poliçesinin yürürlükten kaldırılmış olması nedeniyle, yolcu taşımacılığı yapan araçlar için tanzim edilmiş olan ZMM poliçelerinin teminatları zeyilname gerekmeksizin iki katına çıkarılmış olup konu kazadan dolayı sorumluluk aracın ZMM sigorta poliçesinin düzenlendiği sigorta şirketinde olduğunu, davanın husumetten reddinin gerektiğini , Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları gereği poliçe teminatı ancak araçta yolcu olarak taşınan biletli yolcuları kapsadığını, yolcu bileti olmayan kişilerin taleplerinin teminat dışı olduğunu, ayrıca yapılacak yargılamada araçların kusur durumlarının tespit edilmesi gerektiğini, tüm bu nedenlerle davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.
Mahkememizde açılan dava: İİK.nun 67. maddesi gereğince itirazın iptali davasıdır.
Dosyamıza getirtilen .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine toplam 108.629,63-TL üzerinden icra takibi yapıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durduğu, itirazın süresinde ve usulüne uygun yapıldığı, buna göre davanın, İİK.67.maddesinde yazılı 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Dava konusu uyuşmazlığın; ZMSS poliçesi ile davacı tarafın sigortalısı olan araçta meydana gelen trafik kazası nedeniyle, davacı tarafça dava dışı 3.kişiye ödenen destekten yoksun kalma tazminatı bedelinin rücuen tahsili için aracın Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk sigortacısı aleyhine başlatılan icra takibinde, davalı tarafın itirazının iptali şartlarının oluşup oluşmadığı, alacağın likit olup olmadığı noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce hasar dosyası ve poliçeler celp edilerek incelenmiştir.
Mahkememizce kusur durumunun belirlenmesi için ATK Trafik İhtisas Dairesinden rapor alınmıştır. 03/10/2019 tarihli rapora ATK raporuna göre; A) Sürücü ... sevk ve idaresindeki otobüs ile seyir halindeyken yolun geometrik özelliklerini ve hava durumunu gözeterek hızını yeterince azaltıp, ıslak ve virajlı yolda dikkatini yola verip, şeridini takiben kontrollü ve tedbirli bir şekilde müteyakkız seyrini sürdürmesi gerekirken bu hususlara riayet etmeyip olay mahalli virajlı kısımda karşı istikamet şeridine geçerek karşı istikametten seyreden müteveffa sürücü idaresindeki aracın seyir istikamet şeridini kapatarak bu otomobil ile çarpıştığı, çarpışmanın etkisiyle idaresindeki otobüsün yol dışı kalıp dere yatağına devrildiği olayda asli kusurludur. B) Müteveffa sürücü ... sevk ve idaresindeki otomobil ile kendi seyir şeridini takiben seyir halinde olduğu esnada; karşı istikametten gelip seyir şeridine giren ve seyir istikametini kapatan sürücü idaresindeki otobüs ile çarpıştığı kazada atfı kabil bir kusuru bulunmamaktadır. Yukarıdaki hususlar muvacehesinde, olayda; A) Sürücü ...’in %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, B) Müteveffa sürücü ...'ın kusursuz olduğu" hususları tespit edilmiştir.
Mahkememizce bu sefer dosyanın aktüer bilirkişiye tevdi edilmesine karar verilmiştir. Aktüer bilirkişi 18/09/2020 tarihli raporunda özetle; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun “zarar verenlerin birden fazla olması” başlıklı 88/1. maddesi ile 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 50-51 maddeleri ve 6098 sayılı Borçlar Kanunun 62. Maddesi gereğince trafik kazalarından zarar görenlerin, aynı yasanın 142. maddesine dayanarak zararın tamamını sorumluların birinden veya hepsinden isteyebilecektir. Müteveffa ...’in desteğinden yoksun kalanların zorunlu mali mesuliyet sigortası kapsamında davacı ... AŞ’den tazminat talep etmeleri yerinde olduğu anlaşılmıştır.
Davaya konu kaza olayı 18.01.2016 tarihinde meydana gelmiştir. Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigorta sorumluluğu 14.06.2016 tarihinde sonlandırılmıştır.
Kaza tarihi itibariyle destek tazminatından dolayı sorumluluk Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.8 maddesi gereğince davalı ... sorumluluğunda olup, aşan tutarlarda zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçe sorumluluğu başlayacaktır.
Kaza olayının meydana gelmesinde davacı ve davalının sigortasını yaptığı ... plakalı araç sürücüsünün %100 oranında kusurlu olduğu da dikkate alındığında, Zorunlu Mali Mesuliyet Poliçesi kapsamında ödeme yapan davacı ... AŞ’nin yapmış olduğu toplam 106.190,07 TL tutarındaki tazminat ve fer’ilerinin tamamından aracın Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortasını yapan davalı ...’nin sorumlu olduğu hususlarında görüş ve kanaati bildirilmiştir.
Kaza tarihi olan 08/01/2016 tarihinde yürürlükte bulunan, Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A.1. maddesine göre, "Bu sigorta ile sigortacı, poliçede belirtilen motorlu taşıtta seyahat eden yolcuların, duraklamalar da dahil olmak üzere, kalkış noktasından varış noktasına kadar geçecek süre içinde meydana gelebilecek bir kaza sonucu bedeni zarara uğraması halinde, sigortalının 10.07.2003 tarih ve 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunundan doğan sorumluluğunu, poliçede yazılı sigorta tutarlarına karar temin eder.“
4925 Sayılı Karayolu Taşıma Kanununun 18. maddesi uyarınca taşımacılar, yolcuya gelebilecek bedeni zararlar için bu Kanunun 17. maddesinde düzenlenen sorumluluklarını sigorta ettirmek zorundadırlar. Anılan Kanunun 19/son ve Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.8. maddeleri hükümlerine göre, meydana gelen zarar öncelikle taşımacının sorumluluk sigortasından karşılanır. Ancak bu sigortanın hiç yapılmamış olması, yapılmış fakat geçersiz hale gelmiş olması, süresinin bitmiş olması veya meydana gelen zararın bu sigorta teminatlarının üzerinde bulunması halinde teminatların üzerinde kalan kısım için, sırasıyla zorunlu mali sorumluluk sigortasına ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortasına başvurulur.
Bahse konu düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, yasa koyucu, yolcuların uğradığı bedeni zararlar bakımından taşımayı yapan aracın zorunlu karayolu taşımacılık sigortacısı, trafik sigortacısı ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk öngörmemiş, sıralı bir sorumluluk düzenlemiştir. Başka bir anlatımla, yolcunun uğradığı bedeni zararlar, taşımayı yapan aracın zorunlu karayolu taşımacılık sigortası kapsamında ise bu aracın trafik veya ihtiyari mali mesuliyet sigortacısının sorumluluğu doğmayacaktır.
26/04/2016 tarih ve 29695 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 6704 sayılı torba kanun' un 17.maddesi ile 10/7/2003 tarihli ve 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanununun 3 üncü maddesinde yer alan “Sorumluluk sigortası” tanımı değiştirilmiş ve aynı Kanunun 17 nci, 18 inci, 19 uncu, 20 nci, 21 inci, 22 nci, 23 üncü, 24 üncü ve 25 inci maddeleri ile 26 ncı maddesinin birinci fıkrasının (ı) ve (i) bentleri yürürlükten kaldırılmıştır. Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Kaldırılmış; bunun yerine aynı araçların ZMM (Trafik) poliçe limitleri iki katına çıkarılmıştır.
Dosya kapsamı incelendiğinde; davalı ... Şirketinin desteğin yolcu olduğu dava dışı .... Şti.'ne ait otobüsün ZKTMM sigortacısıdır. Kaza tarihindeki poliçe limiti kişi başına maddi 290.000,00 TL'dir. Trafik kazası dolayısıyla vefat eden ...' ın dava dışı desteğinden yoksun kalanların, Sigorta Tahkim Kuruluna davacı ... şirketini göstererek başvuruda bulunduğu, Sigorta Tahkim Kurulunun 22/05/2018 tarihinde talebin kabulüne karar verdiği, Kurul kararı ile hükmedilen destekten yoksun kalma tazminatının tahsili ....İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı dosyası ile davacı şirket aleyhine takip başlatıldığı, davacı şirketinde takip baskısı altında, icra dosyasına toplam 106.190,15-TL ödeme yaptığı anlaşılmıştır.
Davalı tarafça verilen cevap dilekçesi ve beyanlarında, 6704 sayılı Torba Kanun' un 17.maddesiyle, 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanununun 3.maddesinde değişiklik yapıldığı, 17.,18.,19.,20.,21.,22.,23.,24.25. Maddeleri ile 26.maddenin birinci fıkrasının ı ve i bentlerinin yürürlükten kalktığını, mevcut düzenleme ile sorumluluğu yoluna gidilemeyeceğini savunması karşısında; 6704 sayılı Kanun' un 31.maddesi ile kanunun yayımı ile yürürlüğe gireceğinin düzenlendiği, kanunun 26/04/2016 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlandığı, kanun ile yayım tarihinden önce meydana gelen kazalarda da uygulanacağına ilişkin bir düzenleme yer almadığı, kaza tarihinin 08/01/2016 olduğu ve kaza tarihi itibariyle de 4925 sayılı Kanun mülga hükümlerinin yürürlükte olduğu anlaşılması nedeniyle, davalı tarafın itirazlarına itibar edilmemiştir.
Somut durumda, yukarıda izah edilen sıralı sorumluluk kapsamında, davalı tarafın zorunlu karayolu taşımacılık sigortacısı olarak kaza tarihi itibariyle sorumluluğu bulunduğu, ödenen tazminat tutarının da sigorta teminat limitini aşmaması nedeniyle, zorunlu mali sorumluluk sigortacısı davacı tarafın sorumluluğu bulunmadığı halde, icra tehdidi altında yapmış olduğu ödemeleri, davalıdan talep edebileceğine kanaat edilerek, davanın kabulü ile davalının itirazlarının iptaline karar verilmiştir.
İİK 67/2 maddesinde "...borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir." hükmü yer almakta olup, davalının haksız ve kötüniyetli olarak icra takibine itiraz ettiği anlaşılmakla asıl alacak miktarının %20'sine tekabül den icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:
1-Davacının davasının kabulü ile .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasındaki davalı itirazlarının iptali ile takibin aynı şartlarla devamına,
2-Dava değeri üzerinden takdiren %20 oranında hesaplanan 21.725,92 TL inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 7.420,49 TL karar harcından peşin alınan 1.855,13 TL'nin mahsubu ile geri kalan 5.565,36 TL bakiye harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
3-Davacının yaptığı 2.930,23 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı kendini vekille temsil ettirdiğinden lehine Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereği 14.269,81 TL vekalet ücreti takdirine, bunun davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine
Dair, HMK 345 maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğ edildiği tarihten başlayarak iki hafta içinde HMK 342 maddesi gereğince düzenlenmiş dilekçe ile HMK 343 maddesi uyarınca mahkememize veya başka bir mahkemeye yapılacak başvuru ile HMK 341/1 maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olarak davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda verilen karar açıkça okunup anlatıldı.20/11/2020
Katip ...
E-imza
Hakim ...
E-imza