T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2018/181 Esas
KARAR NO:2020/705
BİRLEŞEN ....ASLİYE TİCARET MAH.... E.SAYILI DOSYASI
DAVA:İtirazın İptali ,Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:26/02/2018
KARAR TARİHİ:28/12/2020
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan), Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, Davacı vekili 26.02.2018 tarihli dilekçesinde, davalı ... Şirketi ile 12.11.2015 tarihinde ... Sözleşmesi akdedildiğini, akdedilen bu sözleşme kapsamında teslim edilmesi gereken Finansal Kiralamaya konu malın ... Şirketi tarafından süresinde teslim edilmemesi nedeniyle Sözleşmenin feshedildiğini, yapılan ödemelerin iadesinin istendiğini, ancak ödemede bulunulmadığını, bunun üzerine davalı aleyhine ... İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyası ile 81.752,-TL tahsilini sağlamak üzere takibe geçildiğini, davalının ödeme emrine itiraz ederek takibin durduğunu belirterek, fazlaya dair her türlü tazminat dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla, davanın kabulü ile davalı tarafından .... İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı dosyaya yapılan itirazın iptaline, davalının itirazı kötü niyetli olduğu için ve yasa gereği en az %20 icra inkar tazminatı'na asgari hadden uzaklaşılarak %30 oranında ve her halde %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine, dava değeri üzerinden ve ayrıca icra inkar tazminatına da icra dosyası açılış tarihi itibari ile ticari faize hükmedilmesine, Yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde, özetle; Taraflar arasında akdolunan ... sözleşmesinin konusu olan Paketleme Makinesinin, davacı tarafından seçilmiş olduğunu; Makinenin satıcısının ifa kabiliyetinin ve yetkinliğinin değerlendirilmesi davacı tarafından yapılmış ve yapılmasının gerekli olduğunu; müvekkili şirketin bu konuda hiçbir kusur ve sorumluluğunun bulunmadığını, Müvekkili şirketin Finans Kuruluşu olduğunu, amacının sadece kiracı tarafından seçilen ve talep edilen malın finansmanını sağlamak olduğunu, müvekkili şirketin 6361 s.lı ..., Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanununun 25 maddesi kapsamında tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, dava konusu malın teslim edilmemesinde hiçbir kusurunun bulunmadığını, dolayısıyla; davacı kiracının (davaya konu mal ile ilgili olmak üzere) ödemiş olduğu peşinatın iadesi talebinin haksız olduğunu, davanın reddi gerektiğini,yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmişir.
Birleşen ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E.sayılı dosyasında;
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında yapılmış ... Sözleşmesi gereği, finansal kiralamaya konu malların müvekkiline teslim edilmemesi nedeniyle müvekkili tarafından sözleşmenin feshedildiğini, sözleşmenin feshi nedeniyle davalıya ve dava dışı satıcı şirkete yapılan ihtara rağmen yapılan ödemelerin iade edilmemesi üzerine .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasından başlatılan icra takibine de itiraz edildiğini ve İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/181 Esas sayılı dosyasından itirazın iptali davası açıldığını, müvekkilinin davalıya muaccel hale gelen borcu bulunmadığını, bu nedenle davalı tarafça, müvekkili aleyhine başlatılan .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takibe konu senetlerden dolayı müvekkilinin borçlu olmadığını ileri sürerek dilekçesinde bildirdiği diğer nedenlerle müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitine ve ... konusu malların teslim edilmemesi nedeniyle müvekkilinin uğradığı şimdilik 11.000 TL maddi zararın davalıdan tazminine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Asıl davanın, taraflar arasındaki FKS'ye konu malın davalı tarafından süresinde teslim edilmemesi nedeniyle sözleşmenin feshedildiği iddiasıyla yapılan ödemelerin iadesine yönelik başlatılan .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyaya yapılan itirazın iptaline ilişkin itirazın iptali davası olduğu görülmüştür.
....Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E.-... K.sayılı, 10/06/2019 tarihli karar ile dosyanın mahkememiz dosyası ile birleştirildiği, Birleşen davanın, davalıya muaccel hale gelen borcu bulunmadığı iddiasıyla, davalı tarafça başlatılan .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takibe konu senetlerden dolayı borçlu olmadığının tespitine ve ... konusu malların teslim edilmemesi nedeniyle uğranılan (şimdilik) 11.000 TL maddi zararın davalıdan tazminine ilişkin menfi tespit ve tazminat davası olduğu görülmüştür.
Davalı tarafın savunma olarak, Finans Kuruluşu olduğunu, amacının sadece kiracı tarafından seçilen ve talep edilen malın finansmanını sağlamak olduğunu, 6361 s.lı ..., Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu nun 25 maddesi kapsamında tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, dava konusu malın teslim edilmemesinde hiçbir kusurunun bulunmadığını ileri sürmüştür.
Taraflar arasındaki ihtilafın davacı ile davalı arasında kararlaştırılan Finansal kiralama sözleşmesi hükümlerine, davalının aykırı davranış olup olmadığı, varsa davacının zarara uğrayıp uğramadığı, davacı zarar görmüşse takip ve dava tarihi itibariyle davacının davalıdan talep edebileceği asıl alacak ve ferilerine, alacağın likit olup olmadığına ve davacının kötü niyetli olup olmadığına, davacının davalı ... şirketine borcu olup olmadığına ilişkin olduğu görülmüştür.
Dosyamıza getirtilen .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine toplam 96.247,00-TL üzerinden icra takibi yapıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durduğu, itirazın süresinde ve usulüne uygun yapıldığı, buna göre davanın, İİK.67.maddesinde yazılı 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Dosyaların birleşmesi sonrası, birleşen dosyalan 6545 sayılı kanun 45. Maddesi uyarınca heyete tevdi edilmiştir.
Davanın ... Makine ve Sistemleri...Ltd.Şti'ne ihbar edildiği, ihbar olunan vekili tarafından 13/06/2018 tarihli dilekçesi ile dava konusu olayda müvekkili şirketin hiç bir kusurunun olmadığını, ödenen avansın kiralamaya konu makinelerin üretiminde kullanıldığını, mal teslimi davacı şirketin oyalayıcı ve kötün niyetli tutumları sebebiyle gerçekleştirilemediğini, haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce tarafların iddia savunma ve tüm dosya kapsamı doğrultusunda bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiştir.
Bilirkişi 09/04/2019 tarihli raporunda özetle
"Taraflar arasında akdoiunan ... Sözleşmesi kapsamında, davalı ... Şti'nin; Finansal Kiralanan malın süresinde Finansal Kiracıya teslimi edimini / borcun ifasını, yerine getiremediği,
Finansal Kiralamaya konu malları taraflar arasında belirlenen süre içerisinde teslim alamayan kiracının bu sözleşmeden beklediği yararı sağlayamadığı ve hatta zarara uğramış olduğunu iddia ile (TBK md 123 kapsa mında) sözleşmeyi fesihte haklı olabileceği,
Davacının; ... Şti'ne yapmış olduğu 81.752,-TL lık ödemeyi, ödemiş olduğu tarihten itibaren işleyecek Ticari / Avans faizi ile birlikte, ... Şti' den talep edebileceği,
Davacının Takip (08.08.2017) itibariyle Alacak Miktarının;
81.752,00 TL Asıl Alacak 14.037.50 TL İşlemiş Faiz (Avans faizi) Toplam... 95.789,50 TL olduğu,
Toplam 96.247,-TL alacak talep etmiş olup; Talebin, Tespitlerimizi aşan (96.247,00 TL - 95.789,50 TL =) 457,50 TL lık kısmının uygun olmadığı,
Davacının 81.752,-TL lık asıl alacağına, Takip tarihinden itibaren 3095 s.lı yasanın 2/2 md si kapsamında Avans faiz oranlarında (değişmesi halinde değişen nispetlerde) Faiz talep edebileceği," hususlarında görüş ve kanaatini bildirmiştir.
Bu kez aynı bilirkişiden ana dosya yönünden itirazın değerlendirilmesi, birleşen dosya yönünden davacı iddiaları ve davalının savunmaları dikkate alınarak detaylı, gerekçeli, rapor sunması istenmiştir.
Bilirkişi 11/06/2020 tarihli ek raporunda özetle,
"Asıl dava yönünden;
Taraflar arasında akdolunan ... Sözleşmesi kapsamında, davalı ... Şti'nin; Finansal Kiralanan malın süresinde Finansal Kiracıya teslimi edimini / borcun ifasını, yerine getiremediği,
Finansal Kiralamaya konu malları taraflar arasında belirlenen süre içerisinde teslim alamayan kiracının bu sözleşmeden beklediği yararı sağla yamadığı ve hatta zarara uğramış olduğunu iddia ile (TBK md 123 kapsamında) sözleşmeyi fesihte haklı olabileceği,
Davacının; ... Şti'ne yapmış olduğu 81.752,-TL lık peşin ödemeyi, ödemiş olduğu tarihten İtibaren işleyecek Ticari / Avans faizi ile birlikte, ... Şti nden talep edebileceği,
Davacının Takip (08.08.2017) tarihi itibariyle Alacak Miktarının;
81.752,00 TL Asıl Alacak 14.037,50 TL İşlemiş Faiz (Avans faizi) Toplam... 95.789,50 TL olduğu,
Davacı ise Takip Talebinde;
Toplam 96.247,-Tl alacak talep etmiş olup; Talebin, Tespitlerimizi aşan (96.247,00 TL - 95.789,50 TL =) 457,50 TL lık kısmının uygun olmadığı,
3-)Davacının 81.752,-TL lık asıl alacağına, Takip tarihinfden itibaren 3095 s.lı yasanın 2/2 md si kapsamında Avans faiz oranlarında (değişmesi halinde değişen oranlarda) Faiz talep edebileceği,hususlarında;
Birleşen dava yönünden;
Davalı ... Şti nin; İşbu ... Sözleşmesi kapsamında davacı ... San ve Tic Itd Şti nden herhangi bir alacağının bulunmadığı, aksine (13.11.2015 tarihinden itibaren) davacıya 81.752,- TL borçlu olduğu,
Davalı ... Şirketinin, Herhangi bir alacağı bulunmamakla
... Sözleşmesinin akdi aşamasında, İleride oluşabilecek borçlarının ifası amacıyla ... Şirketten almış olduğu;
11.12.2015 tanzim ve 11.03.2016 Vade Tarihli45.873,96 TL,
11.12.2015 tanzim ve 11.06.2016 Vade Tarihli45.873,96 TL,
11,12.2015 tanzim ve 11.09.2016 Vade Tarihli45.873,96 TL,
11.12.2015 tanzim ve 11.12.2016 Vade Tarihli45.873,88 TL,
11.12.2015 tanzim ve 11.03.2017 Vade Tarihli45.873,96 TL,
11.12.2015 tanzim ve 11.06.2017 Vade Tarihli45.873,96 TL,
11.12.2015 tanzim ve 11.09.2017 Vade Tarihli 45.873,96 TL,
11.12.2015 tanzim ve 11.12.2017 Vade Tarihli 45.667,56 TL.
8 (Sekiz) adet Toplam 366.795,20 TL' lık Senetler üzerinden takibe geçemeyeceği,
Dolayısıyla davacı ...San ve Tic ltd Şti nin .... İcra Md nün ... E slı Dosyasından; ... ... AŞ ne Borçlu Olmadığının Söylenebileceği, Davacı ... San ve Tic ltd Şti nin; (dava dışı) ... ... A.Ş ile olan (Peletleme ve Paketleme) anlaşmasında Finansal Kiralamaya konu makinelerin gününde teslim edilmemesinden kaynaklı bir zararının oluşmayacağı,
Davacının; davalı ... Şirketinden ; malın hiç teslim edilmemesinden kaynaklanan bir zarar talep edemeyeceği, hususlarında görüş ve kanaatini bildirmiştir.
Taraflar arasındaki işlemlerin tespiti
Davalı ... AŞ ile Davacı ... San ve Tic Itd Şti arasında; 12.11.2015 / 157146087 tarih ve FKB tescil no.lu ... no.lu tarih ve sayılı ... Sözleşmesinin düzenlendiği, (birleşen dosya davacılarından) ...'ın 403.803,00 TL lik fefalet limiti ile müşterek borçlu ve müteselsil kefil olarak imzaladığı anlaşılmıştır.
Taraflar arasında Akdedilen işbu davaya konu ... Sözleşmesi kapsamında, -Satıcısı ... ... Tic Itd Şti olan -11.11.2015 tarih ve 11-01724-0M revizyon nolu Proforma Fatura Kapsamındaki, Gübre Peletleme ve Paketleme Makine ve Ekipmanlarının, davacı (kiracı) tarafından seçimi yapılmış ve proforma faturaya bağlanmış olmakla birlikte, akdedilen sözleşme kapsamında bu faturanın Finansal Ki ralama şirketine kesilmesi istenmiş ve satıcı ... Ltd Şti tarafından kiralamaya ilişkin Proforma Fatura ... Şti adına düzenlen miştir.
11.11.2015/11-01724-00-M Proforma ve Revizyon no ile (kiralayan) ... ... AŞ adına tanzim olunmuş olmakla; Faturada bu malın özellikleri; "GÜBRE PALETLEME ve PAKETLEME- Ödeme fatura karşılığında- Montaj sırasında vinç, forklift, elektrik kablosu, çekme işi ve her türlü hafriyat işi müşteriye aittir. Montaj elemenlerının, konaklama yemek müşteiye aittir. Ödeme Merkez Bankası Efektif satış kuru esas alınacaktır" şeklinde belirtilmiş ve malın teslimi faturada "Peşinatı müteakip 90 gün" olarak belirlenmiştir.
Kiracının seçimi ve talebi kapsamındaki malın Proforma faturasını 11.11.2015 tarihinde alan ... Şirketi, kiracı ile öncelikle 12.11.2015 tarihli ... Sözleşmesini akdetmiş olup; 17.11.2015 tarihi itibariyle de, Satıcı ... ... Tic Ltd Şti ne de, bir talimat göndererek; Finansal Kiralamaya konu malı sipariş etmiştir. Sipariş mektubunda, özetle; "(Makine ve ekipmanları -2015 model-KDV %1 123.810,-€ 1.238, olmak üzere toplam -€ 125.048,- TEKLİFİN GEÇERLİLİK SÜRESİ 15 gün- TESLİM SÜRESİ..Peşinata müteakip 90 GÜN- ÖDEME ŞEKLİ.%70 PEŞİN +%30 Sevkiyatta- TESLİM ŞARTLARI; Kiracı adresinde tam, eksiksiz ve kiracı ile antat kalındığı sürede teslim yapılacaktır. Ancak teslimatın uzaması durumunda Şirketimizin tek taraflı ve tazminatsın olarak iptal etme hakkı mahfuzdur." ifadelerine yer verildiği görülmüştür.
Davacı kiracı ... San ve Tic Ltd Şti'nin ... Şirketine vermiş olduğu 12.11.2015 tarihli "AVANS ÖDEME TALEBİ ve TAAHHÜTNAMESİ" ne istinaden; ... Şti tarafından, Finansal Kiralanacak olan Malın Tedarikçisi ... Ltd Şti'ne 18.11.2015 tarihi itibariyle 86.667,-€ luk bir ödemede bulunmuş olup; davacı ... kiracı ... San ve Tic Ltd Şti tarafından da, 13.11.2015 tarihi itibariyle, davalı kiralayan ... ... AŞ hesabına; "... sayılı Sözleşme Peşinatı" açıklaması ile 81.752,-TL havale edilerek ödendiği belirlenmiştir.
Mal tesliminin satıcı tarafından Kiracı ... e yapılmadığı, bunun üzerine ... San ve Tic Ltd Şti Tarafından, davalı ... Şti'ne; ... Noterliği'nin 31.07.2017-5057 tarih ve sayılı İhtarnamesi keşide edilmiş olup; İhtarnamede, özetle;"...Kiralayanın temel borçlarından olan "finansal kiralamaya konu malın; taraflar arasında varılan anlaşmaya uygun olarak 90 günlük süre içerisinde teslimi" ediminin yerine getirilmemesi nedeniyle, taraflar arasında akdolunan Sözleşmenin feshedildiği, yapılan 81.752,-TL lık Peşin / Ön Ödemenin faizi ile birlikte ödenmesi... .aksi halde yasal yollara başvurulacağı ..." ihtar ve ibarında bulunduğu görülmüştür.
Davacının bu ihtarına karşı davalı ... Şti, davacıya ... Noterliği'nin 08,08.2017 - ... ve y no.lu İhtarnamesi ni keşide etmiş olup, özetle; "...akdolunan sözleşmenin 5 md kapsamında; malın satıcısından teslim alınmasının tamamen kiracı sorumluluğu altında olduğu, Kiralayanın sorumluluğunun bulunmadığı, yapılan ödemelerin talep edilemeyeceği, ...her türlü zararın Sözleşme kapsamında kiracıya ait olduğu, talep üzerine 86.667,-€ ödeme yapıldığını ve 81.752,-TL peşin tahsilat sağlandığını, kiracının yapılan ödemeden sorumlu olduğu, 81.752,-TL nın mahsubu ile kalan 66.694,84 € nun kendilerine faizi ile birlikte ödenmesi gerektiği, aksi halde yasal yollara başvurulacağı..," ihtarında bulunduğu, görülmüştür.
Taraflar arasında yapılan işlemlerin, dosya kapsamına göre değerlendirilmesi
Taraflar arasında ... Sözleşmesi akdedilmiş olup, bilindiği üzere ... Sözleşmeleri her iki tarafa borç yükleyen sözleşmelerdir. ... Şirketi; "Kiracının seçimi ve talebi üzerine üçüncü bir kişiden satın aldığı /alacağı malın zilyetliğini, her türlü faydayı sağlamak üzere, kira bedeli karşılığında kiralayana devretmeyi beyan ve taahhüt etmiş olup; Davacı Kiracı ise; ..." seçimi ve talebi üzerine ... Şirketi tarafından satın alınarak zilyetliği kendisine devredilen malın kira bedellerini ödemeyi ve 6361 sayılı kanunun 24. maddesi kapsamındaki yükümlülükleri yerine getirmeyi " beyan ve taahhüt etmişlerdir.
Taraflar arasında ve malın alınacağı dava dışı üçüncü şirket arasında fatura ve sipariş işlemlerinin yapıldığı ve malın faturada belirtilen özellik ve şartlarda (peşin ödemeyi müteakip 90 gün içerisinde) ... ... San ve Tic Ltd Şti ne teslim edilmesi talimatının davalı ... şirketi tarafından dava dışı şirkete verildiği, ancak ... Şti ile Finansal Kiralamaya konu malın satıcısı olan dava dışı üçüncü şirket arasında, malın satışına ilişkin bir sözleşme yapılmadığı görülmüştür.
Davalı ... şirketi tarafından malın teslimi için 90 günlük sürenin başlangıcı "peşin ödeme tarihi" olarak kararlaştırılmış olup; peşin ödeme 18.11.2015 tarihinde ve ... tarafından ... şirketine 81.752,-TL lık ödeme 13.11.2015 tarihinde yapılmış olmakla malın teslim süresinin (90 günlük süre sonu) 19.02.2016 olmakla, 90 günlük süre içerinde, Finansal Kiralamaya konu malların finansal Kiracıya devredilmediği anlaşılmıştır.
6361 sayılı kanunun 25. maddesi ".... konusu malın , kiralayanın malın imalatçısı veya satıcısı ile aralarında sözleşme yapmaması veya gerekli ödemeyi zamanında yerine getirmemesi veya kiralayanın kusur ve ihmalinden kaynaklanan diğer sebeplerle kiracıya teslim edilmemesi halinde 11.01.2011 tarihli ve 6098 sayılı TBK nun 123,125,126 madde hükümleri uygulanır ..." hükmü bulunmaktadır.
... Şti'nin; henüz mevcut olmayan ve ortada bulunmayan ve ancak belirlenen bir sürede imal edileceği taahhüt edilen malın; imalatçısı (İhbar olunan ...San ve Tic Ltd Şti ) ile bir sözleşme akdederek, bu sözleşme kapsamında, malın üretilerek zamanında teslimini sağlayacak olan ve yapılacak olan 86.667,-€ luk ödemenin - eğer mal üretilmez ve zamanında teslim edilmez ise, geri dönüşünü sağlayacak şekilde gerekli teminat veya teminat mektubu vs tedbirleri almak zorunda olduğu, finans kuruluşu olarak bu sözleşme ile hem kendi menfaatlerini ve hemde kiracısı / ... Ltd Şti nin menfaatlerini koruması gerektiği, taahhüdün yerine getirilmemesi halinde imalatçıdan alınan teminat mektubu nakte dönüştürülerek yapılan peşin ödeme faizi İle birlikte geri alınabileceği yapacağı sözleşme ile taahhüt edilen süre içerisinde Finansal Kiralamaya konu malın süre sonunda kiracıya teslim edilmesini, sözleşmeye konulan şartlar ile yerine getirilmesini sağlayabilecek olduğu, ancak davalı ... Ştl nin yasanın 25 maddesi kapsa mındakl bu yükümlüğünü yerine getirmediği, imalatı garanti olmayan ve ancak 90 gün için taahhüt edilen bir mal için, kiracısı olan davacı şirket adına hiçbir teminatı olmaksızın 86.667,-€ luk bir ödeme yapmış olup; kusurundan kaynaklanan ve geri dönüşü sağlanamayan bu miktarı yükümlenmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.
Her ne kadar davalı şirket malın 90 gün içerisinde teslim edilmesi için satıcıya talimat verildiğini, davacı kiracı şirkete malı teslim alması hususunda yetki verdiğini iddia edip buna dair belgeler sunmuş ve malın davacıya teslim edilmemesinde kendisinin sorumluluğunun bulunmadığını ileri sürmüş ise de, yukarıda açıklanan kanunun 25. Maddesi açıkça davalı ... şirketine satıcı ile sözleşme yapması gerektiğini belirtmesine rağmen davalı ... şirketinin satıcı ile sözleşme yapmaması, satıcıdan herhangi bir teminat almaksızın ödemeyi yapması karşısında sorumlu olmadığı düşünülemeyecektir. Davalı ... şirketi sadece dava dışı satıcıya üretim ve teslim hususunda sözleşme yapmadan sadece talimat vermiş ve ödeme yapmıştır, verilen talimatta yer alan "Ancak teslimatın uzaması durumunda Şirketimizin tek taraflı ve tazminatsız olarak iptal etme hakkı mahfuzdur." şeklindeki kendi ifadeleri kapsamında dahi teslimatın uzayıp uzamadığını denetlememiş, uzayan teslimat için feshe yönelik hiçbir işlem yapmamıştır. Davalı ... şirketi sadece ödeme gücü olanlara kredi veren bankalar gibi bir finans kuruluşu olmayıp, içine satıcı olan üçüncü kişinin de dahil olduğu üçlü bir ilişkide yer alan, tabiri caiz ise bu üçlü ilişkiyi yönetip yönlendirmeleri yapacak olan, malın üretimi, teslimi, bu aşamalarda gecikme olup olmadığı hususlarını da gözeterek, gerekli işlemleri yapacak olan bir finans kuruluşudur, zira kanununn 25. Maddesinde satıcı ile sözleşme yapması bir yükümlülük olarak kendisine yüklenmiştir. ... kuruluşunun savunmasında olduğu gibi, satıcıya talimat verilmesi, kiracıya teslim alma yetkisi verilmesi ve ödemenin yapılması ile sorumluluktan kurtulamayacak olup, aksi halde herhangi bir üçüncü kişiye hiçbir teminat almadan sözleşme yapmadan birisi adına borç para veren alelade bir şahıstan/ şirketten bir farkı olmayacaktır. ... kanunu ve sistemi kapsamında davalı ... şirketinin daha etkin ve üçlü ilşkiyi yönetip denetleyecek konumda olması ve bu doğrultuda işlemleri ve süreci takip edip nihai amaca ulaştırıp sonlandırması gerekmektedir.
Taraflar arasında akdolunan ... Sözleşmesi kapsamında; ... Şti; "Kiracının seçimi ve talebi üzerine üçüncü bir kişiden satın aldığı /alacağı malın zilyetliğini, her türlü faydayı sağlamak üzere, kira bedeli karşılığında kiralayan (davacıya) devretmek yükümlülüğü altına girmiş olup; Sipariş Formu ile; Proforma Fatura kapsamındaki malın kiracıya (fatura da belirtilen şartlar altında) peşin ödemeyi müteakip 90 günlük süre içerisin de teslimi talimatını vermiş olmakla birlikte; bu süre içerisinde malların finansal kiracıya teslim edilmesini sağlayamamış dolayısıyla sözleşmenin yürürlüğe girmesini sağlayacak edimini dolayasıyla temel borcunu yerine getirememiş olduğu, dolayısıyla finansal Kiralamaya konu malları taraflar arasında belirlenen süre içerisinde teslim alamayan kiracının bu sözleşmeden beklediği yararı sağlayamadığı ve hatta zarara uğramış olduğunu iddia ile sözleşmeyi fesihte haklı olduğu, sözleşme kapsamında ... Şti ne Yapmış olduğu 81.752,-TL ödemeyi, ... Şti'nden talep edebileceği kanaatine varılmıştır.
Birleşen dosyadaki menfi tespit talebi yönünden, davalı ... Şti nin; davacı ... San ve Tic Itd Şti nden herhangi bir alacağının bulunmadığı, aksine davacıya 81.752,- TL borçlu olduğu tespit edilmiş olmakla menfi tespit talebinin asıl dosya ile bağlantılı olarak kabulüne karar verilmesi gerektiği kanaatiyle kabul kararı verilmiştir.
Yine birleşen dosyadaki taleplerden olan davacı ... San ve Tic Itd Şti nin; (dava dışı) ... ... AŞ İle olan (Peletleme ve Paketleme) anlaşmasında Finansal Kiralamaya konu makinelerin gününde teslim edilmemesinden kaynaklı bir zararının oluşmayacağı, davacının; davalı ... Şirketinden ; malın hiç teslim edilmemesinden kaynaklanan bir zarar talep edemeyeceği, zira davacının dava dışı satıcı ile olarak sunulan yazışmaları, ihbar olunan olarak satıcının beyanları, sözleşme ve proforma fatura tarihi üzerinden yaklaşık iki yıl geçtikten sonra davacının ihtarda bulunması birlikte değerlendirildiğinde davacının işin geciktirilmesinde kendisinin de rolünün olduğu kanaatine varılmıştır.
Davacının teslimin gecikmesindeki rolü birleşen dosyadaki zarar talebi yönünden etkili ise de, asıl dosyada etkili olmayacaktır. Zira yukarıda açıklandığı üzere asıl dosyada işi yönetip yönlendirecek olan ve denetleyip malın davacıya teslimini sağlamakla yükümlü olan davalı ... şirketidir. Davacı ne kadar işin gecikmesini istese ve sağlasa da, davalı ... şirketi satıcı ile sözleşme yapıp, gerekli teminatları alıp, malın süresinde teslimini takip edip, süresinde teslim edilmediği takdirde fesih/ tazminat/ teminattan zararın karşılanması/ ödenen paranın geri alınması gibi hususları tek başına yapabilecek ve işi nihayete erdirme konusunda yetkilidir. Bu sebeple davacının işin geciktirilmesine yönelik işlem ve eylemleri davalı ... şirketinin belirtilen adımları atmasıyla etkisiz olabilecektir, ancak davalı ... şirketi işin nihayete ermesi adına etkili adımları atmamıştır.
HÜKÜM: Açıklanan nedenlerle;
1-ASIL DAVA YÖNÜNDEN
Davanın kısmen kabulüne,
a-.... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasına davalı tarafından yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin 81.752,00 TL asıl alacak üzerinden aynı koşullar ile devamına,
b-Belirlenen alacak toplamı olan 81.752,00, TL nin % 20 si olan 16.350,40 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
c-Takipteki işlemiş faize ilişkin talebinin takip öncesi temerrüt olmadığından reddine,
d-Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 5.584,48 TL karar harcından peşin alınan 1.396,12 TL' ve tamamlama harcı 247,53 TL'nin mahsubu ile geri kalan 3.940,83 TL bakiye harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
e-Davacının yatırdığı avanstan karşılanan 1.700,00 TL bilirkişi ücreti, 176,50 TL posta tebligat ücretinden oluşan toplam 1.876,50 TL yargılama giderinden red ve kabul oranına göre (% 84,93) hesaplanan 1.593,71 ile başlangıçta peşin alınan 1.396,12 TL' ve tamamlama harcı 247,53 TL olmak üzere toplam 3.237,36 TL nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
f-Davacı kendini vekille temsil ettirdiğinden lehine Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereği 11.427,76 TL vekalet ücreti takdirine, bunun davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
g-Davalının yaptığı 40,00.-TL yargılama giderinden red ve kabul oranına göre hesaplanan 6,02 TL nin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
h-Davalı kendini vekille temsil ettirdiğinden lehine Asgari Ücret Tarifesi gereği 4.080,00 TL ücret takdirine, bunun davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
2-BİRLEŞEN ... ATM'NİN ... ESAS SAYILI DOSYASI YÖNÜNDEN
Davanın kısmen kabulüne,
a-Davacıların, davalı tarafından başlatılan .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyası ve bu dosyaya konu senetler dolayısıyla borçlu olmadığının tespitine ve bu doğrultuda takibin iptaline,
b-Davacı tarafın kötüniyet tazminatının koşulları oluşmadığından reddine,
c-Davacı tarafın maddi tazminat talebinin reddine,
d-Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 23.953,99 TL karar harcından peşin alınan 6.261,73 TL'nin mahsubu ile geri kalan 17.692,26 TL bakiye harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
e-Davacının yatırdığı peşin harç ve vekalet harcından oluşan 632,57 TL yargılama giderinden red ve kabul oranına (%96,95) göre hesaplanan 613,27 TL nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
f-Davacı kendini vekille temsil ettirdiğinden lehine Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereği 33.766,62 TL vekalet ücreti takdirine, bunun davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
g-Davalı kendini vekille temsil ettirdiğinden lehine Asgari Ücret Tarifesi gereği 4.080,00 TL ücret takdirine, bunun davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
Dair, HMK 345 maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğ edildiği tarihten başlayarak iki hafta içinde HMK 342 maddesi gereğince düzenlenmiş dilekçe ile HMK 343 maddesi uyarınca mahkememize veya başka bir mahkemeye yapılacak başvuru ile HMK 341/1 maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olarak davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı oy birliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı.28/12/2020
Başkan ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Katip ...
e-imza