T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/337 Esas
KARAR NO: 2022/361
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 16/04/2018
KARAR TARİHİ: 11/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil Banka Genel Müdürlüğü'nden Şubelere dağıtılmak üzere ...'ya teslim edilen gönderilerin, ... plakalı kurye aracı şoförünün darp edilerek çalındığını, soruşturmanın ... Cumhuriyet Başsavcılığı ... soruşturma numarası ile devam ettiğini, davaya konu ... Bankası ... Şubesine ait ... Ltd. Şti. tarafından ...Tic, Ltd. Şti. adına keşide edilmiş, 28.02.2018 tarihli, ... keşide yerli, ... seri numaralı, 147.649,29 TL bedelli çek de, hırsızlık eylemi ile çalındığını, çekin zayi talebiyle ... 13. Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. numaralı dosyası ile dava açıldığını , ödermeden men kararı verildiğini mahkemenin ödeme yasağı ve savcılığın celp kararları kapsamında muhatap barıkaca çekin tedbir hanesine “Tedbir Kararı” şerhi işlenmiş olup, ekte bir örneği yer alan ...Tic, Ltd. Şti.'nin Kredi Kayıt Bürosu Çek Raporu'ndan da görüleceği üzere “İhtiyati Tedbirli Çek Bilgileri” hanesinde davamıza konu çek üzerinde tedbir kararı bulunduğu açıkça görüleceğini, davaya konu tacir sınıfındaki çeki kabul ve ciro eden davalılar, davaya konu çekin çalındığını davaya konu çekin talepleri gibi bankaya iade edilmesini, İzah olunan nedenlerle, davamıza konu çekin istirdadını talep etmek gereği hasıl olduğunu, Davanın ... A.Ş. ve ...Bankası A.Ş.'ye ihbar edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin Davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalılar ... ve ...San Ltd Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkillerinin adreslerinin Bakırköy Adliyesi yetki alanında olduğunu, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, çekteki borçlu firma ile alacaklı arasında ticari ilişki olduğunu bu ilişkiye göre kayıtların bulunduğunu, müvekkili firma yaptığı ticaret karşılığında borçlu firmadan çek alındığını, müvekkilinin dava konusu çek yönünden iyi niyetli 3. Şahıs olduğunu, açılan davanın istirdat değil menfi tespit olması gerektiğini, müvekkili yönünden davanın reddine karar verilmesini, müvekkillerinin iyi niyetli 3. Şahıs olarak tespit edilmesini, yapılan yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: İhbar olunan ... Bankası vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili bankanın sorumluluğunu doğuracak bir işlem bulunmadığını, müvekkili banka şubesinin mahkeme kararı doğrultusunda tedbire ilişkin işlem yaptığını, müvekkili bankanın her hangi bir kötü niyeti veya ağır kusuru bulunmadığını, davanın reddini, yapılan yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE DEĞERLENDİRMELER:
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.
Davacı lehtarı olduğu çekin, hırsızlık sonucu rızası hilafına elinden çıktığını, bu nedenle ... 13.Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile dava konusu çekin zayi nedeniyle iptali istemiyle dava açtığını, davalıların meşru hamil olmadığını belirterek çekin istirdadını talep etmiştir.
Dava, 6102 sayılı TTK'nın 792.maddesi uyarınca çek istirdadı istemine ilişkindir.
Somut uyuşmazlık değerlendirildiğinde talebin dayanağının Türk Ticaret Kanunu(TTK) m.792'de düzenlendiği anlaşılmıştır.
TTK m.792 "(1) Çek , herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa , ister hamile yazılı ister ciro yolu ile devredilebilen bir çek söz konusu olup da , hamil hakkını 790.maddeye göre ispat etsin, çek eline çekmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu taktirde o çeki geri vermekle yükümlüdür. "şeklinde düzenlenmiştir.
TTK m.790 ise "(1) Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi son ciro beyaz ciro olsa bile kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı taktirde yetkili hamil sayılır. Çizilmiş cirolar yazılmamış hükmündedir. Bir beyaz ciroyu diğer bir ciro izlerse , bu son ciroyu imzalayan kişi beyaz ciro ile hak iktisap etmiş sayılır." şeklindedir.
Mahkememizce, davacı ticari defter ve kayıtlarında inceleme yapılmasına karar verilmiştir. Bilirkişi raporunda özetle;Her bir Davalı Açısından davanın sonuç kısmı değerlendirmeye alınmıştır. A)... açısından, ... ile Davacı Banka arasında akdedilen södcsılıe olduğu, var olan sözleşme kapsamında taşınan kargo içinde “KIYMETLİ EVRAK/ Çek -Senet” taşınınasının da olup olmadığı konusunda Davacı larafın bu sözleşmeyi paylaşması.: Bu dava özelinde ... teslim edilen Çeklerle ilgili Lardflur arasında “Teslim anında kargonun içeriği ve değerini belirtilen belge varsa, ... Kargonun bu davada sorumlu tutulabileceği, Belge yoksa ve sözleşmede Çek/senet taşınması ild ilgili bir madde ve çalınmaya karşı riskin hangi tarafta olacağına dair bir madde varsa, bu mpddeye göre hareket edilmesi gerektiğine, ... BANKASI A.Ş. e ... 13. Asliye Ticaret Mahkcmesi ... E. numaralı dokyası ile dava açılmıştır. Çekle ilgili ... 13. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce 05.12.2017 tarihinde ödemeden men kararı verilmiş, olup. V. ... Bankası vekili tarafından “sorumluluğunu doğuracak işlemin olmadığı, 05.12.2017 tarihinde ödemeden men kararı bulunduğu ve 6.12.2017 tarihinde kayıtlarına işlendiği ve mahkemenin kararı doğrultusunda işlem yapıldığını” paylaşmış olup bu konudaki hukuksal yorum Sayın Mahkemeye aittir. ...Tic. Ltd. Şti: ....Tic. Ltd. Şti yetkililerince yada müvekkili tarafından dava dosyasına herhangi bir evrak sunulmamış, mahkeme kalemindeki incelemede bulunulmamış ve firmalile iletişim kurulamamıştır. ...Şti. Davalı ... tarafından üzenlenen faturaların Yasal Defterlerinde yer aldığı, defterlerin yasaların emrettiği şekilde tutulduğu, Faturalarla ilgili Mali idareye yapılması gereken bildirimlerin süresinde yapıldığı, Kanuni Defterlerle ilgili Noter KAPANIŞ kaydırın YAPTIRILMADIĞI, Davalı lehine delil olma küvvetine sahip olup olmama kararının Sayın Mahkemenin yetkisinde olduğu, Diğer Davalı ... inşaatla ticari ilişkilerinin defter kayıharına göre mevcut olduğu. (... inşaat firmasına ulaşılamadığından tek taraflı belgeye göre yorum yapılmıştır.) Davalı ... tarafından paylaşılan Davaya konu edilen Zıaki ticari hayatın olağan akışı içinde Diğer Davalı ... İnşaattan aldığına dgir herhangi bir belgeye ULAŞILAMAMIŞTIR, ... yekilileri tarafından çekin alınması ile ilgili belge PAYLAŞILMAMIŞTIR. ... firması ...'den Aldığı çeklere ait Çek teğlim/tahsil/alındı bordrolarını mahkemeye sunması durumunda, ortaya çıkacak yeni duruma göre Ek rapor hazırlanabileceği, sonuç ve kanaati bildirilmiştir.
Netice olarak davaya konu çek dava dışı ... Ltd Şti tarafından davacıya ibraz edilmiş, söz konusu şirketin cirosundan sonra sırası ile ..., ...Ltd Şti, ... cirolarının olduğu görülmüş ve muntazam ciro silsilesinin mevcut olduğu anlaşılmıştır. Davacı tarafından ... 13 ATM'nin ... esas sayılı dosyası ile zayi davası açılmış olması, tek başına davalıların çeki kötü niyetli iktisap ettiği sonucunu doğurmayacaktır. Çek bir ödeme aracı olup ticari defterlerde kayıtlı olması gerekmemektedir. Bu sebeplerle davacının çeki iktisap eden davalıların kötü niyetli olduğunu ispat edemediği anlaşıldığından davalıların ciro silsilesine göre çeki elinde bulundurdukları dönemde meşru hamil oldukları kanaatine varılarak davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gerekli harç 80,70 TL olup, peşin alınan 2.521,49 TL den mahsubu ile fazla alınmış olan 2.440,79 TL harcın karar kesinleştikten sonra istek halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı taraflar vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap olunan 5.100,00 TL vekalet ücretinin vekille temsil olunan her davalı için davacıdan ayrı ayrı alınıp davalılara verilmesine,
5-Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın “Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik”in 207. maddesi uyarınca davacının bildireceği İBAN numarasına, İBAN numarası bildirilmemiş ise masrafı kalan gider avansında kalan paradan karşılanmak üzere PTT vasıtasıyla adreste ödemeli olarak yazı işleri müdürünce davacı tarafa İADESİNE,
6-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik'in 216/1 maddesi uyarınca taraflardan birinin talebi olmadıkça gerekçeli kararın tebliğe çıkarılmamasına,
7-Karar kesinleştiğinde dosya arasında yer alan evrak asıllarının ilgili mahallere iadesine,
Dair, HMK 345 maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğ edildiği tarihten başlayarak iki hafta içinde HMK 342 maddesi gereğince düzenlenmiş dilekçe ile HMK 343 maddesi uyarınca mahkememize veya başka bir mahkemeye yapılacak başvuru ile HMK 341/1 maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF yolu açık olarak davacı vekili ile bir kısım davalılar vekili ve ihbar olunan vekillerinin yüzlerine karşı verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 26/07/2022
Katip
E-İMZA
Hakim
E-İMZA