T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2018/374 Esas
KARAR NO:2021/531
DAVA:Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ:27/04/2018
KARAR TARİHİ:21/09/2021
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait işyerinde hırsızlık olayı olduğunu, hırsızlık olayında müvekkili şirketin ... Bankası ... Şubesinde ... numaralı hesabına ait ... numaradan başlayarak çek karnesinin çalındığını, hırsızlık yapmak sureti ile müvekkili şirkete ait işyerinde çalınan çeklerin sahte cirolar ile tahsile konulmasının kuvvetle muhtemel olduğunu, sahte cirolar ile kötüniyetli kişilerin eline geçmesi halinde telafisi mümkün olmayan zararların oluşacağının açık olduğunu belirterek davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, Türk Ticaret Kanununun 757.ve izleyen maddeleri hükümlerine istinaden açılan kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali istemine ilişkindir.
Dava dilekçesi, sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.
Zayi nedeniyle çek iptali davası açılabilmesi için öncelikle TTK'nın 780 ve 781. maddeleri uyarınca yasal unsurlara haiz bir çekin bulunması esastır. Bu unsurlara haiz olmayan bir belgenin kambiyo senedi vasfı taşımaması nedeniyle TTK hükümleri uyarınca zayi nedeniyle iptali istenilemez.
TTK'nın 818. maddesinde poliçeye ilişkin hangi hükümlerin çek hakkında da uygulanacağına dair düzenlemeye yer verilmiştir. Bu düzenlemede yapılan atıf uyarınca TTK'nın poliçenin iptaline dair 757 ilâ 763. maddeleriyle 764. maddesinin birinci fıkrası hükümlerinin çekin iptalinde de uygulanması zorunludur. TTK'nın 757. maddesinde belirtildiği üzere poliçenin iptali ancak lehtar veya yetkili hamil tarafından talep edilebilecektir.
Çek iptali davaları özelliği itibariyle hasımsız açılan davalardandır. Bu davalara ilişkin özel hüküm niteliğinde bulunan 6102 sayılı TTK'nin gerek 758. maddesi ve gerekse 763. maddesinde, yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda çek iptali davasını açan davacıya mevcut çek hamiline karşı görülmekte olan iptal davasından bağımsız bir dava olarak istirdat davası açmak üzere süre verileceği öngörülmektedir.
Mahkememizce davaya konu çeklerin ibraz edilip edilmediği hususunda muhatap bankalara yazılan müzekkere yanıtlarında davaya konu; "Keşidecisi ... olan ... ... ... Çek No:..., Hesap No: ... Keşide Tarihi: 15.06.2018, Miktarı: 2.400 TL
-Keşidecisi ... olan ... ... ... ... Hesap No:..., Çek No: ..., Keşide Tarihi: 05.08.2018, Miktarı 10.000 TL.
-Keşidecisi ... olan ... ... ... Çek No:..., Hesap No: ... Keşide Tarihi 15.08.2018, Miktarı: 3.000 TL bedelli" çeklerin ibraz ediliği bilgisinin verildiği bu sebeple ibraz ediliği bildirilen bu çekler yönünden davacı vekiline istirdat davası açıp mahkememize bildirilmesi hususunda süre verildiği, verilen kesin süre içerisinde çek istirdatı davalarının açıldığı bu hali ile davaya konu yukarıda ayrıntıları belirtilen bir kısım çekler bakımından davanın konusuz kaldığı anlaşılmıştır.
Bu itibarla, zayi nedeniyle iptali talep edilen dava konusu bir kısım çeklerin ibraz edildiği dolayısı ile bu çekilerin bulunduğu, çekler ile ilgili istirdat davalarının açılmış olduğu anlaşılmakla, söz konusu çekler bakımından karar verilmesine yer olmadığına dair ve,
Toplanan delillere göre iptali talep edilen davaya konu;
-Keşidecisi ... olan ... ... ... ... Hesap No: ..., Çek No: ..., Keşide Tarihi: 05.06.2018, Miktarı 13.000 TL
-Keşidecisi ... Olan ... ... ... Hesap No: ..., Çek No: ..., Keşide Tarihi 05.07.2018, Miktarı: 08.000 TL
-Keşidecisi ... olan ... ... ... ... Hesap No: ..., Çek No: ..., Keşide Tarihi: 07.05.2018, Miktarı: 12.000 TL
-Keşidecisi ... .... TİC. olan ... ... Cad. /... ... Hesap No: ..., Çek No: ..., Keşide Tarihi: 28.10.2018, Miktarı: 5.000 TL
-Keşidecisi ... .... TİC. olan ... ... Cad. /... ... olan Hesap No: ... , Çek No:..., Keşide Tarihi: 18.11.2018, Miktarı: 5.000 TL
-Keşidecisi .... .... TAAH. SAN. TİC. LTD. ŞTİ ... ... /... ... olan Hesap No: ..., Çek No: ... Keşide Tarihi: 30.11.2018, Miktarı: 2.570 TL bedelli çeklerin davacı rızası hilafına elinden çıkarak zayi olduğu, mahkememizce yaptırılan ilk ilan tarihi itibari ile üç aylık başvurma süresinin dolduğu ve yukarıda ayrıntıları belirtilen bahse konu çeklerin ibraz edilmediği gibi akıbetinin de belli olmadığı anlaşılmakla TTK.764.maddesi ve devamı maddeleri gereğince davacının bu çekler yönünden talebinin kabulü ile, söz konusu çeklerin zayi nedeniyle iptaline dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak izah edildiği üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile;
Davaya konu:
-Keşidecisi ... olan ... ... ... Çek No:..., Hesap No: ... Keşide Tarihi: 15.06.2018, Miktarı: 2.400 TL
-Keşidecisi ... olan ... ... ... ... Hesap No:..., Çek No: ..., Keşide Tarihi: 05.08.2018, Miktarı 10.000 TL.
-Keşidecisi ... olan ... ... ... Çek No:..., Hesap No: ... Keşide Tarihi 15.08.2018, Miktarı: 3.000 TL bedelli çekler yönünden istirdat davası açılmış ve çekler bulunmuş olmakla KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
Davaya konu:
-Keşidecisi ... olan ... ... ... ... Hesap No: ..., Çek No: ..., Keşide Tarihi: 05.06.2018, Miktarı 13.000 TL
-Keşidecisi ... Olan ... ... ... Hesap No: ..., Çek No: ..., Keşide Tarihi 05.07.2018, Miktarı: 08.000 TL
-Keşidecisi ... olan ... ... ... ... Hesap No: ..., Çek No: ..., Keşide Tarihi: 07.05.2018, Miktarı: 12.000 TL
-Keşidecisi ... .... TİC. olan ... ... Cad. /... ... Hesap No: ..., Çek No: ..., Keşide Tarihi: 28.10.2018, Miktarı: 5.000 TL
-Keşidecisi ... .... TİC. olan ... ... Cad. /... ... olan Hesap No: ... , Çek No:..., Keşide Tarihi: 18.11.2018, Miktarı: 5.000 TL
-Keşidecisi .... .... TAAH. SAN. TİC. LTD. ŞTİ ... ... /... ... olan Hesap No: ..., Çek No: ... Keşide Tarihi: 30.11.2018, Miktarı: 2.570 TL bedelli çeklerin ZAYİ NEDENİYLE İPTALİNE,
2-Alınması gereken 59,30 TL karar ve ilam harcının, peşin alınan 35,90 TL harçtan mahsubu ile geriye kalan 23,40 TL nispi harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 21/09/2021
Katip ...
(e-imza)
Hakim ...
(e-imza)