T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2019/105 Esas
KARAR NO:2022/669
DAVA:İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:12/12/2018
KARAR TARİHİ:20/06/2022
Mahkememizde görülen İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, Dava vekili dava dilekçesinde özetle; davalı firmanın 20/07/2017 ve 03/08/2017 tarihlerinde davacı firmaya tank imalatı için teklifte bulunduğunu, bunun üzerine davacının 22/07/2017 tarih ve 22/09/2017 tarihlerinde fiyat teklifleri hazırlayarak davalıya sunduğunu, davalının standart tedarik koşulları Ağustos 2017 başlıklı bir sözleşme düzenleyerek davacıya imzalattığını, davalı firmanın davacıya firma tarafından verilen fiyat tekliflerinde revize talep ettiğini, davacı firmanın reviz mektupları düzenleyerek davalı firmaya gönderdiğini, tarafların 15/08/2017 tarihinde davacı firmaya ait binada toplantıklarını ve görüşmelerin tutanağa geçtiğini, tarafların 05/09/2018 tarihinde ek protokol yaparak sözleşmenin bazı maddelerini revize ettiklerini davalının ... ve ... bankasından aldığı avans ve kesin teminat mektuplarını davacı firmaya teslim ettiğini, banka teminat mektupları karşılığında 11.795 Euro'yu 11.09.2017 tarihinde 66.517,05 Euro'yu ise 28/09/2017 tarihinde davacı firmaya ödendiğini, ve referans iş programının başladığını, buna bağlı olarak ... tankları aksesuarları için de 09/10/2017 tarihli resmi siparişe geçildiğini, davacının muhtelif faturalar keserek işini tamamladığını, karşılıklı ödeme planları çıkardıklarını ancak davalının ödeme şartlarına uymayarak kısmi ödeme yaptığını, davacı firmanın davalı firmadan toplam 57.457,09 Euro bakiye alacağı olduğunun kayda geçildiğini ancak davalı firmanın bu alacağı ödemediğini, buna istinaden davacının alacağın tahsili amacıyla icra takibi başlattığını ve davalının bu takibe itiraz ettiğini bildirerek, davacının itirazının iptali ile, %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, müvekkili şirketinin uzun yıllardan beri metal ve demir çelik imalatı işi ile iştigal eden ve bu kapsamda büyük işletmelerin tesis ve makinelerini imal edip yurtdışı yurtiçi bir çok önemli projede yer aldığını, müvekkili şirket ile davacı taraf arasındaki ticari ilişki çerçevesinde akdedilen sözleşme gereğince verilen siparişleri taahhüt ettiği tarihlerde teslim etmediği gibi, imalatları sözleşmeye uygun yapmadığını, müvekkili şirketin gerek gecikmeler ve gerekse de hatalı imalatlar nedeniyle , müşterisine vermiş olduğu taahhütleri zamanında yerine getiremediğini ve zarar uğradığını, iş bu kapsamda müvekkili Şirket tarafından ... numaralı 31.01.2019 tarihli reklamasyon faturası düzenlendiğini, Davacı Şirketin ise iade faturası tanzim ettiğini, taraflarınca işbu hukuki mesnetten yoksun faturaya noter aracılığı ile 13.02.2019 tarihinde itiraz edildiğini, davacının edimlerini süresinde ve gereği gibi yerine getirmediğini, müvekkilinin bu sebeple zarara uğradığını, davacının .... İcra Müdürlüğü ...Esas sayılı dosyasından başlattığı icra takibinin haksız ve hukuki mesnetten yoksun olduğundan takibe itiraz etiklerini, müvekkili şirketin, davacıya böyle bir borcu bulunmadığını, davacı tarafça, tamamen haksız ve kötüniyetle icra takibi başlatıldığını, aleyhine İ.İ.K. 67.madde hükmü gereğince %20 den aşağı olmamak üzere tazminatına hükmedilmesini talep ettiklerini belirterek, haksız ve mesnetsiz davanın reddine, haksız ve kötüniyetli davacının %20 tazminat ödemesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Dosyanın ... 9. Asliye Hukuk Mahkemesi ... sayılı görevsizlik kararı verilerek yukarıdaki esasa kaydedilerek yargılamaya devam olunmuştur.
Dava; Eser sözleşmesinden kaynaklanan bakiye alacağın ödenmemesinden dolayı yapılan icra takibine itirazın iptali davasıdır.
Taraflar arasındaki ihtilafın; Davacı ile davalı arasındaki eser sözleşmesinden kaynaklı davacının davalıdan bakiye alacağı olup olmadığı, varsa takip ve dava tarihi itibariyle miktarı, alacağın likit olup olmadığı, davacının kötü niyetli olup olmadığı, davacının edimini yerine getirirken gecikmede bulunup bulunmadığı, ayıplı ya da sözleşmeye aykırı yapıp yapmadığı, davalının varsa ihtarda bulunup bulunmadığı, ayıplı veya gecikmeli ifa var ise bunun için sözleşmede öngörülen bir cezai şart olup olmadığı ve davacı tarafça davalının bu yönde ihtar edilip edilmediği, cezai şart varsa bunun ne kadar olduğu ile cezai şartın niteliğine göre uygulanıp uygulanmayacağına ilişkin olduğu görüldü.
Dosyaya getirtilen .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine toplam 355.963,91 TL üzerinden icra takibi yapıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durduğu, itirazın süresinde ve usulüne uygun yapıldığı, buna göre davanın, İİK.67.maddesinde yazılı 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Davalı şirkete ait ticari defter ve kayıtların Kemalpaşa/İzmir adresinde bulunması nedeniyle, İzmir Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak davalı taraf ticari defter ve kayıtlarında inceleme yapılmasına karar verilmiştir.
Talimat Mahkemesince alınan 01/08/2020 tarihli raporda özetle;
Davalı taraf defter kayıtlarına göre,
Davacı tarafın davalı taraftan 31.10.2018 tarihi ve 2018 yılı sonu itibariyle 82.802,02.-TL ( 57.457,09 Euro) alacaklı gözüktüğü,
31.01.2019 tarihi itibariyle ise davalının davacı aleyhine 133.785,69.-TL lık karşı fatura ile borçtan mahsup yaptığı, 26.02.2019 dava tarihi itibariyle 133.785,69-82.802,02-50.983,67 .-TL (35.284,75 Euro) fazla borç mahsubu olduğu görülmektedir." şeklinde görüş ve kanaatini sunmuştur.
Taraflarca talimat raporuna karşı beyan ve itirazlar sunulmuştur.
Bu kez dosya davacı taraf defter ve kayıtlarında inceleme yapılmak ve talimat raporu dikkate alınmak suretiyle birleştirici rapor düzenlenmek üzere bilirkişilere tevdi edilmiştir.
Bilirkişiler mahkememize sundukları 19/04/2021 tarihli raporda özetle;
Mali İnceleme
-07.11.2018 icra ve 12.12.2018 dava tarihi itibari ile davacı şirketin davalı şirketten 57.459,09 EURO alacaklı olduğu,
-Talimat raporuna göre davalı şirketin davacı şirkete 07.11.2018 icra takip tarihi ve 12.12.2018 dava tarihi itibari ile 57.459,09 EURO borçlu olduğu,
-Talimat raporuna göre davalı şirketin davacı şirkete 31.01.2019 itibari ile 35.184,75 EURO borçlu olduğu,
-Bakiye farkın (57.457,09 EURO- 35.184,75 EURO-22.274,34 EURO) olduğu, bu tutarın davalı tarafından davacıya düzenlenen 11.01.2019 tarih ve ... no.lu 22.172,34 Euro bedelli (133.785,69 TL) bedelli Reklamasyon faturasının davalıda kayıtlı iken davacı da kayıtlı olmamasından kaynaklı olduğu, Tespitleri yapılmıştır.
- Taraflar arasındaki uyuşmazlığın davacı ile davalı arasındaki eser sözleşmesinden kaynaklı davacının davalıdan bakiye alacağı olup olmadığı, varsa takip ve dava tarihi itibarıyla miktarı, alacağın likit olup olmadığı, davacının edimini yerine getirirken gecikmede bulunup bulunmadığı, ayıplı yada sözleşmeye aykırı yapıp yapmadığı, ayıplı veya gecikmeli ifa varsa bunun için sözleşmede öngörülen bir cezai şart olup olmadığı ve davacı tarafça davalının bu yönde ihtar edilip edilmediği, cezai şart varsa bunun ne kadar olduğu ile cezai şartın niteliğine göre uygulanıp uygulanmayacağına ilişkin olduğu tarafımızdan anlaşılmıştır.
- Teknik incelemede, 05.09.2017 tarihli (...) sipariş numaralı satın alma siparişinde bulunan “...” ve “...” proje numaralı işlerde uygunsuzluk belgesi 19.12.2017 ve 12.04.2018 tarihlerinde davalı tarafından rapor edilip maille davacıya bildirildiği, söz konusu işlerde uygunsuzluk olduğu, davacı ... Makine tarafından bu uygunsuzlukların giderildiği ve maille davalıya bildirildiği tespit edildiğinden ayıplı ifanın söz konusu olmadığı,
- Gecikme bakımından ise teknik incelemede, davacının 05.09.2017 tarihli (...) sipariş numaralı satın alma siparişinde bulunan ... proje tank assembiy | aylık gecikme ile teslim ettiği, ... 3 aylık gecikme ile teslim ederek, edimini yerine getirirken gecikmede bulunduğu,
Teknik bakımdan, gecikme nedeniyle düzenlenen faturaların içeriğinden hangi siparişe ilişkin olarak düzenlendiklerinin anlaşılamadığı,
Teknik incelemede gecikme tespit edilen ... numaralı satın alma siparişinde, “bu sözleşme tarihinde imzalanan Standart Tedarik Koşulları anlaşması uyarınca düzenlenmiştir ve siparişte ayrıca belirtilmediği sürece ilgili anlaşma şartları geçerlidir” ibaresinin bulunduğu, Taraflar arasındaki Fermatek Standart Tedarik Koşulları (STK) Ağustos 2017 başlıklı sözleşmenin m. 8 hükmünde, teslimde gecikmenin yaptırımının düzenlendiği, Sözleşme m. 8 hükmünde yer alan düzenleme uyarınca sözleşmede kararlaştırılan ceza koşulu,nun Sayın Mahkemenin de kabulü halinde, ifaya eklenen ceza koşulu niteliği taşıdığı, İfaya ekli ceza koşulu TBK m. 179/1I'de, “Ceza, borcun belirlenen zaman veya yerde ifa edilmemesi durumu için kararlaştırılmışsa alacaklı, hakkından açıkça feragat etmiş veya ifayı çekincesiz olarak kabul etmiş olmadıkça, asıl borçla birlikte cezanın ifasını da isteyebilir” şeklinde düzenlendiği, Bu hususun somut olaya etkisi konusunda nihai takdirin Sayın Mahkemede olduğu,
Davalı, davacının edimlerini geç ifa ettiğini belirterek gecikme nedeniyle reklamasyon faturaları düzenlediğini beyan ettiği, Taraflar arasındaki sözleşmenin hükümleri değerlendirildiğinde reklamasyon adı altında bir düzenlemeye rastlanmadığı, şeklinde görüş ve kanaatlerini sunmuşlardır.
Taraflarca rapora karşı beyan ve itirazlar sunulmuştur.
Davacı vekiline taraflar arasındaki sözleşme konusu imalatlar ile ilgili geç teslim iddialarının denetlenmesi için, malların davalıya teslimine dair sevk irsaliyesi vs bilgi ve belgeleri sunmaları için iki haftalık kesin süre verilmesine(kesin süre içerisinde bilgi ve belge sunulmadığı takdirde dosyadaki mevcut davalı tarafından sunulan 3 adet sevk irsaliyesinden başka belge olmadığı kabul edilerek mevcut bilgi ve belgelere göre yargılamaya devam olunacağının ihtarının yapıldığı ve süresinde istenilen bilgi ve belgelerin sunulduğu görüldü.
Dosyanın bilirkişilere tekrar tevdi edilerek, Taraf vekillerince sunulan 02/08/2021 ve 09/08/2021 tarihli dilekçeler ekindeki belgeler de kontrol edilerek, rapora karşı sunulan itiraz ve beyanlar da gözetilerek; satın alma sipariş belgelerinde yer alan ürünlerin ve teslim tarihlerinin, sunulan sevk irsaliyelerinde belirtilen ürün cinsi, miktarı ve tarihlerine göre kontrolünün yapılarak imalatların sözleşmeye uygun olup olmadığı, geç teslim olup olmadığı ve talep olunan geç teslimden kaynaklı gecikme cezasının yerinde olup olmadığının belirlenmesi ve davacı tarafın icra takibinde talep ettiği alacak kalemlerinin yerinde olup olmadığına dair ek rapor alınmasına karar verilmiştir.
Bilirkişiler 05/05/2022 tarihli ek raporda özetle;
"Dava dosyasına sunulan 19.04.2021 tarihli kök rapordan sonra, taraf vekillerince sunulan 02.08.2021 ve 09.08.2021 tarihli dilekçeler ekindeki belgeler de kontrol edilip, rapora karşı sunulan itiraz ve beyanlar da gözetildiğinde, her türlü hukuki değerlendirme ve nihai karar Sayın Mahkeme'ye ait olmak üzere; kök rapordaki görüş ve kanaatimiz değişmemiş olup,
Mali inceleme bölümünde ayrıntıları verildiği üzere;
07.11.2018 icra ve 12.12.2018 dava tarihi itibari ile davacı şirketin davalı şirketten 57.459,09 EURO alacaklı olduğu,
Talimat raporuna göre davalı şirketin davacı şirkete 07.11.2018 icra takip tarihi ve 12/12/2018 dava tarihi itibari ile 57.459,09 EURO borçlu olduğu,
Talimat raporuna göre davalı şirketin davacı şirkete 31.01.2019 itibari ile 35.184,75 Euro borçlu olduğu,
Bakiye farkın (57.457,09 EURO- 35.184,75 EURO-22.274,34 EURO) olduğu, bu tutarın davalı tarafından davacıya düzenlenen 11.01.2019 tarih ve ... no.lu 22.172,34 Euro bedelli (133.785,69 TL) bedelli Reklamasyon faturasının davalıda kayıtlı iken davacı da kayıtlı olmamasından kaynaklı olduğu,
Dava esas değerinin 355.963,91 TL olarak belirlendiği, bu tutarın TCMB verilerine göre 05.11.2018 tarihli 1 Euro 6.1953 Ekeftif Alış Kuru esas alınarak belirlendiği, 355.963,91 TL / 6.1953-57.459,09 Euro davacının davalı şirketten talep ettiği bakiye Euro alacak bedeline denk geldiği,
İcra takip talebi ile istenilen % 19,50 avans faiz oranının 11.11.2018 icra takip tarihinde geçerli oran olduğu, takip öncesi işlemiş faiz talebi olmadığı, tespitleri yapılmıştır.
Teknik Değerlendirme İle;
Teknik incelemede, 05.09.2017 tarihli (...) sipariş numaralı satın alma siparişinde bulunan “...” ve “...” proje numaralı işlerde uygunsuzluk belgesi 19.12.2017 ve 12.04.2018 tarihlerinde davalı tarafından rapor edilip maille davacıya bildirildiği, söz konusu işlerde uygunsuzluk olduğu, davacı ... Makine tarafından bu uygunsuzlukların giderildiği ve maille davalıya bildirildiği tespit edildiğinden ayıplı ifanın söz konusu olmadığı,
Gecikme bakımından ise teknik incelemede, davacının 05.09.2017 tarihli (...) sipariş numaralı satın alma siparişinde bulunan ... proje tank assembiy 1 aylık gecikme ile teslim ettiği, ... 3 aylık gecikme ile teslim ederek, edimini yerine getirirken gecikmede bulunduğu,
Teknik değerlendirme kısmında ifade edildiği üzere, davacı ve davalı taraflar arasındaki e mail yazışmalarından 12.12.2018 dava tarihi itibari ile 57.459,09 EURO bedel bakiye hesaplanırken, 16.08.2017 tarihli (A1677) sipariş numaralı satınalma siparişi ve 05.09.2017 tarihli (...) sipariş numaralı satınalma siparişlerindeki ürünlerin fiyat (Euro) toplam bedeli sözleşme teslim tarihi ve reel teslim tarihi gecikme gün tablosu hazırlanmış olup, gecikme cezası ve Backcharge( NCR, tamirat vs.) Dahil edildiği ve tarafların 57.459,09 EURO bedel bakiye üzerinden mutabakata varıldığı tarafımızdan değerlendirilmiştir.
Genel Değerlendirme ile;
Teknik incelemede gecikme tespit edilen ... numaralı satın alma siparişinde, “bu sözleşme tarihinde imzalanan Standart Tedarik Koşulları anlaşması uyarınca düzenlenmiştir ve siparişte ayrıca belirtilmediği sürece ilgili anlaşma şartları geçerlidir” ibaresinin bulunduğu, Taraflar arasındaki Fermatek Standart Tedarik Koşulları (STK) Ağustos 2017 başlıklı sözleşmenin m. 8 hükmünde, teslimde gecikmenin yaptırımının düzenlendiği, Sözleşme m. 8 hükmünde yer alan düzenleme uyarınca sözleşmede kararlaştırılan ceza koşulunun Sayın Mahkemenin de kabulü halinde, ifaya eklenen ceza koşulu niteliği taşıdığı, İfaya ekli ceza koşulu TBK m. 179/Il'de, “Ceza, borcun belirlenen zaman veya yerde ifa edilmemesi durumu için kararlaştırılmışsa alacaklı, hakkından açıkça feragat etmiş veya ifayı çekincesiz olarak kabul etmiş olmadıkça, asıl borçla birlikte cezanın ifasını da isteyebilir” şeklinde düzenlendiği, Hükme göre, borcun yerinde ve zamanında tamirat vs.) dahil edildiği ve tarafların 57.459,09 EURO bedel bakiye üzerinden mutabakata vardığı sonucuna varıldığı, bu hususun somut olaya etkisi konusunda nihai takdirin Sayın Mahkemede olduğu,
Davalının, davacının edimlerini geç ifa ettiğini belirterek gecikme nedeniyle reklamasyon faturaları düzenlediğini beyan ettiği, kök rapora itiraz ile reklamasyonun ticari hayatta şekilde uygulandığı ve reklamasyon, mal/hizmet ifasının kararlaştırılan niteliklere ve şartlarına uygun olmaması halini ifade ettiğini beyan ettiği, Sayın Mahkemenin kabulü halinde reklamasyon kapsamındaki hiç veya gereği gibi ifa etmeme (ayıp ve gecikme iddialarının) teknik incelemede değerlendirildiği," şeklinde ek görüş ve kanaatlerini sunmuşlardır.
Taraflarca ek rapora karşı beyan ve itirazlar sunulmuştur.
Davalı vekilinin çekişmeli alacak davasının bekletici mesele yapılmasına yönelik talebinin ve yeniden rapor alınmasına ilişkin talebinin mevcut dosya kapsamı itibariyle yerinde görülmeyip reddine karar verilmiştir.
05.09.2017 tarihli (...) sipariş numaralı satın alma siparişindeki “...” ve “...” proje numaralı işlere ilişkin uygunsuzluk belgesi 19.12.2017 ve 12.04.2018 tarihlerinde davalı tarafça rapor haline getirilerek mail yolu ile davacı tarafa bildirilmiş olup, davacı ... Makine tarafından bu uygunsuzlukların giderildiği ve maille davalıya bildirildiği tespit edildiğinden ayıplı ifanın söz konusu olmadığı anlaşılmıştır.
Gecikme iddiası yönünden yapılan değerlendirmeye göre, davacı şirketin 05.09.2017 tarihli (...) sipariş numaralı satın alma siparişinde bulunan ... proje tank assembiy 1 aylık gecikme ile teslim ettiği, ... ise 3 aylık gecikme ile teslim edildiği, davalının edimini yerine getirirken gecikmede bulunduğu, taraflar arasındaki e mail yazışmalarından 12.12.2018 dava tarihi itibari ile 57.459,09 EURO bedel bakiye hesaplanırken, 16.08.2017 tarihli (A1677) sipariş numaralı satınalma siparişi ve 05.09.2017 tarihli (...) sipariş numaralı satınalma siparişlerindeki ürünlerin fiyat (Euro) toplam bedeli sözleşme teslim tarihi ve reel teslim tarihi gecikme gün tablosu hazırlandığı, gecikme cezası ve Backcharge( NCR, tamirat vs.) dahil edildiği ve tarafların 57.459,09 EURO bedel bakiye üzerinden mutabakata varıldığı belirlenmiş olmakla, bu miktarın dava konusu olan icra takip miktarında talep edilen miktar olduğu da gözetilerek bu gerekçe ile davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Açıklanan nedenlerle;
1-Davanın kabulü ile, davalının .... İcra Dairesi'nin ...esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın iptali ile, takibin aynı miktar ve koşullar ile kaldığı yerden devamına,
2-Belirlenen toplam alacak miktarı olan 355.963,91 TL 'nin % 20 si olan 71.192,78 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 24.315,90 TL karar harcından peşin alınan 4.299,16 TL'nin mahsubu ile geri kalan 20.016,74 TL bakiye harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
4-Davacının yaptığı 4.340,26 TL İlk masraf, 3.900,00 TL Bilirkişi ücreti, 650,00 TL Talimat Bilirkişi ücreti ve 1.557,10 TL tebligat ve posta gideri olmak üzere toplam 10.447,36 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı kendini vekille temsil ettirdiğinden lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereği 33.367,47 TL vekalet ücreti takdirine, bunun davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Karar kesinleşene kadar yapılacak yargılama giderlerinin davacı gider avansından karşılanmasına, karar kesinleştikten sonra bakiye avansın istek halinde davacıya iadesine,
Dair, HMK 345 maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğ edildiği tarihten başlayarak iki hafta içinde HMK 342 maddesi gereğince düzenlenmiş dilekçe ile HMK 343 maddesi uyarınca mahkememize veya başka bir mahkemeye yapılacak başvuru ile HMK 341/1 maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olarak davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 20/06/2022
Başkan ...
E-imza
Üye ...
E-imza
Üye ...
E-imza
Katip ...
E-imza