T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2019/182 Esas
KARAR NO:2021/105
DAVA:Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ:02/04/2019
KARAR TARİHİ:08/02/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davalı şirket ile müvekkili şirket arasında 12/03/2015 tarih ve ... nolu finansal kiralama sözleşmesi akdedildiğini, anılan ödeme planının ....Noterliğinin 09/04/2015 tarih ve ... yevmiye nolu ödeme planı değişikliği ihtarnamesi ile değiştirildiğini, kiralanan malların davalıya teslim edildiğini, davalı tarafından sözleşme gereğince ödenmesi gereken kira borçlarının vadesinde ve eksiksiz olarak ödenmeyince ....Noterliğinin 31/08/2018 tarihli ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi keşide edilerek borç bakiyesinin 60 gün içinde ödenmesi aksi takdirde Finansal Kiralama sözleşmesinin feshedileceğinin borçluya bildirildiğini, ihtara rağmen borcun ödenmediğini ve finansal kiralama sözleşmesinin feshedildiğini, sözleşme konusu malların kaçırılmasının ve saklanmasının önlenmesini teminen ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.iş sayılı dosyası ile ihtiyati tedbir kararı aldıklarını belirterek, finansal kiralama sözleşmesinin haklı nedenle fesih olduğunun tespitine, sözleşmeye konu diğer mal ve ekipmanların iadesine, ihtiyati tedbir kararının hüküm kesinleşinceye kadar devamına, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı asil cevap dilekçesinde özetle, sözleşme konusu malların kendisine teslim edildiğini, kiralama bedelinin döviz kuru üzerinden ödenmesinin kararlaştırıldığını, kira bedellerinin düzenli ödemekte iken 2018 yılındaki fahiş artıştan dolayı ödemede güçlükler yaşandığını, davacının ihtarname gönderdiğini, bu ihtarnameye istinaden HMK ... tipte, ... plaka nolu kanal kazıyıcı ve yükleyicinin davacıya iade edildiğini, davacıya iade edilen makinenin kalan taksit borçlarının üstünde bir meblağa satıldığını ve tarafına davacı tarafça şifaen hiç bir borcunun kalmadığının bildirildiğini, davanın dürüstlük kurallarına aykırı olarak ve kötü niyetli bir şekilde açılmış olduğunu belirterek, davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu 18. vd. maddelerine dayalı açılmış olup, finansal kiralama konusu malın davalı kiracıdan alınarak davacı kiralayana verilmesi istemine ilişkindir.
Taraflar arasında 12/03/2015 tarih ve ... nolu finansal kiralama sözleşmesi akdedilmiş, finansal kiralama sözleşmesinin 6361 sayılı Kanunun 18 ve 22. maddelerine göre yapılmıştır. 12/03/2015 tarih ve ... yevmiye numaralı düzenleme şeklinde finansal kiralama sözleşmesindeki ödeme planı ....Noterliğinin 09/04/2015 tarih ve ... yevmiye nolu ödeme planı değişikliği ihtarnamesi ile değiştirilmiştir. Sözleşmede yazılı mal davacı tarafından sunulan belgelere göre, kiralayan davacı tarafından davalı - kiracıya teslim edilmiştir.
Davacı tarafça davalıya .... Noterliğin 31/08/2018 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi gönderilmiş, 60 günlük mehil verilerek kira borcunun ödenmesi aksi halde sözleşmenin fesholunacağı bildirilmiştir.
... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... D.İş sayılı dosyasında verilen kararın incelenmesinde, dava konusu edilen mallar ile ilgili davacı tarafa teslimine dair ihtiyati tedbir kararı verildiği görülmüştür.
Davacı tarafça 02/07/2019 tarihli dilekçe ile ekipmanın fatura değerinin 60.000,00 Euro olduğu, dava değerinin 374.682,00 TL olduğunu beyan ettiği, peşin harcın yatırıldığı ve Dosyanın değer itibariyle 6545 sayılı kanunun 45.maddesi uyarınca heyete tevdi edildiği görülmüştür.
Dava dosyasının bilirkişiye tevdi edilerek davacı iddiası, davalı taraf savunması ve tüm dosya kapsamı doğrultusunda malın iade koşullarının oluşup oluşmadığı hususlarında rapor alınmasına karar verilmiştir. Bilirkişi 27/07/2020 tarihli raporunda özetle;
"Taraflar Arasında; FKB ne ... tescil nolu,12.03.2015 tarih ve ... sayılı Finansal Kiralama Sözleşmesi, 6361 s.lı yasanın 22 maddesi gereği; yazılı olarak akdedilmiş olup; İşbu Sözleşme çerçevesinde, kiralanan malların zilyetliğinin (6361 s.lı yasanın 25 maddesi gereği) Kiracı/davalıya devredildiği, kiraların ödeme planına bağlanarak kiracıya bildirildiği ve taraflar arasında borç ilişkisinin doğduğu,
Ancak Kiracının; Kira Ödemelerinde temerrüde düştüğü, 6361 s.lı Yasanın-Sözleşmenin İhlali- başlıklı 31/1 maddesin de;
"...Kiralayan, Finansal Kira bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya verdiği 30 günlük süre içerisinde de ödenmemesi halinde, sözleşmeyi feshedebilir. Ancak Sözleşme de, sure sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre 60 günden az olamaz..."Hükmü yer almakta olup;
Belirtilen hükümden hareketle;
Davacı finansal kiralama şirketinin, ödemelerini yerine getirmeyen kiracıya, 6361 s.lı yasanın 31/1 maddesi geregi; .... Noterliği nin 31.08.2018-... ve y no.lu İhtarnamesi ni keşide ederek, (Sözleşmede malın mülkiyetinin kiracıya devredileceği kararlaştırıldığından) borçlarını 60 gün içerisinde ödemesi, aksi halde sözleşmenin feshedilece gi ihtarında bulunduğu; yasa geregi verilen süreye rağmen kiracı tarafın dan ihtarnamelerde belirtilen ödemelerin (tamamının) yapılmadığı görülmekle, 6361 s.lı yasarın 31/1 (ve akdin fesihi ile ilgili 31) maddeleri kapsamında; fkb ne ... tescil nofu,12.03.2015 tarih ve ... sayılı Finansal Kiralama Sözleşmesi, nin (60 günlük sürenin bir gün sonrası olan) 07.11,2018 temerrüt tarihi itibariyle, Feshedilmiş sayıldığı,
6361 s.lı yasanın 23 maddesi;
"... Finansal Kiralama konusu malın mülkiyeti kiralayan Şirkete aittir..."
32 maddesi; "...Sözleşme sona erdiğinde, Sözleşmeden doğan satın alma hakkını kullanmayan (veya bu hakkı bulunmayan) KİRACI, Finansal Kiralama Konusu Malı (Finansal Kiralama Şirketine) derhal geri vermekle mükelleftir...."Hükmünü içermekle,
6361 s.lı Finansal Kiralama Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu nun 24 mad desi hükmü gereğince kiracı; Sözleşme süresi içerisinde Finansal Kiralanan Malların zilyedi olup, malları sözleşmede belirtilen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorunda olduğu, Yasanın 30 maddesine göre Sözleşme süresinin dolması, Sözleşmenin diğer sebeplerle sona ermesi ve 31 madde hükmüne göre Sözleşmenin ihlali hallerinde, yasanın 32 ve 33 maddeleri gere ğince kiracı; finansal Kiralama konusu mal veya mallan Kiralayan Finansal Kiralama Şirketine derhal geri vermekle yükümlü olduğu,
Bu hükümlere paralel olarak oluşturulan.
Sözleşmenin 31 maddelerinde ise;
"...Sözleşmenin herhangi bir nedenle sona ermesi halinde .... Kiracı kiralananı... kiralayanın teslim ihbarından itibaren 3 gün içerisinde kiralayana iade etmekle yüküm lüdür..." Denilmekle,
Bu hükümlerden hareketle;
Finansal kiralama sözleşmesinin sona ermesi ile,
Yasanın 32-33 ve sözleşme nin 40-41 maddeleri geregi;
-Malın sahibine iade edilmesi geregi ortaya çıkmış, bir başka deyişle;
-Finansal kiralamaya konu maun iade koşullarının oluştuğu kanaatine varılmış olmakla;
Sözleşme kapsamındaki finansal kiralanan, malların;
1 Adet ... Model ... Marka ... S Tip, ... Plakalı ... ... Şasi nolu, ... Motor nolu KANAL KAZCI ve YÜKLEYİCİ... nin
Davalı kiracı tarafından, kiralayan Finansal Kiralama Şirketine Sözleşme ve ihtarname gereği (en geç fesih tarihinden İtibaren 3 gün içeri sinde) 11.11.201 tarihinde iadesinin gerektigi,
Kiralanan malların, Mal sahibi Finansal Kiralama Şirketine aynen iade sinin mümkün olmaması halinde; İİK nun 24 maddesi hükmünün uygulanması gerektiği,.... Kiralanan malların iadesinde fiili imkânsızlığın oluşması halinde ise, mal bedelinin davalıdan (ladesi gereken tarihten itibaren) faizi ile birlikte tahsilinin gerekeceği,
Finansal Kiralamaya konu malların aynen iadelerinin sağlanması halinde; 6361 s.lı Yasanın 33 maddesinin uygulanabilirliğinin mahkemenin takdirinde olduğu" husularında görüş ve kanaatini bildirmiştir.
Finansal Kiralama konusu mal 6361 sayılı Kanun 18 ve 23. maddeleri gereğince kiralayan şirketin mülkiyetindedir. 6361 sayılı Kanun 24/1.maddesi hükmü gereğince de kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorundadır. 6361 sayılı Kanunun 31/1 maddesine göre "Kiralayan, finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya verdiği otuz günlük süre içinde de bu bedelin ödenmemesi hâlinde, sözleşmeyi feshedebilir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Bir yıl içinde sözleşmede yer alan kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödememesi nedeniyle ihtara muhatap olan kiracılarla yapılan sözleşmeler kiralayan tarafından feshedilebilir."
Aynı Kanunun 33/1 maddesine göre "Sözleşmenin kiralayan tarafından feshi ile 30 uncu maddenin ikinci fıkrası uyarınca kiracı tarafından feshi hâllerinde, kiracı malı iade ile yükümlüdür."
Dosya kapsamı, sunulan deliller ve belge asıllarının incelenmesinde, borçların zamanında ödenmemesi üzerine 6361 sayılı Kanunun 31/1 maddesi kapsamında davalıya ihtarname çekildiği ve borcun ödenmesi için 60 günlük süre tanındığı buna rağmen kalan borcun ödenmediği, davalının bu hali ile temerrüde düştüğü anlaşılmakla, davacının haklı olduğu, davalının süresinde kira bedellerini ödemediği ve 60 günlük süreye rağmen de edimini yerine getirmediği anlaşılmış olup alınan bilirkişi raporu da dikkate alınarak davanın kabulüne dair karar verilmiştir.
HÜKÜM: Açıklanan nedenlerle;
1-Davacının davasının kabulü ile taraflar arasındaki 12.03.2015 tarih ve 113981 Yevmiye Numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi'nin haklı olarak feshedildiğinin tespiti ile sözleşmeye konu
1 ADET ... MODEL, ... MARKA, ... TİPTE, PLAKA NO:...ŞASİ SERİ NO:..., MOTOR SERİ NO: ..., KANAL KAZICI VE YÜKLEYİCİ'nin kiralananların davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 25.594,53 TL karar harcından peşin alınan 6.398,65 TL'nin mahsubu ile geri kalan 19.195,88 TL bakiye harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
3-Davacının yaptığı 1.075,45 TL İlk masraf, 800,00 TL Bilirkişi ücreti, 145,00 TL tebligat gideri ve 5.374,00 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 7.394,45 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı kendini vekille temsil ettirdiğinden lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereği 34.677,74 TL vekalet ücreti takdirine, bunun davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5- Karar kesinleşene kadar yapılacak yargılama giderlerinin davacı gider avansından karşılanmasına, karar kesinleştikten sonra bakiye avansın istek halinde davacıya iadesine,
Dair, HMK 345 maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğ edildiği tarihten başlayarak iki hafta içinde HMK 342 maddesi gereğince düzenlenmiş dilekçe ile HMK 343 maddesi uyarınca mahkememize veya başka bir mahkemeye yapılacak başvuru ile HMK 341/1 maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olarak davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda oy birliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 08/02/2021
Başkan ...
E-imza
Üye ...
E-imza
Üye ...
E-imza
Katip ...
E-imza