T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2019/305 Esas
KARAR NO:2022/255
DAVA:Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:22/05/2019
KARAR TARİHİ:23/03/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketlerden ... Pastaneciliğin ... Bankası ... şubesine ait, 20/03/2019 tarihli, 20.000,00 TL bedelli, ... Bankası ... şubesine ait, 20/04/2019 tarihli, 40.000,00 TL bedelli, ... Bankası ... şubesine ait 20/05/2019 tarihli, 50.000,00 TL bedelli 3 adet çekin keşidecisi olduğunu, müvekkilinin bu çekleri ... adına düzenlemek suretiyle makbuz mukabilinde teslim ettiğini, ... Gıda tarafından müvekkili tarafından alınan çekleri bölge bayisi olduğu ... Dağıtım Pazarlama ve Tic. A.Ş'nin ... Bölge Müdürlüğü yetkililerine tahsilat makbuzu mukabilinde teslim ettiğini, ... Dağıtım Pazarlama ve Tic. A.Ş bölge müdürlüğü çalışanı ...'nın anılan çekleri ... Dağıtım Pazarlama ve Tic. A.Ş İstanbul ... merkez adresine teslim edilmek üzere... Giresun şubesine teslim ettiğini, dağıtım esnasında çeklerin içinde bulunduğu kargolar dahil olmak üzere 60 adet kargo zarfını çaldırttığını, müvekkili şirketlerin çeklerin yasal hamili ... Dağıtım Pazarlama ve Tic. A.Ş'ye çalıntı olayından haberdar olana kadar anılan çeklerden vadesi gelen ... Bankası ... Şubesi, 20/03/2019 tarih ve 20.000,00 TL tutarlı çeki hukuksuz olarak iktisap etmiş olan davalı ... Yapı Malzemeleri Tic./... tarafından bankaya ibraz ile karşılığının tahsil edildiğini, ... ...A.Ş tarafından çalıntı olayı öğrenildikten sonra suç duyurusunda bulunulduğunu, ayrıca ... ...A.Ş tarafından söz konusu çekleri kötü niyetli üçüncü şahısların eline geçmesi ile kullanılmasını engellemek amacıyla zayi nedeniyle çek iptali davası açtığını, davalılardan .../... Yapı Malz. Toptan Tic. Tarafından müvekkili şirketler aleyhine icra takibine konu edilen ... Bankası ... Şubesi 20/04/2019 tarih ve 40.000,00 TL bedelli çekin çalıntı çek olduğunu belirterek davanın kabulüne, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalılar tarafından davaya karşı cevap dilekçesi sunulmadığı görüldü.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi ve sair tüm deliller hep beraber incelenmiştir.
Mahkememizde açılan dava, rıza dışı elden çıkan çek nedeniyle açılan menfi tespit davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, davacı keşideci ... şirketi tarafından düzenlenerek, diğer davacı hamil ... Gıda şirketine teslim edildikten sonra kargo ile dava dışı ... şirketine kargo ile gönderilmesi sırasında çalındığı iddia olunan ve icra takibine konu edilmiş çeke ilişkin olarak davalı şirkete borçlu olup olmadıkları noktasında toplanmaktadır.
Mahkememizce, ... Cumhuriyet Başsavcılığı Genel Soruşturma Bürosu ... Sorusturma dosyası celp edilmiştir.
Dava konusu çalındığı iddia olunan çek incelendiğinde; 20/04/2019 keşide tarihli, 40.000,00-TL bedelli çekte, davacı ... şirketinin keşidecisi olduğu, çekin hamili ve ilk cirantasının diğer davacı ... olduğu, davalıkların ise sonraki cirantalar oldukları, son hamilinin davalı ... şirketi olduğu anlaşılmıştır.
....İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası celp edilmiş, davalı ... Şirketi tarafından, davacılar ve diğer davalılar aleyhine 20/04/2019 keşide tarihli, 40.000,00-TL bedelli çeke dayanak gösterilerek kambiyo senetlerine özgü takip başlatıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce, tarafların ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir. Bilirkişi tarafından sunulan 01/06/2020 tarihli raporda özetle; dava konusu 20.04.2019 tarihli 40.000,00 TL'lik çekle ilgili dava dışı ... Dağıtım Pazarlama ve Tic. A.Ş. Firması ile Davacı ... Gıda Pazarlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi arasında ticari ilişkiye istinaden ... Gıda diğer Davacı ... Pastanesinden alınan çekleri Dava dışı ... firması yetkilisine ciro ederek 14.03.2019 tarih ... nolu tahsilat makbuzuna istinaden teslim etmiş olduğu, Davalı taraflara ulaşılamadığından Davacı taraflarla Davalı taraf arasındaki Çek silsilesindeki ticari ilişkiyi ispatlayacak davalı kanuni defterleri üzerinde inceleme yapılamadığı, Davacı her iki tarafında aralarında düzenlediği faturaların Yasal Defterlerinde yer aldığı, defterlerin yasaların emrettiği şekilde tutulduğu, faturalarla ilgili mali idareye yapılması gereken bildirimlerin süresinde yapıldığı, Davacı lehlerine delil olma kuvvetine sahip olduğu, Davacı tarafların birbirleriyle ticari ilişkinin mevcut olduğu, Davacı ile davalılar arasındaki ticari ilişkiyi ispatlayabilecek belgeler, davalı taraflara ulaşılamadığından temin edilemediği, Davacı taraflardan ...'in dava konusu çekleri düzenleyip diğer davacı ... Gıda'ya 2019 Mal alımları karşılığında teslim ettiği, çek teslimine ait tahsilat makbuzu ile işlemleri tamamladığı, çeklere ait mali kayıtların her iki davacı şirket muhasebe kayıtlarında yer aldığı, Diğer davacı ... Gıda tarafından ... Pastanecilikten alınan çekleri, ticari ilişkide bulunduğu dava dışı ... Dağıtım Pazarlama ve Tic. A.Ş. firmasına 14.03.2019 tarih ... nolu tahsilat makbuzu ile teslim ettiği, çeklerin dava dışı ... Dağıtım Pazarlama ve Tic. A.Ş. firmasına kargo ile teslim süresinde kaybolduğu, ... ile ... Gıda arasında, ... Gıda ile de dava dışı ... Dağıtım Pazarlama ve Tic. A.Ş. firmaları arasında çek düzenlenmesini gerektirecek ticari ilişkin var olduğu,Davalı taraflara ulaşılamadığından, davalı taraflarla davacı taraflar ve Dava dışı ... Dağıtım Pazarlama ve Tic. A.Ş. firmaları arasındaki çek silsilesindeki ticari ilişkiyi ispatlayacak kanuni defterleri üzerinde inceleme yapılamadığı görüş ve kanaati bildirilmiştir.
Yargılama sırasında, takip konusu çeke ilişkin olarak davacı keşideci tarafından ödeme yapıldığından, mahkememizce görülen dava istirdat davasına dönüşmüştür.
6102 sayılı TTK' nın 677.maddesinde "Bir poliçe, poliçe ile borçlanmaya ehil olmayan kişilerin imzasını, sahte imzaları, hayali kişilerin imzalarını veya imzalayan ya da adlarına imzalanmış olan kişileri herhangi bir sebeple bağlamayan imzaları içerirse, diğer imzaların geçerliliği bundan etkilenmez" hükmü düzenlenmiştir. Poliçeler için yapılan bu düzenleme TTK 818/1-c maddesi uyarınca çekler içinde uygulanır.
Dosya kapsamında; davalılar münkir olup, mahkememizce, dava konusu ve icra takibine konu edilen davacı ... şirketi tarafından düzenlenerek, diğer davacı hamil ... şirketine teslim edildikten sonra bu davacı tarafından da, dava dışı ... şirketine kargo ile gönderilmesi esnasında çalındığı, dolayısıyla çekin rıza dışı elden çıkmış olduğuna kanaat edilmiştir. Dava konusu çek incelendiğinde, görünüş itibariyle ciro silsilesinin kopuk olmadığı, davacı keşideci ... şirketi tarafından çek üzerindeki imzasını inkar etmediği, davalı ... şirketinin de usulüne uygun şekilde devir alındığı anlaşıldığından, imzaların istiklali ilkesi gereğince, davacı ... Pastanecilik yönünden geçerli imzasından sorumlu olacağı, çekin çalınmasının keşidecinin sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağı anlaşıldığından, davacı ... yönünden davanın reddine karar verilmiştir. Diğer davacı ... şirketi yönünden ise mahkememizce celp edilen C.Savcılığı soruşturma dosyası, davacı vekilince dosyaya sunulan ... 6.Asliye Ticaret Mahkemesi 2020/... E, 2021/... K., ... 5.Asliye Ticaret Mahkemesi 2019/... E., 2020/... K., gerekçeli kararları incelendiğinde, kargo taşıması sırasında 8 adet çekin kaybolduğu, çeklerin bir kısmında davacılar haricinde başka dava dışı farklı kişiler olmakla birlikte, davalılar ve icra takibini başlatan davalı ... şirketinin değişmediği, davalılarca incelemeye ticari defterlerin ibraz edilmemesi nedeniyle inceleme yapılamadığı, davacıların ticari defterlerinde ise davalılar ile bir ticari ilişkisinin bulunmadığı, davalılar için UYAP sisteminde yapılan sorgulamada aynı nitelikte birden fazla davanın kaydının mevcut olduğu, dava konusu çekin kargo ile gönderildiği dava dışı ... şirketinin zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptali için dava açtığı, ihtiyati tedbir kararı verildiği, tüm celp edilen kayıtlara göre tesadüfi bir durumdan bahsedilemeyeceği, davalıların basiretli tacir olarak hareket etmedikleri ve davalıların iyi niyetinden söz edilemeyeceği mahkememizce kanaat edildiğinden, davacı ... şirketinin davalılara icra takibine konu çek nedeniyle borçlu olmadığı, fakat yargılama esnasında çekin davalı ... şirketi tarafından tahsil edildiği anlaşıldığından, icra dosyası kayıtlarına göre tahsil edilen bedelin istirdatını talep edebileceği anlaşıldığından, bu davacı yönünden davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M:
1-Davanın davacı .... Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. yönünden REDDİNE,
2-Davanın ... Yönünden KABULÜ ile, ... Bankası A.Ş ... Şubesine ait, ... seri nolu, 20/04/2019 keşide tarihli, 40.000,00 TL bedelli çek nedeniyle davalılara borçlu olmadığının tespitine, ancak çek bedeli tahsil edildiğinden .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına yatırılan 55.954,74 TL'nin 24/07/2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı ... Top. Tic.'den tahsili ile bu davacıya verilmesine,
3-Davacı .... Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. yönünden;
-Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 80,70 TL ilam harcının peşin yatan 683,10 TL'den düşümü ile 602,40 TL fazla harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
-Davalı ... Top. Tic. vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 6.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
4-Davacı ... Yönünden;
-Alınması gerekli 2.732,40 TL karar ve ilam harcının davalı ... Top. Tic.'den alınmasına,
-Davacı tarafça yapılan 300,00 TL yargılama giderinin davalı ... Top. Tic.'den alınıp davacıya verilmesine,
-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 6.000,00 TL vekalet ücretinin davalı ... Top. Tic.'den alınıp davacıya verilmesine,
5-Gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve istek halinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, HMK 345 maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğ edildiği tarihten başlayarak iki hafta içinde HMK 342 maddesi gereğince düzenlenmiş dilekçe ile HMK 343 maddesi uyarınca mahkememize veya başka bir mahkemeye yapılacak başvuru ile HMK 341/1 maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olarak davacılar vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 23/03/2022
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza