T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2019/441 Esas
KARAR NO:2020/599
DAVA:Tazminat
DAVA TARİHİ:03/02/2010
KARAR TARİHİ:20/11/2020
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, Davacı vekili davasında özetle; müvekkil şirkete ait, ...markalı İş Makinası (...) ... yapımı devem eden inşaat projesinde kullanılmak üzere 6 aylığına ... san.A.Ş. ye kiralandığını, ... san.A.Ş. tarafından ... Servisleri Ltd.Şti aracılığı ile ...'a gönderildiğini, daha sonra taşıma işinin ... Servisleri Ltd.Şti. tarafından sözleşmenin 1 maddesinde yer alan devir yasağına rağmen bizzat değil, diğer davalı ... Nak.Tur.Tic. aracılığı ile gerçekleştirdiğinin anlaşıldığını, makineyi taşıyan ... Nak.Tur.Tic.Ltd'ye ait tır'ın 29.10.2009 tarihinde Yunanistan sınırları içerisinde iken yaptığı kaza nedeni ile makine'nin kullanılmayacak derecede hasar gördüğünü, nakliye ile ilgili ... sigortası ....Ltd.Şti. tarafından ... sigorta A.Ş. ye ... nolu poliçe ile yaptırıldığını, nakledilen aracın aynı zamanda taraflarınca ... A.Ş.ye %5 muafiyet ile makine hasar sigortası ile sigortalı olduğundan, ... tarafından makine üzerinde ekspertiz incelemesi yapıldığını ve perte karar verildiğini, Makinenin 122.000;_EURO olan bedelinden muaf olduğu %5 lik kısmı 6.100,-EURO ve sovtaj bedeli düşülerek makine den doğan zararın taraflarınca ödendiğini, makinenin sigortasının karşılamadığı %5 lik bölümünün değeri olan 6.100,-EURO luk kısım ile söz konusu makinenin teslim edilmemesi nedeni ile kira geliri kaybının davalılar tarafından ödenmediğini, ... servisleri Ltd.Şti. ve ... Nak.Tur.Tic Şti. taleplerimizi ... sigortasını yapan ... Sigorta ya ilettiklerini Hasar Dosya numarasının ... olduğunu zararın sigortadan karşılanması gerektiğini belirttiklerini, ... Sigorta ise, poliçenin iptal edildiğini ...-... nolu hasar dosyasının kapatıldığını gerekçe göstererek ödeme yapmayacaklarını bildirdiğini, hasar dosyası açılmış bir sigortanın ve gerekse ... ve Taşıma poliçesin mebdeinden iptal edilmesinin yasal olmadığını, her iki davalı taşıma şirketi de sigorta şirketi ile birlikte zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, bu nedenlerle fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydı ile müvekkil şirkete ait makinenin taşıma sırasında pert olmasından kaynaklanan zarara karşılık 6.100,-EURO ile ,6.000,-EURO kira zararının (toplam 12.100,-EURO) nun yıllık yıllık %5 faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilsen tahsilini, yargılama gideri ve ücreti vekaleti davalılalara yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı ... sigorta vekili cevabında özetle; davacıya ait iş makinesinin ... taşınması sırasında araçtan düşerek hasara uğraması nedeniyle, Müvekkili sigorta şirketin de taşıyıcının ... Sigortacısı olduğundan bahisle husumet yöneltmiş bulunduğunu, Husumete mesned ... Sigorta Poliçesi primi ödenmediğinden mebdeinden iptal edildiğini, dava konusu mala ilişkin belgelerin tetkikinde malın teslim şeklinin FOB olduğunu, FOB teslimde , satılan malların nakliye aracına yüklendiği andan itibaren nefi ve hasarı alıcıya yani gönderilene ait olduğunu, taşıması yapılan iş makinesi taşıma sırasında dorse üzerinden kayarak yola düşmek suretiyle hasara uğradığını, nakil aracı taşıma sırasında kaza yapmadığı gibi , herhangi bir dış etkene de maruz kalmadığını, nakliyenin doğal seyri esnasında meydana gelen hasar yükleme ve istifleme/sabitleme hatasından kaynaklandığını, hatalı yükleme ve sabitlemeden ötürü araçtan kayarak yere düşüp hasarlandığını, hasarın yanlış yükleme ve eksik sabitlemeden kaynaklandığını, ... Konvansiyonu'nun taşıyıcının özel sorumsuzluk hallerini düzenleyen 17/4-c maddesi gereğince ; amlalaj , yükleme veya istif hatası nedeniyle meydana gelen hasardan taşıyıcının sorumluluğu bulunmadığından , müvekkil şirketin de herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, sigortalı araç sürücüsü kazadan sonra polise müracaat etmediği gibi , herhangi bir resmi zabıt da tutturmadığını, Husumeti ve davayı kabul etmemekle birlikte , talep edilen miktara da ettiklerinin, her türlü netice zararları , kar kaybı , pazar kaybı , faiz kayıpları , kur farkları veya fiyat düşüşleri , kullanım veya işletmeden mahrumiyet ile ilgili kayıplar gibi doğrudan emtiayı ilgilendirmeyen zararların teminat dışı olduğunu, bu nedenlerle davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmişlerdir.
Davalı ... vekili cevabında özetle; müvekkili şirket ile dava dışı ... arasında yapılan taşıma sözleşmesine göre dava konusu iş makinesinin ... ... taşınması için anlaştıklarını, taşımanın ... Ltd.Şti tarafından yapıldığını, taşımayı gerçekleştiren davalı ...'a ait tır'ın taşıma esnasında bariyerlere yan yatarat araç ile yükün hasarlandığını, davacı noterlik aracılığı ile yük hasarını müvekkili şirketden talep ettiğini, cevap olarak hasarın ... şirketinin ... sigortası kapsamında olduğunu , davacı lehine emtia sigortası tanzim eden ...'nın muafiyet ve sovtaj tenzili sonrası 87.900 Euro karşılığı 255.072,72 TL'yi 25.12.2009 günü davacıya ödendiğini, davacının ödenmeyen 6.100 Euro'luk muafiyet bedeli ve iş makinesinin kira bedeli olduğunu iddia ettiği 6.000 Euro'nun davalılardan tahsilini istediğini, taşınan yükün bir iş makinesi olduğunu, geniş araçla yapılması gerektiğini, davacı ile davalı ... arasında yapılan anlaşmada araç cinsinin tenteli araç olarak tanımlandığını, geniş araç ile taşınsa idi devrilme meydana gelmeyeceğini, davacının davasını dayandırdığı ekspertiz raporunu kabul etmediklerini, iş makinesinin tamamının zarar görmediğini sadece hidroluk aksamda hasar söz konusu olduğunu, bunun da fotoğraflarla belli olduğunu, davacının muhtemel kira bedeli kaybı nedeni ile tazminat talep etmesinin mümkün olmadığını, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini, yargılama gideri ve ücreti vekaleti davacıya yükletilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Yapılan yargılamada iddia ve itirazlar tekrarlanmış, taşıma sözleşmesi, hasar dosyası, poliçe, eksper raporu, tutanak ve ihtarlar, fotoğraf ve kayıtları, makbuz, yapılacak bilirkişi incelemesine delil olarak dayanılmıştır.
Dosyadaki yetki itirazı davacının, davalı ....Ltd.Şti ile aralarındaki taşıma sözleşmesi doğrultusunda ... Mahkemelerinin 7.maddesi ile yetkili kılındığı gibi, davacının HUMK.19.madde çercevesinde kendi ikamet mahkemesi yerine tercihini bu sözleşme kapsamında yapılmış olup, tarafların birlikte denetlemesi usul ekonomisi dikkate alınarak yerinde görülmemiştir.
Davacı davasını aracın kaza sonrası pert olduğu ve araç bedelinin %5'lik muafiyeti dışında diğer bedelin ödendiği, ancak bu ödenmeyen kısım ile aracın kirasından mahrum kalmış olması nedeniyle kira kaybına yönelik olduğu belirlenmiştir.
İncelenen dosyada dava dışı ... ....Ltd.Şti.tarafınndan davacı adına düzenlenen 30.09.2009 tarihli sevk irsaliyesinde iş makinasının kdv dahil 317.316,63 TL bedelle dava dışı ... tarafından satılarak teslim edildiği, bu iş makinasının bu kez davacı tarafından dava dışı ....A.Ş.ye kiralandığı, kiralanan makinanın nakli sırasında hasarlandığı, taşıma işinin .....Ltd.Şti tarafından üstlenerek, diğer davalı .....Ltd.Şti'ne ait tır ile taşımanın yaptırıldığı, ... sigortasının davalı ... tarafından davalı ... A.Ş.ye yaptırıldığı belirlenmiştir.
Ayrıca dava konusu aracın davacı tarafından ayrıca ... A.Ş.ye de sigortalı olduğu, bu hasarın talep edilen muafiyet dışında ve kira bedeli dışında ödendiği görülmektedir.
Mahkememizce tarafların iddia ve itirazları doğrultusunda yapılan bilirkişi incelemeleri ile olayın oluş şekli, hasar dosyası ve fotoğraf ve tutanaklar ile ana elemanlarında hasarın oluştuğu, işten kalacak zamanda düşünülerek onarımın ekonomik olmadığı, ... tarafından meydana gelen zararın muafiyet dışında ödendiği, belirlenerek karşılanmayan kısmının taşıyıcıdan talep edilebileceği, taşıyıcının sorumluluğunun ... hükümlerine göre belirleneceği, yine sorumluluğu üst sınırının ... çercevesinde değerlendirildiği, taşıyıcının sorumluluğunun hiç bir durumda ziyana uğrayan eşyanın brüt ağırlığının aşamayacağı (kilogram başına 8.33 ÖÇH'yi aşamayacağı ... 23/3,7 gereği) bu durumda iş makinesinin ağırlığının 12.400 kg olup, 103.292 ÖÇH'nin hüküm tarihindeki TL karşılığının üst sınırı teşkil ettiği, yapılan ödeme ve kur belirlemesi ile tenzil edilerek yapılan ödeme sonunda muafiyet bedelini talep edebileceği, yine dosyada primin ilk taksidinin ödenmiş olmakla ödenmeyen sonraki taksitler karşısında sigorta himayesi ve sigortacının sorumluluğunun sona ermeyeceği, bunun yanı sıra sözleşmenin sona erdiğine ilişkin kayıt ve ihbar olmadığı, taşıyıcının ve sigortasından kira kaybının talebinin mümkün olmadığı, zira ... 23/1 madde gereğince taşıyıcının sorumluluğunun eşyanın taşınmayı kabul edildiği yer ve zamandaki değeri ile sınırlandırıldığı, kar kaybı, kira kaybı ve mahrum kalınan kazancın bu anlamda talebinin mümkün olmadığı, ... 26.ve 29.maddelerinin uygulanmasının bu dava konusu olayda mümkün olmadığı, yine ... 30.madde kapsamında hasar ihbarının yapılmasının eşyanın gönderilen tarafından taşıma senedinde yazılı olduğu şekilde teslim alındığına dair bir karine oluşturup davalı ...'ın itiraz ve iddialarının yerinde görülmediği, taşıyıcının ... 17/1 madde gereğince sorumluluğunun doğduğunu, aracın devrilmesi ile zararın oluştuğu belirlenmiştir.
Tüm dosya kapsamı, sunulan deliller, izleme olanağı sağlayan bilirkişi raporları denetlenmiş, davalı taşıyıcıların kazanın oluşumu itibariyle taşıyan aracın devrilmesi ile taşınan iş makinesinde meydana gelen hasardan sorumlu oldukları, sigortanın da bu sorumluluk çercevesinde poliçe hükümleri ve ödenen primler kapsamında davacıya karşı sorumluluğun devam ettiği, ödenmeyen muafiyet bedelinin davalılardan ... hükümlerine göre tahsilinin mümkün ve limitler dahilinde olduğu, ancak kira kaybı talebinin davalılardan ... kapsamında olay çerçevesinde talep edilemeyeceği, talebin davalılardan tahsili olup, kısmen kabulune karar verilmiştir.
Mahkememizce verilen karar Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 2015/13092 E.- 2017/1455 K.sayılı, 13/03/2017 tarihli kararı ile bozma geldiği görülmüştür.
Bozma ile gelen dosya yukarıdaki esas kaydedilerek bozma ilamnıa uyularak yargılamasına devam olunmuştur.
İncelenen dosyada 08/07/2020 tarihli celsede taraflarca takip edilmeyen davanın HMK 150. Maddesi gereğince yenileninceye kadar işlemden kaldırılmasına karar verildiği, dosyada yasal süresinde yenileme talebinde bulunmadığı görümekle taraflarınca takip edilmeyen dosyanın bu durumda anılan madde uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerektiğinden davanın HMK. 150/5. maddesi uyarınca açılmamış sayılmasına, karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
HÜKÜM :Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
1-HMK. 150/5. maddesi uyarınca davanın AÇILMAMIŞ SAYILMASINA,
2-Karar tarihinde bulunan Harçlar Tarifesi gereği hesap olunan 54,40 TL karar harcının peşin alınan 373,90 TL'den mahsubu ile geri kalan 319,50 TL harcın talep halinde ve karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
3-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin kendi üzerine bırakılmasına,
4-Davalı ....Ltd.Şti.nin yaptığı 180,00 TL posta giderinin davacıdan tahsili ile bu davalıya verilmesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret tarifesi gereğince hesap olunan 3.400,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
6-Karar kesinleştiğinde ve talep halinde artan gider avansının ilgili tarafa iadesine,
Dosya üzerinde inceleme ile, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 15 gün çinde TEMYİZ yolu açık olmak üzere karar verildi.20/11/2020
Katip ...
E-imza
Hakim ...
E-imza