T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2019/442 Esas
KARAR NO:2020/382
DAVA TARİHİ:27/09/2013
DAVA:Menfi Tespit
KARAR TARİHİ: 08/07/2020
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili davası ile; müvekkilinin elindeki ... A.Ş ... Şubesine ait 13/06/2013 tarihli 10.000 TL tutarlı 29/06/2013 tarihli 20.000 TL tutarlı ve 12/07/2013 tarihli 20.000 TL tutarlı toplam 3 adet çekin ellerindeyken işyeri adresinden çalındığını, çeklerin bulunamadığını, söz konusu çekler hakkında .... ATM ... ve .... ATM nin ... esas sayılı dosyaları ile ödeme yasağı kararı verilmesi için iptal davası açıldığını, ödeme yasağı kararı verildiğini, ancak dava konusu edilen çeklerin ibraz edildiğini, çeke elinde bulunduran ...'ın çek iptaline konu dosyada ödeme yasağı kararının kaldırılmasını talep edip bu nedenle söz konusu davayı açmak durumunda kaldıklarını belirtip dava konusu edilen çekler nedeni ile davalılar ile herhangi bir ticari ilişkisinin olmayıp, adı geçenlere borçlu olmadığı , çeklerin davalıların ibraz etmiş olmaları nedeni ile istirdadına ve keşideciden sonra alacaklı olduğunun tespitine ve haklı hamil sıfatının bulunduğunun tespitini talep ederek masraf ve vekalet ücretine hükmedilmesi istenmiştir.
BİRLEŞEN DAVADA DAVA: Mahkememiz dosyası ile birleşen ... ATM nin ... esas sayılı dosyada da yine çekleri ibraz eden ve çek cirantaları olan davalılar adına bu kez söz konusu çeklerin keşidecisi olan davacı ... İnşaat .... A.ş. Vekilince davanın açılarak adı geçen davalılara borçlu olmadıklarının tespitine, masraf ve ücreti vekalete karar verilmesini talep ve dava etmişler, söz konusu dosya mahkememiz dosyası ile birleşerek yargılamasına devam olunmuştur.
CEVAP: Davalılara usulüne uygun olarak tebligatın yapıldığı, davalı ... vekilince verilen cevapta istirdat için gereken şartların oluşmadığını, davacının aldırmış olduğu ödemeden men kararına karşı itirazın yapıldığını, davacı iddialarının yerinde olmayıp, çeklerin tahsil kabiliyetini ortadan kaldırmak amacıyla dava konusu edildiğini, çek keşidecisinin iddialarınında yerinde olmayıp, çeklerin davacı ile ... Turizm arasındaki ticari ilişki nedeni ile ciro edildiğini, davacının çeklerin çalınmasına ilişkin iddialarının da yerinde olmayıp dayanak bulunmadığını bu nedenle davanın reddine , tedbir kararının kaldırılmasına karar verilmesi talep edilmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Mahkememizce tarafların iddia ve itirazları doğrultusunda dosyaya deliller temin edilmiş, incelenen .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takibinde 03/06/2013 vadeli 40.000 TL tutarlı çeke ilişkin takibin ... aleyhine yapıldığı ve yine dosyada yer alan .... ATM ... Esas sayılı dosyasında ise; dava konusu çeklerden 13/06/2013 tarihli keşideli 10.000 TL tutarlı çek yönünden iptal talebi ile davanın açıldığı , ancak çekin ... tarafından ibrazı sonrasında davacıya verilen süre içerisinde mahkememizde dava konusu edildiği görülmüştür.
Dosyaya banka ödeme dekontları, ilgili ödeme men kararları temin edilmiş, .... ATM nin ... esas sayılı dosya ile de aynı şekilde ödemeden men ve iptal davasının bulunduğu , çekin ibrazı üzerine söz konusu davanın açıldığı belirlenmiştir.
Dava gerek asıl ve gerekse birleşen dava yönünden çek keşidecisi ve birleşen dosya davacısının ve çeklerin yetkili hamili olduğunu ifade eden asıl davanın davacısı ...'ün zayi ettikleri bu çekler nedeni ile açtıkları dava ile aldıkları men kararı, ancak çeklerin ibraz edilmesi ile yasal süresi içerisinde çeklerin istirdadına ilişkin açtığı ve davalılara borçlu olmadıklarını belirtir menfi tespit ve istirdat davasıdır.
Mahkememizce tarafların iddia ve itirazları denetlenmiş, sunulan deliller , çekler ile ilgili olan hesap hareketleri, tarafların kayıtları ve davalı şirkete de usulüne uygun çek irtibatını sağlayacak ticari defter ve kayıtlarını ibraz etmek üzere tebligat yapılarak adı geçen şirket kayıtlarınında denetlenmesi için mahkememiz duruşma salonunda bilirkişi inceleme kararı oluşturulmuştur. Yapılan incelemeye davacı ve birleşen dosya davacı şirket kayıtları ibraz edilmiş, bu doğrultuda değerlendirmede 13/06/2013 keşide tarihli 10.000 TL tutarlı çekin ... inşaat. ... A.ş. Tarafından keşide edildiği, ... adına düzenlendiği sonraki cirantaların ..., ... Turizm limited şirketi, ... ve ... olduğu , diğer dava konusu edilen 29/06/2013 keşide tarihli 20.000 TL tutarlı ve 12/07/2013 keşide tarihli 20.000 TL tutarlı çeklerinde yine keşideci olarak ... İnşaat tarafından ... adına düzenlendiği ve ... tarafında ibraz edilmiş olduğu görülmüştür, dosyaya sunulan ödeme dekontları ile davacı tarafından söz konusu ödemeler değerlendirilmiş, ... inşaat... A.ş.'ye ... bankası aracılığı ile ödemelerin olduğu ve aralarında mevcut ticari ilişkinin bulunduğu, davacının defterlerinin usulüne uygun olduğu, serbest meslek defterinin delil vasfında bulunduğu, davacı tarafından birleşen dosya davacısı olan şirkete vermiş olduğu muhasebe hizmeti nedeni ile bir ilişkinin kurulduğu ve serbest meslek makbuzlarınnı kesildiği, davacı ... kayıtlarında ise davalılar ile arasında herhangi bir ticari ilişkinin olmayıp, fatura makbuz, bir belgeye ve yapılmış herhangi bir ödemeye ve alacağa rastlanmadığı tespit edilmiştir, denetlenen birleşen dosya davacısı ... A.ş. Kayıtlarında da asıl davanın davacısı ... ile arasındaki ticari ilişkinin mevcut olduğu, cari hesap hareketleri ile sabit bulunduğu, davacı ...'ün dava konusu çeke mahsuben gönderilmesini iddia ettiği, toplam 50.000 TL tutarlı ödemelerin birleşen dosya davacı şirket kayıtlarında da yer aldığı, davacı ... İnşaatın davalılar ile arasında herhangi bir ticari ilişkinin bulunduğu gösterir dayanak ve kaydın olmadığı ve bu çeklere dayalı herhangi bir ticari ilişkiye rastlanmadığı tespit edilmiştir,
Tüm dosya kapsamı , sunulan deliller, izleme olanağı sağlayan bilirkişi raporu değrelendirilmiş, gerek asıl ve gerekse birleşen dosya davacıları arasında söz konusu çekler ile ilgili ticari ilişkinin bulunduğu, ancak ne asıl davanın davacısı, nede birleşen dosyanın davacısı olan şirketin davalılar ile ticari ilişkilerini belgeleyen herhangi kayıt ve dayanağa rastlanmadığı, söz dava konusu edilen her iki çekinde keşideci şirket tarafından ... adına kesildiği, usulüne uygun tebligatlara rağmen beyanda bulunmayan ve defter ibraz etmeyen çek cirantalarından ...'ında davalı olarak yer aldığı davada yapmış olduğu savunmalarında ... Turizm ile asıl davanın davacısının arasındaki ticari ilişkiye dayalı herhangi bir kayda rastlanmadığı, davalı ...'ında söz konusu cirantalardan ... Turizm ile olan ilişkisi yönünden veya önceki cirantalara ilişkiyi belirler kayıt ve dayanak olmadığı gibi ...'a yapılan takibinde bu konuda davacı ile arasındaki ilişkiyi sağlar delil olarak dayanılamayacağı , zira ... Turizm'in celp edilen ticari defter ve kayıtlarında adı geçenin ismi şirket ortakları arasında geçmiş olsa dahi bu konuda kendilerininde davalı olduğu bu davaya aksini ispat amacı ile herhangi bir dayanak sunmadıkları, kaldı ki .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında 03/06/2013 vadeli 40.000 TL bedelli senede istinaden ... ve ... aleyhlerine takibin yapıldığı, söz konusu takibe itirazın olmadığı , haciz işlemlerinin yapıldığı, davacı ...'ün her halukarda alacaklı olduğunu belgeler senedi bulunduğu ve bu senedin nakden kaydını içerdiği görülmekle davacının gerek asıl gerekse birleşen dava yönünden iddialarının yerinde olduğu, davalının usulüne uygun ciro gördüğü savunması karşısında söz konusu çekler nedeni ile her iki davacının da davalılara yapılan bu denetlemede borçlu olmadıkları ve asıl davanın davacısı ...'ün dava konusu edilen ... A.ş. ... şubesine ait 13/06/2013 vadeli 10.000 TL, 29/06/2013 vadeli 20.000 TL ve 12/07/2013 vadeli 20.000 TL bedeli 3 adet çeklerin haklı hamili olduğu değerlendirilip istem konusu doğrultusunda da çeklerin istirdadı ile yine birleşen davada dava konusu ... A.ş. ... şubesine ait 13/06/2013 vadeli 10.000 TL, 29/06/2013 vadeli 20.000 TL ve 12/07/2013 vadeli 20.000 TL bedelli 3 adet çekler yönünden çeklerin keşidecisi sıfatı ile davacının davalılara borçlu olmadığına karar verilmiştir.
Mahkememizce verilen karar Yargıtay 19.Hukuk Dairesi'nin 2016/15409 E.-2018/212 K.sayılı, 29/01/2018 tarihli ilamı ile ,"
Davalı ...,keşidecisi ... A.Ş lehdarı ...,cirantaları ... ....Şti ve ... olan 29.06.2013 tarih 20.000 TL bedelli; keşidecisi ....A.Ş lehdarı ..., cirantaları ... ....Şti ve ... olan 12.07.2013 tarih 20.000 TL bedelli, keşidecisi ... A.Ş lehdarı ...,cirantaları ... ....Şti ve ... olan 13.06.2013 tarih 10.000 TL bedelli çeklerin ciro yolu ile hamilidir.
TTK 790.maddesi “ cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır”
TTK 792.maddesi “çek herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa ister hamile yazılı ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek sözkonusu olupda hamil hakkını 790.maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür” hükümlerini içermektedir.
Bu durumda açıklanan yasa hükümleri ve imzaların istiklali prensibi uyarınca kanıtlanamayan asıl ve birleşen davaların reddi gerekirken yazılı şekilde davanın kabulü doğru görülmemiştir." hükmü ile bozulmuş ve karar düzeltme talebinin reddine karar verilmiştir.
Mahkememizce yukarıdaki esasa kaydedilen dosyada bozma ilamına uyularak yargılamaya devam olunmuştur.
Yargıtay bozma ilamında da belirtildiği üzere, davacı tarafça imza inkarının olmadığı ve imzaların istiklali ilkesi uyarınca ciro silsilesinin geçerli olduğu, davacı tarafça da hem asıl dava hemde birleşen dava kapsamında, TTK 792.maddesi uyarınca davalıların çekleri kötü niyetle veya ağır kusurla iktisap ettiğinin ispatlanmadığı anlaşılmakla, asıl ve birleşen davaların ayrı ayrı reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Açıklanan nedenlerle;
1-Asıl dava yönünden davanın reddine,
a-Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 54,40 TL ilam harcının peşin alınan 853,90 TL'den düşümü ile geri kalan 799,50 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
b-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin üstünde bırakılmasına,
c-Davalı ...'ın yaptığı 185,00 TL posta giderinin davacıdan tahsili ile bu davalıya verilmesine,
d-Davalı kendini vekille temsil ettirdiğinden lehine Asgari Ücret Tarifesi gereği 7.300,00 TL ücret takdirine, bunun davacıdan tahsili ile bu davalıya verilmesine
2-Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dava dosyası yönünden davanın reddine,
a-Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 54,40 TL ilam harcının peşin alınan 853,90 TL'den düşümü ile geri kalan 799,50 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
b-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin üstünde bırakılmasına,
c-Davalı kendini vekille temsil ettirdiğinden lehine Asgari Ücret Tarifesi gereği 7.300,00 TL ücret takdirine, bunun davacıdan tahsili ile bu davalıya verilmesine,
Dair, dava dosyasının daha önce Yargıtay denetiminden geçmiş olmasından dolayı Yargıtay Temyiz yolu açık olmak üzere asıl ve birleşen dava davacıları vekili ile davalı ... vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup anlatıldı.08/07/2020
Katip ...
E-imza
Hakim ...
E-imza