T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2019/466 Esas
KARAR NO:2024/484
DAVA:Tazminat (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:26/07/2019
KARAR TARİHİ:05/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalının davacı şirket ile akdedilmiş olunan 08.08.2017 tarihli LPG Gaz Otogaz İstasyonu ve Bayilik Sözleşmesi uyarınca davacı şirketin 5 yıl süre ile Otogaz Bayiliğini üstlendiğini, taraflar arasında 08.08.2017 tarihli sözleşme eki protokol imzalandığını, davalı bayinin davacı şirkete 5 yıllık otogaz bayilik sözleşmesi imzalamış olmasına rağmen sözleşme süresi henüz dolmadan .... Noterliği'nin 27.02.2019 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile taraflar arasındaki sözleşmeyi süresinden evvel haksız olarak feshettiğini, işbu ihtarnamenin davacı şirkete 01.03.2019 günü tebliğ edildiğini, davalı şirketin bu arada en son ihtar çektiği tarihten bir gün sonrasında 28.02.2019 günü LPG alımı yaptığını sonrasında LPG alımlarını da tamamen durdurduğunu, davalının bu haksız ihtarına rağmen davacı şirket tarafından ... 34. Noterliği'nin 01.03.2019 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarı ile fesih ihtarına cevap ve sözleşmeden kaynaklı taleplerinin davalıya cevaben ihtar edildiğini, davacının ihtarının da davalıya 06.03.2019 günü tebliğ edildiği davalının temerrüd tarihinin 06.03.2019 olduğunu, taraflar arasındaki sözleşmenin; “13.4) İşbu sözleşmenin süresinin bitmesinden önce Bayi tarafından tek taraflı olarak feshedilmesi halinde Bayi, Satıcı'ya 250.000 $ ABD Doları cezai şartı ve ayrıca sözleşmenin sonuna kadar Satıcı'nın mahrum kalacağı karı ödemeyi kabul, beyan ve taahhüt etmiştir. Satıcı bunu öncelikle Bayi'nin vermiş olduğu teminattan karşılama hakkına sahiptir. Bayi bunu peşinen kabul ve taahhüt eder.” denilmekle davalı şirketin sözleşmeyi süresinden evvel sözleşme hükümlerine aykırı olarak feshettiğini, davalının sözleşmeyi süresinden evvel feshi sebebiyle davacı şirketin sözleşme sonuna kadar uğramış olduğu kar mahrumiyetine dair fazlaya dair talep, dava ve ıslah hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL'yi temerrüd tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte tahsilini talep ettiklerini, davalının sözleşmeyi süresinden evvel feshi sebebiyle fazlaya dair talep, dava ve ıslah hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 20.000,00 TL'yi temerrüd tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte tahsilini talep ettiklerini, Taraflar arasındaki sözleşmenin 3. Maddesi ve sözleşmenin eki protokolün 1. Maddesinde belirtilen emanet malzemelerin davalı şirkete teslim edildiğini, malzemenin bir kısmının iade edildiğini ancak; "10 m3 LPG Yer Altı Tankı, LPG Transfer Pompası, LPG Elektrik Panosu, Elektrik ve Mekanik Tesisatın halen davacı şirkete iade edilmediğini ve halen davalı şirket tarafından kullanıldığını, davalı bayinin 08.08.2017-01.03.2019 tarihleri arasında bayilik yaptığını, sözleşme süresi olan 5 yıl için kendisine yapılan katılımın 01.03.2019-08.08.2022 arası dönemi kapsayacak kısmını iade etmesi gerektiğini, bu nedenlerle davanın kabulüne, 1.000,00 TL kar mahrumiyeti tazminatının temerrüd tarihi olan 06.03.2019 tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 20.000,00 TL cezai şart tazminatının temerrüd tarihi olan 06.03.2019 tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 1.000,00 TL emtia kullanım bedelinin temerrüd tarihi olan 06.03.2019 tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 1.000,00 TL bakiye promosyon iadesi bedelinin temerrüd tarihi olan 06.03.2019 tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 1.000,00 TL emanet malzeme bedelinin temerrüd tarihi olan 06.03.2019 tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, yargılama harç ve giderleriyle dava vekalet ücretlerinin davalılara yükletilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmektedir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafından cevap dilekçesi sunulmadığı anlaşıldı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, akaryakıt bayiliği sözleşmesinin süresinden önce haksız feshedildiği iddiasına dayalı cezai şart, emtia bedeli, kar mahrumiyeti, promosyon bedeli ve emtianın geç tesliminden kaynaklı kullanım bedeli taleplerine ilişkindir.
Dava dilekçesi, sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.
Mahkememiz 26/01/2021 tarihli celsesinde dosyanın keşif icrası ve bilirkişi incelemesi hususunda ... Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmasına kararı verilmiş olup, bilirkişi heyeti sunmuş oldukları raporda özetle;
"1-Davalının sözleşme hükümlerine uymadığı,
2-Keşif esnasında LPG tankının ve ekipmanlarının faal olduğu, tank üzerine çakılı çelik perçinden anlaşılacağı üzere 10 m3 LPG yer altı tankı olduğu ve çelik perçin üst köşesinde tankın K 318 seri nolu olduğu, tank test tarihinin 05.08.2014 olduğu tespit edilmiştir.
3-LPG trasfer pompası, dispenser ekipmanları ve elektrik mekanik sisteminin faal olduğu gözlenmiştir. (Yine keşif anında gaz almaya gelen araca LPG transfer yapılmıştır.)
4- Keşif anında istasyon yetkilisinin beyanından anlaşılacağı üzere defterlerin incelenmek üzere İzmir Vergi müfettişliğine gönderildiği için kayıtlar mali yönden incelenememiş ve davacının alacak konusu değerlendirilememiştir." şeklinde görüş bildirdikleri görülmüştür.
İddia ve toplanan deliller kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş ve bilirkişi heyetinin sunmuş olduğu 22/11/2023 tarihli raporunda özetle;
"1 nolu talep;
Dava dilekçesi ile şimdilik 1.000,00 TL kar mahrumiyeti tazminatının temerrüt tarihi olan 06.03.2019 tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmesi istenmektedir.
Bayilik sözleşmesinin 13.5. maddesi; “Kar mahrumiyetinin hesaplanmasında, fesih tarihine kadar olan döneme ilişkin bayinin aylık ortalama LPG alımı esas alınacaktır. Bir aylık kar mahrumiyeti tutarının ise taraflar arasındaki son fatura tarihindeki ... A.Ş.'nin dağıtıcı firmalara uyguladığı satış fiyatı ile ... LPG'nin bayiye uyguladığı satış fiyatı arasındaki tutarın, tespit edilen ortalama aylık satış miktarı ile çarpımı olarak hesaplanacağını, bakiye kar mahrumiyeti tutarının ise hesap edilen bir aylık kar mahrumiyetinin bakiye sözleşme süresi ile çarpılarak hesap edileceğini, hesaplamaya vergiler dahil tutarların esas alınacağını, taraflar peşinen kabul, beyan ve taahhüt etmişlerdir. Her türlü temerrüt halinde, temerrüt faizinin, temerrüt veya tahsil arasındaki kısa vadeli banka kredi faizleri “gider vergiler, komisyon dahil” seviyesinde olacağını taraflar kabul eder” şeklindedir.
Davacı şirket kayıtlarından sunulan bilgilere göre davacı şirket tarafından davalı şirkete 2017 yılında 265.259 kg, 2018 yılında 38.838 kg, 2019 yılı Ocak+Şubat ayında ise 524.505 kg. Lgp satımı yapılmıştır.
Yukarıda cari hesap açıklamalarında yer aldığı üzere dava konusu sözleşme başlangıcı 08.08.2017 ise de tarafların öncesinde de dava konusu edilmeyen sözleşme öncesi ticari ilişkisi olduğu görülmüştür.
Bu nedenle her ne kadar davacı tarafından 2017 yılı alımı toplam 12 ay için belirtilmiş ise de 2017 yılı için 08.08.2017-31.12.2017 tarih aralığı için yeniden kg belirlemek gerekmiştir. 08.08.2017- 31.12.2017 tarih aralığında davacı tarafından davalıya 88.711 kg. Lpg satışı yapılmıştır.
Davacı şirket tarafından davalı şirkete 08.08.2017-28.02.2019 tarih aralığında toplam 392.808 kg Lpg satışı yapılmıştır.
Sözleşmenin 13.maddesine göre aylık ortalama 392.808 kg./ 19 ay= 20.674,11 kg aylık ortalama satış olacaktır.
Sözleşmenin ilgili maddesine göre; öncelikle son fatura tarihindeki ... A.Ş.'nin dağıtıcı firmalara uyguladığı satış fiyatı ile ... LPG'nin bayiye uyguladığı satış fiyatı arasındaki tutarın, belirlenmesi gerekmektedir.
.../... 05.11.2019 tarih ve ... sayılı cevap yazısı ile;
28.02.2019 tarihi itibariyle 1 ton LPG bedelinin bildirilmesinin talep edildiği, 28.02.2019 tarihi itibariyle LPG Dağıtım Kuruluşu statüsündeki şirketlere uygulanan ... Rafinerisi toptan satış fiyatlı/bedeli (TL/TON) olarak;
Sözleşmenin ilgili maddesine göre; öncelikle son fatura tarihindeki ... A.Ş.'nin dağıtıcı firmalara uyguladığı satış fiyatı ile ... LPG'nin bayiye uyguladığı satış fiyatı arasındaki tutarın, belirlenmesi gerekmektedir.
.../... 05.11.2019 tarih ve ... sayılı cevap yazısı ile;
28.02.2019 tarihi itibariyle 1 ton LPG bedelinin bildirilmesinin talep edildiği, 28.02.2019 tarihi itibariyle LPG Dağıtım Kuruluşu statüsündeki şirketlere uygulanan ... Rafinerisi toptan satış fiyatlı/bedeli (TL/TON) olarak;
¸
Şeklinde bildirim yapmıştır.
Sözleşmenin ilgili maddesine göre; öncelikle son fatura tarihindeki ... A.Ş.'nin dağıtıcı firmalara uyguladığı satış fiyatı ile ... LPG'nin bayiye uyguladığı satış fiyatı arasındaki tutarın, belirlenmesi gerekmektedir.
Davacı tarafından davalıya satışı yapılan Lpg nin birim fiyatı kdv hariç 4.495,36 iken ...'ın verdiği fiyatın 4.193,59 olduğu görüldüğünden davacı lehine fiyat farkı hesaplanmadığından kar mahrumiyeti hesabı da bu nedenle yapılmamıştır. Zira hesaplamanın 13.5. maddesine aynen uygulanması için öncelikle buradaki fiyat farkının davacı lehine olması gerekmektedir.
2 no.lu talep;
Dava dilekçesi ile şimdilik 20.000,00 TL cezai şart tazminatının temerrüt tarihi olan 06.03.2019 tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesi istenmektedir.
Davacı vekili, dava dilekçesinde söz edildiği üzere sözleşmenin süresinde önce feshi nedeniyle cezai şart talebinde bulunmaktadır. Taraflar arası sözleşmenin 13.4 maddesi “İşbu sözleşmenin süresinin bitiminden önce Bayi tarafından tek taraflı olarak feshedilmesi halinde Bayi, Satıcı'ya 250.000 $ ABD Doları cezai şartı ve ayrıca sözleşmenin sonuna kadar Satıcı'nın mahrum kalacağı karı ödemeyi kabul, beyan ve taahhüt etmiştir. Satıcı bunu öncelikle Bayi'nin vermiş olduğu teminattan karşılama hakkına sahiptir. Bayi bunu peşinen kabul ve taahhüt eder.”
Sözleşme ile cezai şart tutarı 250.000,00 USD belirlendiğinden bu hususta bir hesap yapılmamıştır.
3 nolu talep;
Dava dilekçesi ile 1.000,00 TL emtia kullanım bedelinin temerrüt tarihi olan 06.03.2019 tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesi istenmektedir.
Taraflar arası protokolün;
Madde 1-Bayiye Verilen Mallar
10 m3 Lpg Yer Altı Tankı
LPG Transfer Pompası
Totem
6X8 m2 Kanopi ve Giydirmesi
Fiyat Panosu
LPG Elektrik Panosu
Elektrik Mekanik Tesisat
Toplam maliyet 66.500.-USD + %18 KDV dir.
Yukarıda yazılı malların mülkiyeti ... ... A.Ş.'nin olup, Bayi sözleşmenin hitamında sona ermesi halinde madde 1'de belirtilen söz konusu malzemeleri sağlam ve eksiksiz olarak derhal ... ... A.Ş.'nin merkez adresine iade edecektir. Buna ait nakliye, vinç, v.s. bedelleri bayi tarafından peşin olarak ödenecektir.
Tüm alt yapı çalışmaları (kaza, saha betonlamaları ve saha düzenlemesi) malzemesi ve istasyon kuruluşunda ve sonrasındaki nakliye ve kargo bedelleri bayiye ait olup, bayi, ... ... A.Ş. teknik ekibinin, teknik verileri doğrultusunda bu çalışmaları yapacaktır. şeklindedir.
Davalı tarafından iade edilmeyen malzemeler listesi aşağıda 5 no.lu talepte de yer almakla birlikte kullanım bedelini bir anlamda olası kiralama bedelini tespit etme imkanı olmamıştır.
4 nolu talep;
1.000,00 TL bakiye promosyon iadesi bedelinin temerrüd tarihi olan 06.03.2019 tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, karar verilmesi istenmektedir.
Taraflar arasındaki Protokolün Madde 5-Promosyon Katılımı “... ... A.Ş. tarafından Bayiye, promosyon olarak toplamda 30.000,00 TL +KDV'lik LPG Otogaz verilecektir. (Bayi karşılığında promosyon faturası kesecektir.)” şeklindedir.
Davacı talebinin kabulü halinde 30.000,00 TL tutarın 5 yıl için (5 yıl=1.825 gün) verildiği varsayımı ile talebe göre orantılı hesap yapılıp nıhai takdir Sayın Mahkemeye bırakılacaktır.
Buna göre;
1.250 gün X 30.000,00 TL / 1.825 gün = 20.547,95 TL+%18 kdv 3.698,63 TL=24.246,58 TL olacaktır.
5 nolu talep;
Dava dilekçesi ile şimdilik 1.000,00 TL emanet malzeme bedelinin temerrüd tarihi olan 06.03.2019 tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesi istenmektedir.
Davalıya teslim edilen malzemeler yukarıda 3 no.lu talepte ve protokolün 1. Maddesinde yer almaktadır.
Dava dilekçesi ile davacıya teslim edilmeyen; aşağıdaki 4 adet malzeme bedeli talep edilmektedir.
10 m3 Lpg Yer Altı Tankı
LPG Transfer Pompası
LPG Elektrik Panosu
Elektrik Mekanik Tesisat
İşbu malzemelerin bedeline ilişkin olarak;
... Ağır Metal Sanayi A.Ş. vekili 14.05.2020 tarihli cevap yazısı Sayın Mahkeme tarafından davacı .......A.Ş.'ne satışı gerçekleştirilen 10 m3 LPG yer altı tankı, LPG transfer pompası, LPG elektrik panosu, elektrik ve mekanik tesisatının sözleşme tarihi olan 08.08.2017 tarihinden dava tarihi 26.07.2019 tarihine kadar fiyat değişikliği varsa belirtilmek suretiyle bedellerinin bildirilmesinin istendiği belirtilerek aşağıdaki tablo sunulmuştur.
¸
Bu şekilde 08.07.2017 yılı toplam tutar 42.000,00 TL, 26.07.2019 dava tarihi değeri ise 56.000,00 TL tutara denk gelmektedir.
"1 No.lu Kar Mahrumiyeti Talebi Hesaplanmadı.
2 No.lu Cezai Şart Sözleşme maddesine göre 250.000,00 USD.
3 No.lu Talep Emtia Kullanım bedeli hesaplanmadı
4 No.lu Promosyon iadesi talebi 24.246,58 TL.
5 No.lu İade Edilmeyen Malzeme Bedeli Talebi Sözleşme Fesih tarihine göre 42.000,00 TL, dava tarihine göre 56.000,00 TL. gibi tespit edilmiştir." şeklinde görüş bildirdikleri görülmüştür.
... LPG Dağıtım Ticaret Sanayi A.Ş. LPG Otogaz İstasyonu ve Bayilik Sözleşmesi
sunulmuştur. 23 maddeden oluşan sözleşme 08.08.2017 tarihinde imzalanarak imza günü yürürlüğe girmiş olup, davacı tarafça dava dilekçesi ekinde sunulan sözleşmenin 2.2
maddesinden 6 no.lu maddesine kadar olan kısmının dosyaya ibraz edilmediği görülmüştür. Sözleşmeye göre dosyamız davacısı satıcı, davalısı ise bayi sıfatına haizdir.
Dava konusu olan davacı talepleri yönünden sözleşme maddelerinin irdelenmesi gerekmekte olup bu kapsamda davacının taleplerine bakıldığında davacı tarafından;
-1.000,00 TL kar mahrumiyeti tazminatının temerrüd tarihi olan 06.03.2019 tarihinden itibaren
işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesi,
-20.000,00 TL cezai şart tazminatının temerrüd tarihi olan 06.03.2019 tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesi,
-1.000,00 TL emtia kullanım bedelinin temerrüd tarihi olan 06.03.2019 tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesi,
-1.000,00 TL bakiye promosyon iadesi bedelinin temerrüd tarihi olan 06.03.2019 tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesi,
-1.000,00 TL emanet malzeme bedelinin temerrüd tarihi olan 06.03.2019 tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesi, talepleri ile işbu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Davacının cezai şart ve kar mahrumiyeti talebi yönünden sözleşmenin davalı bayi tarafından feshedilmiş olması sebebiyle feshin sonuçlarını düzenleyen 13. Maddesinin 4. Fıkrası ve ve 5. Fıkrası aynen;
"
13.4.)İşbu sözleşmenin süresinin bitiminden önce Bayi tarafından tek taraflı olarak feshedilmesi halinde Bayi, Satıcı’ya 250.000 $ ABD Doları cezai şartı ve ayrıca sözleşmenin sonuna kadar Satıcı’nın mahrum kalacağı karı ödemeyi kabul, beyan ve taahhüt etmiştir. Satıcı bunu öncelikle Bayi’nin vermiş olduğu teminattan karşılama hakkına sahiptir. Bayi bunu peşinen kabul ve taahhüt eder.
13.5.) Kar mahrumiyetinin hesaplanmasında, fesih tarihine kadar olan döneme ilişkin bayinin aylık ortalama LPG alımı esas alınacaktır. Bir aylık kar mahrumiyeti tutarının ise taraflar arasındaki son fatura tarihindeki ... A.Ş.'nin dağıtıcı firmalara uyguladığı satış fiyatı ile ... LPG'nin bayiye uyguladığı satış fiyatı arasındaki tutarın, tespit edilen ortalama aylık satış miktarı ile çarpımı olarak hesaplanacağını, bakiye kar mahrumiyeti tutarının ise hesap edilen bir aylık kar mahrumiyetinin bakiye sözleşme süresi ile çarpılarak hesap edileceğini, hesaplamaya vergiler dahil tutarların esasalınacağını, taraflar peşinen kabul, beyan ve taahhüt etmişlerdir. Her türlü temerrüt halinde, temerrüt faizinin, temerrüt veya tahsil arasındaki kısa vadeli banka kredi faizleri “gider vergiler, komisyon dahil” seviyesinde olacağını taraflar kabul eder." şeklindedir.Taraflar arasındaki Bayilik Sözleşmesi 08.08.2017 tarihinde imza edilmiş olup sözleşme süresi 10no.lu maddede 08.08.2022 tarihine dek geçerli olduğu hükme bağlanmıştır.İşbu sözleşme süresinden önce davalı şirketin davacı şirkete gönderdiği T.C. ... Noterliğitarafından düzenlenen 27.02.2019 tarih ve ... yevmiye numaralı ihbarname ile feshedilmiştir. Fesih ihtarının davacı şirket tarafından 01.03.2019 tarihinde tebliğ alındığı davacı tarafından beyan edilmektedir. O halde davacının tebliğ aldığı tarihe göre sözleşme 08.08.2017-01.03.2019 tarih aralığında 1 yıl 6 ay 25 gün yürürlükte kalmıştır. Sözleşme süresinde 3 yıl 5 ay 5 gün önce sona ermiştir.
Gün olarak ifade edilirse yürürlükte kaldığı gün sayısı 575 gündür. Sözleşme 1250 gün erken sona ermiştir. Dolayısı ile sözleşmenin süresinden önce bittiği sabit olup, sözleşmeyi süresinden önce fesheden bayi olan davalının sözleşmenin haklı sebeple feshedildiğini ispat etmesi gerekmektedir. Davalı tarafça cevap dilekçesi sunulmadığı, süresinden önce feshin haklı sebebe dayandığı yönünde ispat külfetinin karşılanmadığı, kaldı ki fesih ihtarnamesindeki;
“Sayın muhatap, Aramızda yapmış olduğumuz sözleşme gereğince ... Caddesi ... Mah. No:74 ... ... adresinde LPG İstasyonu işletmekte olup, bayiliğinizi yapmaktayım. Ancak mal alım iskontolarındaki oranların ve vadelerinin süreleri satışımızı artırmaya yönelik faaliyetlerin yetersizliği gibi sebeplerle, işin yapımında ciddi sıkıntılar yaşamakta beraber bölgemdeki rekabette yetersiz durumda kalmaktayım. Bu sebeplerle mevcut sözleşmeyi fesh ettiğimi ihtaren bilgilerinize sunarım.” şeklindeki gerekçeye bakıldığında, mal alım iskonto oranları ve vadelerin süreleri ve satışı arttırmaya yönelik faaliyetlerin yetersizliği gibi sübjektif sebepler belirtilmiş olup bu sebeplerin sözleşme geneli mahkememizce yorumlandığında sözleşmeyi süresinden evvel sona erdirmek noktasında haklılık oluşturmayacağı kanaatine ulaşılmıştır. Bu kapsamda yukarıda ayrıntılarına yer verilen 22/11/2023 tarihli bilirkişi raporu dosya kapsamına göre denetime elverişli bulunmuştur.
Cezai şart talebi yönünden; yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda davalı bayinin süresinden evvel sözleşmeyi feshetmiş olması sebebiyle sözleşmede feshin sonuçlarını düzenleyen 13.4 maddesi uyarınca cezai şart talep hakkı bulunduğu davacı tarafça 20.000,00 TL cezai şart talep edildiği dolayısı ile taleple bağlı kalınarak cezai şart talebinin kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
Kar mahrumiyeti talebi yönünden; mahkememizce sözleşmenin haklı nedenle feshedilmediği kabul edildiğine göre davacının kar mahrumiyeti talep hakkı bulunduğu açık ise de, kar mahrumiyetini düzenleyen sözleşmenin 13.5 maddesi yukarıda aynen alıntılanmış olup maddeye göre kar mahrumiyeti hesap şekli de ayrıntılı olarak belirtilmiştir. Buna göre mahkememizce alınan bilirkişi heyet raporunda belirtildiği üzere kar mahrumiyeti hesabının yapılabilmesi için öncelikle bayiye uygulanan gaz alım fiyatının ...'ın verdiği fiyata göre davacı lehine fiyat farkı oluşturması gerekmektedir. Raporda tespit edildiği üzere davacı tarafından davalıya satışı yapılan Lpg nin birim fiyatı kdv hariç 4.495,36 iken ...’ın
verdiği fiyatın 4.193,59 olduğu görüldüğünden davacı lehine fiyat farkı hesaplanmadığından davacının kar
mahrumiyeti alacağı bulunmadığı anlaşılmakla kar mahrumiyeti talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.
Emtia bedeli talebi yönünden; taraflar arasında akdedilen sözleşmeye bağlı emtia teslimine ve iadesi şartlarına ilişkin dava dilekçesi ekinde sunulan protokolün incelemesinde protokolde her iki tarafın da imzasının bulunduğu protokolün 1. Maddesine göre bayiye verilen malların
-10 m3 Lpg Yer Altı Tankı
-LPG Transfer Pompası
-Totem
-6X8 m2 Kanopi ve Giydirmesi
-Fiyat Panosu
-LPG Elektrik Panosu
-Elektrik Mekanik Tesisat , olduğu ve toplam maliyetin 66.500.-USD + % 18 KDV olarak belirlendiği, maddenin devamında ise;
"Yukarıda yazılı malların mülkiyeti ... ... A.Ş.’nin olup, Bayi sözleşmenin hitamında sona ermesi halinde madde 1’de belirtilen söz konusu malzemeleri sağlam ve eksiksiz olarak derhal ... ... A.Ş.’nin merkez adresine iade edecektir. Buna ait nakliye, vinç, v.s. bedelleri bayi tarafından peşin olarak ödenecektir.
" düzenlemesi mevcuttur. Davalı tarafça cevap dilekçesi sunulmadığı, yapılan keşif sözleşme süresi ve davalının fesih ihtarı gözetildiğinde söz konusu emtianın davalıya teslim edildiği sonucuna ulaşılmış olup, davacı tarafından kendisine iade edilmeyen, 10 m3 Lpg Yer Altı Tankı, LPG Transfer Pompası , LPG Elektrik Panosu ve Elektrik Mekanik Tesisat olmak üzere davacının talep ettiği dört adet emtia bedeline hak kazandığı anlaşılmıştır. Bu emtiaların dava tarihindeki değeri 56.000,00 TL olarak tespit edilmiş olup, dava tarihindeki değeri üzerinden talep hakkının bulunduğu anlaşılmış ise de taleple bağlı kalınarak emtia bedeli talebinin kabulüne dair karar vermek gerekmiştir.
Emtianın geç tesliminden kaynaklı kullanım bedeli talebi yönünden; yukarıda zikredilen protokolün 1. Maddesinde sözleşmenin feshi halinde yalnızca iade prosedürü hükme bağlanmış olup, cezai şart, kira bedeli vb ad altında herhangi bir kullanım bedeli ödenmesinin kararlaştırılmadığı gözetilerek emtia kullanım bedeli talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.
Promosyon bedeli talebi yönünden; promosyon bedeli de yine sözleşmenin eki niteliğindeki protokolün 5. maddesinde;"Promosyon Katılımı “... ... A.Ş. tarafından Bayiye, promosyon olarak toplamda 30.000,00 TL +KDV’lik LPG Otogaz verilecektir. (Bayi karşılığında promosyon faturası kesecektir.)” şeklinde düzenlenmiş olup, madde hükmüne göre davacının promosyon bedelini iade talep hakkı bulunduğu anlaşılmıştır. 30.000,00 TL promosyon bedelinin toplam sözleşme sütresi olan 5 yıl ile oranlaması üzerinden yapılan hesaplama (5 yıl için (5 yıl=1.825 gün) verildiği varsayımı tutarın 5 yıl için (5 yıl=1.825 gün) verildiği varsayımı ile talebe göre orantılı hesap yapılıp nıhai takdir Sayın Mahkemeye bırakılacaktır.
Buna göre;
1.250 gün X 30.000,00 TL / 1.825 gün = 20.547,95 TL+%18 kdv 3.698,63 TL=24.246,58 TL
olacaktır. ) uygun bulunmuş, taleple bağlı kalınarak talebin kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
Netice olarak davanın kısmen kabulü ile; 20.000,00-TL cezai şart bedelinin, 1.000,00-TL promosyon bedelinin ve 1.000,00-TL emtia bedelinin temerrüt tarihi olan 06/03/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kar mahrumiyeti ve emtianın geç tesliminden kaynaklı kullanma bedeli taleplerinin reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM; Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak izah edildiği üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE;
- 20.000,00-TL cezai şart bedelinin temerrüt tarihi olan 06/03/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
-1.000,00-TL promosyon bedelinin temerrüt tarihi olan 06/03/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
-1.000,00-TL emtia bedelinin temerrüt tarihi olan 06/03/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
-Kar mahrumiyeti ve emtianın geç tesliminden kaynaklı kullanma bedeli taleplerinin reddine,
2-Alınması gerekli 1.502,82-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 409,86-TL harcın mahsubu ile geriye kalan 1.092,96-TL eksik harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafça başlangıçta yapılan 460,66-TL gider ile yargılama aşamasında yapılan 9.346,65-TL olmak üzere toplam 9.807,31-TL yargılama giderinden davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 8.989,38-TL yargılama gideri ve peşin yatan harç gideri 460,66-TL'nin toplamı olan 9.450,04-TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, geriye kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
5-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
6-1.320,00-TL Arabuluculuk ücretinin davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 1.209,91-TL'nin davalıdan geriye kalan miktarın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 05/06/2024
Katip ...
E-İmzalıdır
Hakim ...
E-İmzalıdır