T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2019/535 Esas
KARAR NO:2021/593
DAVA:İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:29/08/2019
KARAR TARİHİ:18/10/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili şirketin un sektöründe faaliyet gösterdiğini, yurtdışı merkezli ... isimli firmaya da buğday satışı yaptığını, söz konusu satışa davalı ... Lojistik isimli firmanın aracılık yaptığını, davalı şirket bu satış sonucunda doğacak borcu ödemek ve garanti etmek amacıyla ... nezdindeki ... numaralı akreditif alacağını 01/06/2017 tarihinde müvekkili şirkete temlik ettiğini, iş bu alacağın temlikini ise ivaz karşılığında yaptığını, buna göre müvekkili şirketin temlik edilen alacağa ilişkin bedelin devrine hak kazanbilmesi için ... nolu konşimento ile 100 konteyner buğday unu yüklemesi yapması gerektiğini, müvekkili şirketin söz konusu yüklemeyi ayıpsız ve eksiksiz yaptığını ve borcunu ifa ettiğini, bunun neticesinde temlik edilen 1.364.616 Euro alacağın temlikine hak kazandığını, temlik edilen alacaktan kısım kısım bedel devri olmuş ve alacağının bir kısmını tahsil ettiğini, ancak daha sonra ilgili bankadan ödeme alamadığını, ilgili banka ile görüşüldüğünde 06/11/2017 tarihli cevabında temlike konu ile akreditifin tamamı ile iptal olduğunu ve belirtilen akreditiften dolayı bundan sonra bir ödeme yapılmayacağının belirtildiğini, bunun üzerine alacağını ivazlı temlik edenin garanti sorumluluğuna dayanarak ... 23.Noterliğinin 09/11/2017 tarih ve 31557 yevmiye nolu ihtarnamesi ile davalı şirkete ihtar edildiği ve bakiye alacağın ödenmesinin talep edildiğini, ihtara rağmen ödeme yapılmayınca ....İcra Müdürlüğünün ... E.sayılı dosyası ile faiz ve masraflar hariç 2.176.275,62 TL takip başlattıklarını ancak davalı şirketin itirazı sonucu takibin durduğunu belirterek, davanın kabulüne, itirazın iptaline, takibin devamına, takibe konu alacağın %20'sinden az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya yükeltilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalıya usulüne uygun tebligatın yapıldığı ancak cevap verilmediği görüldü.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava itirazın iptali davasıdır.
Taraflar arasındaki ihtilafın; Davalı münkir olup, davacı ile davalı arasında 6098 sayılı yasanın 191.maddesine göre yapılan ivazlı temlik sözleşmesi üzerine, davacının temlik sözleşmesindeki edimini yerine getirmiş olmasına rağmen karşı tarafça karşı edimi olan ödemenin tam olarak yapılıp yapılmadığı, yapılmamış ise davacının yapmış olduğu takip dolayısıyla davalıdan talep edebileceği alacak miktarı, varsa takip ve dava tarihi itibariyle ferileri ile birlikte miktarı, alacağın likit olup olmadığınoktalarında toplandığı görülmüştür.
Dosyamıza getirtilen .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine toplam 2.176.275,62-TL üzerinden icra takibi yapıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durduğu, itirazın süresinde ve usulüne uygun yapıldığı, buna göre davanın, İİK.67.maddesinde yazılı 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce davacı tarafın ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi için ... ... Adliyesi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmasına karar verilmiştir.
Talimat raporunda özetle,
a)-2017 ,2018 ve 2019 yılı Ticari defterleri ve dayanağı belgeler ile yardımcı defterlerinin birbirini
teyit etmesi nedeni ile HUMK.madde,222 gereğince deli! niteliğine haiz olduğu,
b)-..., İcra Müdürlüğü'nün, ... sayılı icra takip dosyası ile yapılan takip tarihi
olan, 24.09.2018 tarihinde, 586.463,80.USD alacak bakiyesinin mevcut olduğu,
c)-Dava tarihi olan, 29.08.2019 tarihi itibari ile de, 306.,529,85.USD. alacak bakiyesinin mevcut
Olduğu hususlarında görüş ve kanaatini sunmuştur.
Bu kez mahkememizce davalı taraf kayıtları da incelenmek suretiyle bilirkişi heyetinden birleştirici rapor alınmasına karar verilmiştir.
Bilirkişilerin 12/07/2021 tarihli raporunda özetle;
- Taraflar arasındaki hukuki sorun, alacağı devralan alacaklının taleplerinin yerindeliğinin belirlenmesinden ibarettir.
- Somut olayda davacı alacak kendisine devredilen taraftır ve devir sözleşmesine dayanmaktadır. Davalı devredendir, davalı tarafından ... hitaben yazılan yazıda açıkça alacağın devredildiği beyan edilmiş ve belge imzalanmıştır. Bu belgeye karşı cevap mahiyetinde bir beyanına da dava dosyasında Tastlanılmamaktadır. Alacağın temliki sözleşmesinin varlığı ve geçerliği konusunda Nihai takdir Sayın Mahkemede olmak üzere, alacağın devredildiği metnin yalnızca devreden tarafından imzalanmasının yeterli olduğu görüşü doğrultusunda alacağın devrinin geçerli şekilde gerçekleştiği düşünülmektedir.
- Somut olayda, bankacılık açısından yapılan değerlendirmede, alacağın başlangıçta (devir anında) var olduğu ve bir kısmı da tahsil edilen alacağın bakiyesinin sonradan davalının kusuruyla (bankacılık bakımından yapılan değerlendirmede davalının kusurlu olduğu sonucuna varılmıştır) tahsil edilemediği anlaşılmaktadır. Doktrinde alacaklının alacağı devrettikten sonra alacağın ortadan kalkmasına ve azalmasına sebep olması halinde garanti sorumluluğu değil (TBK m. 191-194), devrin temelini oluşturan taahhüde aykırılığın varlığı ve TBK m. 112 hükmünün uygulama alanı bulacağı ve temlik alanın bu hüküm uyarınca tazminat talep edebileceği kabul edilmektedir. Hangi hükümlerin uygulanacağı ve sorumluluk bakımından nihai takdir Sayın Mahkemededir. Konuya ilişkin olarak akreditifin taşıdığı özellik de göz önünde tutularak aşağıda bankacılık bakımından değerlendirmede hesaplamalar yapılmıştır.
B. Bankacılık Bakımından Değerlendirme
- Davacı ile davalı ve dava dışı ... firmasi arasında süregelen ticari ilişki bulunduğu, Alacak Temliknamesinin adı geçenler arasında süregelen ticari ilişkiden kaynaklanan bakiye borcun ifasını sağlamak amacıyla davalı firma tarafından davacı firma lehine düzenlendiği kanısına varılmıştır. Temliknamede ... no.lu akreditif kapsamında yurtdışından gelecek ihracat bedellerinin (akreditif alacağının) davacı İntermil firmasına devredildiği hususu yazılıdır. Aracı...'nin, akreditif kapsamında yurtdışından gelen 779.449,50 EUR'u temlikname uyarınca davacıya ödediği belirlenmiştir.
- Temliknamede davacının 100 konteyner buğday ununu gemiye yüklemesi şartı bulunmaktadır. Davacı firmanın 100 konteyner buğday ununu gemiye yüklediği, 11.06.2017 tarihli Alacak temliknamesinde yazılı yükümlülüğünü yerine getirdiği, bu itibarla akreditife ilişkin alacağa hak kazandığı kanısına varılmıştır.Öte yandan devrin edim karşılığı olduğu, edimin değerinin 670.952,13 EUR tutarında olduğu, ancak davacının temlik kapsamında 779.449,50 EUR'u tahsil ettiği tespit edilmiştir.
- Devredilen alacağın ilişkin olduğu ... no.lu akreditifin devir tarihinde mevcut olduğu belirlenmiştir. Ancak akreditiften kaynaklanan alacak, niteliği itibariyle doğacak (şarta bağlı) bir alacak olup, akreditif lehtarının akreditifte istenen vesaikleri, akreditif vadesi içerisinde hazırlayamaması durumunda yurtdışındaki muhabir banka akreditifi iptaf edebilmekte ve akreditif bedelini göndermemektedir.
- Akreditif lehtarı davalının vesaikleri akreditif vadesi içerisinde hazırlayamadığı, bu nedenle muhabir. bankanın akreditifi iptat ettiği ve bakiye tutarını aracı...'ye göndermediği, bu itibarla davacının temlikname kapsamında bakiye 585.166,50 EUR'u tahsil edememesinin davalının kusurundan kaynaklandığı kanısı edinilmiştir.
- İşbu dava konusu İcra takibininalacak temlikine dayanılarak ... firması aleyhinde yapıldığı, davacı alacaklının düzenlediği faturaların ... firması adına olduğu, davacının ticari defterlerinde alacağın ... açıklaması ile izlendiği dikkate alındığında, icra takibindeki husumet ehliyetinin hukuki takdir yetkisi Sayın Mahkemenize aittir.
- İcra takibinde talep edilen 306.529,85 USD Asıl Alacak tutarı önceki bilirkişi raporunda tespit edilen tutara uygundur. Asıl Alacak için hesapladığımız faiz tutarına aşağıdaki tabloda yer verilmiş olup, buna göre Takip talebindeki tutarlar uygun bulunmuştur. İcra takip tarihinden itibaren USD Asıl alacağa yıllık 6,00 oranında temerrüt faizi işletilebilecektir.
Takip İçin Hesaplanan Alacak Tutarı:
Asıl Alacak306.529,85 USD
Temerrüt faizi 15.318,09 USD
TOPLAM321.847,94 USD olduğu hususlarında görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.
Tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasında davacı şirketin yurtdışı merkezli dava dışı firmaya buğday satışı işine davalı firmanın aracılık etmesi üzerine bu satıştan doğacak borcun ödenmesi ve garanti edilmesi amacı ile ... nezdindeki akredidif alacağının davacıya temlikine dair temlikname bulunduğu, davacı şirketin temliğe gerekçe olan buğday satışını yaptığı, alacak temliknamesinde yazılı yükümlülüğünü yerine getirdiği, talimat yolu ile yapılan davacı ticari defter ve kayıtlarında yapılan incelemede alacak bakiyesinin mevcut olduğunun belirlendiği, mahkememizce alınan heyet raporunda da bankacılık açısından gerekli değerlendirmelerin yapıldığı, alacak devri karşılığında davacının 100 konteyner buğday ununu gemiye yüklediği belirlenmiş olup, devrin edim karşılığı olduğutemlik edilen alacağın doğacağı ...€4297 no.lu akreditifin temlik tarihinde mevcut olduğu (1.494.333,20 EUR Tutarında), davacının temlikname uyarınca ifa ettiği karşı edimin 05.06.2017 tarihli faturasına göre tutarı 755.425,00 USD, İlgili tarihteki TCMB çapraz kurlarına istinaden karşılığı 670.952.13 EUR'dur. Temlik edilen alacağın ilişkin olduğu akreditif dosyasına gelen paralardan aracı ... A.Ş tarafından davacı firmaya toplam 779.449 50 EUR ödendiği, temlik tutarına istinaden bakiye 585.166 50 EUR kaldığı belirlenmiş olmakla dosya içeriğindeki 08.05.2020 tarihli önceki Bilirkişi Raporunda; davacı İntermil firmasının alacak tutarının 594.373,80 USD'den 306.529,85 USD'ye düştüğü, 24.09.2018 İcra Takip tarihi itibariyle Anapara alacak tutarının 306 529.85 USD olduğu belirtilmiş olup, bilirkişilerce yapılan faiz hesabı da dikkate alınarak, mahkememizce aldırılan raporun uygulama ve mevzuata göre yerinde olup hükme esas alınmaya elverişli olduğu ve davalının itirazında haksız olduğu kanaatine varıldığından, takibin devamı ile itirazın iptaline karar verilmiştir.
İcra İflas Kanununun 67/2 maddesine göre "Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir." İşbu davada davalı mahkememizce bilirkişi raporu ve dosya kapsamı itibari ile haksız görüldüğünden ve talep olduğundan alacağın likit olması sebebiyle %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine, karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Açıklanan nedenlerle;
1-Davanın kabulü ile, .... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı takip dosyasına davalı tarafından yapılan itirazın iptali ile, takibin aynı koşular ile kaldığı yerden devamına,
2-Takip toplam miktarı olup TL olarak ta belirtilmiş olan 2.023.715,48 TL 'nin %20 i olan 404.743,09 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 138.240,00 TL karar harcından mahkememiz dosyası açılırken ve icra dosyasına yatırılan toplam peşin alınan 34.560,01.-TL'nin mahsubu ile geri kalan 103.679,99 TL bakiye harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
4-Tarafların zorunlu arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL'NİN DAVALIDAN TAHSİLİ İLE HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
5-Davacının yaptığı 23.723,03 TL İlk masraf, 3.800,00 TL Bilirkişi ücreti ve 252,00 TL tebligat gideri olmak üzere toplam 27.775,03 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davacı kendini vekille temsil ettirdiğinden lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereği 100.251,88 TL vekalet ücreti takdirine, bunun davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Karar kesinleşene kadar yapılacak yargılama giderlerinin davacı gider avansından karşılanmasına, karar kesinleştikten sonra bakiye avansın istek halinde davacıya iadesine,
Dair, HMK 345 maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğ edildiği tarihten başlayarak iki hafta içinde HMK 342 maddesi gereğince düzenlenmiş dilekçe ile HMK 343 maddesi uyarınca mahkememize veya başka bir mahkemeye yapılacak başvuru ile HMK 341/1 maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olarak davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup anlatıldı.18/10/2021
Başkan ...
E-imza
Üye ...
E-imza
Üye ...
E-imza
Katip ...
E-imza