T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/562 Esas
KARAR NO: 2022/994
DAVA: İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ: 01/11/2019
KARAR TARİHİ: 30/11/2022
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı şirket vekili dava dilekçesinde özetle, davacı şirket ile davalı arasında 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu çerçevesinde 68163 sözleşme numaralı sözleşmenin imzalandığını ve 1 adet 2016 model ... marka ... Seri No: ... 1 adet 2016 model ... marka ... seri No: ... Makinelerinin mülkiyeti davacıya ait olmak üzere davalıya finansal kiralama yoluyla kiralandığını, davalı ile imzalanan sözleşmeden 25.07.2019 tarihi itibariyle 28.009,30 TL kira, 827,05 TL sigorta, 1.979,64 TL gecikme tutarı borçlarını ödemeyerek temerrüde düştüğünü ve davacı şirketçe davalıya ... Noterliğinin 25.07.2019 tarih ve ... no.lu ihtarnamesinin gönderildiğini, borcunun 60 gün içinde ödenmemesi halinde sözleşmenin feshedileceğinin ihtar edildiğini, belirtilen sürede borç ödenmediğinden sözleşmenin feshedildiğini, davalının kiralanan makineleri davacıya teslim etmesi gerekirken etmediğini, ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/... D.İş sayılı dosyası ile ihtiyati tedbir kararı verildiğini, makinelerin ... İcra Müdürlüğünün 2019/... E sayılı dosyası ile uygulanmak üzere icraya indirildiğini, tüm bu nedenlerle davaya konu makinelerin aynen teslimine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı tarafa usulüne uygun bir şekilde dava dilekçesi ve ekleri ile duruşma gün ve saati tebliğ edilmiş, davalı tarafça dosyaya herhangi bir cevap dilekçesi sunulmamış, belirlenen duruşma gün ve saatlerinde hazır bulunmamıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, Finansal Kiralama Sözleşmesinden kaynaklanan malın iadesi davasıdır.
Taraflar arasındaki ihtilaf, Davalının FKS sözleşmesi şartlarına uyup uymadığı, sözleşmenin usulüne uygun olarak fesih edilip edilmediği, davacının davalıdan FKS konusu malların iadesini talep edip edemeyeceği noktalarında toplanmaktadır.
Taraflar arasında 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu çerçevesinde 23/12/20168 tarih ve 68163 sözleşme numaralı sözleşme yapılmıştır. Sözleşmede yazılı mal davacı tarafından sunulan belgelere göre, kiralayan davacı tarafından davalı - kiracıya teslim edilmiştir.
Davacı vekilinin dava dilekçesi ile dava değerini 50.000,00 TL olarak belirlediği, dosyaya sunulan davaya konu Finansal Kiralama konusu malların toplam fatura değerinin 232.300,00 TL olduğu anlaşılmış, mahkememiz tensip ara kararı gereğince davacı vekilinden 232.300,00 TL üzerinden eksik harcı yatırmak üzere süre verildiği, davacı vekilince sunulan 20/11/2019 tarihli dilekçesi ile dava dilekçesinde ekli faturanın davaya konu malların sıfır değerini gösterdiğini, malların teslim edildikten sonra ikinci el olması ve aradan geçen zamanda kullanılma süresi, şekli, yıpranmasına göre değerinin düştüğünden davaya konu malların piyasa rayiç değerine ilişkin makine mühendisi bilirkişiden rapor alındığını, mahkeme dosyasına sunulan rapora göre davaya konu malların toplam değerinin 110.000,00 TL olacağının belirlendiğini, davanın 50.000,00 TL üzerinden açıldığın, kalan 60.000,00 TL için eksik harcın dosyaya ikmal edildiğini dava teslim edildikten sonra eksik harcın tamamlandığı bildirilmiştir.
Davacı tarafça davalıya ... Noterliği'nin 25/07/2019 tarih,... yevmiye nolu ihtarnamesi gönderilmiş, 60 günlük mehil verilerek borcun ödenmesi aksi halde sözleşmenin fesh olunacağı bildirilmiştir.
... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2019/... D.İş sayılı dosyasında verilen kararın incelenmesinde, dava konusu edilen mallar ile ilgili davacı tarafa teslimine dair ihtiyati tedbir kararı verildiği görülmüştür.
Mahkememizce, dosyaya sunulan tarafların iddia ve savunmaları bilgi, belgeler ve taraf kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir. Dosyaya sunulan bilirkişi raporunda özetle; Dosyada bulunan 05.12.2016 tarihli ve 378 no.lu proforma fatura içeriğine göre dava konusu ... hidrolik abkant presin satış fiyatı 150.000,00 TL + KDV = 151.500,00 TL olup hidrolik giyotin makasın satış fiyatı ise 80.000,00 TL + KDV = 80.800,00 TL olduğunu, 12.11.2019 tarihli Kıymet Takdir Raporu başlıklı raporda hidrolik abkant presin piyasa rayiç değerinin 70.000,00 TL ve hidrolik giyotin makasın piyasa rayiç değerinin ise 40.000,00 TL olduğu, toplam rayiç değerin 110.000,00 TL olduğunun belirtildiğini, yapılan piyasa araştırmasına göre dava konusu 1 adet 2016 model ... marka ... in dava açılış tarihi olan 01.11.2019 itibariyle ikinci el rayiç satış değeri, 3 yıllık yıpranma payı da düşüldüğünde yapılan piyasa araştırmasına göre 200.000,00 TL olduğunu, 1 adet 2016 model ... marka ... Makas seri No: ... dava açılış tarihi olan 01.11.2019 itibariyle ikinci el rayiç satış değeri, 3 yıllık yıpranma payı da düşüldüğünde yapılan piyasa araştırmasına göre 110.000,00 TL olduğunu, iki makinenin rayiç satış değerleri toplamı 310.000,00 TL olduğunu, sonuç olarak Dava konusu iki adet makinenin 01.11.2019 dava açılış tarihi itibariyle ikinci el rayiç satış değerleri toplamının 310.000,00 (Üçyüzonbin) TL olduğu, görüş ve kanaatini bildirmiştir.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, davacı vekilince rapora beyanlar sunulmuştur.
Mahkememiz iş bu dosyası 24/03/2021 tarihli celsede başvuruya bırakılmış olup davacı vekilince 21/04/2021 tarihli dilekçe ile yenilene talebi üzerine yargılamaya kaldığı yerden devam olunmuştur.
Finansal Kiralama konusu mal 6361 sayılı Kanun 18 ve 23. maddeleri gereğince kiralayan şirketin mülkiyetindedir. 6361 sayılı Kanun 24/1.maddesi hükmü gereğince de kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorundadır. 6361 sayılı Kanunun 31/1 maddesine göre "Kiralayan, finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya verdiği otuz günlük süre içinde de bu bedelin ödenmemesi hâlinde, sözleşmeyi feshedebilir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Bir yıl içinde sözleşmede yer alan kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödememesi nedeniyle ihtara muhatap olan kiracılarla yapılan sözleşmeler kiralayan tarafından feshedilebilir."
Aynı Kanunun 33/1 maddesine göre "Sözleşmenin kiralayan tarafından feshi ile 30 uncu maddenin ikinci fıkrası uyarınca kiracı tarafından feshi hâllerinde, kiracı malı iade ile yükümlüdür."
Dosya kapsamı, sunulan deliller ve belge asıllarının incelenmesinde, borçların zamanında ödenmemesi üzerine 6361 sayılı Kanunun 31/1 maddesi kapsamında davalıya ihtarname çekildiği ve borcun ödenmesi için 60 günlük süre tanındığı buna rağmen kalan borcun ödenmediği, davalının bu hali ile temerrüde düştüğü anlaşılmakla, davacının haklı olduğu, davalının süresinde kira bedellerini ödemediği ve 60 günlük süreye rağmen de edimini yerine getirmediği anlaşılmıştır.
Sonuç olarak davacı sözleşmeye konu malları teslim ederek edimini yerine getirmiş, 6361 sayılı Kanun 23/1.maddesi uyarınca finansal kiralama konusu malın mülkiyeti kiralayana ait olup, 31/1 maddesine göre belirlenen süreler belirtilerek ödeme yapılması için davalı tarafa ihtarname gönderilmiş, davalı duruşmalara katılmamış, cevap dilekçesi de sunmamış, sözleşmede kendisine teslim edilen malların bedelini ödediğini, yahut ödememesi gerektiğini, bedelin istenebilir olmadığını ileri sürmediği gibi Türk Medeni Kanunun 6. maddesi ve HMK. 200 ve izleyen maddeleri uyarınca yasal delillerle kanıtlamış değildir. O halde, sözleşme hükümlerine göre malın aynen iadesi ile yükümlü olup, davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM ; yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ ile, taraflar arasında imzalanan finansal kiralama sözleşmesinin feshi nedeniyle mülkiyeti davacıya ait finansal kiralama sözleşmesine konu " 1 ADET, 2016 MODEL, ... MARKA, ... PRES SERİ NO:73431612111," ile " 1 ADET, 2016 MODEL, ... MARKA, ... "nın davalıdan alınarak davacıya teslimine,
2-İstanbul 3. ATM'nin 2019/1436 D.İş dosyasından verilen ihtiyati tedbir kararının karar kesinleşinceye kadar devamına,
3-Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 21.176,10 TL karar harcından peşin alınan 853,88 TL, 1.025,00 TL ve 3.415,50 TL tamamlama harcının toplamı olan 5.294,38 TL'den mahsubu ile eksik olan 15.881,72 TL bakiye harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
4-Davacının yaptığı 904,68 ilk masraf, yargılama aşamasında yapılan tebligat, posta ve bilirkişi ücreti olan 1.064,00 TL ve 2.089,00 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 3.153,00TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı kendini vekille temsil ettirdiğinden lehine Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereği 46.400,00 TL vekalet ücreti takdirine, bunun davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Karar kesinleşene kadar yapılacak yargılama giderlerinin davacı gider avansından karşılanmasına, karar kesinleştikten sonra bakiye avansın istek halinde davacıya iadesine,
Dair, HMK 345 maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğ edildiği tarihten başlayarak iki hafta içinde HMK 342 maddesi gereğince düzenlenmiş dilekçe ile HMK 343 maddesi uyarınca mahkememize veya başka bir mahkemeye yapılacak başvuru ile HMK 341/1 maddesi uyarınca ... Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olarak davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda verilen karar açıkça okunup anlatıldı. .
30/11/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır