T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/671 Esas
KARAR NO: 2022/257
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 17/12/2019
KARAR TARİHİ: 23/03/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin kendi ticari işletmesi için bir kısım mutfak ve restoran malzemelerinin alımı ile ilgili olarak davalı şirketi temsilen hareket eden ancak o tarihte gerçekten şirketi temsil ve ilzama yetkili olup olmadığını bilmediği ... ile anlaştığını, alım sözleşmesine konu malzemelerle ilgili olarak davalı şirketin önce 30/01/2019 tarihli ve toplam 88.297,00 USD meblağlı proforma fatura tanzim ettiğini, davalı şirket adına müvekkili ile pazarlık eden davalı ... söz konusu proforma faturanın son sayfasına "31/01/2019 15.000,00 USD nakit aldım-..." ibaresini kendi el yazısı ile yazdığını, bu yazının altına davalı şirket kaşesini basarak imzaladığını, bu meblağın davalılara sipariş avansı olarak ödenen 15.000,00 ABD Doları olduğunu, sonrasında davalı şirket yetkilisinin üzerinde mutabık kalınan malzeme ve fiyatlarıyla ilgili olarak 31/01/2019 tarihli proforma faturayı tanzim ederek müvekkiline verdiğini, satış şartlarının 4. Maddesine göre ürünlerin teslim tarihinin 17/02/2019 olmasına rağmen davalıların sözleşmeye konu ürünleri müvekkiline teslim etmediğini, bunun üzerine davalılara peşin olarak ödenen sipariş avansının tahsili için aleyhlerine icra takibi başlatıldığını, davalılar tarafından yapılan haksız itiraz üzerine takibin durduğunu belirterek davanın kabulü ile takibe yapılan itirazın iptaline, davalının %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davacının yabancı uyruklu olup mahkemenin belirleyeceği teminatı göstermesi gerektiğini, aksi halde davanın reddinin gerektiğini, davacı ile imzalanan sözleşmenin halen devam etmekte olduğunu, davacının sipariş ettiği ürünlerin zamanında ve süresinde hazır edildiğini, davacının haklı bir sebebi olmaksızın ürünleri teslim almadığını, aleyhe hususlar kabul edilmemek kaydıyla davaya konu alacaktan müvekkili şirketin hukuken sorumlu olmadığını, müvekkili ...'ün davacıya karşı herhangi bir borcunun bulunmadığını, davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep ettiklerini belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.
Mahkememizde açılan dava: İİK.nun 67. maddesi gereğince itirazın iptali davasıdır.
Dosyamıza getirtilen İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalılar aleyhine toplam 15.411,37 USD üzerinden icra takibi yapıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durduğu, itirazın süresinde ve usulüne uygun yapıldığı, buna göre davanın, İİK.67.maddesinde yazılı 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Dava konusu ihtilaf; taraflar arasında mal alım-satımı kapsamında, davacı tarafından satın alınan ürünlerin teslim edilmemesi nedeniyle, ödenen paranın iadesinden davalıların sorumlu olup olmadığı ve sorumlu ise miktarı, alacağın tahsili istemiyle başlatılan takibe itirazın iptali koşullarının oluşup oluşmadığına ilişkindir.
İddia, savunma, toplanan deliller ve tarafların ilişki dönemlerine ait taraf ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiştir. Düzenlenen raporda özetle; Davalı şirketin ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, Davalı ...ün şirkette mevcut 600.000,00 TL'lik hissesini Zeytinburnu ... Noterliğinden 09.12.2016 tarih ve 1...sayı ile tasdikli hisse devir ve temlik sözleşmesi ile 400.000,00 TL'lik kısmını şirket ortaklarından ...'e, 200.000,00 TL'lik hissesini de Zeytinburnu ... Noterliğinden 09.12.2016 tarih ve ... sayı ile tasdikli hisse devir ve temlik sözleşmesi ile ...'e devrederek ortaklıktan ayrıldığı; ayrılan davalının, davalı şirketteki müdürlüğünün de sona erdiği, kararın 16.12.2016 tarihinde tescil edildiği, ...Sosyal Güvenlik Merkezinin 08/04/2021 tarihli yazısı incelendiğinde davalı ...'ün davalı şirkette 01/03/2018-2021/2 tarihleri arasında sigortalı olarak çalışmış olduğu, davalı vekilinin 18.02.2021 tarihli dilekçesi ekinde dosyaya sunulan ve davacının siparişlerinin karşılanabilmesi için alınan ürünlere ilişkin oldukları beyan edilen alış faturalarının, davalı şirketin incelenen ticari defterlerinde kayıtlı oldukları, Davalı vekili cevap dilekçesinde, davacı ile imzalanan sözleşmenin halen devam ettiği, davacının sipariş ettiği ürünlerin zamanında ve süresinde hazır edildiği ve davacının haklı bir sebebi olmaksızın ürünleri teslim almadığı beyan ettiği, proforma fatura ekindeki Sözleşmede “Satış Şartları” bölümünde siparişlerin teslim tarihinin 17.02.2019 olarak kararlaştırıldığı, davalı vekilinin 18.02.2021 tarihli dilekçesi ekinde dosyaya sunulan ve davacının siparişlerinin karşılanabilmesi için alınan ürünlere ilişkin oldukları beyan edilen alış faturalarından, 11.02.2019 tarihli 616298 no'lu alış faturası dışındakilerin, tarihlerinin sözleşmedeki teslim tarihinden sonrasına ait olduğu, Mahallinde yapılan incelemelerde; taraflar arasında imza edilmiş olan sözleşme kapsamında davalının üretmiş olduğu belirtilen imalatlar incelendiği, 1)Modüller Tip Soğuk Oda (-18/-22 C) 200*300*220: fatura içeriğinde belirtilen ürün ölçüleri ile yerinde alınan ürün ölçülerinin birbiri ile uyumlu olmadığı, 2)Modüler Tip Soğuk Oda (-5/+5C) 500*370*230: fatura içeriğinde belirtilen ürün ölçüleri ile yerinde alınan ürün ölçülerinin birbiri ile uyumlu olmadığı, 3)Modüler Tip Soğuk Oda (-5/+5C) 350*325*230: toplam 4 adet ürün bulunduğu ve bu sebeple söz konusu ürünün yerinde incelenen ürün ile ölçü ve tip bakımından uyumlu olmadığı, 4)Portashelf ayak 160 cm 304 inox: söz konusu ürünün bulunmaması sebebiyle inceleme yapılamadığı, 5)Portashelf Izg. Raf. 61x183 cm 304 inox:, fatura içeriğinde belirtilen ürün ölçüleri ile yerinde alınan ürün ölçülerinin birbiri ile uyumlu olmadığı, 6)Portashelf ayak 183 cm 304 inox: fatura içeriğinde belirtilen ürün ölçüsü ile yerinde alınan ürün ölçüsünün birbiri ile uyumlu olduğu, 7)... Raf. 53 x 183 cm 304 inox: fatura içeriğinde belirtilen ürün ölçüleri ile yerinde alınan ürün ölçülerinin birbiri ile uyumlu olmadığı, 8)... Arabası 150x55x170 304 inox: fatura içeriğinde belirtilen ürün ölçüsü ile yerinde alınan ürün ölçüsünün birbiri ile uyumlu olduğu, 9)...Bulaşık Mak. 1000 Tabaklık: fatura içeriğinde belirtilen ürün ile yerinde incelenen ürün tipinin birbiri ile uyumlu olduğu, 10) ... MT15 Elk. Terazi: fatura içeriğinde belirtilen ürün ile yerinde incelenen ürün tipinin birbiri ile uyumlu olduğu, 11)Kasap Baskülü 600 Kg: fatura içeriğinde belirtilen ürün ile yerinde incelenen ürün tipinin birbiri ile uyumlu olduğu, 12)...Elk. Baskül: fatura içeriğinde belirtilen ürün ölçüleri ile yerinde alınan ürün ölçülerinin birbiri ile uyumlu olmadığı hususunda görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Bilirkişi raporuna itirazlar nedeniyle, mahkememizce ek rapor alınmasına karar verilmiştir.
Bilirkişi ek raporunda özetle; Kök raporda tespit ve değerlendirmeleri değiştirecek bir hususun bulunmadığı, proforma fatura ile uyumlu olan imalat ve malların toplam tutarının 8.180,75 TL (1.455,35 USD); proforma fatura ile uyumsuz olan imalat ve malların toplam tutarının ise 91.455,51 TL (17.315,32 USD) olduğunun hesaplandığı sonuç ve kanaati bildirilmiştir.
Dosya kapsamında, davacı ile davalı şirket arasında mal alım-satımı hususunda anlaşmanın mevcut olduğu, davacı tarafından sunulan proforma faturada yer alan ürünlerin imali ve satışının davalı şirket tarafından kabul edildiği, teslim tarihinin kararlaştırıldığı, proforma faturada yer alan ürünler ile davalı şirketin imal ettiği ürünler arasında uyumsuzluk bulunduğu, proforma fatura ile uyumlu olan imalat ve malların toplam tutarının 8.180,75 TL (1.455,35 USD); proforma fatura ile uyumsuz olan imalat ve malların toplam tutarının ise 91.455,51 TL (17.315,32 USD) olduğu, davalı şirket tarafından ürünlerin imal edildiği, ancak davacının teslim alınmadığının ileri sürüldüğü, fakat alacaklının temerrüte düştüğünü gösterir herhangi bir kayıt veya belge mevcut olmadığı gibi, davalı şirket kayıtlarına göre savacıya teslim edilmek üzere satın alınan ürünlerin teslim tarihinden çok sonra alındığı, alacaklının temerrütünden söz edilemeyeceği, davalı şirket tarafından inceleme sonrasında yeniden ürünlerin incelenmesi ve faturaların sunulmasına ilişkin talebinin ise savunmanın genişletilmesi kapsamında mümkün olamayacağı, proforma fatura ile kararlaştırılan ürünlerden hazır olanların bedelinin, toplam ödenen bedelden mahsubunun gerekeceği, bu durumda davalı şirketin 13.544,65 USD' den sorumlu olacağı, davacının ise takip öncesinde davalıları temerrüte düşürdüğüne ilişkin bir kayıt veya ihtarname sunmadığı, temerrütün takip ile başlayacağı, davacının işlemiş faiz talep edemeyeceği anlaşıldığından, davanın Davalı şirket yönünden kısmen kabulüne karar verilmiştir. TTK kapsamında, özel hukuk tüzel kişileri iş ve işlemlerini organları ve temsilcileri aracılığıyla yürütürler. Şirket adına işlem yapmaya yetkisi bulunmayanların yaptıkları işlemler kural olarak tüzel kişiliği bağlamayacak, yetkisiz temsil söz konusu olacaktır. Ancak, yetkisiz temsilcinin yaptığı işleme açık veya örtülü şekilde icazet verilmesi halinde baştan itibaren geçerli hale gelecektir. Diğer davalı ...yönünden; davacı ile davalı şirket arasında yapılacak iş konusunda ihtilaf olmaması, celp edilen kayıtlara göre davalı Cuma' nın, davalı şirketi temsile yetkisi bulunmasa bile, işin davalı şirket tarafından üstlenildiği, davalı ...' ün ise işin kabulü dışında üstlendiği şahsi bir edimin de bulunmadığı, dolayısıyla davalı Cuma' nın sorumluluğuna gidilemeyeceği anlaşıldığından, bu davalı yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
İİK 67/2 maddesinde "...borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir." hükmü yer almakta olup, davalının itirazında haksız olduğu ve alacağın likit olduğu dikkate alınarak alacak miktarının %20'sine tekabül den icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M:
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile, davalı ... yönünden davanın reddine,
2-Davalı ... Ltd. Şti.'nin İstanbul... İcra müdürlüğünün...esas sayılı takip dosyasındaki 13.544,65 USD asıl alacağa ilişkin itirazlarının iptali ile takibin 13.544,65 USD'ye 3095 sayılı kanun 4/A maddesi uyarınca faiz işletilmesi suretiyle devamına,
Fazlaya ilişkin istemin reddine,
3-Kabul edilen dava değeri olan 13.544,65 USD'nin takip tarihi itibariyle TL karşılığı olan 79.458,33 TL üzerinden taktiren %20 oranında hesaplanan 15.891,66 TL inkar tazminatının davalı ... Mutfak Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,
4-Şartları oluşmadığından davalıların kötü niyet tazminatı talebinin reddine,
5-Davalı... yönünden;
-Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 80,70 TL ilam harcının peşin yatan 1.080,10 TL'den düşümü ile 999,40 TL fazla harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
5-Davalı ... vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 12.403,14 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalı ...'e verilmesine,
6-Davalı... Ltd. Şti. yönünden;
-Alınması gereken 5.427,79 TL karar ve ilam harcının, peşin alınan 1.080,10 TL harçtan mahsubu ile geriye kalan 4.347,69 TL nispi harcın davalı ... Ltd. Şti.'den alınarak hazineye gelir kaydına,
-Davacı tarafça başlangıçta yapılan 50,80 TL gider ile yargılama aşamasında yapılan 3.535,00 TL olmak üzere toplam 3.585,80 TL yargılama giderinden davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 3.192,22 TL yargılama gideri ve peşin yatan harç gideri 1.080,10 TL'nin toplamı olan 4.272,32 TL yargılama giderinin davalı ... Ltd. Şti.'den alınıp davacıya verilmesine, geriye kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
-Davacı kendini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 11.129,58 TL vekalet ücretini davalı ... Ltd. Şti.'den alınıp davacıya verilmesine,
-Davalı... Ltd. Şti. kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalı... Ltd. Şti.'ye verilmesine,
7-Kalan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, HMK 345 maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğ edildiği tarihten başlayarak iki hafta içinde HMK 342 maddesi gereğince düzenlenmiş dilekçe ile HMK 343 maddesi uyarınca mahkememize veya başka bir mahkemeye yapılacak başvuru ile HMK 341/1 maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olarak davacı vekili ile davalılar vekilinin yüzlerine karşı verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 23/03/2022
Katip
e-imza
Hakim
e-imza