T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2019/673 Esas
KARAR NO:2021/157
DAVA:Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:17/12/2019
KARAR TARİHİ:24/02/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, T....ile ... Şti.arasında ...Otoyolu ... ... kesimi Km... arası ... 1... altı dere ıslahı ve taş tahkimat işleri ile ilgili olarak 01/07/2009 tarihinde 67 sayı nolu sözleşme imzalandığını, söz konusu sözleşmeyi müvekkilinin resmi taşeron olarak kabul edilmesi ve onaylanması için ....Bölge Müdürlüğü aracılığı ile Karayolları Genel Müdürlüğü'ne gönderildiğini, ve resmi taşeron olarak kabul edildiğini, müvekkili şirketin sözleşme konusu işi projesine, teknik şartnamesine, birim fiyat tarifine uygun olarak eksiksiz tamamlayarak teslim ettiğini, Karayollları Genel Müdürlüğünce ve ... Adi Ortaklığı tarafından 27/10/2016 tarihinde geçici ve kesin kabulleri ile birlikte kesin hesaplarında yapılarak tutanaklarının imzalandığını, Dava konusu, dava dilekçesinde ve eklerinde zikredilen tüm yasa, ilkeler ve içtihatlerle güvence altına alınan tüm hakların ihlal edilmesi, sözleşme ve ekleri ile yerleşik Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ile diğer Yargıtay kararlarına aykırı uygulamalarla hatalı belirlenen ve yanlış ödenen imalatın birim fiyatının düzeltilerek, fiili imalatı karşılayan doğru birim fiyat olan '... '"birim fiyatından ödenmesini, idarenin imalatın ...Tahkimatı olması gerektiği hususunda gerekçe raporu hazırladığını, vc 3410 birim fiyatına ait yeni birim fiyat tutanağı düzenleyip imzaladıklarına ve ödemenin 34l0 Ocak Taşından... birim fiyatından yapılacağı hususunda müvekkil firmayı haklı beklenti ve güven duygusu yarattıklarını, ayrıca ana firmanında, birim fiyatın doğru pozdan alınması için gereğinin yapılacağına dair müvekkil firma yetkilileri ile yapmış oldukları görüşmelerde vermiş oldukları sözlerin olduğunu belirterek, .... ile 01.07.2009 tarihinde, 67 no lu sözleşme İle; ... Otoyolu ... ... Kcsimi Km: 350+550- KM: 366-596 arası ... ... Viyadük altı dere ıslahı vc taş tahkimat sözleşmesi çerçevesinde yapılan taş tahkimat inşaatının bedel ödemesinin, davacı firmaya gerek ... Sulh Hukuk Mahkemesi... D.İş sayılı davasınca da tespit olunan, gerekse HMK.293.gereğince dosyaya sunulan alanında uzman Öğretim Üyelerinin Görüşleri ile işveren ve idare arasındaa yapılan yazışmalarda da doğruluğu kabul edilen, gerekçe raporu bulunan, Karayolları Birim Fiyat tariflerinde tarifi olan vc Karayolları Birim Fiyat kitabında bulunan, yapılan fiili imalata uygun birim fiyat olan 3410-Ocak Taşından İstifli Köprü vc Menfez Tahkimatı pozundan yapılmasına arar verilmesini, Bilirkişi tarafından tespit olunacak toplam alacağın HMK m.109 gereğince şimdilik 10.000 $'lık (On bin Amerikan Doları) kısmının fiili ödeme tarihindeki TCMB döviz satış kuru üzerinden ve temerrüd tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı taraftan tahsiline, Yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı ... İnşaat vekili cevap dilekçesinde özetle, davanın husumet yokluğu nedeni ile reddine karar verilmesini talep ettiklerini, adi ortaklığın hükmi şahsiyeti bulunmadığını, Adi Ortaklığın merkezinin ... olup yetkili ... Mahkemelerinde açılmayan davanın yetki yönünden reddine karar verilmesini talep ettiklerini, davacının tüm taleplerinin zamanaşımına uğradığını, davacının davasına dayanak yaptığı ... Sulh Hukuk Mahkemesinin... D. İş tespit dosyasına vaki mahkeme tensip kararına ve bu dosya kapsamı ile alınan bilirkişi raporuna yaptıkları itirazları tekrar ettiklerini, davacının müvekkili şirketin dahil olduğu ortaklığın taşeronluğunu yaptığını, müvekkili şirketin dahil olduğu ortaklığın Karayolları Genel Müdürlüğü ile vaki sözleşmesinde yapılacak işlerin miktar ve ödeme pozları tamamen belirtildiğini, dolayısı ile müvekkil şirketin dahil olduğu ortaklığın yaptığı iş için idareden farklı bir pozdan para tahsil edilmesinin söz konusu olmadığını, ortaklığın yaptığı işin son hakkedişi yapılmak sureti ile hesabın kapandığını, bu saatten sonra idareden sözleşme dışı bir bedel talebinin mümkün olmadığını, davacının müvekkil şirketin dahil olduğu ortaklıkla yaptığı sözleşme ile bağlı olduğunu belirterek, Fazlaya dair tüm dava ve talep haklarımızın saklı tutulmasına, Davanın husumet yokluğu nedeni ile reddine, davanın yetki, görev ve zaman aşımı itirazlarımız nedeni ile reddine, Davanın hukuki yarar yokluğu nedeni ile reddine, Davasının esastan reddine, Yargılama gider ve harçların davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
Davalı ... İnşaat vekili cevap dilekçesinde özetle, işbu davanın kısmi dava olarak açılmasının usulü aykırı olduğunu, davanın hukuki yarar yokluğundan usulden reddi gerektiğini, müvekkili şirketin ortakları arasında yer aldığı... Adi ortaklığı (...), 14/10/1998 Tarihinde ... Genel Müdürlüğü ile ... ... Otoyolu ... ... kesimi projesi sözleşmesi akdedildiğini, daha sonra 01/07/2009 tarihinde ... ile davacı firma arasında ... ... ... ... Kesimi Projesi ile ilgili olarak 67 Nolu KM.350+350-KM:366+596 Arası ... ... Tahkimat İşleri Sözleşmesi imzalandığını, taraflar arasında sözleşmeler ile başlayan ticari ve hukuki ilişkinin daha sonra çeşitli aşamalardan geçerek 22/08/2016 tarihinde ibranamenin imzalanması ile sona erdiğini, Davacının sözleşme konusu işler için kendisine 3410 pozu üzerinden yapılmaması nedeniyle 8.947.843,30 USD tutarında zarara uğradığını iddia ettiğini, gerek 67 Nolu alt yüklenicilik sözleşmesinin ve zeyilnamelerinin hükümleri gerek sahada fiili imalatın davacı tarafından yapılma biçimi, gerekse Karayolları tarafından ...'ye yapılan ödemenin de 3410 pozundan yapılmadığı dikkate alındığında davacı iddialarının hukuken kabul edilmesinin mümkün olmadığını, davacının bedel talebinin beş yıllık zamanaşıma tabi olduğunu, davacını 2009 yılından itibaren geçici hakedişlerini, hakediş raporlarında belirtilen pozlara hiç itiraz etmeden imzalandığını ve ödemelerini aldığını, ayrıca yine davacı ... İnşaat ile ... arasında her yıl yenilenen poz ve sözleşme bedellerine ilişkin zeyilnameler de davacı tarafından itirazsız olarak imzalandığını, davacının sözleşmeyi iptal etme talebini bir yıllık hak düşürücü süre içinde ileri sürmediğini ve böylece sözleşmeyi onadığını, davacının yaptığı fiili imalata uygun olan poz 3410 pozu olmadığını, ve davacının iddia ettiği gibi bir alacak hakkının bulunmadığını, bir an için davacının bir alacak hakkı olduğu düşünülse dahi davacının geçici/kesin kabul tutanağını herhangi bir ihtirazı kayıt olmaksızın imzalamasının tüm taleplerinden feragat ettiğini gösterdiğini, dava konusu işler için karayolları tarafından ...'ye yapılan ödemenin 34.007 pozu üzerinden yapıldığını, davacının dava dilekçesinin bir çok yerinde idarenin davranışlarıyla ilgili iddialarda bulunduğunu ve bunları ... aleyhinde kullanmaya çalıştığını belirterek, iş bu davanın hukuki yarar yokluğu ve diğer usuli itirazları vecibesinde usulden reddine, davanın usulden reddine karar verilmemesi halinde esasa girilerek inceleme yapılması halinde basit yargılama usulü yerine yazılı yargılama usulüne tabi kılınmasını, mesnetsiz davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasıdır.
Mahkememizce davalı tarafça yapılan yetki itirazı, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 26.maddesi ve HMK 17.madde uyarınca yerinde görülmediğinden reddine karar verilmiştir.
Davacı ile davalı ... ortaklık arasında .... Otoyolu, ... .... Kesimi Km:... arası .... ... altı dere ıslahı ve taş tahkimat Sözleşmesi imzalandığı anlaşılmaktadır. Sözleşmenin varlığı tarafların da kabulündedir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; sözleşme kapsamında üstlenilen işin hangi poz üzerinden yapılacağı ve belirlenecek poz üzerinden yapılması halinde davacının, davalı ... ortaklıktan alacak talebinde bulunup bulunamayacağı noktalarında toplanmaktadır.
Mahkememizce, Karayolları Genel Müdürlüğüne müzekkere yazılarak; ihale dosyasının celbi ile ihale edilen işin "34.007" pozundan mı yoksa "3410" pozundan mı yapıldığı, hangi poz üzerinden ödeme yapıldığı, adi ortaklığa yapılan ödemelerde ihtirazi kayıt bulunup bulunmadığı, eksik ödeme bulunup bulunmadığı hususları sorulmuştur. Karayolları Genel Müdürlüğünün 04/03/2020 tarih .../E... sayılı yazısında; ihale dosyasının zaman aşımı nedeniyle imha edildiği, viyadük altı dere ıslahı ve taş tahkimatında hesaplama ve ödemelerin "34.007-Ocak taşından (0,250-0,400 ton kategorideki) tahkimat yapılması" pozu üzerinden yapıldığı, hak ediş raporlarının adi ortaklık tarafından ihtirazi kayıt ile imzalandığını, eksik ödeme bulunmadığı bildirilmiştir.
Dosya kapsamı incelendiğinde; Taraflar arasında imzalanan 01/07/2009 tarihli alt yüklenicilik sözleşmesinin Sözleşme Şartları Başlıklı bölüm 3.1 maddesinde "Taşeron, sözleşmenin akdinden önce iş yerleri ve sahasını etüd ederek arazinin cinsi, coğrafi ve jeolojik yapısı, su ve malzeme temini ve ulaşım imkanları ve işle ilgili sair bütün çalışma şartları hakkındaki bilgileri edinmiş olduğunu beyan eder.
Taşeronun sözleşmeyi kabul edip imzalarken basiretli bir iş adamı gibi hareket ettği ve sözleşme konusu işi yapmaya muktedir olduğu öncelikle kabul edilecektir. Taşeron sözleşme konusu işin ihtiva ettiği zenaatlarda mutad olan uygulamalardan imtina edemez ve sözleşmenin aksi şekilde yorumlanmasına müsaade edilmez" ve 3.2 maddesinde "Taşeron, Ana sözleşme ve eklerini ve ilgili şartname ve çizimleri incelediğini, bunlardaki hüküm ve şartlara vakıf olduğunu kabul ve beyan eder. Taşeron, sözleşme konusu işin yapımında işverenin ana sözleşme altındaki mukabil yükümlülüklerinin aynen yerine getirilmesini üstlenmiştir." düzenlemesinin yer aldığı görülmüştür.
Sözleşmenin "Sözleşme Formu" başlıklı bölümü 5.maddesinde sözleşme bedeli düzenlenmiş, bu maddeye göre "Taşeron' un sözleşme altındaki yükümlülüklerini tam olarak ve eksiksiz yerine getirmesi karşılığında kendisine Sözleşme Belgeleri' nde belirtilen bedel ödenir." düzenlemesinin yer aldığı, 6.Bölüm Birim Fiyat ve Tarifeleri 6.2 maddesinde "İdarenin ilgili Poz'lar için geçerli birim fiyat tarifleri bu Taşeron ihalesi için de aynen geçerlidir." düzenlemesi bulunduğu, Keşif Özeti ve Sözleşme Bedeli kısmında birim fiyatların yer aldığı, 15/06/2010 tarihli Ek Sözleşme (1) işin cinsi ve birim fiyatlar ile poz numaralarına yer verildiği, 4 adet Zeyilnamede birim fiyat, iş cinsi ve poz numaralarına yer verildiği anlaşılmıştır. Davacı tarafça 25 nolu hak edişe kadar bütün hak ediş raporlarının da ihtirazi kayıt olmaksızın imzalanmış olduğu dosya kapsamında anlaşılmıştır.
Hukukumuzda sözleşme serbestisi ilkesi benimsenmiş, sözleşmenin tarafını, sözleşme içeriğini, sözleşme tipini seçme, sözleşme yapıp yapmama özgürlüğü kanunda öngörülen sınırlar içerisinde kişilere tanınmıştir. Söz konusu kapsamda, sözleşme yapmak isteyen taraf kendisini açısından, azami faydayı ve asgari kaybı sağlayacak şekilde hareket edecek, sözleşme hükümlerini müzakere edecek, gerekirse sözleşme yapmaktan kaçınabilecektir. Bu davranış şekli, gerçek kişiler ve tüzel kişiler içinde geçerlidir. Tacirler için ise ayrıca TTK uyarınca basiretli olarak davranma zorunluluğu getirilmiştir. Tacirlerin bütün faaliyetlerinde basiretli davranması, bugünün ve geleceğin piyasa durumu ve şartlarını işlem yaptığı sırada göz önüne alması gerekecektir.
Somut durumda; davacı alt yüklenici şirketin davalı ... ortaklık ile alt yüklenici sözleşmesi imzaladığı, ilk sözleşme ve ek sözleşme ve zeyilnamelerde herhangi bir ihtirazi kaydının bulunmadığı, ek sözleşme ve ekleri ile zeyilnamelerde pozlar kısmında 34.007 pozunun yer aldığı, 3410 pozuna ilişkin bir kayıt olmadığı, poz farklılığına ilişkin itirazı bulunmadığı, hak ediş ödemelerinde 25 nolu hak ediş ödemesine kadar yapılan hesaplama ve ödemelere de itirazı bulunmadığı görülmüştür. Davacının sözleşmede yer alan ileri kendi aleyhine veya kazanç kaybına yol açacak birim fiyatları müzakere etmeksizin kabul ettiği, ihtirazi kayıtta koymadığı, mevcut haliyle benimseyerek hak ediş ödemelerini aldığı, işbu yönüyle basiretli tacir olarak davranmadığı anlaşılmıştır. Tüm ihalenin tamamlanmış olduğu, işin kesin kabulünün ve ödemelerin İdare tarafından davalı ... ortaklığa yapılmış olduğu, adi ortaklığında alt yüklenici davacıya ödemeleri eksiksiz olarak yaptığı, tüm hak ediş hesaplamalarının 34.007 pozundan yapıldığı, davacıya eksik ödemenin mevcut olmadığı kanaatine varılmıştır.
Davacı tarafın dava dilekçesinde her ne kadar davalı ... ortaklık ile idare arasında mevcut pozun değiştirilmesine yönelik yazışmalara yer verilerek iddialarının ispatına yönelik beyanlar sunulmuş ise de, davacının doğrudan doğruya dava dışı ihale makamı idare ile yüklenici sözleşmesinin bulunmadığı, sözleşmelerin nisbiliği ilkesi gereğince davacı şirketin tarafı olmadığı bir sözleşmede yer alan hüküm ve şartlara dayanarak hak talebinde bulunamayacağı anlaşıldığından davacı talepleri yerinde görülmediğinden davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Açıklanan nedenlerle;
1-Davacının davasının reddine,
2-Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 59,30 TL ilam harcının peşin alınan 1.024,65 TL'den düşümü ile geri kalan 965,35 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin üstünde bırakılmasına
4-Davalı kendini vekille temsil ettirdiğinden lehine Asgari Ücret Tarifesi gereği 8.600,00 TL ücret takdirine, bunun davacıdan tahsili ile davalılara verilmesine
Dair, HMK 345 maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğ edildiği tarihten başlayarak iki hafta içinde HMK 342 maddesi gereğince düzenlenmiş dilekçe ile HMK 343 maddesi uyarınca mahkememize veya başka bir mahkemeye yapılacak başvuru ile HMK 341/1 maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olarak davacı vekili ile davalı ... İnşaat vekillerinin yüzüne karşı, diğer davalıların yokluğunda verilen karar açıkça okunup anlatıldı.24/02/2021
Katip ...
E-imza
Hakim ...
E-imza