T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/111 Esas
KARAR NO: 2022/185
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 13/02/2020
KARAR TARİHİ: 28/02/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, 1 nolu talep; Müvekkili Şirketin ...Merkezi... Mah. 11.Bulvar No:43 C Blok Aksaray adresinde bulunan oyun salonunun kiracısı olduğunu, Söz konusu Yerin davalı şirket tarafından ...nolu poliçe ile teminat altına alındığını, Müvekkili şirketin taşınmazda meydana gelen hasar sebebiyle uğradığı zararın giderilmesi istemiyle işyerim paket poliçesi ile sigortalı olduğu sigorta şirketine başvurmuş ancak hasarın teminat kapsamı dışında olduğu gerekçesi ile talebinin reddedildiğini, davaya konu iş yerinin içinde çeşitli oyuncakların, oyun makinelerinin, top havuzun bulunduğu bir oyun salonu olduğunu, 08.03.2018 tarihinde çatıda biriken yağmur suları nedeni ile çatı kaplamasında hasar meydana geldiğini, ve çatının kısmen çöktüğünü, AVM çatısından içeriye sirayet eden yağmur sularnın çok sayıda çocuk oyun makinesinin hasara uğramasına sebep olduğunu, 15.03.2018 tarihinde hasarın sigortacıya ihbar edildiğini, hasara ilişkin 19.03.2018 tarihinde eksper incelemesi yapıldığını, 04.04.2018 tarihli ekspertiz raporunda çatıda oluşan deformasyonlar sebebiyle suların birikerek beklediği ve kuruduğu tespit edilmiş yeterli hızda tahliye olamayan, şiddetli yağışlar sebebiyle biriken suların bina içine girdiğinin anlaşıldığını, hasarın meydana gelişinin basit bir izolasyon eksikliğine bağlanamayacağının açık olduğunu, Söz konusu hasara İlişkin davalı şirket tarafından konunun izolasyon eksikliği nedeniyle meydana geldiğini, poliçe gereği poliçenin başlangıç tarihinden İlk 90 gün içinde izolasyon yetersizliği sebebiyle meydana gelebilecek hasarlar ile yapılan tazminat ödemesi sonrası gerekli koruma önlemlerinin alınmaması ve onarım yapılmaması sonucu yapılan müteakip hasar taleplerinin teminat kapsamında olmadığı şartı bulunduğundan hasarın tazmin edilemeyeceğini belirttiğini, AVM yetkilileri ile görüşmeler yapılmış söz konusu hasarın çatıdaki izolasyon eksikliği nedeni ile su sızıntısından değil, aşırı yağışlar nedeni ile bir kısmının çökmesinden kaynaklandığının bildirildiğini, meydana gelen zararin büyüklüğü de göz önüne alındığında konunun izolasyon eksikliği nedeni ile değil yangın ek teminatı (sel-su baskını) kapsamında göz önüne alınıp bu hususta bilirkişi raporu alınarak gerekli incelemelerin yapılabileceğini, TTK 1424 maddesinde Sigortacı; sigorta sözleşmesi kendisi veya acentesi tarafından yapılmışsa, sözleşmenin yapılmasından itibaren yirmidört saat, diğer hâllerde onbeş gün içinde, yetkililerce imzalanmış bir poliçeyi sigorta ettirene vermekle yükümlü olduğu, Sigortacının poliçenin geç verilmesinden doğan zarardan sorumludur denildiğini, ...AVM de eksper tarafından tespit edilen yaklaşık hasar 400.000 TL civarı olduğunu, ancak eksper tarafından müvekkilin alış faturalarına göre işlem yapıldığını, Oysa ikame değerlerinin çok farklı olduğunu, müvekkilinin düşük fiyatla satın alma yapmış olması sigorta şirketinin sigorta değerini ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldırmadığını, İkame değerinin eksper tarafından 798.000 TL olarak bulunduğunu, Hasar dosyasının davalıdan renkli fotoğrafları ile celp edildiğinde gerçek hasar miktarının ortaya çıkacağını, Olay yerinin Aksaray ili idari sınırlarında olduğu, şu anda AVM'nin el değiştirip yenilendiğinden keşfin çok fayda sağlamayacağını, Müvekkili şirket tarafından Aksaray ... Asliye Hukuk Mahkemesi ...D.İş sayılı dosyasından da delil tespiti yaptırıldığını ve bu dosya celp edildiğinde de haklılıklarının ortaya çıkacağını,
2.Nolu Talep- davacı vekili , müvekkiline ait bir diğer işyerinin...Mah. General Ali İhsan Türkkan Caddesi...AVM Dış Kapı 7 adresinde bulunan ... AVM içinde olduğunu, Bu işyerinin de davalıya ... sayılı poliçe ile sigortalandığı ve bir kaç ay sonra benzer şekilde su hasarına maruz kalıp hasarlandığını, bu tazmin taleplerinin ise bu defa poliçede elektronik cihaz teminatı olmadığı gerekçesi ile reddedildiğini, Poliçenin yine hasardan sonra davadan önce davalıdan temin edilmiş olup poliçenin incelenmesinden görüleceği üzere elektronik cihaz teminatının mevcut olduğunu, sözleşmede Yangın teminatının mevcut olduğunu, yangın teminatı kapsamına poliçe genel şartları gereği teminat altında olduğunu, 900. 000 TL makine yangın teminatının verildiğini, hasarın da bu teminat kapsamında pek ala karşılanabileceğini, Poliçenin ikinci sayfasında elektronik cihaz ve makine tesisatı yeterli açıklıkta yapıldığını, sigorta şirketinin de bu dosya yönünden de hasar talebini red etttiğini buradaki yaklaşık hasar bedelinin de 50.000 EURO civarı olduğunu, eksper raporunun bu dosya yönünden taraflarınca paylaşılmadığından net bir talepte bulunamadıklarını, Hasar dosyası gelip bilirkişi incelemesi yapıldığında haklılıklarının ortaya çıkacağını, sonuç olarak sigorta şirketinin poliçedeki temerrüt süresine göre kendilerine hasarın ihbar edildiği tarihten itibaren 15 gün içinde ödeme yapmamakla temerrüde düştüğünü, Her iki hasarın sigorta şirketinden avans faizi ile birlikte tahsili gerektiğini belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak ve alacağı belirleme haklarına halel gelmemek kaydıyla toplam hasar bedeline mahsuben şimdilik; ... Hasar dosyası (Aksaray... AVM) yönünden 10.000 TL, 10018736 hasar dosyası (Silivri... AVM) yönünden 10.000 TL sigorta tazminatının temerrüt tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan belirsiz alacak davası olarak tahsiline, Red yazılarının tarihlerinin temerrüt tarihi olarak dikkate alınmasına, Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yüklenmesine, değişik iş delil tespit dosya giderlerinin ve vekalet ücretinin yargılama giderlerine eklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, işbu davada davacı şirketin, davaya konu oyun salonunun kiracısı konumunda olduğunu, görevli mahkemenin Sulh Hukuk Mahkemeleri olduğundan, işbu davanın görevsizlik nedeniyle reddi gerektiğini, dava konusu hasara ilişkin olarak yasa, genel ve özel şartlarda belirlenen zamanaşımı süresi zarfında başvuru yapılmadığından işbu davanın reddi gerektiğini, Sigorta sözleşmelerinden doğan tazminat taleplerinde, dava açılmadan önce ticari arabuluculuğa başvuru zorunluluğunun olduğunu, davacı tarafından işbu dosyaya sunulan 14.03.2019 tarihli Arabuluculuk Son Tutanağı’nda, uyuşmazlık konusunun “... Sigorta A.Ş nezdinde... ve ...nolu İşyeri paket kapsamında 08.03.2018 tarihinde başvurucu işyerinde meydana gelen hasar” olduğu müzakare edilerek tutanak altına alındığını, ancak huzurdaki davada 08.03.2018 tarihinde meydana geldiği iddia edilen hasar yalnızca ...nolu poliçedeki riziko adresinde meydana gelen hasar olup, 176262757 nolu poliçedeki riziko adresinde 08.03.2018 tarihinde herhangi bir hasar meydana gelmediğini, Dolayısıyla ...nolu poliçeye dayanılarak 23.07.2018 tarihinde meydana geldiği iddia edilen ve işbu dava ile talep edilen hasara ilişkin olarak, herhangi bir arabuluculuk başvurusu ve müzakeresi gerçekleşmediğini, dolayısıyla TTK m.5/A ve HMK gereğince, işbu davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddini talep ettiklerini, davacı tarafın aktif dava ehliyeti varlığını kabul manasında olmamak üzere, dava dilekçesinde işbu davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığı belirtildiğini, ancak davacı tarafından, işbu davayı ikame etmeden önce zarara ve miktarına yönelik eksper incelemesi yaptırıldığı ve ekspertiz raporu alındığını, mahkeme kanalıyla tespit dahi yaptırıldığı ve hasar miktarını tam olarak tespit ettirildiğini, alacağın belirsizliğinden bahsedilemeyeceği gibi, belirsiz alacak davası açılmasında hukuki yarar bulunmadığından HMK 114/ I-h gereği işbu davanın dava şartı yokluğundan reddi gerektiğini, dava dilekçesinde bahsi geçen ...Mah.... Bul.... AVM C-Blok (AnBlok) Dış Kapı no:106 C / Aksaray adresinde bulunan ve sigortalının kiracı konumunda yer aldığı işyerinin, müvekkili şirket nezdinde ... numaralı 17/01/2018-17/01/219 vadeli İşyerim Paket Sigorta Poliçesi ile teminat altına alındığını ...Mh. General Ali Ihsan Türkkan Cad. ...AVM Toy Oyun Magazası No:7 Silivri / İstanbul adresinde bulunan işyerinin de müvekkil şirket nezdinde ... numaralı 18/01/2018-18/01/2019 vadeli İşyerim Paket Sigorta Poliçesi ile teminat altına alındığını, Davacı tarafın söz konusu poliçelerle teminat altına alınmış olan iki ayrı işyerinde meydana gelen hasar bedellerinin müvekkil şirketten tazminini talebiyle işbu davayı açtığını, ... nolu poliçeye dayalı olarak talep edilen hasarın teminat dışı olduğunu, davacı tarafından dava dilekçesinde, dava konusu poliçesinin uzun süreli bir poliçe olduğu, bir dönem personel hatası nedeniyle iptal edildiği ve sonra düzeltildiği iddia edildiğini, ancak davacının iddiasının aksine, dava konusu riziko adresi için müvekkil tarafından başka herhangi bir poliçe düzenlenmemiş olup, düzenlenen ... sayılı poliçede de herhangi bir iptalin söz konusu olmadığını, dava konusu ...nolu sigorta poliçesinin vadesinin 17/01/2018-17/01/2019 olduğu, dava konusu hasarın ise 08.03.2018 tarihinde, dolayısıyla poliçenin tanziminden sonra 50. Günde meydana geldiğini, “İzolasyon Yetersizliği veya Kaybı Klozu” gereğince, somut olayda hasarın poliçe başlangıç tarihinden itibaren ilk 90 gün içerisinde meydana gelmesi nedeniyle söz konusu hasar teminat dışı olduğunu, müvekkili şirket tarafından ttk 1423 vd. maddeleri ile düzenlenen aydınlatma yükümlülüğü yerine getirildiği, davacı tarafın iddiaların haksız ve dayanaksız olduğunu, davacı tarafın, poliçede yer alan klozun yazılmamış sayılması gerektiği yönündeki iddiasının haksız ve yersiz olduğunu, 2 nolu talebe ilişkin olarak da ... nolu poliçeye dayalı olarak talep edilen hasarın da teminat dışı olduğunu, davacı tarafın, meydana geldiği iddia edilen eketronik cihaz zararının müvekkil şirket tarafından teminat dışı olduğu gerekçesiyle tazmin edilmediğini beyan ettiğini, nitekim söz konusu hasar dışında meydana gelen dekorasyon hasarına ilişkin olarak, dava dışı... Ltd. Şti ile “İbraname, Mutabakatname ve Tazminat Makbuzu” imzalandığını, tazminatın müvekkil şirketten alındığının beyan edilğini ve söz konusu olaya ilişkin tüm haklarından feragat edildiğini ve müvekkil şirketin TBK uyarınca ibra edildiğini, dava konusu olayda, ekspertiz raporu ve servis raporlarına açıkça tespit edildiği üzere, hasara uğrayan cihazlarda/makinelerde suya maruz kalma nedeniyle doğrudan meydana gelen herhangi bir hasar bulunmadığını, söz konusu makinaların doğrudan suya maruz kalmadıklarını, İşyerinde meydana gelen kısa devre sonucu elektrik tesisatındaki voltaj dalgalanmalarından dolayı makinelerin zarar gördüğünün tespit edildiğini, teminat dışı olan hasar tazminatı talebinin reddinin gerektiğini, TTK 1448 md. ve sigorta genel şartları gereği, sigorta ettiren zararın doğmasını önlemeye, azaltmaya ve hafifletmeye yarayacak önlemleri almakla yükümlü olup, bu yükümlülüklerin yerine getirilmediğinden dolayı hasarın teminat dışı olduğunu, davacı tarafın ... nolu poliçeye dayanan talebine ilişkin olarak ekspertiz raporunda da belirtildiği üzere, çatıdaki bakımsızlıktan dolayı oyun alanına su girmiş olduğu, meydana gelen evvelki hasarlardan sonra AVM’yi tekrar birkaç kez su başmış olduğunu, su sızıntısının dönem dönem yaşandığı, sigortalı işletmenin uzun süredir kapalı olması nedeniyle süregelen durumun ve hasarın geç farkına varılmış olabileceği tespit edildiğini, tüm makinalarla birlikte, ekspertiz raporunda belirtildiği üzere örneğin çarpışan araba ve fiber sisteminin tek bir seferde gelen suyla çürüme düzeyinde hasar görmesinin mümkün olmayacağı, bunun ancak zaman içerisinde gelen ve sistemin uzun süre su içinde kalması halinde çürüme olabileceği tespit edildiğini, ... nolu poliçeye dayanan talebe konu olayda da sigortalı, aynı şekilde basiretli bir iş adamı gibi davranmamış, kiracı konumundaki sigortalı TTK, TBK ve Genel Şartlar’dan kaynaklanan özen yükümlülüğünü ihlal etmiş, kanun ve ilgili yönetmelik uyarınca gerekli önemleri almadığını, Dolayısıyla işbu davaya konu hasar ve zararların teminat kapsamında olduğunu kabul manasında olmamak üzere, sigortalı, zararın önlenmesi veya azaltılması için Sigorta Genel ve Özel Şartları ile belirlenen önlemleri almamış, zararın artmasına neden olmuş ve yükümlülüklerini yerine getirmemiş olup, TTK 1448 vd. hükümleri ile Yargıtay Kararları gereği işbu davanın reddi gerektiğini, sigortalı şirketin doğru ihbar yükümlülüğüne aykırı hareket edildiğinden müvekkili sigorta şirketinin zararı tazmin sorumluluğu bulunmadığını, dava konusu hasarın ve zararların niteliği ve miktarı, davacı tarafından ispatlanamadığını, davayı kabul manasına gelmemek üzere, talep edilen hasar miktarının fahiş olduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı olduğu, hasar hesabında, teminat dışı olan hasar kalemleri, muafiyet hükümleri ve eksik sigorta hükümleri göz önüne alınması gerektiğini, başvuran tarafından müvekkil şirketin yokluğunda yapılan tespitin hukuka aykırı olduğunu, hazırlanan bilirkişi raporunun kabulünün mümkün olmadığını, müvekkilin sorumluluğunun ve temerrütü kabul manasında olmamak üzere, müvekkilin yalnızca dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizle sorumlu olabileceğini, MK.2. maddesi gereği kötüniyetli başvurunun reddi gerektiğini belirterek, her türlü ve sair dava ve karşı dava ve talep sakları saklı kalmak üzere, Davanın görevsizlik nedeniyle reddine, Haksız ve yersiz davanın zamanaşımından , dava şartı yokluğundan, usulden ve esastan reddine, Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Davanın sigorta sözleşmesinden kaynaklanan tazminat davası olduğu görüldü.
Taraflar arasındaki ihtilafın; Davacı işyerlerinde meydana gelen hasarlarda davacının gerçek zararının ne miktarda olduğu, hasarların sigorta sözleşmesi kapsamında teminat altında olup olmadığı, sigorta sözleşmesi hükümlerinin genel işlem şartı taşıyıp taşımadığı, davacının davalıdan talepte bulunup bulunamayacağı, bulunabilecek ise ne miktarda olduğu noktalarında toplandığı görülmüştür.
Davalının görev itirazının sigorta sözleşmelerinden doğan davalarda Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevli olması dava dosyası kapsamında yapılan incelemede dava konusu ihtilafın kira sözleşmesine dayalı olmadığı da gözetilerek görev itirazının reddine karar verildi.
Mahkememizce Aksaray ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosyası ve ...Sigorta A.Ş'den...A.Ş'ne ait tüm sigorta poliçe ve eklerinin celbi ile ... numaralı hasar dosyası ve ... numaralı hasar dosyasının istenilmiş ve dosyaya eklenmiştir.
Davacıya ait ticari defter ve kayıtlar üzerinde inceleme yapılarak davacının gerçek zararının miktarı, hasarların poliçe teminatında olup olmadığı, sözleşme hükümlerinin genel işlem şartı niteliğinde olup olmadığı, tarafların yükümlülükleri ve kusurları ile davacının davalıdan talepte bulunup bulunamayacağı, bulunabilecek ise miktarı hususunda rapor alınmasına karar verilmiştir.
Bilirkişiler mahkememize sundukları 19/01/2021 tarihli raporda özetle;
1. Hasar Yönünden;
Davacının talep ettiği tazminatının poliçe (dahili su) teminatı kapsamında bulunduğu,
Davacının talep edeceği tazminatın dekorasyon hasarı yönünden eksik sigorta değerlendirmesi akabinde 480.104,31.- TL. olacağı, davacının tazminat talep hakkı bulunduğu,
Sigortacılık uygulaması ve yasal düzenlemeler doğrultusunda, sigortacı tarafından poliçenin başlamasından itibaren gerçekleşecek risklerin kapsam dışında tutulmasının mümkün olmadığı, bu nedenle, poliçenin 5. Sayfasında bulunan izolasyon eksikliğine ilişkin klozun taraflar arasındaki tartışmalı kısmında belirtilmek - istenenin, eş deyişle teminat dışı bırakılan hallerin, poliçenin başlamasından önce oluşan ancak poliçenin başlamasından sonra fark edilen izolasyon hasarı olduğu, dolayısıyla poliçenin süresinde gerçekleşen bir hasarın, 90 günlük süre içinde ortaya çıkmış olması halinde bile teminatın kapsamında olduğu, somut olayda da hasarın 90 günlük süre içinde gerçekleştiği,Davalı şirketin 30.04.2018 tarihinde temerrüde düştüğü,
2. Hasar Yönünden;
Davacının talep ettiği makine demirbaş tazminatının poliçe ( dahili su ) teminatı kapsamında bulunmadığı, dekorasyon hasarının poliçe teminatı kapsamında olacağı,
Davacının talep edeceği dekorasyon tazminatının 28.650,00.- TL. olacağı, davacının tazminat talep hakkı bulunduğu,
Sayın Mahkemeniz tarafından makine demirbaş hasarının poliçe teminatı kapsamında olacağı kanaatine varılması halinde davacının talep edebileceği toplam tazminatın 91.824,95.- TL. Olacağı, Davalı şirketin 10.09 2018 tarihinde temerrüde düştüğü kanaatine varılmıştır.
Sözleşmede (poliçede) yer alan genel işlem şartları bakımından,
Somut olayda taraflar arasındaki genel işlem şartlarının varlığına ilişkin tartışmanın, ... numaralı poliçenin İzolasyon Yetersizliği veya Kaybı başlıklı klozu ile ilgili olduğu, heyetimizin sigortacılık konusunda uzman sayın üyesi tarafından yapılan değerlendirmede, davacının birinci ve ikinci talebi yönünden, tazminatının poliçe (dahili su) teminatı kapsamında bulunduğu sonucuna varıldığı, eş deyişle genel işlem koşulu olup olmadığı tartışma konusu yapılan ... numaralı poliçenin İzolasyon Yetersizliği ve Kaybı başlıklı klozunun somut olayda uygulama alanı bulamayacağı sonucuna varıldığı, ancak Sayın Mahkemenin 19.6.2020 tarihli ara kararında, sözleşme hükümlerinin genel işlem şartı niteliğinde olup olmadığının değerlendirilmesini istediği için 176269229 numaralı poliçenin İzolasyon Yetersizliği veya Kaybı başlıklı ktozu bakımından genel işlem koşuluna ilişkin tartışmanın incelendiği,
...numaralı poliçenin İzolasyon Yetersizliği veya Kaybı başlıklı klozunun yer aldığı poliçenin, genel işlem şartı niteliği taşıdığı, 6098 sayılı TBK'nin, ...'in denetlenmesini üç aşama esas alınarak düzenlediği, Bunlardan ilkinin yürürlük denetimi olduğu, somut olay açısından yürürlük denetimi bakımından özel hüküm niteliğindeki TTK m. 1423 hükmünün göz önünde bulundurulması gerektiği, ilgili hükümde ve Sigortacılık Kanunu m. 11/IP'de, sigortacının bilgilendirme/aydınlatma yükümlülüğünün söz konusu olduğu, hüküm uyarınca, sözleşmenin müzakeresi ve kurulması safhasında aydınlatma açıklamasının verilmemesi hâlinde TTK m, 1423/2 uyarınca sigorta ettirenin sözleşmenin yapılmasına 14 gün içinde itiraz etme imkânı bulunduğu, 14 günlük süre içinde itiraz hakkının kullanılmaması halinde sözleşmenin poliçede yazılı şartlarla yapılmış sayılacağı, aydınlatma açıklamasının verildiğinin ispatının ise sigortacıya ait olduğu (TTK m. 1423/2), doktrinde bazı yazarların 14 günlük sürenin sözleşmenin kurulmasıyla işlemeye başlayacağını kabul ettiği, somut olayda davacının, kendilerine poliçenin sözleşmenin kurulması aşamasında teslim edilmediğini, teslim edilmediği için itiraz imkanları kalmadığını beyan ettiği, poliçenin teslim edildiğini ispat yükünün sigortacı üzerinde olduğu, bu hususta dosya kapsamında bir bilgi söz konusu olmadığı, ancak Sayın Mahkeme tarafından sözleşmenin kurulmasından itibaren 14 gün içinde itiraz söz konusu olmadığı için TTK m. 1423 Uyarınca sözleşmenin poliçe hükümlerine göre kurulduğu kabul görür ise TBK m. 21 kapsamında bir yürürlük denetiminin de mümkün olmayacağının söylenebileceği, aksi halde poliçenin teslim edildiğine ilişkin dosya kapsamında bir belge bulunmamasına dayalı olarak söz konusu poliçe klozunun 90 günlük sınırlamaya ilişkin hükmünün yürürlük denetiminden geçemeyeceği eş deyişle sözleşmenin kapsamına alınamayacağı,
Yukarıda da belirtildiği üzere ara kararda ayrıca incelenmesi istendiği için... hükümleri bakımından değerlendirilen... numaralı poliçenin İzolasyon Yetersizliği veya Kaybı başlıklı klozunun, sigortacılık bakımından uzman sayın üye tarafından yapılan incelemede, hasarın izolasyon eksikliğine dayanmadığı için uygulama alanı bulmayacağının tespit edildiği,
Buna ek olarak sigortacılık bakımından uzman sayın üye tarafından yapılan incelemede söz konusu klozda teminat dışı birakılan hallerin, poliçenin başlamasından önce oluşan ancak poliçenin başlamasından sonra fark edilen izolasyon hasarına ilişkin olduğu, dolayısıyla poliçenin süresinde gerçekleşen bir hasarın, 90 günlük süre içinde ortaya çıkmış olması halinde bile teminatın kapsamında olduğu, bu bilgiler ışığında somut olayda da hasarın poliçenin başlamasından itibaren 90 gün içinde oluştuğu (başka deyişle poliçe başlamadan oluşan bir hasar söz konusu olmadığı), dolayısıyla bu klozun uygulanması halinde bile hasarın teminat kapsamı içinde olduğu, şu halde ilgili kloz için yapılacak olan içerik denetiminde, davacının menfaatlerini ihlal eden bir durum olmadığı hususlarında görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.
Taraflarca rapora karşı beyan ve itirazlar sunulmuştur.
Dosyanın önceki bilirkişi heyetine tevdi ile tarafların beyan ve itirazları da değerlendirilerek ek rapor alınmasına karar verilmiştir.
Bilirkişiler mahkememize sundukları 09/11/2021 tarihli ek raporda özetle;
A. 1. Hasar Yönünden;
1. Davacının talep ettiği tazminatının poliçe (dahili su) teminatı kapsamında bulunduğu,
2. Davacının talep edeceği tazminatın dekorasyon hasarı yönünden eksik sigorta değerlendirmesi akabinde 480.104,31.- TL. olacağı, davacının tazminat talep hakkı bulunduğu,
3. Sigortacılık uygulaması ve yasal düzenlemeler doğrultusunda, sigortacı tarafından poliçenin başlamasından itibaren gerçekleşecek risklerin kapsam dışında tutulmasının mümkün olmadığı, bu nedenle, poliçenin 5. Sayfasında bulunan izolasyon el e ilişkin klozun taraflar arasındaki tartışmalı kısmında belirtilmek istenenin, eş deyişle teminat dışı bırakılan hallerin, poliçenin başlamasından önce oluşan ancak poliçenin başlamasından sonra fark edilen izolasyon hasarı olduğu, dolayısıyla poliçenin süresinde gerçekleşen bir hasarın, 90 günlük süre içinde ortaya çıkmış olması halinde bile teminatın kapsamında olduğu, somut olayda da hasarın 90 günlük süre içinde gerçekleştiği,
4. Davalı şirketin 30.04.2018 tarihinde temerrüde düştüğü,
B. 2. Hasar Yönünden;
5-Davacının talep ettiği makine demirbaş tazminatının poliçe ( dahili su ) teminatı kapsamında bulunmadığı, dekorasyon hasarının poliçe teminatı kapsamında olacağı,
6. Davacının talep edeceği dekorasyon tazminatının 28.650,00.- TL. olacağı, davacının tazminat talep hakkı bulunduğu,
7. Sayın Mahkemeniz tarafından makine demirbaş hasarının poliçe teminatı kapsamında olacağı kanaatine varılması halinde davacının talep edebileceği toplam tazminatın 91.824,95.- TL. olacağı,
8. Davalı şirketin 10.09.2018 tarihinde temerrüde düştüğü kanaatine varılmıştır.
C. Sözleşmede (poliçede) yer alan genel işlem şartları bakımından,
1. Somut olayda taraflar arasındaki genel işlem şartlarının varlığına ilişkin tartışmanın, ...numaralı poliçenin İzolasyon Yetersizliği veya Kaybı başlıklı klozu ile ilgili olduğu, heyetimizin sigortacılık konusunda uzman sayın üyesi tarafından yapılan değerlendirmede, davacının birinci ve ikinci talebi yönünden, tazminatının poliçe (dahili su) teminatı kapsamında bulunduğu sonucuna varıldığı, eş deyişle genel işlem koşulu olup olmadığı tartışma konusu yapılan... numaralı poliçenin İzolasyon Yetersizliği veya Kaybı başlıklı klozunun somut olayda uygulama alanı bulamayacağı sonucuna varıldığı, ancak Sayın Mahkemenin 19.6.2020 tarihli ara kararında, sözleşme hükümlerinin genel işlem şartı niteliğinde olup olmadığının değerlendirilmesini istediği için 176269229 numaralı poliçenin İzolasyon Yetersizliği veya Kaybı başlıklı klozu bakımından genel işlem koşuluna ilişkin tartışmanın incelendi;
... numaralı poliçenin İzolasyon Yetersizliği veya Kaybı başlıklı klozunun yer aldığı poliçenin, genel işlem şartı niteliği taşıdığı , 6098 sayılı TBK'nin, ...'in denetlenmesini üç aşama esas alınarak düzenlediği, Bunlardan ilkinin yürürlük denetimi olduğu, somut olay açısından yürürlük denetimi bakımından özel hüküm niteliğinde bulundurulması gerektiği ve Sigortacılık Kanunu m. 1 VIT'de, sigortacının bilgilendirme/aydınlatma söz konusu olduğu, hüküm uyarınca, sözleşmenin müzakeresi ve kurulması safhasında aydınlatma açıklamasının verilmemesi hâlinde TTK m. 1423/2 uyarınca sigorta ettirenin sözleşmenin yapılmasına 14 gün içinde itiraz etme imkânı bulunduğu, 14 günlük süre içinde itiraz hakkının kullanılmaması halinde sözleşmenin poliçede yazılı şartlarla yapılmış sayılacağı, aydınlatma açıklamasının verilmemesi halinde ispatının ise sigortacıya ait olduğu (TTK m. 1423/2), doktrinde bazı yazarların 14 günlük sürenin sözleşmenin kurulmasıyla işlemeye başlayacağını kabul ettiği, somut olayda davacının, kendilerine poliçenin sözleşmenin kurulması aşamasında teslim edilmediğini, teslim edilmediği için itiraz imkanları kalmadığını beyan ettiği, poliçenin teslim edildiğini ispat yükünün sigortacı üzerinde olduğu, bu hususta dosya kapsamında bir bilgi söz konusu olmadığı, ancak Sayın Mahkeme tarafından sözleşmenin kurulmasından itibaren 14 gün içinde itiraz söz konusu olmadığı için TTK m. 1423 uyarınca sözleşmenin poliçe hükümlerine göre kurulduğu kabul görür ise TBK m. 21 kapsamında bir yürürlük denetiminin de olmayacağının söylenebileceği, aksi halde poliçenin teslim edildiğine ilişkin dosya kapsamında bir belge bulunmamasına dayalı olarak söz konusu poliçe klozunun 90 günlük sınırlamaya ilişkin hükmünün yürürlük denetiminden geçemeyeceği eş deyişle sözleşmenin kapsamına alınamayacağı,
Yukarıda da belirtildiği gibi ara kararda ayrıca incelenmesi istenildiği için Yetersizliği veya Kaybı başlıklı klozunun, sigortacılık bakımından uzman sayın üye tarafından yapılan incelemede, hasarın izolasyon eksikliğine dayanmadığı için uygulama alanı bulmayacağının tespit edildiği,
Buna ek olarak sigortacılık bakımından uzman sayın üye tarafından yapılan incelemede söz konusu klozda teminat dışı bırakılan hallerin, poliçenin başlamasından önce oluşan ancak poliçenin başlamasından sonra fark edilen izolasyon hasarına ilişkin olduğu, dolayısıyla poliçenin süresinde gerçekleşen bir hasarın, 90 günlük süre içinde ortaya çıkmış olması halinde bile teminatın kapsamında olduğu, bu bilgiler ışığında somut olayda da hasarın poliçenin başlamasından itibaren 90 gün içinde oluştuğu (başka deyişle poliçe başlamadan oluşan bir hasar söz konusu olmadığı), dolayısıyla bu klozun uygulanması halinde bile hasarın teminat kapsamı içinde olduğu, şu halde ilgili kloz için yapılacak olan içerik denetiminde davacının menfaatleri ihlal eden bir durum olmadığı sonucuna varılacağı hususlarında ek görüş ve kanaatlerini sunmuşlardır.
Davacı vekilinin HMK 107/2 maddesine göre davasını belirli hale getirdiği ve eksik harcını ikmal ettiği ve dosyanın 6545 sayılı kanun 45. Maddesi uyarınca miktar itibariyle heyetle görülecek davalardan olduğu nedenle mahkememiz heyetine tevdi edildiği. Heyet duruşma günü verilerek yargılamaya devam edildiği anlaşılmıştır.
Taraflarca ek rapora karşı beyan ve itirazlar sunulmuş, Mevcut dosya kapsamı itibariyle alınan raporlar mahkememizce yeterli görülmekle yeniden inceleme yapılmasına yer olmadığına karar verilmiştir.
Netice olarak mahkememizce yapılan değerlendirmeye göre; davacı Şirketin ...Alışveriş Merkezi ... Mah. 11.Bulvar No:43 C Blok Aksaray adresinde bulunan oyun salonunun kiracısı olduğu, bu işyerinin davalı şirket tarafından ... nolu poliçe ile teminat altına alındığı, davacıya ait bir diğer işyerinin ...Mah. General Ali İhsan Türkkan Caddesi ... AVM Dış Kapı 7 adresinde bulunan ... AVM içinde olduğu, bu işyerinin de davalı şirket tarafından ...sayılı poliçe ile sigortalandığı, davacıya ait işyerlerinde farklı tarihlerde su sızıntısı nedeniyle zarar meydana geldiği, davacı tarafça davalı sigorta şirketine yapılan başvuruların reddedildiği görülmüştür.
Birinci hasara ilişkin talep yönünden: Poliçenin 5. Sayfasında düzenlenen ihtilaf konusu İzolasyon Yetersizliği veya Kaybı Klozu “ Poliçe Vadesi İçinde olmak kaydıyla İzolasyon Yı etersizliği ve'veya kaybı nedeniyle yağmur ve kar sularının binanın dış cephe veya terasından ya da pencere, kapı ve pervazlarından sızması ve'veya girmesi nedeniyle meydana gelen zararlar ile tedrici nemleme veya 1si farkı nedeniyle oluşan terleme, küflenme ve benzeri nedenlerden kaynaklanan boya budana vb. onarım masrafları poliçe süresince poliçede belirtilen bedeli aşmamak üzere teminata dahil edilmiştir. Ancak, dış cephe boya ve kaplamaları ile izolasyon malzemeleri için yapılacak masraflar bu teminat kapsamında değildir. Bu kloz dış cephe boya ve kaplamaları yapılmamış binalarla dış cephe boya ve kaplama işlemlerinin devam ettiği binalar için uygulanmaz ve bu binalarda meydana gelen izolasyon yetersizliği veya kaybı nedeniyle oluşan hasar talepleri ödenmez. Poliçe başlangıç tarihinden itibaren ilk 90 gün içinde izolasyon yetersizliği sebebiyle meydana gelebilecek hasarlar ile yapılan tazminat ödemesi sonrası gerekli koruma önlemlerinin alınmaması ve onarım Yapılmaması sonucu yapılan müteakip hasar talepleri teminat kapsamında değildir. Ancak; Poliçe ... Sigorta A.Ş. tarafından ilk defa düzenlenmekle beraber sigortalının farklı bir şirket - tarafından düzenlenmiş ve izolasyon hasarlarını teminat tutar yönüyle kapsayan bir poliçesi bulunması, poliçe vadelerinin birbirini takip etmesi ve zararın ...Sigorta poliçesi döneminde başladığının anlaşılması durumunda poliçenin başlangıç tarihinden itibaren 90 gün içinde oluşan hasarları da ödenir.''şeklindedir.
Bilirkişi raporlarında da belirtildiği üzere, sigortacı tarafından poliçenin başlamasından itibaren gerçekleşecek risklerin kapsam dışında tutulması mümkün olmadığından, teminat dışı kalan haller, poliçenin başlamasından önce oluşan ve poliçenin başlamasından sonra fark edilen izolasyon hasarıdır. Poliçenin süresinde gerçekleşen bir hasar, 90 günlük süre içinde ortaya çıkmış olsa bile teminatın kapsamındadır.
Yangın Sigortası Genel Şartları Dahili su Klozu kapsamında “Yağmur sularının, kar veya buzların erimesi sonucu meydana gelen suların, çati veya saçaktan sızması; su olukları veya yağmur derelerinin tıkanması veya taşması sonucunda bina içine giren suların doğrudan sebep olacağı zararlar” teminat kapsamına alınmıştır.
Bilirkişi raporunda teknik inceleme kısmında “hasara neden olun suyun bakımsız durumdaki AVM çelik konstrüksiyon çatı kaplaması olan sandviç panel birleşim yerlerindeki membranın özelliğini kaybetmesi ve eğimi çok az olan çatıda biriken yağmur ve kar suyunun birikerek bu panellerin arasından sızması sonucu olduğu, hasarın yağmur sularının binanın dış cephe veya terasından veya pencere, kapı ve pervazlarından girmesi ile meydana gelmediği, hasarın binanın çatı kısmında biriken yağmur sularının çatı kaplamasının yapıldığı sandviç paneller arasından sızma sebebiyle meydana geldiği tespit edilmiştir. Bu değerlendirme de dikkate alınarak hasarın poliçe genel şartlarında tanımlanan şekli ile izolasyon yetersizliği olarak değerlendirilemeyeceği kanaatine varılmıştır. Yapılan tespitlerde sigorta konusu oyun makinalarının çatıdan sirayet eden yağmur sularına doğrudan maruz kaldığı belirlenmiş olmakla; meydana gelen hasarın poliçe teminatı kapsamında olacağı kanaatine varılmış ve bu görüş mahkememizce de uygun bulunmuş olup, 1 nolu talep yönünden raporda da hesaplanmış olan 480.104,31 TL'nin temerrüt tarihi olan 30/04/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınmasına karar verilmiştir.
İkinci hasara ilişkin talep yönünden: Bilirkişi raporunda Yangın Sigortası Genel Şartları Dahili su Klozu kapsamında buzların erimesi sonucu meydana gelen suların, çatı veya saçaktan sızması; su olukları veya yağmur derelerinin tıkanması veya taşması sonucunda bina içine giren suların doğrudan sebep olacağı zararlar” ın teminat kapsamına alındığı, teknik kanaatinde “Bölge genelinde yağan yoğun yağmur ve dolu yağışlarından dolayı çatı yağmur oluğunun ve çatı izolasyonunun çatıya gelen yağmur ve doluyu tahliye etmede yeterli olmadığından dolayı taşma meydana gelmiş ve taşan suyun bir kısmı çatıdan içeri penetre ederek prizlere sirayet ettiği anlaşılmıştır. ” denilerek, yapılan tespitlerde; sigorta konusu oyun makinalarının çatıdan sirayet eden yağmur sularına doğrudan maruz kalmadığı belirlenememiş olmakla; meydana gelen hasarın poliçe teminatı kapsamında bulunmadığı kanaatine varıldığı belirtilmiş ise de
Mahkememizce, "Doğrudan sebep olacağı zararlar" sigorta konusu malların yağmurla doğrudan temas etmesi olarak değil, doğrudan yağmur sebebinden kaynaklı şekilde hasara uğramış olması şeklinde yorumlanmış olmakla; hasarın yağmur sularının prizlere sirayet etttiği ve böylelikle cihazların hasarlandığı görülmekle makinelerdeki 63174,95 TL hasar ile birlikte, yine raporda belirlenen 28.650,00. TL. Dekorasyon zararının poliçe teminatı kapsamında olacağı kanaatiyle toplam 91.824,95 TL'nin temerrüt tarihi olan 10/09/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Açıklanan nedenlerle;
1-Davanın kabulü ile,
a-Dava dilekçesindeki 1. Talebi olan (...AVM) hasarı yönünden 480.104,31 TL'nin temerrüt tarihi olan 30/04/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte,
b-Dava dilekçesindeki 2. Talebi olan (...AVM) hasarı yönünden 91.824,95 TL'nin temerrüt tarihi olan 10/09/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte,
olmak üzere toplam 571.929,26 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gerekli 39.068,48 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 341,55 TL ile tamamlama harcı 9.426,00 TL harcın mahsubu ile geriye kalan 29.300,93 TL eksik harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafça başlangıçta yatırılan 403,75 TL harç ile tamamlama harcı 9.426,00 TL, yargılama aşamasında yapılan tebligat, posta ücreti 127,00 TL ve bilirkişi ücreti 6.250,00 TL olmak üzere toplam 12.206,75 TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
4-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 45.646,46 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
5-Karar kesinleşene kadar yapılacak yargılama giderlerinin davacı gider avansından karşılanmasına, karar kesinleştikten sonra bakiye gider avansının istek halinde davacıya iadesine,
Dair, HMK 345 maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğ edildiği tarihten başlayarak iki hafta içinde HMK 342 maddesi gereğince düzenlenmiş dilekçe ile HMK 343 maddesi uyarınca mahkememize veya başka bir mahkemeye yapılacak başvuru ile HMK 341/1 maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olarak davacı vekili ile davalı vekilinin yüzlerine karşı oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup anlatıldı.28/02/2022
Başkan
e-imza
Üye
e-imza
Üye
e-imza
Katip
e-imza