T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2020/215 Esas
KARAR NO : 2025/201
DAVA : Alacak (Vekalet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 06/04/2020
KARAR TARİHİ : 19/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Vekalet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;davacı ...Patent, davalıdan ... markasının Suudi Arabistan’da 16, 20, 35. Sınıflarda yurtdışı marka, tescil ve ilan ücreti ile yurtdışı vekillik hizmet bedeli olan 5.190-USD (Amerikan Doları) bedelin, yurtdışına ödenen tarihten itibaren işleyecek faizi ile birlikte tahsilini, alacağa ilişkin hizmet bedeli, faks, fotokopi, tercüme vb. masraflar için 1.800-USD + 130-USD bedeli 06.11.2018 tarihli faturaya ilişkin işleyecek faizi ile birlikte ödenmesine, ayrıca işbu faturaya ilişkin 1.281-USD KDV bedelinin ödenmesine, ilişkin toplam 8.401,60-USD bedelin fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, faiziyle birlikte fiili ödeme gününde hesaplanacak TL karşılığı ile ödenmesine karar verilmesi talebiyle davayı açtığı, yukarıda açıklanan talebe ilişkin davacı tarafından sunulan iddialar kısaca şunlar olduğu, davacı şirketin 1994 yılından beri yurtiçi ve yurtdışında marka, patent tescil işlemleri yaptığı, davalı şirketin “...” markasını Suudi Arabistan’da marka tescili yaptırmasını talep ettiği, daha önceden ... Ev ve ... Ofis markalarının da tescilini davacıdan hizmet alarak yaptırdıklarını, ... markasının Suudi Arabistan’da 16, 20 ve 35. Sınıflarda tescil edilmesi talep edilmiş ve bu tescile ilişkin 13.05.2015 tarihli fiyat teklifi davacı tarafından hazırlanarak davalıya şirkete gönderildiğini davacı şirket, ... markasını tescil için... Şirketine yetki vermiş ve başvuru işlemlerini yapmış, harçları ödemiş ve işlem takibini yaptığını, 13 Mayıs 2015 ve 30 Haziran 2015 tarihlerinde ... şirketine başvuru işlemlerine ilişkin fiyat teklifi gönderildiği, 2 Temmuz 2015 tarihli e-postalarda ... Ofis ve ... markası için başvuru harç ve hizmet bedelleri dışında çıkacak masraflara ilişkin ayrı bir bilgilendirme yapılıp, noter, transfer, tercüme ve benzer masrafların olacağının hatırlatıldığı, ... şirketi yetkilisi ...,...’un 30 Ekim 2015 tarihli e-postası ile ... markası ile ilgili başvuru ve tescil durumuyla ilgili bilgi istendiği, 9-11 Mart 2016 tarihleri ve 18 Mart 2016’da paranın ödenmesi ve Arabistan’dan tescil belgeleri bilgi e-postası gönderdiği, akabinde sürekli yazışmaların devam ettiği ancak 20 Nisan 2016 tarihli e-posta ile tescile ilişkin talimat verilmesine rağmen ve aradaki güven ilişkisi nedeniyle davacı tarafından, davalı ... markası için yapılan tescil ücretinin davalı tarafından ödenmemesi üzerine işbu davanın açılması zorunluluğu doğduğu iddia edildiği, Yukarıda arz ve izah olunan nedenler muvacehesinde; müvekkil şirketin fazlaya dair talep ve dava hakkı ile her türlü dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla; "..." markasının Suudi Arabistanda 16, 20 ve 35. Sınıflarda yurtdışı marka, tescil ve ilan ücreti ile yurtdışı vekillik hizmet bedeli, davacı ... Patentin hizmet bedeli ve bu konuda yapılmış tüm masraflar ile bunların her türlü feri ve faizlerinin müvekkil şirkete ödenmesine, bu ödemelerden, müvekkil şirketin yurtdışındaki yetkili şirkete ödemiş olduğu 5.190,00 USD tutarındaki tescil, harç ve vekillik hizmet bedelinin, ödendiği tarihten itibaren işleyecek faizi ile birlikte fiili ödeme günündeki TL karşılığı ile ödenmesine, müvekkil şirket tarafından düzenlenerek davalı şirkete gönderilmiş olan 06.11.2018 tarih ve ... numaralı faturada belirtilen, müvekkil şirketin 1.800,00 USD tutarındaki hizmet bedeli ve 130,00 USD tutarındaki faks, fotokopi, kargo, transfer, tercüme vb masrafları için, işleyecek faizi ile birlikte, ödeme günündeki TL karşılığı ile ödenmesine, davalı şirkete gönderilen 06.11.2018 tarih ve 070574 numaralı faturada belirtilen toplam 1.281,60 USD tutarındaki KDV tutarı, devlete müvekkil şirketçe ödenmiş olduğundan bu tutarların da işleyecek faizi ile birlikte fiili ödeme günüdeki karşılığı ile davalı şirketten alınarak müvekkil şirkete ödenmesine, neticeten toplamda 8.401,60 USD'nin işleyecek faizi ile birlikte fiili ödeme günündeki karşılığı ile müvekkil şirkete ödenmesine, avukatlık ücretleri ile yargılama masraflarının davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı şirketin Türkiye’nin önde gelen sanayi firması olduğunu, davalı vekili müvekkilinin kendi adına tescil başvurusu talep ettiğini, bu konuda aralarında bir uyuşmazlık bulunmadığını, ne var ki davacının marka tescil başvurusunu 3. Bir şahıs adına yaptığını, davacı kendi hatasından kaynaklanan masrafları müvekkili üzerine yıkmaya çalıştığını, önceki marka başvurusu ... Ofis ve ... Ev markalarında da aynı durumu yaşadıkları, davacı çalışanı e-postada bunu açıkladığı ve başkası adına tescilin olabileceği, sonradan düzeltilebileceğini ifade ettiğini, davacı tarafça gönderilen teklif formunda yurtdışı vekil hizmeti, başvuru harcı, davacının alacağı hizmet bedeli ayrı ayrı gösterilmiştir, bunun haricinde taraflar arasında imzalanmış herhangi bir sözleşme veya kayıt bulunmadığını iddia ettiği, davalı, davacı tarafından kesilen ve EK.5’te sunulan toplam 3 adet fatura bedellerini ödediğini, davalının defterleri incelendiğinde davacıya herhangi bir borcu olmadığının görüleceği, HMK. 188 maddesine göre, başvuru, ilan ve tescil işlemlerinin birbirinden ayrılamayan işlemleri olduğu ve buna göre ayrıca bir bedel talep edilemeyeceği, buna rağmen davacının anlaşılmaz bir biçimde ayrılamayan işlemler adına, keyfi olarak masraf ve ücret talebinde bulunduğunu, oysa davalıya marka teslimi yapılmadığını, yaklaşık 2 sene sonrasına kadar herhangi bir talepte bulunmadığı, dava dilekçesi ekinde sunulan tüm e-postalar marka işlemlerinin başvuru, ilan, tescil işlemleri olarak ayrı ayrı ücretlendirileceğine dair bilgi olmadığı, bu nedenle davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, marka tesciline ilişkin hizmet sözleşmesinden kaynaklanan para alacağının tahsili istemine ilişkindir.
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, davanın tam ıslahına ilişkin yeni dava dilekçesi, cevap dilekçesi, beyan dilekçeleri ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.
Mahkememizce dosyanın bilirkişi heyetine tevdi edildiği, bilirkişi heyeti tarafından sunulan 17/12/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle;
"a)Asıl Dava Yönünden;
-Davacı yanca davalı adına düzenlenmiş 06.11.2018 tarih ve ... nolu fatura içeriğinde yer alan ve... şirketine ödenmiş 5.190,00.-USD tutarındaki bedelin davacı tarafından talep ve dava edilebileceği,
İşbu bedel için davacı yanın ödeme tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun’un 4/A maddesi gereğince faiz yürütülebileceği,
-06.11.2018 tarih ve ... nolu fatura içeriğinde davacı yanın “... Patent Hizmet Bedeli” adı altında talep edebileceği hizmet bedelinin (ücretin) takdiren 1800 USD tutarında olabileceği ve bu tutarın davacı tarafından talep ve dava edilebileceği,
İşbu bedel için 04.12.2018 tarihli “...” “Giden – ... – 4.12.2018” barkod kayıtlı ...Patent … Ltd.Şti.nce, ... …A.Ş.ne gönderilen “ihtarname” başlıklı yazının tebliğini takip eden tarihten itibaren 3095 sayılı Kanun’un 4/A maddesi gereğince faiz yürütülebileceği,
-06.11.2018 tarih ve ... nolu fatura içeriğindeki 130,00.-USD tutarındaki faks, fotokopi, kargo ve transfer masrafının davacı tarafından talep ve dava edilebileceği,
İşbu bedel için davacı yanın ödeme tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun’un 4/A maddesi gereğince faiz yürütülebileceği,
-Yukarıda belirtilen tutarların toplamı olan;
5.190,00 USD+1.800,00 USD+130,00 USD=7.120,00 USD 7.120,00 USD x %18 KDV (fatura tarihi itibarı ile KDV oranı %18’dir)=1.281,60 USD KDV Olmak üzere;
7.120,00 USD + 1.281,60 USD KDV = 8.401,60 USD bedelin davacı tarafından talep ve dava edilebileceği,
İşbu bedel için 04.12.2018 tarihli “56344” “Giden – 6296 – 4.12.2018” barkod kayıtlı ...Patent … Ltd.Şti.nce, ... …A.Ş.ne gönderilen “ihtarname” başlıklı yazının tebliğini takip eden bir günün bitiminden itibaren 3095 sayılı Kanun’un 4/A maddesi gereğince faiz yürütülebileceği,
b.)Karşı Dava Yönünden
“... Gersberger + Arapça Metin” markasının, k.davalı tarafından keşide edilmiş Beyoğlu ... Noterliği’nin 16.11.2021 tarih ve... Y. No’lu ihtarnamesi eki devir evrakı ile k.davacı yana devredilmesi işlemi nedeniyle doğacak harç + ilan + masraf vb gibi ortaya çıkacak giderlerin k.davacı yanın zararını oluşturacağı, bu zararın giderilmesinden de k.davacının açık talimatı olmaksızın işlem yürütülmesine sebebiyet veren k.davalının kusuru nedeniyle sorumlu olacağı,
K.davacının karşı davası kapsamında bu zararının karşılanmasının yerinde olabileceği,
Ancak k.davacının anlaşmayı devralan sıfatıyla imzalayıp, Noter tasdik ve Suudi Arabistan Başkonsolosluğu nezdinde tasdik ve sair işlemlerini tamamlaması, devir işleminin ikmal edilmesi ve Suudi Arabistan Patent Ofisi nezdinde Markaların devrinin sicile işlenmesi işlemleri için Suudi Arabistan’daki markayı devreden şirkete veya uygun görülecek Suudi Arabistan’da faaliyet gösteren yetkili bir patent firmasına devir işlemlerinin tamamlanması amacıyla gönderilmesi işlemleri nedeniyle doğacak harç + ilan + masraf vb gibi ortaya çıkacak giderlerin ne bedelde olabileceğinin, bir kısım işlemlerin Suudi Arabistan’da yapılması gerekeceği de gözetildiğinde heyetimizce tespitinin mümkün olamayacağı,
K.davacının tespit edilecek bu zararına karşı dava tarihinden itibaren (söz konusu bedellerin USD olarak tespit edilebileceği düşüncesi ile) 3095 sayılı Kanun’un 4/A maddesi gereğince faiz yürütülebileceği," şeklinde görüş bildirilmiştir.
Mahkememizce, taraf vekillerinin rapora karşı beyan ve itirazları da değerlendirilmek ve karşı davanın işbu davadan tefrik edildiği tefrik edilen dosyada yeni alınan esas üzerinden davanın usulden reddine karar verildiği hususu gözetilerek ek rapor tanzimi için dosyanın bilirkişi heyetine tevdine karar verildiği ve bilirkişi heyeti tarafından sunulan 05/11/2024 tarihli ek raporda özetle;
"1.)Davalı yanın, “... Gersberger + Arapça Metin” markasının, Suudi Arabistan’da... şirketi adına tescil edilmesi yolunda Suudi Arabistan’daki marka tescili işini yürüten... şirketinin iş ve işlemlerini kabul etmek suretiyle icazet verdiği, dolayısıyla vekili durumundaki davacı şirket yönünden de, “... Gersberger + Arapça Metin” markasının, Suudi Arabistan’da... şirketi adına tescil edilmesi iş ve işlemlerine icazet verdiği, buna göre davacı şirketin sadakat ve özen yükümlülüğünden uzaklaşmadığı / kusurlu olmadığı kanaatine varılabileceği,
2.)İşbu ek raporumuzda yer verilen yanların sair beyan ve itirazları hakkında ise 17.12.2023 tarihli kök raporumuzdaki görüş ve kanaatimizden uzaklaşacak bir husus tespit edilmediğinden, kök rapordaki görüş ve kanaatimizin aynen korunduğu," şeklinde görüş bildirilmiştir.
Davacı ile davalı arasında "...” markasının Suudi Arabistan ülkesinde tescili
iş ve işlemleri için icap ve kabul suretiyle vekalet ilişkisi kurulduğu, bu şekilde oluşan vekalet
sözleşmesi gereğince davacının Suudi Arabistan’da mukim ve marka tescil iş ve işlemleri
yapmaya yetkili dava dışı... şirketinin yani iç hukuka göre tevkil yoluyla o ülkedeki iş ve işlemler için vekil tayin edildiği tescil başvuru işlemlerini başlattığı, bu aşamaya ait harç ve ücretlerin
davalı tarafından ödendiği tarafların karşılıklı olarak kabulündedir.
TBK.nun 510.maddesinde; “Vekâlet
veren, vekâleten gereği gibi ifası için vekilin yaptığı giderleri ve verdiği avansları faiziyle birlikte
ödemek ve yüklediği borçlardan onu kurtarmakla yükümlüdür.” düzenlemesi mevcuttur.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davalı şirketin “...” markasını Suudi Arabistan’da marka tescili yaptırmasını talep ettiği, daha önceden ... Ev ve ... Ofis markalarının da tescilini davacıdan hizmet alarak yaptırdıklarını, ... markasının Suudi Arabistan’da 16, 20 ve 35. sınıflarda tescil edilmesinin talep edildiği ve bu tescile ilişkin 13.05.2015 tarihli fiyat teklifinin davacı tarafından hazırlanarak davalıya gönderildiği, davacı şirket, ... markasını tescil için dava dışı aracı... şirketine yetki vermiş ve başvuru işlemlerini yapmış, harçları ödediği ve yurt dışında yetkilendirildiği ve marka tescilini aracı dava dışı firma adına tescil edildiği, bu tescilin taraflar arasındaki anlaşmaya uygun olup olmadığı ve bu tescile ilişkin dava konusu edilen 06.11.2018 tarih ve 070574
nolu 7.120,00.-USD + 1.281,60.-USD KDV = 8.401,60.-USD tutarlı marka tescil için ödenen bedelleri ve hizmet bedelini içerir (“tescil ve ilan ücreti ile yurtdışı vekillik hizmet bedeli”) fatura bedelinin davacı tarafından talep edilebilir olmadığı noktasındadır.
Bu kapsamda somut olaya bakıldığında; yukarıda ayrıntılarına yer verilen ve marka tesciline ilişkin taraflar arasındaki icap-kabul süreçleri ile sözleşmesel edimler noktasında yazışmalar ödenen bedellerin talep edilebilir olup olmadığı bakımından her iki rapor da dosya kapsamına göre denetime elverişli bulunmuştur. Zaten hizmet bedeli dışında talep edilen masraflar bakımından fiyat teklifinin alt metninde yer alan “yukarıda
belirtilen tutara KDV, TNT, transfer masrafları, faks, fotokopi, kargo masrafla ve noter ve
tasdik masrafları, tercüme masrafları, ilan ve tescil ücretleri gibi masrafları ücrete dahil değildir" şeklindeki açıklamadan hareket edildiğinde talebe konu masraflar bakımından raporun denetime elverişli olduğu açıkça anlaşılmaktadır. Tarafların edim yükümlülüklerine uyup uymadıkları ve davanın esasına ilişkin tüm hukuki nitelendirme ve değerlendirmenin mahkememize ait olması kapsamında yapılan değerlendirme sonucunda, davacı tarafça davanın tamamen ıslahı ile sunulan delillerden (01.11.2022 tarihli ıslah dilekçesi eki 17’de sunulan belgeler)
anlaşıldığı üzere davalı tarafa ait dava konusu olmayan “... Ev-Arapça Versiyonu” markası ile “... Ofis+Arapça Versiyonu”
markalarının Suudi Arabistan’daki tescilleri aşamasında da dava konusu süreçte olduğu gibi marka tescili için ilgili ülkede tescil iş ve işlemlerinin yürütülmesi bakımından dava dışı... şirketinin vekil tayin edildiği ve sözü edilen
markaların da aynı şekilde Suudi Arabistan’da... şirketi adına tescil işlemlerinin
tamamlanmasından sonra markaların ... Ofis Şirketi’ne devri ve tescil işlemlerinin gerçekleştiği anlaşılmıştır. Davalı tarafın Suudi Arabistan’da tescil edilecek “... + Arapça Metin”
markasının... şirketi adına tescil edilmesi bakımından isim de belirtilmek suretiyle
davacıya iletilmiş açık ve net bir talimatı bulunduğuna dair dosya kapsamında bir delil bulunmamakta ise de, tescil işlemleri sürecinde davacının davalıya gönderdiği bilgi maillerinde, tescil aşamasına gelmiş davalı
markasına ait belgelerin davalıya gönderilmiş olduğu, dolayısı ile Suudi Arabistan’da tescil edilecek “... + Arapça Metin”
markasının, ... şirketi adına tescil edileceği hususunun davalı tarafından bilindiği, bu hususa itiraz edilmediği ve daha evvel aynı şekilde iki farklı marka tescil sürecinin yaşandığı da gözetildiğinde davalının bu hususta zımni kabulünün bulunduğu kanaatine varılmıştır.
Tescile konu “... + Arapça Metin”
markası, Suudi Arabistan’da... şirketi adına tescil edilmiş ve davacı
... Patent tarafından Beyoğlu ... Noterliği’nin ... yev. No, 16.11.2021 tarihli ihtarname ile davalının ... markasının devir işlemi için hazırlanan evrakın
imzalanması ve tasdikinin böylece markanın devralınması hususunun davalıya ihtar edildiği, ancak davalının markayı devir almadığı bu hali ile alacaklının temerrüdünün somut olay bakımından gerçekleştiği, alacaklının temerrüdünden kaynaklanan sorumluluğun davacıya yüklenmesinin mümkün olmadığı, davacının marka tescil işlemleri için yapıldığı dosya kapsamı ile sabit olan masraf ve hizmet bedelini talep hakkı bulunduğu anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak izah edildiği üzere;
1-Davanın KABULÜ ile; 8.401,60 USD'nin (fiili ödeme tarihindeki Türk Lirası karşılığının) dava tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4/A maddesi uyarınca işleyecek faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken 3.883,72-TL karar ve ilam harcından 970,94-TL peşin harcın mahsubu ile geriye kalan 2.912,78-TL eksik harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafça başlangıçta yapılan 1.033,14-TL yargılama gideri ile yargılama aşamasında yapılan 18.738,50-TL masraf olmak üzere toplam 19.771,64-TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
4-Gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
5-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
6-1.320,00-TL Arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 19/03/2025
Katip
Hakim