T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:... Esas
KARAR NO :2025/213
BİRLEŞEN .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN ... ESAS SAYILI DOSYASI
DAVA:Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat), Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)
DAVA TARİHİ:25/07/2019
KARAR TARİHİ:21/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat), Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı ...' in dava dışı ... A.Ş.' nin sigortalısı olduğu ve 14/09/2014 tarihinde meydana gelen trafik kazasında % 35,2 oranında malul kaldığını, davacı ...' nin kaza tarihinde ... A.Ş.' nin servis hizmetini yerine getirdiği ve dava dışı ölen ...' de servis aracında işe giderken aracın kaza geçirmesi ile yaralanmış ve maluliyeti olduğunu, kaza sebebi ile SGK Başkanlığı SGK davacı ... aleyhinde .... İş Mahkemesinin ... Esas, ... Karar sayılı dosyasında rücu davası açıldığını, davacıya ait aracın kaza tarihinde davalı ... nezdinde "Otobüs Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigorta Poliçesi" yine Zorunlu Mali Sorumluluk poliçelerinin mevcut olduğunu, kaza ve dava davalı ... şirketine ihbar edilmiş olmasına rağmen sigorta şirketinin hiçbir şekilde ödeme konusunda müvekkili ile muhatap olmadığını beyanla davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava ettiği görüldü.
CEVAP : Davalı ... ( ...) Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; Kazanın 1994 yılında meydana geldiği ve talebin zamanaşımına uğradığını, şirketleri tarafından düzenlenen bir poliçenin mevcut olmadığını, kusur yönünden inceleme yapılması gerektiğini, şirketlerinin faiz ile diğer ferilerden sorumlu olmadığını, davadan önce şirketlerine başvuru bulunmadığını beyanla, davanın reddini talep ettiği görüldü.
BİRLEŞEN .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN ... ESAS SAYILI DOSYASI
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, Dava dışı ... dava dışı ... A.Ş.nin sigortalı işçisi olup 14.09.1994 tarihinde meydana gelen trafik kazasında %35,2 oranında malul kaldığını, dava dışı ölen ..., ... A.Ş.nin servis hizmetini yerine getirirken, ...'nin hakimiyetindeki araç ile kazası sonucu yaralanmış ve maluliyeti olduğunu, kaza sebebi ile SGK Başkanlığı tarafından ... aleyhinde .... İş Mahkemesinin .... Sayılı dosyasından rücu davası açıldığını, dava dışı SGK'nın ... aleyhine açmış olduğu rücu davası neticesinde davacı ... aleyhinde 166.559,51 TL PSD'ye hükmedildiğini, bu rakam faiz ve ferileri ile birlikte 245.151,82 TL olmuş ... tarafından bu bedel ödendiğini, davalı ... nezdinde 16.12.1993 başlangıç tarihli ... poliçe numarası ile ... plakalı otobüse ait ZMSS poliçesi vardır. ZMSS poliçe lehtarı ... Demirdöğen olduğunu, 12.09.1994 tarihinde bu araç ... Demirdöğen tarafından ...’ye noterde satıldığını, kaza ise 14.09.1994 tarihinde meydana geldiğini, ölümlü kaza sebebiyle ile .... İş Mahkemesinin ... E. sayılı dosyasında sürücü ... aleyhine SGK tarafından rücu davası açıldığını, dava konusu tazminat 18.01.2018 tarihinde icraya ödendiğini, .... İş Mahkemesindeki dava, davalı ...ye de ZMSS kapsamında ihbar edilmiştir. İst. And. ...İş Mahkemesindeki dava istinaf denetiminden geçerek kesinleştiğini, davalı ... ise ZMSS kapsamında poliçede yazılı miktarla sorumlu olmasına rağmen ödememesi sebebiyle rücuen İstanbul ...Asliye Ticaret Mahkemesinde ... E. sayılı dosyada dava açıldığını, davanın, davacı olarak ... adına açılmıştır. Hak sahibi ise ...olduğunu, ...öldüğü için diğer mirasçılarında dava açması gerektiğini, bu sebeple diğer mirasçılar adına işbu dava açılması ve İstanbul ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyası ile birleştirilmesinin talep edilmesi zarureti hasıl olduğunu, somut davada da ruhsat sahibi ...vefat ettiğini, Sabri Eşmelinin mirasçıları arasında mecburi dava arkadaşlığı olduğunu, bu nedenlerle fazlaya ilişkin haklarımızı saklı tutarak; Sigortalı muris ...'nin mirasçısı ... tarafından ödenen PSD'nin, rücuen şimdilik 160.000,00 TL'sinin 18.01.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan TAHSİLİ ile davacılara verilmesine, dava konusu taleplerin İstanbul ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. Sayılı dava dosyasındaki konu ve taleplerle aynı olması sebebi ile usul ekonomisi gereği HUMK 166.madde gereğince tensip üzerinden birleştirilmesine, masraf ve ücreti vekaletinde davalılara yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği görüldü.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, Kazanın 14/09/1994 tarihinde olduğunu, bunun üzerine ... , ....İş Mahkemesinin ... esas ve ... karar sayılı dosyasında Sosyal Güvenlik Kurumuınun kazadan 20 yıl 3 ay sonra açtığı tazminat davasında peşin sermaye değeri tazminatı yönünden zamanaşımı defi'sini ileri sürmediği için tazminatı ödemeye mahkum edildiğini, davası şu anda istinaf aşamasında olduğu için artık zamanaşımı def'isini ileri süremediğinden davacı ..., çareyi ...'inci İş Mahkemesinin ... esas ve ... Karar sayılı dosyasına açıkça zamanaşımı def'isinde bulunmuş olan davalı müvekkil sigorta şirketimize başvurmakta aradığını, zamanaşımı def'isini ileri sürmeyen ... ...'inci İş Mahkemesince tazminata mahkum edildiğini, dava ihbar olunduğunda, müvekkil ... Sigorta A.ş. (... Sigorta A.Ş.) ...'inci İş Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasına, 02.12.2015 tarihinde yani kazadan yaklaşık 20 sene sonra talepte bulunulduğundan, zamanaşımının şartları gerçekleşmişken, (ihbar olunan sıfatıyla) zamanaşımı def'inde bulunduğunu, ... ise buna rağmen ''PEŞİN SERMAYE DEĞERİ TAZMİNATI YÖNÜNDEN'' ZAMANAŞIMI DEF'İSİNİ ...'inci İş Mahkemesinde İLERİ SÜRMEdiğini, ...'inci İş Mahkemesinin ... esas ve ... Kararı ile ...'yi tazminata mahkum ettiği davadaki gerekçeli kararda da belirtildiği üzere, ''davalının (...'NİN) PEŞİN SERMAYE DEĞERİ TAZMİNATI YÖNÜNDEN zamanaşımı itirazında bulunmadığı anlaşılmakla'' denilip ilgili davanın ...'nin aleyhine olacak şekilde- kabulüne karar verildiğini, müvekkil sigorta şirketi, zamanaşımının asıl davada asıl dava kendisine ihbar olunduğu zaman, beklemeksizin, hemen ileri sürdüğü için ...'nin sigorta şirketine rücu hakkı bulunmadığını, ayrıca teminat mektubunun paraya çevrildiğine dair bir belge sunulmadığını, davacı ... ödeme yapmadan teminat mektubu ile icra takibini durdurmuş ve ardından rücu davası açtığını, rücu davasının konusu ödenen tutarın alınması olduğunu, Rücu davacısı ... tarafından yapılmış bir ödeme olmadığını, ödeme yapılamazdan evvel rücu davası açmanın mantıksız olduğunu, Rücu davası (zamanaşımı nedeniyle haklı olmamakla birlikte) davanın açıldığı tarihte ve halihazırda ... tarafından yapıldığını, herhangi bir ödeme bulunmadığı için, ödeme yapılmadan rücu davası açılması hukuka ve mantığa aykırı olduğunu, Rücu davasının şartları oluşmadığı için de (zamanaşımı nedeniyle yaptığımız itirazımızı önceleyerek) davanın esastan reddi gerektiğini, hükümleri beraber değerlendirildiğinde asıl dosyaya zamanaşımı def'isinde bulunmuş olan sigorta şirketimize rücu talebiyle başvurulamayacağını, peşin sermaye değeri tazminatı bakımından sosyal güvenlik kurumuna zamanaşımı def'isini ileri sürmemiş ... tarafından, rücu davasına konu alacak hakkında asıl davanın yürüdüğü mahkemede, zamanaşımı def'isinde bulunmuş olan sigorta şirketine başvurulamayacağını, arabuluculuk toplantı tarihi ve saati tarafımıza yazılı şekilde bildirilmediğini ve arabuluculuk tutanakları tarafımıza yazılı şekilde tebliğ olmadığını, arabuluculuk toplanmasının gün ve saatinin Sigorta Şirketinin yetkilisine bildirildiğini ispat yükü, bundan lehine hak çıkaran davacıya ait olduğunu, arabuluculuk toplantı tarihi ve saatinin Sigorta Şirketine bildirilmemesi arabuluculuk ilk toplantısına katılmamak için geçerli bir mazeret olduğunu, Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.8. Tazminat Ödemesinde Öncelikli Sigorta; Meydana gelen zarar öncelikle bu sigortadan karşılanır. Sigorta sözleşmesinin hiç yapılmamış olması, yapılmış fakat geçersiz hale gelmiş olması, süresinin bitmiş olması veya meydana gelen zararın bu sigorta teminatlarının üzerinde bulunması halinde teminatların üzerinde kalan kısım için; sırasıyla 13/10/1983 tarih ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre yapılması zorunlu olan mali sorumluluk sigortasına ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortasına başvurulacağını, ... plakalı aracın Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası da bulunmaktadır. ... A.Ş.'ye başvurulması gerektiğini, 1984 yılında sigorta azami sorumlukları poliçede de belirtildiği üzere Otobüs Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortasında 20.000.000 eski lira olduğunu, liraya geçildiği için bu değerin 20 TL olduğunu, Kara Taşıtları Mecburi Mali Sorumluluk(Trafik) Sigortasında ise 80.000.000 eski lira olduğunu, yeni liraya geçildiği için bu değerin 80 TL olduğunu, tüm bu nedenlerle derhal uygulama ilkesine tabi olan (usulüne uygun) zorunlu arabuluculuk başvurusu ve sigorta şirketine zorunlu başvuru şartları gerçekleşmeden dava açıldığından davanın usulden reddine, davanın asıl davada zamanaşımı itirazını sürmemiz ile poliçe aslının dosyaya sunulmamış olması nedenleri ile ve ... tarafından ödeme yapılmadan rücu davası açılması nedenleriyle esastan reddine, yargılama giderlerinin davası haksız olan davacıya yükletilmesine ve lehimize vekalet ücretine hükmedilmesini, aksi halde ilgili tarihteki teminat üst limitlerinin oldukça düşük olduğu gözetilerek kazanın olduğu tarihteki teminat üst limitleri gözetilerek karar verilmesini talep ettiği görüldü.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava dilekçesi, sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.
İddia ve toplanan deliller kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş ve bilirkişi sunmuş olduğu 01/12/2022 tarihli raporunda özetle;
"1-Davacının 14.09.1994 tarihinde kazaya karışan aracın sürücüsü olduğu ve kazanın meydana gelişinde asli ve tam kusurlu olduğunun belirlendiği,
2-Davacının, kaza tarihinde ... plaka sayılı aracın malik, işleten, sigortalı veya sigorta ettireni olduğu hususunun kanıtlanmadığı,
3-Davaya konu edilen poliçeden tazminat talep hakkının sigortali araç işletenine ait olacağı, davacının bu sıfatının bulunmaması sebebiyle talep ve dava hakkının bulunmayacağı, ( araç işleteninin kusurlu sürücüye rücu hakkı değerlendirildiğinde)
3-Otobüs Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza poliçesinin davalı şirket tarafından tanzim olunmadığı ve zarar sorumluluğunun bulunmayacağı,
4-Sayın Mahkemenizin aksi kanaatte olması halinde; davacının toplam 89.889,10.- TL. tazminat talep edebileceği, .... İş Mahkemesi .... sayılı dosyasında davalı şirkete yapılan ihbarın tarihi belirlenememiş olduğundan işlemiş faiz hesabı yapılamadığı," şeklinde görüş bildirildiği görüldü.
Tarafların rapora karşı beyan ve itirazlarının değerlendirilerek ek rapor tanzimi hususunda dosyanın bilirkişiye tevdine karar verildiği, bilirkişi tarafından sunulan 31/05/2023 tarihli ek raporda özetle;
"1-Davacının 14.09.1994 tarihinde kazaya karışan aracın sürücüsü olduğu ve kazanın meydana gelişinde asli ve tam kusurlu olduğunun belirlendiği,
2-Davacının, kaza tarihinde ... plaka sayılı aracın maliki olan ...nin mirasçısı olduğu ve miras payının 20 /3 olduğu, diğer mirasçıların davanın tarafı bulunmadığı,
3-Otobüs Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza poliçesinin davalı şirket tarafından tanzim olunmadığı ve zarar sorumluluğunun bulunmayacağı,
4-Davacının miras payları dikkate alınmaksızın toplam 105.497,10.- TL. tazminat talep edebileceği, miras payı oranında talep edebileceği kanaatine varılması halinde ise 15.824,56.- TL. talep edebileceği Kanaatine varılmaktadır." şeklinde görüş bildirildiği görüldü.
Mahkememiz 13/06/2024 tarihli duruşmasının 2 nolu ara kararı gereğince dosyanın yeniden ek rapor tanzimi hususunda dosyanın bilirkişiye tevdine karar verildiği, bilirkişi tarafından sunulan 11/11/2024 tarihli ek raporda özetle;
"1-Davacının 14.09.1994 tarihinde kazaya karışan aracın sürücüsü olduğu ve kazanın meydana gelişinde asli ve tam kusurlu olduğunun belirlendiği,
2-Davacının, kaza tarihinde ... plaka sayılı aracın maliki olan ...nin mirasçısı olduğu ve miras payının 20 /3 olduğu, diğer mirasçıların davanın tarafı bulunmadığı,
3-Otobüs Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza poliçesinin davalı şirket tarafından tanzim olunmadığı ve zarar sorumluluğunun bulunmayacağı,
4-Davacıların miras payları dikkate alınmaksızın toplam 105.497,10.- TL. tazminat talep edebileceği, miras payı oranında talep edebileceği kanaatine varılması halinde ise ... pay mahsup edildiğinde 79.122,85.- TL. talep edebileceği Kanaatine varılmaktadır." şeklinde görüş bildirildiği görüldü.
Dava ve cevap dilekçesi, bilirkişi raporları, kaza tespit tutanakları, belgeler, icra dosyaları ve tüm dosya kapsamının yapılan incelemesinde; davanın ....İş Mahkemesi'nin ... sayılı dosyasında SGK'nun açmış olduğu rücuen tahsil davası sonucu ödenen tazminatın araç sigortacısı davalı şirketten rücuen tahsili talebine ilişkin olduğu; 14/09/1994 yılında amacıyla ....İş Mahkemesi'nin ... sayılı dosyasında dava açıldığı ve karar verildiği, mahkememizdeki işbu dosyada ise davacının iş mahkemesinin kararı sonucu ödemiş olduğu tazminatı, yargılama gideri ve vekalet ücretini kazaya karışan aracın sigorta şirketi olan davalıdan tahsili amacıyla açıldığı, ....İş Mahkemesi'nin ... sayılı dosyasının İstanbul BAM 33 HD'nin 2018/255 Esas 2019/1407 Karar sayılı kararıyla onandığı ancak kararın temyizi üzerine Yargıtay 10 HD'nin 2019/5204 Esas 2021/748 sayılı kararı ile bozulduğu, bozma üzerine mahkemenin yeniden yargılama yaptığı ve daha önce verilen tazminat karar gereğinin yerine getirilmesi ve ödenmesi nedeniyle aynı mahkemenin 2021/183 Esas 2022/67 karar sayılı ilamı ile karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği, kaza yapan ... plakalı aracın davalı ... şirketince sigortalattırıldığı, sigorta süresinin 25/09/1993-25/09/1994 tarihi olarak belirlendiği, kazanın bu süre içerisinde meydana geldiği, poliçeyi yapan şirketin ... Sigorta A.ş. Olduğu, bu şirketin daha sonra unvan değiştirerek ... Sigorta Şirketine dönüştüğü, bu hususun dosya arasına kazandırılan İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün 11/12/2024 tarihli cevabi yazısından anlaşıldığı, dolayısıyla husumetin doğru tarafa yöneltildiği, her ne kadar ... plakalı aracın ... Dağdeviren tarafından sigortalattırıldığı görülmüş ise de bu aracın ... Dağdeviren tarafından 12/09/1994 tarihinde davacının da babası olan ...'^ye aracın devredildiği, ...mirasçıları tarafından SGK'nun alacağına ödemesi nedeniyle sigorta şirketine sigorta ilişkisi nedeniyle başvurmasında yasal bir engelin bulunmadığı, kazanın 1994 yılında meydana geldiği belli ise de davacıya karşı bu zamanaşımı ilişkisinin aleyhine verilen mahkeme kararının kesinleşmesi ile başlayacağı, ....İş Mahkemesi'nin ... sayılı dosyasında aleyhe verilen karar üzerine davacının süresi içerisinde dava açtığı görüldüğünden davalının zamanaşımı itirazının da yerinde olmadığı, araç sahibi diğer mirasçıların aynı taleple ... ATM'nin 2023/... Esas 2023/... sayılı kararı ile dava açtıkları, mahkememizce sehven birleşen dosya yönünden karar oluşturulmadığı, HMK 305 A maddesi uyarınca ek karar kurma yoluna gidildiği, tüm bu gerekçelerle davacının iş mahkemesi kararı sonucu ödediği, tazminat, yargılama gideri ve diğer hususları araç sigortalatan sigorta şirketinden rücuen tazmin etmesine engel bir durum olmadığı anlaşıldığından aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak izah edildiği üzere;
1-Davacının davasının kabulü ile 160.000,00 TL'nin 18/01/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulmasına,
2-Davalı ... şirketinin sigorta poliçesi ile sorumlu tutulmasına,
3-Alınması gerekli 10.929,60-TL karar ve ilam harcından 546,48-TL peşin harcın mahsubu ile geriye kalan 10.383,12-TL eksik harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafça başlangıçta yapılan 597,28-TL yargılama gideri ile yargılama aşamasında yapılan 2.466,00-TL masraf olmak üzere toplam 3.063,28-TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
5-Gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
6-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
Dair, HMK 345 maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğ edildiği tarihten başlayarak iki hafta içinde HMK 342 maddesi gereğince düzenlenmiş dilekçe ile HMK 343 maddesi uyarınca mahkememize veya başka bir mahkemeye yapılacak başvuru ile HMK 341/1 maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olarak davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 21/03/2025
Katip ...
E-İmzalıdır
Hakim ...
E-İmzalıdır