T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/328 Esas
KARAR NO: 2021/766
DAVA: İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ: 14/07/2020
KARAR TARİHİ: 27/12/2021
Mahkememizde görülen İstirdat ( Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, Davacı müvekkil ile davalılar arasında 6361 sayılı Finansal kiralama kanunu çerçevesinde, ...numaralı finansal kiralama sözleşmesi ve ... numaralı tadil sözleşmesi akdedildiği, ...numaralı finansal kiralama sözleşmesi ve... numaralı tadil sözleşmelere konu; “1 ADET, 2017 MODEL YILLI, HAAS MARKA, VF-3 MODEL, ...SERİ NUMARALI CNC DİK İŞLEME MERKEZİ, 1 ADET 2017 MODEL YILLI, HAAS MARKA HRC 160 MODEL DÖNER TABLA, 1 ADET 2017 MODEL YILLI, ... MARKA, CC100 MODEL, GTİP NO:.., W CO2 LAZER KESİM SİSTEMİ TÜM EKİPMANLARI İLE BİRLİKTE” mülkiyeti müvekkil şirkete ait olmak üzere finansal kiralama yoluyla kiralandığını, davalı ile müvekkil şirket arasında akdedilen 17001587 numaralı finansal kiralama sözleşmesi ile düzenlenen, 1700158704 numaralı ödeme planından kaynaklanan 05/11/2019 tarihi itibariyle 4.067,49 TL kira, 1.446,76 TL Kira Temerrüt, 281,16 TL Sigorta, 46,21 TL Sigorta Temerrüt borcunu; 1700158703 numaralı ödeme planından kaynaklanan 05/11/2019 tarihi itibariyle 24.582,54 TL kira, 7.903,61 TL Kira Temerrüt, 1.686,00 TL Sigorta, 239,83 TL Sigorta Temerrüt, 2.013,70 TL Kira Masraf, 286,91 TL Kira Masraf Temerrüt borcunu ödemeyerek temerrüde düştüğünü, İş bu kira bedelleri ödenmediğinden muhataplara, öncelikle Beyoğlu... Noterliğinin 05/11/2019 tarih ... Yevmiye numaralı; ihtarnamesi gönderildiğini, İhtarname muhataplarca tebliğ alındığı, ihtarnamede belirtilen 60 günlük süre içerisinde kira bedelleri ödenmediğini, fesih İhtarnamesinin taraflara 08/11/2019 tarihinde tebliğ edildiği, verilen kanuni süre içinde ihtarnamede belirtilen borç ödenmediğinden sözleşmenin feshedildiğini, davalı sözleşmenin feshi nedeniyle F.K.K.'nun 33, sözleşmelerin 42. ve diğer ilgili maddeleri gereği kiralananları müvekkili şirkete teslim etmesi gerekirken etmediği, muaccel hale gelen borçlarını da bugüne kadar ödemediğini, bunun üzerine İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...D.İŞ ... K. sayılı dosyası ile ihtiyati tedbir talebinde bulunduklarını, ihtiyati tedbir konulmasına karar verildiğini belirterek, Finansal kiralama sözleşmesine konu, mülkiyeti müvekkil şirkete ait “1 adet, 2017 model yıllı, haas marka, vf-3 model,... seri numaralı cnc dik işleme merkezi, 1 adet 2017 model yıllı, haas marka hrc 160 model döner tabla, 1 adet 2017 model yıllı, ...marka, cc100 model, gtip no:84561000, w co2 lazer kesim sistemi tüm ekipmanları ile birlikte” aynen teslimine; İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...D.İŞ ... K. dosyasından verilen tedbir kararının devamına; Aynen teslimde fiili imkansızlık oluştuğu takdirde, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, fiili imkansızlığın oluştuğu tarihten itibaren işleyecek akdi faizi ile birlikte ekipmanların değerinin davalıdan tahsiline, mahkeme masrafları ve ücreti vekaletin davalıya yükletilmesine verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, dava değerini 310.000,-TL olarak gösterildiğini, bu bedeli kabul etmediklerini, Kiralamaya konu makinelerin İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin...D.İş Esas ve... Karar sayılı 24.06.2020 tarihli kararı gereğince ihtiyati tedbir suretiyle kiralayan tarafından teslim alındığını, Davacı kiralayanın temerrüt sebebiyle sözleşmeyi feshi 6361 sayılı yasa kapsamına aykırı olduğunu, Davacının sözleşmeyi feshinin kötü niyetli olduğunu, kira ödeme planının 36 aylık olduğu, müvekkilin 27'nci kira ayı dahil kira borcunu ödediğini, müvekkili şirketin ihtarnameye konu aylarda dünya genelini kapsayan ekonomik kriz nedeniyle büyük ve küçük tüm şirketler gibi finansal sıkıntı yaşadığını, davacı kiralayanın kiralama sözleşmesini haksız feshine dayalı iade talebinin haksız ve dayanaksız olduğu, müvekkili firmanın önemli miktarda zarara uğramasına sebebiyet verdiğini, müvekkili şirketin Ocak/2020 ayında konkordato talep ettiğini, 3 ay süre ile geçici mühlet verildiği ve bilahare borca batık olmadığı tespit olunan müvekkili şirkete 29.06.2020 tarihinde bir yıl süreli kesin süre verildiğini, Kiralamaya konu malların müvekkil şirketin üretimini gerçekleştirdiği CNC makineleri olarak kiracı davalının işletmesinin en önemli makineleri olduğunu, konkordato sürecinden haberdar olan davacının tamamen kötü niyetle davranarak sözleşmenin fesih edildiği bilgisi ile bu süreçten haber olmayan İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesini yanıltarak ihtiyati tedbir kararı aldığını, kararın infazı sonucunda elinden makineleri alınan müvekkili şirketin konkordato süreci bakımında önemli oranda zarar gördüğünü belirterek, davacının finansal kiralama sözleşmesini haksız suretle feshi işlemine dayanan iade taleplerinin reddine; İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin...D.İş 2020/2020/341 K. sayılı dosyasından verdiği tedbir kararının kaldırılmasına; Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava Malın İadesi davasıdır.
Taraflar arasındaki ... numaralı finansal kiralama sözleşmesi ve...numaralı tadil sözleşmesine konu ve mülkiyeti kendisine ait olan makina ve ekipmanların davacıya iadesi koşullarının oluşup oluşmadığı, bu bağlamda, taraflar arasındaki FKS'nin fesih koşullarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.
İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ...D.İş sayılı dosyasında verilen kararın incelenmesinde, dava konusu edilen mallar ile ilgili davacı tarafa teslimine dair ihtiyati tedbir kararı verildiği görülmüştür.
Davacı tarafça davalıya Beyoğlu ... Noterliğinin 05/11/2019 tarih ...Yevmiye numaralı ihtarnamesi gönderilmiş, 60 günlük mehil verilerek kira borcunun ödenmesi aksi halde sözleşmenin fesholunacağı bildirilmiştir.
Mahkememizce davacı vekiline Dava dilekçesi ekindeki proforma faturaya göre dava tarihindeki TCBM efektif satış kurları dikkate alınarak; 76.000 USDX6.8751 TL=522.507,60 TL ve 12.625 Eurox7.807,2 TL=98.565,90 TL olmak üzere toplam 621.073,50 TL dava değeri üzerinden, dava dilekçesinde belirtilen 310.000,00 TL'nin mahsubu ile 311.073,50 TL üzerinden eksik harcın ikmali için muhtıra çıkarıldığı ve harcın tamamlandığı görüldü.
Tarafların iddia ve itirazları, sunulan deliller, tüm dosya kapsamı, aralarındaki... numaralı finansal kiralama sözleşmesi ve ... numaralı tadil sözleşmesine konu ve mülkiyeti kendisine ait olan makina ve ekipmanların davacıya iadesi koşullarının oluşup oluşmadığı, bu bağlamda, taraflar arasındaki FKS'nin fesih koşullarının oluşup oluşmadığının belirlenmesi için davacı tarafın kayıtları ve dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiştir.
Bilirkişiler mahkememize sundukları 02/09/2021 tarihli ÖN raporda özetle,
Davacı şirkete gerek mail yolu ile gerekse telefon ile aranarak ticari defterlerin incelenmesi gerektiği yönünde bilgilendirmeler yapılmış olmasına rağmen davacı yan tarafından bu zamana (01.09.2021 tarihine kadar) kadar ticari defterlerin hazır olduğu ile ilgili tarafımıza bilgi verilmediğinden davacı yana ait ticari defterler üzerinde inceleme yapılamamıştır. Takdir Sayın Mahkemenize aittir.
Davacı tarafa gönderilen mailler dosyaya ibraz edilmiştir.
Diğer yandan HMK. 219/1,2 maddesi gereği davacı taraf dava konusu olan defterlerin ilgili sayfalarının onaylı örneklerini dilekçe ile dava dosyasına sunması halinde incelemenin bu boyutta da yapılabileceği sonuç ve kanaatine varılmaktadır. HMK'nun ilgili bölümü aşağıdadır.
“HMK.219/1,2
Tarafların Ticari defterlerinin onaylı suretlerini sunabilmesi;
“Tarafların belgeleri ibrazı zorunluluğu, MADDE 219. ()) Taraflar, kendilerinin veya karşı tarafın delil olarak dayandıkları ve ellerinde bulunan tüm belgeleri mahkemeye ibraz etmek zorundadırlar.
Elektronik belgeler ise belgenin çıktısı alınarak ve talep edildiğinde incelemeye elverişli şekilde elektronik ortama kaydedilerek mahkemeye ibraz edilir. Ticari” defterler gibi devamlı kullanılan belgelerin sadece ilgili kısımlarının onaylı örnekleri mahkemeye ibraz edilebilir.
Yukarıda zikrettiğimiz HMK 219/1,2. Maddesi gereğince davacı yanın sunabileceği defterlerin onaylı suretleri (Noter veya şirketin YMM, SMMM aslının aynıdır onayı) ve belgelerin aşağıda dökümü yapılmıştır.
1) 2017-2018-2019-2020 yılına ait ticari defterlerin açılış ve kapanış sayfalarının onaylı fotokopileri,
2) Davalı ile ilgili olan 2017-2018-2019-2020 yılına ait onaylı Cari Hesap dökümü. İlgili belgelerin dosyaya ibraz edilmesinden sonra Mali yönden incelemenin yapılabileceği, hususlarında görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.
Ön rapora taraflara tebliğ olmuş, davacı vekili mahkememizin 27/09/2021 tarihli duruşmasında bilirkişiler tarafından istenilen belgeleri celsede dosyaya sunmuşlardır.
Sunulan belgeler kapsamında dosya tekrar bilirkişilere tevdi edilmiştir. Bilirkişiler mahkememize sundukları 16/11/2021 tarihli raporda özetle;
3226 sayılı Finansal Kiralama Kanunu ve taraflar arasında yapılmış bulunan sözleşmeye göre davalı, kiraladığı malın zilyedi durumundadır. Malın mülkiyeti ise davacı (kiralayana) ait bulunmaktadır.
Davalı, kira bedellerinden herhangi birini süresinde ödemediği taktirde mütemmerrit duruma düşmekte ve davacının kiralama konusu malları iade alma hakkı doğmaktadır. Bu ise öncelikle, keşide edilecek ihtarnamede verilecek 60 günlük ödeme süresinin tamamlanması ile gerçekleşecektir. Davacı keşide ettiği ihtarname ile gerekli kanuni prosedürü yerine getirmiş olmasına karşın, davalı tarafından bu süre zarfında borç kapanmamış, davalının edimini yerine getirmemesi nedeniyle, davacının kiralamaya konu malları iade alma hakkı ve istirdatı doğduğu,
Dolayısıyla gerek 3226 sayılı FKK. ve gerekse sözleşmeye istinaden sözleşmenin feshinin yasal olduğu ve kiralanan; “1 adet 2017 model yıllı, Haas marka, VF-3 Model , ... seri numaralı ...işlem merkezi, 1 adet 2017 model yıllı, ... marka CC100 model, GTİP No: ...W CO2 Lazer kesim sistemi ekipmanlarıyla birlikte” İadesinin ve İstirdatının gerekeceği, hususlarında görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.
Davalı vekilinin yeniden rapor alınmasına ilişkin talebinin Dosyada bulunan mevcut raporlar yeterli görüldüğünden yerinde görülmeyip reddine karar verilmiştir.
Finansal Kiralama konusu mal 6361 sayılı Kanun 18 ve 23. maddeleri gereğince kiralayan şirketin mülkiyetindedir. 6361 sayılı Kanun 24/1.maddesi hükmü gereğince de kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorundadır. 6361 sayılı Kanunun 31/1 maddesine göre "Kiralayan, finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya verdiği otuz günlük süre içinde de bu bedelin ödenmemesi hâlinde, sözleşmeyi feshedebilir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Bir yıl içinde sözleşmede yer alan kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödememesi nedeniyle ihtara muhatap olan kiracılarla yapılan sözleşmeler kiralayan tarafından feshedilebilir."
Aynı Kanunun 33/1 maddesine göre "Sözleşmenin kiralayan tarafından feshi ile 30 uncu maddenin ikinci fıkrası uyarınca kiracı tarafından feshi hâllerinde, kiracı malı iade ile yükümlüdür."
Dosya kapsamı, sunulan deliller ve belge asıllarının incelenmesinde, borçların zamanında ödenmemesi üzerine 6361 sayılı Kanunun 31/1 maddesi kapsamında davalıya ihtarname çekildiği ve borcun ödenmesi için 60 günlük süre tanındığı buna rağmen kalan borcun ödenmediği, davalının bu hali ile temerrüde düştüğü anlaşılmakla, davacının haklı olduğu, davalının süresinde kira bedellerini ödemediği ve 60 günlük süreye rağmen de edimini yerine getirmediği anlaşılmış olup, davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kabulü ile Taraflar arasındaki ... numaralı finansal kiralama sözleşmesi ve... numaralı tadil sözleşmesinin haklı nedenle fesh olduğunun tespiti ile, sözleşmelere konu “1 ADET, 2017 MODEL YILLI, ...MARKA, VF-3 MODEL, ... SERİ NUMARALI ...İŞLEME MERKEZİ, 1 ADET 2017 MODEL YILLI, ...MARKA HRC 160 MODEL DÖNER TABLA, 1 ADET 2017 MODEL YILLI,...MARKA, CC100 MODEL, GTİP NO:.., W CO2 LAZER KESİM SİSTEMİ TÜM EKİPMANLARI İLE BİRLİKTE" davalıdan alınarak davacıya aynen iadesine,
2-İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.İŞ... K. sayılı dosyasından verilen İhtiyati Tedbir kararının, karar kesinleşinceye kadar devamına,
3-Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 42.425,53 TL karar harcından peşin ve tamamlama olarak alınan toplam 10.614,03 TL'nin mahsubu ile geri kalan 31.811,50 TL bakiye harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
4-Davacının yaptığı 5.356,23 TL İlk masraf, tamamlama harcı 5.320,00 TL, 1.600,00 TL Bilirkişi ücreti ve 106,25 TL tebligat gideri olmak üzere toplam 12.382,48 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı kendini vekille temsil ettirdiğinden lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereği 48.103,68 TL vekalet ücreti takdirine, bunun davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Karar kesinleşene kadar yapılacak yargılama giderlerinin davacı gider avansından karşılanmasına, karar kesinleştikten sonra bakiye avansın istek halinde davacıya iadesine,
Dair, HMK 345 maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğ edildiği tarihten başlayarak iki hafta içinde HMK 342 maddesi gereğince düzenlenmiş dilekçe ile HMK 343 maddesi uyarınca mahkememize veya başka bir mahkemeye yapılacak başvuru ile HMK 341/1 maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olarak taraf vekillerinin yüzlerine karşı oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup anlatıldı.
Başkan ...
E-imza
Üye ...
E-imza
Üye ...
E-imza
Katip ...
E-imza