T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/380 Esas
KARAR NO: 2020/565
DAVA:Alacak (Finansal Kiralamadan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:25/11/2014
KARAR TARİHİ:16/11/2020
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Finansal Kiralamadan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirket ile davalı arasında akdedilen .... Noterliğinin 06.12.2012 tarih ve ... yevmiye numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi (...), .... Noterliği'nden keşide edilen 31.01.2013 tarih ve 03472 yevmiye numaralı bildirim ve .... Noterliği'nin 10.04.2013 tarih ve ... yevmiye numaralı Finansal Kiralama Tadil Sözleşmesi gereğince; ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, 3 parselde bulunan Akaryakıt ve LPG Satış ve Servis Arsası niteliğindeki taşınmazın kiralandığını, Finansal Kiralama Sözleşmelerinde belirlenen kira ödeme planındaki kira bedellerinin zamanında ödenmemesi sonucu davalıya .... Noterliği'nden 23.06.2014 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin keşide edilerek ihtarnamede belirtilen kira bedellerinin 60 günlük süre içinde ödenmesi, aksi halde Finansal Kiralama Sözleşmesinin fesh edileceğinin bildirildiğini, ihtarnamenin davalıya 24.06.2014 tarihinde tebliğ edildiğini, bu süre içerisinde ihtarnamede belirtilen kira bedellerinin ödenmediğini, 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring Ve Finansman Şirketleri Kanunu madde 31/1 uyarınca finansal kiralama sözleşmelerini fesih hakkı doğduğunu, müvekkil şirketin 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring Ve Finansman Şirketleri Kanunu madde 31 uyarınca .... Noterliği'nden 27.10.2014 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile feshedilerek davalıya Finansal Kiralama Sözleşmesine konu yukarıda yazılı gayrimenkulu işbu ihtarnamenin tebliğinden itibaren 3 (Üç) gün içinde Müvekkil Şirkete iade ve teslim etmesi ve yine aynı süre içinde Finansal Kiralama Sözleşmesine konu yukarıda yazılı gayrimenkulün kaydına ... sayılı Finansal Kiralama Kanunun 8. Maddesi (6361 sayılı Finansal Kiralama Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanununun 22. Maddesi) gereğince konulan finansal kiralama şerhinin fek etmesi ve borçlarını 3 gün içinde ödemesinin ihtar edildiğini, ihtarnamenin 31.10.2014 tarihinde davalıya tebliğ edildiğini, ihtarnameye rağmen kiralanan malın halen müvekkil şirkete iade edilmediğini ve gayrimenkulun kaydına ... sayılı Finansal Kiralama Kanunun 8. Maddesi (6361 sayılı Finansal Kiralama Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanununun 22. Maddesi) gereğince konulan finansal kiralama şerhi fek edilmediğini, davalının davaya konu mala verebilecekleri olası zararlar nedenleriyle .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D.iş sayılı dosyasından tedbir talebinde bulunulduğunu, kiralanan malın müvekkil şirkete teslimi yönünde tedbir kararı verildiğini belirterek, müvekkil şirketin alacakları ve fazlaya ilişkin hertürlü talep hakları saklı kalmak kaydıyla finansal kiralama sözleşmesine konu olan malın tedbiren müvekkil şirkete teslimine dair verilen tedbir kararının karar kesinleşene kadar devamını, söz konusu Finansal kiralama sözleşmesine konu olan malın davalıdan alınarak müvekkili şirkete iade edilmesini, gayrimenkulun kaydına ... sayılı Finansal Kiralama Kanunun 8. Maddesi (6361 sayılı Finansal Kiralama Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunun 22.maddesi) gereğince ... Tapu Müdürlüğü tarafından 25/12/2012 tarih ve ... yevmiye ile konulan finansal kiralama şerhinin fek edilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalının dosyaya vekalet sunduğu ancak cevap verilmediği anlaşılmıştır.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava nitelikçe sözleşme gereği verilen malların iadesine ilişkindir.
Yanlar arasında düzenlenen sözleşme gereğince davacı şirket dava konusu taşınmazın finansmanını sağlamış ve davalıya teslim etmiştir. Davalının borçlarını ödemede temerrüde düştüğü iddia edilerek sözleşme fesh edilmiş ...Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... D.İş sayılı dosyayla tedbir kararı verildiği görülmektedir.
Mahkememizce iddia ve itirazlar, sözleşme hükümleri, sözleşmenin feshi koşulları, varsa ödemelerde dikkate alınmak suretiyle bilirkişi incelemesine karar verilmiştir. Bilirkişi 23/10/215 tarihli raporunda, davacı şirket defter ve kayıtları ile dosya muhteviyatı belgeler üzerinde inceleme yapıldığını, Finansal Kiralama Tadil Sözleşmeleri kapsamında; dava konusu taşınmazın davalıya zilyetliğini devredildiğini, borç ilişkisinin doğduğunu, davalının sözleşme gereği kiraladığı malın bedellerini ödemekle sorumlu olduğunu, sözleşme gereği gecikme faizi ile birlikte 460.047.- Euro tutarında kira borcunun ödenmesi için ihtarların çekildiğini, 23/06/2014 tarihinde tahakkuk eden gecikme faiziyle birlikte 6361 sayılı yasanın 31.maddesi gereğince 60 gün içinde ödenmemesi halinde finansal kiralama sözleşmesinin feshedileceğinin ihtarlarda belirtildiğini, davacının kayıtlarında davacının, davalı kiracıdan 23.06.2014 tarihi itibariyle, vadesi geçmiş 424.125 EURO kira, 35.922 EURO gecikme faizi olmak üzere toplam 460.047 EURO fatura edildiği halde 24.08.2014 temerrüt tarihi itibariyle ödenmediğinin tespit edildiğini, davalının kiralanan malın zilyedi durumunda olduğunu kira bedellerinin ödemediği takdirde ödeme için verilen süreye rağmen ödenmeyen kira bedellerinden ötürü kiralanan malı aynen iade etmesi gerektiğini, temerrüt tarihi 24/08/2014 tarihi itibariyle vadesi geçen kira bedellerini ödemeyerek davalı kiracının, 6361 sayılı yasanın 33.maddesi (... sayılı eski kanunda 25.madde) kapsamında kiralanan malın geri alma koşulanan oluştuğunu bildirmiştir.
Davalı vekilinin 02/02/2016 tarihli dilekçesinde, davanın HMK belirtilen kesin yetki kuralına aykırı olarak yetkisiz mahkemede açıldığını, kira şerhinin terkini davasında verilecek mahkeme kararıyla tapu kaydında bir değişiklik meydana geleceğini, tapu kayıtlarında değişikliğe yol açacak davaların taşınmazın aynına ilişkin davalar olduğunu, ve dava konusu gayrimenkulun bulunduğu yer mahkemesinde açılması gerektiğini, yetkisizlik kararı verilmesini, talep etmiştir.
Davacı vekilinin 08/02/2016 tarihli dilekçesinde, davalı vekilinin beyan dilekçesinin davaya uzatmaya matuf, süresinde olmayan, hukuka ve yasaya ve Yargıtay kararlarına aykırı yetki itirazının reddini talep etmiştir.
Mahkememizin 08/02/2016 tarihli celsesinde davalının kesin yetkiye yönelik itirazlarının dosya kapsamı, taraflar arasındaki sözleşme hükümleri ve uygulamaları dikkate alınarak reddine karar verildiği ve taraflara HMK 186.madde gereğince davanın esasına yönelik tüm diyeceklerini sunması ve karşılıklı beyanlarını tebliğ ettirmeleri için süre verilmiştir.
Davalı vekilinin 07/03/2016 tarihli celsede istifa dilekçesi gönderdiği, usulüne uygun davalı asil şirkete tebliğ edildiği görülmüştür.
Mahkememizce bozma öncesi 2014/1409 esas üzerinden yapılan değerlendirmede; sözleşme gereğince davacı tarafın taşınmazın finansmanını sağlayarak edimini yerine getirdiği, davalının kira bedelini ödemekte temerrüde düştüğü, bedeli ödemesi gerektiği, aksi halde malların iadesinin talep edileceği ve akdin feshedilebileceği konusunun davalıya tebliğ edildiği, buna rağmen paranın ödenmediği, davacınında sözleşme gereğince sözleşmeyi feshettiği görülmektedir. 6361 sayılı yasanın 33.maddesi (... sayılı eski kanunda 25.madde) gereğince davalının üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirmediği, davacının sözleşmenin devamını beklemekte bir yararının olmadığı görülmektedir. Sonuç olarak davacının talebinde haklı olduğu, davalının borçlarını ödemediği gibi sözleşmede belirtilen davacıdan sözleşmenin devamını beklemekte yarar olmadığı durumunun gerçekleştiği ve sözleşmeyi devam ettirmesinin kendisinden istenemeyeceği, feshin haklı olduğu sonucuna varılarak davanın kabulüne karar verilmiştir.
Mahkememizce verilen karar Yargıtay 19.Hukuk Dairesi'nin 2016/15425 E.-2018/5323K.sayılı, 30/10/2018 tarihli ilamı ile
"Dava, 6361 sayılı Finansal Kiralama Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun hükümlerine dayalı olarak açılmış olup finansal kiralama konusu olan taşınmazın davalı kiracıdan alınarak davacı kiralayana verilmesi ve beyanlar hanesindeki şerhin kaldırılması istemine ilişkindir. HMK’nın 12. maddesinde taşınmaz üzerindeki ayni hakka ilişkin veya ayni hak sahipliğinde değişikliğe yol açabilecek davalar ile taşınmazın zilyetliğine yahut alıkoymaya ilişkin davalarda taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinin kesin yetkili olduğunun düzenlendiği, davacının ileri sürdüğü gayrimenkulün tamamının aynen teslimine ve gayrimenkulün beyanlar hanesine düşülen sözleşme şerhinin tapudan terkinine ilişkin talebinin ayni hakkın kullanılması niteliğinde olduğu, bu taleplerin gayrimenkulün bulunduğu yer mahkemesinde görülmesi gerektiği gözetilerek mahkemenin taşınmazların bulunduğu yer mahkemesi olan ... Asliye Ticaret Mahkemesine yetkisizlik kararı vermesi gerekirken işin esasına girilerek yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir." gerekçesiyle bozulmuştur.
Mahkememizce verilen 18.04.2016 tarihli ,,, esas, ... karar sayılı kararı Yargıtay 19. H.D'nin 2016/15425 esas, 2018/5323 karar sayılı ilamı ile bozulmuş olup, aynı dairenin 2019/1268 esas, 2020/1110 karar sayılı ilamı ile karar düzeltme talebinin reddine karar verilmiş olmakla dava dosyasının mahkememizin iş bu esasına kaydının yapılarak yargılamaya devam olunduğu görüldü.
Yargıtay bozması sonrasında işbu esas üzerinden mahkememizce yapılan değerlendirme:
Açılan davada, HMK 114/1-ç maddesi uyarınca kesin yetkinin bir dava şartı olması hususu gözetilerek HMK 138 ve 115. Maddeleri de göz önünde bulundurularak yapılan incelemede, iadesi istenilen FKS'ye konu taşınmazın adresinin ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, 3 parselde bulunan Akaryakıt ve LPG Satış ve Servis arsası niteliğindeki, arsa vasıflı ana taşınmaz niteliğinde olduğu, HMK'nın 12. maddesinde taşınmaz üzerindeki ayni hakka ilişkin veya ayni hak sahipliğinde değişikliğe yol açabilecek davalar ile taşınmazın zilyetliğine yahut alıkoymaya ilişkin davalarda taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinin kesin yetkili olduğunun belirtildiği, davacının ileri sürdüğü gayrimenkulün tamamının aynen teslimine ve gayrimenkulün beyanlar hanesine düşülen sözleşme şerhinin tapudan terkinine ilişkin talebinin ayni hakkın kullanılması niteliğinde olduğu, bununla ilgili taleplerin gayrimenkulün bulunduğu yer mahkemesinde görülmesi gerektiği yönündeki Yargıtay 19.HD.2016/9510 E 2017/2268 K sayılı, 21/03/2017 tarihli kararı da dikkate alındığında davaya bakmanın HMK 12 maddesi uyarınca kesin yetki kuralı uyarınca ... Asliye Ticaret Mahkemelerine ait olduğu, mahkememizin bu davaya bakamayacağı, buna göre de HMK 114/1-ç maddesi gereğince kesin yetki dava şartı yokluğundan HMK 115/2 maddesi uyarınca usulden davanın reddine karar vermek gerekip aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Açıklanan nedenlerle;
1-HMK.114/1-ç ve 12.maddeleri uyarınca kesin yetkili mahkeme, taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi olduğundan Mahkememizin YETKİSİZLİĞİNE,
2-Karar kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın yetkili ... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine, HMK'nın 20. maddesi gereğince karara karşı kanun yoluna başvurulmaması halinde kararın kesinleştiği tarihten, kanun yoluna başvurması halinde bu başvurunun reddi kararının tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize başvurarak dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesinin talep edilmemesi halinde Mahkememizce davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine,
3-Harç ve yargılama giderinin yetkili mahkemece değerlendirilmesine, HMK 331/2. maddesi gereğince davaya başka bir mahkemede devam edilmediği taktirde talep halinde harç ve yargılama giderinin ve gider avansının harcanmayan kısmının Mahkememizce karar altına alınmasına,
Dair, dava dosyasının daha önce Yargıtay denetiminden geçmiş olmasından dolayı Yargıtay Temyiz yolu açık olmak üzere davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı oy birliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı.16/11/2020
Başkan ...
E-imza
Üye ...
E-imza
Üye ...
E-imza
Katip ...
E-imza