T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2020/430 Esas
KARAR NO:2023/19
DAVA:İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:26/08/2020
KARAR TARİHİ:10/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; İşletmesi müvekkil şirketçe yürütülen ... ve ... Otoyolu'ndan , davalının ... plakalı araçları ile 31/03/2018-07/01/2019 tarihleri arasında ücret ödenmeksizin geçiş yapıldığını, bu geçişlere ilişkin ücretleri ödemeden geçiş yapan araç sahiplerine 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30. maddesinin 7. Fıkrası gereğince, ihlalli geçiş tarihinden itibaren on beş günlük süre içerisinde geçiş bedellerini cezasız olarak ödeyebilme imkânı verilmekte ise de, davalı tarafından işbu davaya konu ihlalli geçiş ücretlerinin anılan süre içerisinde ödenmediği tespit edildiğini, davalı - borçluya ait; Davalı-Borçluya ait aracın Otoyol’u kullandığı anlarda HGS/OGS hesapları müsait olmadığı, takdir edileceği üzere otoyoldaki tüm levha ve uyarılarla yolun genel durumuna dikkat ederek araç kullanmak ve geçişlere ilişkin HGS/OGS hesabını müsait tutarak geçiş ücretini ödemeye yetecek bakiye bulundurmak davalı-borçlunun sorumluluğunda olduğunu, geçiş bedelinin ödendiğinin ispatının davalıya ait olduğunu, ödenmeyen borca ilişkin ....İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının ise herhangi bir borcu bulunmadığı gerekçesiyle icra takibine, faize ve geçersiz olarak yetkiye itiraz ettiğini, icra takibi dayanağının 6001 sayılı kanunun m. 30/5 hükmü olduğunu, bu hükme göre müvekkilin işletmiş olduğu köprü ve otoyoldan ihlalli şekilde geçilmesi üzerine, araç sahibinden geçiş ücretinin 4 katı tutarında ceza tahakkukuyla beraber bu meblağın talebinin yapılmasının mümkün olduğunu, tahakkuk eden 4 katı tutarında cezanın tamamen hukuka ve kanuna uygun olduğunu, tüm bu nedenlerle öncelikle, İst. BAM. 18. HD.'nin, 2020/219 E., 2020/291 Karar, 06/02/2020 T. (EK-5M) ve İst. BAM. 17. HD.'nin 2017/1294 Esas., 2017/1079 Karar., 06.07.2017 Tarihli (EK-5B), ekte sunulan istinaf kararları uyarınca teminatsız olarak, ihtiyati haciz kararı verilmesini, davanın kabulü ile .... İcra Müdürlüğü ...Esas sayılı dosyasında davalının icra takibine vaki itirazının iptaline,takibin devamına, İcra takibinin geçiş ücreti ve gecikme cezası olmak üzere toplam 455,50 TL asıl alacak ile bu alacağa takip tarihinden önce işlemiş faiz (55,79TL) ve KDV(10,04 TL) yönünden takip talebinde gösterilen şartlarla devamına, Davalı borçlu tarafından icra takibine haksız bir şekilde itiraz edildiğinden icra takibine konu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere belirlenecek icra inkâr tazminatının davalıdan tahsili ile müvekkile ödenmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına, peşin olarak ödenen yargılama giderleri ve harçlarla tespit edilecek avukatlık vekâlet ücretinin davalı borçludan tahsili ile müvekkile ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin adresinin Hatay olduğunu, bu nedenle yetkili mahkemenin Hatay mahkemeleri olduğunu, ayrıca müvekkil şirkete arabuluculuk konusunda herhangi bir davet tebliğ edilmediğini, işbu nedenle davanın öncelikle usul yönünde gerektiğini, müvekkil şirkete kesilen ceza döneminde hesapta yeterli bakiyenin mevcut olup olmadığı müvekkilinin miktar yönünden herhangi bir bildirimde bulunup bulunulmadığının da tespiti gerektiğini, birçok HGS cezası vergi alacağından mahsup edilip edilmesine rağmen araç sahiplerine tekrar yollandığını, belirtilen gün itibari ile davaya konu araçta para olmasına rağmen davacı tarafın kusurundan dolayı ödeme gerçekleşmediğini, bu durumun açıklığa kavuşması için araç hesabında para olup olmadığının tespitini talep ettiklerini, sözleşme yapıp geçiş cihazı alan ve belge ve bilgilerini idareye sunan müşterilerin herhangi bir uyarı yapılmadan, bilgi vermeden, aylar süren çok sayıda ihlalli bir araya getirip tek tutanak ile cezalandırılmasının da sosyal hukuk devlet ilkesi ve Anayasanın 172. Maddesinde ki tüketicinin korunması ilkesi ile bağdaşmadığını, zamanında ve doğru şekilde bilgilendirildiklerinde kullanıcıların normal geçiş ücretlerini ödeyeceklerinin açık olduğunu, bakiye olarak herhangi bir bildirim yapılmadığını, bu durumun bir hizmetin verilmesinde kurumsallaşma, memnuniyet, hizmetin verilmesinde maksimum fayda denetleme ve işlemlerde şeffaflık ilkelerini de kapsayan Avrupa parlementosunda 2001 yılında onaylanan Avrupa Doğru İdari Davranış Yasası, Avrupa Birliği temel hakları şartının 41. Maddesinde düzenlenen temel iyi idare hakkın (41/2-a ve 41/2 c maddeleri gereğince kesilen cezanın uluslararası yasaya aykırı verildiğini, tüm bu nedenlerle açılan davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretlerinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.
Mahkememizde açılan dava: İİK.nun 67. maddesi gereğince itirazın iptali davasıdır.
Dava konusu ihtilaf, taraflar arasındaki ihtilafın; Davalının davacının işletmecisi olduğu otoyoldan ihlalli geçiş yapıp yapmadığı, yapmış ise davacının davalıdan talepte bulunup bulunamayacağı, alacağın likit olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.
Dosyamız arasına bir sureti alınan davaya konu .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine toplam 521,33 TL üzerinden icra takibi yapıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durduğu, itirazın süresinde ve usulüne uygun yapıldığı, buna göre davanın, İİK.67.maddesinde yazılı 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Davalının yetki itirazı mahkememizce değerlendirilmiş, İİK 50 ve HMK 16 maddeleri uyarınca reddine karar verilmiştir.
Mahkememizce, İddia, toplanan deliller, takip dosyası bir bütün halinde değerlendirilerek dosya kapsamında bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş bilirkişi raporunda özetle; iddia, savunma, toplanan delillerin hep birlikte incelendiğini, neticeten; mahkeme dosyasına PTT idaresi tarafından gönderilen yazıda ... plakalı araçların hesap bilgilerinin olmadığı belirtildiği, Bu araçların dava ile ilgili bir bağının olmadığını, yapılan sorgu sırasında gönderilen plakaların mı sorgulandığı yoksa yazıda sehven yanlış plakaların mı yazıldığının anlaşılamadığını, davalı firmanın davacı firmaya ödemesi gereken toplam miktarın 496,82TL ( Dört Yüz Doksan Âltı Türk Lirası Seksen İki Kuruş) olduğunun tespit edildiği görüş ve kanaatini bildirmiştir.
Dava konusu ihllalli geçiş yaptığı iddia edilen araçların hgs-ogs üyeliğinin bulunup bulunmadığı yeniden sorulmuş ve ... plakalı araçların hgs ve ogs üyeliklerinin olmadığının bildirildiği görülmüştür.
6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanun'un 30. maddesinde geçiş ücretini ödememe ve güvenliğin ihlali hali düzenmiş, 1. fıkrasında "Genel Müdürlük işletimindeki otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen araç sahiplerine Genel Müdürlük tarafından, geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücretinin on katı tutarında idarî para cezası verilir." (25/05/2018 tarihli, 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 18. maddesi ile "on" ibaresi "dört" şeklinde değiştirilmiştir.)
3. fıkrasında "Bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen idari para cezaları ile geçiş ücretleri ve ikinci fıkrasında yer alan idari para cezaları tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenir. Bu sürede ödenmeyen geçiş ücretleri ve idarî para cezaları 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre ilgili vergi dairesi tarafından takip ve tahsil edilir. Vergi daireleri tarafından tahsil edilen geçiş ücretleri, tahsilatın yapıldığı ayı takip eden ayın sonuna kadar Genel Müdürlük hesaplarına aktarılır.",
5. fıkrasında "4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. Ücretin on katı fazlası olarak tahsil edilen ceza tutarının yüzde altmışı, tahsilini izleyen ayın yedinci günü mesai bitimine kadar, işletici şirket tarafından Hazine payı olarak, yıllık kurumlar vergisi yönünden bağlı olduğu vergi dairesine şekli ve içeriği Maliye Bakanlığınca belirlenen bir bildirimle ödenir. İşletici şirket tarafından Hazine payının eksik bildirilmesi veya hiç bildirilmemesi ya da bildirildiği halde süresinde ödenmemesi halinde, Hazine payının ödenmesi gerektiği tarih ile tahsil edildiği tarih arasında geçen süreye 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre uygulanacak gecikme zammı ile birlikte ilgili vergi dairesince 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edilir." (25/05/2018 tarihli, 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 18. maddesi ile "on" ibaresi "dört" şeklinde değiştirilmiş, ikinci ve üçüncü cümleler yürürlükten kaldırılmıştır.)
6. fıkrasında "4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından ücretsiz geçiş yapan araçlar, işletici şirket tarafından bu maddenin yedinci fıkrasında öngörülen sürenin bitimini takip eden ilk iş gününde en yakın trafik kuruluşuna bildirilir."
7. fıkrasında "Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz."
25/05/2018 tarihli, 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 18. maddesi ile 25/06/2010 tarihli ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 30. maddesine eklenen 9. fıkrada "Bu maddenin birinci, ikinci, üçüncü, dördüncü, yedinci ve sekizinci fıkraları Bakanlık tarafından işletilen otoyolları ve erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için; beşinci, altıncı ve yedinci fıkraları ise Bakanlık tarafından 3996 sayılı Kanun ve diğer ilgili kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için de uygulanır."
25/05/2018 tarihli, 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 19. maddesi ile 25/06/2010 tarihli ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 30. maddesine eklenen Geçici 3. maddesinde "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30 uncu maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30 uncu maddesinde yer alan oranlar uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.
Somut olayda, davalının maliki olduğu araçların davacı tarafından işletilmekte olan köprü ve otoyollardan geçiş yaptığı, araçların hgs-ogs üyeliklerinin bulunmadığı, geçiş anı ve sonrasındaki 15 günlük periyotta yükleme yapılmadığı, davalı tarafından yapılan itirazın haksız olduğu, itirazın iptali gerektiği kanaatine varılmakla, dava konusu alacağın likit olmadığı, mahkemece yapılacak olan yargılama sonucunda belirlenebilir olduğu bu sebeple davacının icra inkar tazminatı talep edemeyeceği anlaşılmakla aşağıdaki şekilde hüküm tesisi edilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın kısmen kabulü ile .... İcra Dairesi’nin ...Esas sayılı dosyasına vaki itirazın 455,50 TL asıl alacak, 34,73 TL işlemiş faiz, 6,59 TL kdv olmak üzere toplam 496,82 TL üzerinden devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine,
3-Harçlar yasası uyarınca alınması gerekli 179,90 TL'nin peşin alınan 54,40 TL'den mahsubu ile eksik olan 125,50 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından başlangıçta yapılan 116,60 TL ilk masraf, yargılama aşamasında yapılan tebligat, posta ve bilirkişi ücreti olan 733,20 TL olmak üzere toplam 849,80 TL'nin davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 809,85 TL yargılama gideri ve 54,40 TL peşin harç olmak üzere toplam 864,25 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğininden karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 496,82 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile kendisini vekille temsil ettiren davacıya ödenmesine,
7-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğininden karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 24,51 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile kendisini vekille temsil ettiren davalıya ödenmesine,
8-Tarafların zorunlu arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL'nin davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 1.257,94 TL'sinin davalıdan, 62,06 TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
9-Karar kesinleşene kadar yapılacak yargılama giderlerinin davacı gider avansından karşılanmasına, karar kesinleştikten sonra bakiye gider avansının istek halinde davacıya iadesine,
Dair, miktar itibariyle yasa yolu kapalı kesin olarak davacı vekilinin yüzüne karşı ile davalı vekilinin yokluğunda verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 10/01/2023
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır