T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2020/443 Esas
KARAR NO:2023/969
DAVA:Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:01/09/2020
KARAR TARİHİ:19/12/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Davalı sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araçla ... İli istikametinden ... istikametine otoyolu takiben seyrederken km,130+600 sayılı yere geldiğinde sol şerit üzeri otobüsün sağ arka dingilde takılı olan lastiğinin kaplamasının koparak yola düşmesi neticesinde ardından aynı istikamette seyreden sürücülerden ...sevk ve idaresindeki ... plakalı aracıyla; sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracıyla; sürücü Müvekkil davacı ... ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracıyla; sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracıyla; sürücü ...sevk va idaresindeki ... plaka araçlarının ön kısımlarıyla lastiğe çarpmaları neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, Davalı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç, diğer davalı ... VE TİCARET A.Ş. adına kayıtlı olup diğer davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından 17.02.2019 tarih ve ... nolu zorunlu mali mesuliyet sigortası poliçesi ile sigorta teminatı altına alındığı, Davalı ... Sigorta A.Ş. sigortalısına ait araç sürücüsü kazanın meydana gelişinde tamamen kusurlu bulunmadığı, kazanın ardından müvekkil davacının uğradığı maddi zararının giderilmesi amacıyla davalılara gerçekleştirilen başvuruya istinaden davalılardan ... Sigorta A.Ş. tarafından davacının uğradığı zararlarına karşılık olmak üzere 30.03.2020 tarihinde 1.934,36 TL tutarında kısmi bir ödeme yapıldığı ancak müvekkilin gerçek zararının 2.989,38 Euro olduğundan ve yapıları kısmi ödeme tarihi itibarıyla 267 Euro'ya tekabül ettiğinden davacının gerçek zararını karşılamaktan uzak kaldığı, müvekkilin uğradığı gerçek zararın bakiye kısmına denk gelen 2.702,38 Euro'nun davalılarca tazmininin gerektiği, tüm bu nedenlerle Davacının aracında meydana gelen maddi hasar nedeniyle uğradığı toplam 2.968,38 Euro tutarındaki zararın baklye kısımına kargşılık gelen 2.702,33 Euro tutarındaki maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi, avukatlık ücreti ve yargılama masraflarıyla birlikte davalılar ... ve Tic. A.Ş. , ... ve poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere ... Sigorta A.ş. ' den müştereken ve müteselsilen tahslline ve müvekkilin dava sonunda alacağını tahsil edebilme imkanı bulunması için davalı ... ve Tic. A.ş. Adına kayıtlı olan ... plakalı aracın kaydına ve davalının taşınmaz malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP : Davalı ... sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkil sigorta şirketi ile sigortalısı arasında düzenlenen davaya konu edilen ... nolu KYTK Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası poliçe hükümleri incelendiğinde, sigorta teminat limitlerinin türk lirası cinsinden belirlendiği ,bu nedenle, davacı tarafça sözleşme hükümlerinde yer almayan yabancı para cinsinden talep edilen alacak miktarının, faiz başlangıç ve oranının usul ve yasaya aykırı olduğunu, 30.03.2020 tarihinde, 1.934,36.-TL tazminat bedeli (Davacı taraf Vekili Av. ... banka hesabına) ödenmiş bulunduğu tüm bu nedenlerle Davacı tarafça açılan davanın , Müvekkil Davalı ... Sigorta A.Ş.yönünden gerek usul ve gerekse esas açısından reddine, yargılama giderleri ,avukatlık ücretinin ve arabuluculuk süreci vekalet ücretinin, karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP :Davalı ... Ve Ticaret Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; 01.06.2019 tarihli kira sözleşmesinden görüleceği üzere ... plakalı araç ihbarı talep edilen ... Turizm Sey. Tic. Ltd. Şirketine - ... kiralanmış olup müvekkil şirketin araç üzerinde işleten sıfatı bulunmadığı, Güncel içtihatlar doğrultusunda taraflar arasında tanzim edilen kira sözleşmesinin uzun süreli ve 3. Kişileri bağlayacak güçte bir kira sözleşmesi olup olmadığı, aracın teslim edilip edilmediği, araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanması olup olmadığı, kira sözleşmesinin ve kira bedelinin maliye ve vergi dairelerine bildirilip bildirilmediği, gerektiğinde işletenin ve kiracının ticari defter, kayıt ve belgeleri üzerinde konusunda uzman bilirkişi marifetiyle inceleme yaptırılmak suretiyle kira sözleşmesinin, fatura, ruhsat ve cari hesap hareketleri gibi yan delillerle desteklenip desteklenmediği, davalının işletenlik sıfatının devam edip etmediği hususları tartışılarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiği aynı zamanda 01.06.2019 tarihli kira sözleşmesine istinaden 108.000,00 TL kira matrahına karşılık gelen 408,24 TL damga vergisi yatırılmış olup buna ilişkin ekte yer alan Damga Vergisi Beyannamesinin 4 numaralı bendinde de gözüktüğü tüm bu nedenlerle Davacı tarafından haksız ve hukuksal dayanaktan yoksun olarak Mahkeme nezdinde ikame edilen işbu davanın reddine, yargılama gideri, davaya konu zorunlu arabuluculuk vekalet ücreti ve derdest davada doğacak avukatlık ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı ... Sigorta A.ş. vekili cevap dilekçesinde özetle;Dava konusu... plakalı vasıta müvekkil şirkete 16.05.2019-16.10.2019 tarihleri arasında ...//0 numaralı Kara Araçları Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunmaktadır. Kara Araçları Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi kapsamında ihtiyari Mali Mesuliyet limiti, maddi kaza başına 20.000,00-TL olduğu, ... plakalı vasıta müvekkil şirkete 30.05.2019-30.11.2019 tarihleri arasında .../0 İhtiyari Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunduğu, kaza tarihi olan 15.08.2019 itibariyle yürürlükte olan Kasko Sigortası İhtiyari Mali Mesuliyet Teminat Limiti Maddi Kaza Başına ; 20.000,00-TL olduğu, Müvekkil şirkete husumet yöneltilmesinin mesnedi olan Kasko Sigorta Poliçesindeki İhtiyari Mali Mesuliyet teminatı ancak davacının maddi zararının kaza tarihi itibariyle ZMMS sigorta poliçe teminat limiti olan 39.000,00-TL'yi aşması halinde ve bu zararın üzerinde kalan miktar için 20.000,00-TL. teminat limiti ile sınırlı olarak devreye gireceği tüm bu nedenlerle davada taraf sıfatı bulunmadığından müvekkil şirket aleyhine hüküm kurulmamasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.
Taraflar arasındaki ihtilafın; Meydana gelen trafik kazasında tarafların kusura ilişkin durumlarının ne olduğu, davacının gerçek zarar miktarı ve davacının davalılardan talepte bulunup bulunamayacağı noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.
Mahkememizin 23/12/2020 tarihli duruşma ara kararı gereğince, dosyanın Adli Tıp Kurumuna tevdi edilerek dosya kapsamında rapor aldırılmasına karar verilmiştir.
Mahkememize sunulan Adli tıp raporundan özetle; Davalı sürücü ...’nun kusursuz olduğu, ... plakalı otobüsün patlayan tekerinden kopan lastik parçasının kazanın oluşumuna %100(yüzde yüz) oranında etken olduğu, Davacı sürücü ... ...'ın kusursuz olduğu kanaatine varılmıştır.
Taraflarca sunulan bilgi ve belgeler, mahkememizce celp edilen bilgi ve belgeler hep birlikte değerlendirilmiş, dosyanın bilirkişi heyetine tevdi edilerek dosya kapsamında rapor aldırılmasına karar verilmiştir.
Mahkememize sunulan bilirkişi heyeti raporundan özetle; 15/08/2019 tarihinde meydana gelmiş Maddi Hasarlı Trafik Kazasının oluşumunda ... plakalı ticari araç işleteni 2 nolu davalı ... ... ve Ticaret A.Ş.’nin ASLİ ve TAM kusurlu olduğu, ... plakalı ticari araç sürücüsü ...’nun ve davacı ... ...’ın atfı kabil kusurunun bulunmadığı, kaza nedeniyle ortaya çıkan maddi zarardan 2 nolu davalı ... ... ve Ticaret A.Ş.’nin sorumlu olması gerektiği, davacının aracında oluşmuş olan hasarın onarımını belgeler nitelikte olan servis evraklarındaki onarım kalemlerinin kadri maruf olduğu, davacının uğradığı maddi zararın tespitinde farklı tarihlerdeki ödemelerin ve kur dönüşümlerinin hesaplanmasının zaruri olduğu ve bu finansal hesaplamanın heyetimizin uzmanlığı dışında olması nedeniyle gerçekleştirilemediği kanaatine varılmıştır.
2918 sayılı KTK'nın 85. maddesi “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.” hükmünü içermektedir.
Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de, bu araçların sahipleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılmasının bir başka kimseye devir edilmesi halinde (çok kısa bir süre olmamak kaydıyla), artık üzerindeki fiili hakimiyetin kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının kalktığı durumlarda, o aracı kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekip, bunun sonucu olarak da araç malikinin sorumlu tutulmaması gerekecektir. Gerek doktrinde, gerekse Yargıtay'ın uygulamalarında, işleten sıfatının belirlenmesinde araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması ve fiili hakimiyetin uzun süreli olması gerekmektedir. Ancak bu konuda getirilecek delillerin üçüncü kişileri bağlayabilecek nitelikte ve güçte olması, özellikle zarara uğrayanların haklarını halele uğratacak bir sonuç yaratmaması şarttır.(Yargıtay 17 HD 2018/...E. 2019/...K. sayılı kararı ve benzer nitelikte diğer kararları)
Bu durumda, meselenin, araç maliki ile aracı kiralayan arasında iç ilişkide kalan bir tarafı söz konusu olmayıp; araç maliki olan davalı şirketin, işleten sıfatının olmaması durumunda davaya konu talepten kaynaklanan bir sorumluluğu doğmayacaktır.
Dava konusu kazaya sebep olan aracın davalı ... tarafından dava dışı şirkete uzun süreli kiralandığı buna ilişkin sözleşmenin ve aracın teslim edilerek dava dışı şirket tarafından işletildiğine dair delillerin davalı ... tarafından dosyaya sunulduğu anlaşılmakla davalı ... bakımından davanın reddine karar vermek gerekmiş davacının davayı açarken bu hususu bilebilecek durumda olmaması sebebiyle davalı ... lehine vekalet ücretine hükmedilmemesine karar verilmiştir.
Dosyada mevcut ATK trafik ihtisas dairesi ile mahkememizce alının üç kişilik bilirkişi raporlarının birbiriyle örtüştüğü anlaşılmakla taraf itirazlarının reddi ile davalı ...'in kazada kussursuz olduğu bu seebple davanın ... bakımından reddi gerektiği, araç işleteninin tam kusurlu olduğu, işletenin dava dışı şirket olması sebebiyle davalı ... bakımından pasif husumet yokluğundan davanın reddi gerektiği, davalı sigortanın kaza tarihi itibariyle aracın sigortacısı olduğu ve 30-03-2020 tarihinde bir kısım ödemenin yapılmış olduğu anlaşılmakla davalı sigorta bakımından sigorta limitiyle sınırlı kalmak kaydıyla kısmi ödeme tarihinden itibaren yabancı para borçlarına işleyecek faiz ile birlikte davalı sigortadan alınmasına dair davanın kabulüne aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak düzenlendiği üzere;
1-Davanın davalı ... sigorta şirketi bakımından kabulü ile 2.702,38 Euro'nun 30.03.2020 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca işleyecek faizi ile birlikte davalı ... Sigorta'dan tahsili ile davacıya verilmesine(poliçe limitiyle sınırlı kalmak kaydıyla),
2-Davanın davalı ... Tic. A.Ş. Bakımından pasif husumet yokluğundan reddine,
3-Davanın davalı ... bakımından reddine,
4-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 1.629,45-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 369,15-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 1.260,30 TL harcın davalı ... Sigorta A.Ş'den alınarak Hazineye irad kaydına,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 İkinci Kısım İkinci Bölüm) göre hesaplanan 17.900,00-TL maktu vekalet ücretinin davalı ... Sigorta A.Ş'den alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan, 54,40-TL başvuru harcı, 369,15-TL peşin/nisbi harcı, 4.500,00-TL bilirkişi ücreti, 480,50-TL Tebligat, posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 5.404,05 TL'nin davalı ... Sigorta A.Ş'den alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı ... Turizm kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 17.900,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... Tic. A.Ş'ye verilmesine,
8-Davalı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 17.900,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...'na verilmesine,
9-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.360,00-TL'nin ... Sigorta A.Ş'den tahsil edilerek Hazineye gelir kaydedilmesine,
10-Taraflarca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafa re'sen iadesine,
Dair, HMK 345 maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğ edildiği tarihten başlayarak iki hafta içinde HMK 342 maddesi gereğince düzenlenmiş dilekçe ile HMK 343 maddesi uyarınca mahkememize veya başka bir mahkemeye yapılacak başvuru ile HMK 341/1 maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olarak taraf vekillerinin yüzüne karşı davalı ... vekilinin yokluğunda verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 19/12/2023
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır