T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2020/50 Esas
KARAR NO:2021/438
DAVA:Alacak
DAVA TARİHİ:15/09/2014
KARAR TARİHİ:29/06/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; vekil edeni ile davalı alt işveren ... İnş...AŞ arasında 21/04/2006 tarihli tadilat yapım işi sözleşmesi akdedildiğini, bu işin üst işvereninin diğer davalı ... Genel Müdürlüğü olduğunu, sözleşmenin 1.maddesinde işin konusunun "Eski ... Genel Müdürlük ve Ek Binası Tadilat Yapım İşi bu işle ilgili birim fiyat cetvelinde ve projede belirtilen tüm elektrik işlerinin yapılması" olarak tarif edildiğini, fiilen işi yaptıranın ve işlerin tümünün muhatabının üst işveren ... ve işlerin yapıldığı yerin de ...'ya ait olduğunu, sözleşmenin ilgili maddelerine göre ödenecek olan toplam miktarın 140.896-YTL olup, malzeme şantiyeye geldiğinde %20'sinin peşin olarak, kalan miktarın 30-60-90 günlük vadelerde ödeneceğinin kararlaştırıldığını, yüklenicinin işin tamamına işçilikli fatura keseceğini, fiyatları ...'nun belirlediğini, müvekkilinin bu fiyatlandırmaya aynen riayet ettiğini, sözleşmede KDV'nin %12 oranında yazıldığını ancak bunun sehven olup bu tür işlerde KDV'nin %18 olduğunu, işin başlangıcındaki fiyat ne ise sonuna kadar aynı birim fiyatın talep edilmesi gerektiğini, fark talep edilemeyeceğini, işin artması veya eksilmesi halinde yüklenicinin aynı fiyatlarla işi yapmak zorunda olduğunu, ilgili hususların sözleşmenin 1-2-3.maddelerinde düzenlendiğini, davacı ile davalı şirket arasındaki sözleşmenin 2.maddesinde ödenecek toplam miktarın 140.896 TL olarak belirtildiğini, ancak sözleşmenin 3.maddesi gereği yapılan fazla imalatlar nedeniyle iş sonunda fazla imalatlarla beraber toplamda 289.180-YTL'lik imalat yapıldığını, bunun karşılığında ... İnşaat'ın 229.253-YTL ödediğini, aradaki fark 59.927 YTL'nin ödenmediğini, davalılara ... 1. Noterliği kanalıyla 07/01/2008 tarihli ve ... yevmiye sayılı ihtarnamenin gönderilmesine rağmen borcun ödenmediği ve faturaların teslim alınmadığını, fazla işlerin fiilen yapıldığını ve hak edişlere birebir geçtiğini açıklayarak, 59.927 TL alacağın 14/01/2008 tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin de davalılara yükletilmesine karar verilmesini istemiştir.
CEVAP: Davalı ... İnşaat Taah.ve Tic. AŞ vekili cevap dilekçesinde, davaya konu sözleşmeden kaynaklanan tüm borçların ödendiğini, sözleşmeye göre ödenmesi gereken KDV oranının % 12 olduğunu, kalan % 6'lık kısmı davacının üstlendiğini, bu üstlenmeyi de kar marjından indirim yaparak karşıladığını, davacının iş ile ilgili olmayan faturaları göndermesi nedeniyle kabul edilmediğini, sözleşmeye göre ödenmesi gereken miktarın 140.896 -YTL olduğunu, yapılan fazla işler için davacıya fazladan 88.357-YTL ödendiğini, bunlar haricinde sözleşme dışı yapılan işlerden davacıya borçlu olmadıklarını, yapılan diğer elektrik işlerinin tahsilinin diğer davalıdan talep edilmesi gerektiğini belirterek, davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı ... Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde, davanın sürede açılmadığını, davaya konu işin bittiğini, hakedişlerin ödendiğini, işin kesin hesabının yapıldığını, yükleniciye alacağının ödendiğini ve teminatların iade edildiğini, davacı ile müvekkili arasında herhangi bir sözleşme imzalanmadığını, bu nedenle vekil edeni bakımından alacak - verecek ilişkisi kurulamayacağını, davanın husumetten reddini; diğer davalı ... İnşaat ile vekil edeni arasında yapılan sözleşmede açıkça "bu işlerin tamamı yüklenicinin kendisi tarafından yapılacak olup, alt yüklenici çalıştırılmaz..." maddesi yer aldığını, buna rağmen alt yüklenici çalıştırılmış ise bunun sorumluluğunun müvekkiline yüklenemeyeceğini, sözleşme ile ... İnşaat'a işin tamamının devredildiğini, taraflarına yöneltilen üst işveren sıfatının hukuki bir geçerliliğinin bulunmadığını, KDV ile ilgili maddenin bulunduğu sözleşmenin taraflarının yokluklarında imzalandığını ancak yine de KDV ile ilgili bir karar verilecek ise sözleşmede yer alan oran üzerinden hesap yapılması gerektiğini, dava konusu işin bütün yasal prosedürlerinin tamamlandığını, ödenmesi gereken borçların ödendiğini ve idareleri kayıtlarında başkaca bir borç görünmediğini, davacı tarafından kendilerine gönderilen ihtara da aynı şekilde yanıt verdiklerini ve faturayı almadıklarını bildirerek, davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinden davacının sorumlu tutulmasına hükmolunmasını istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE: Dava, eser sözleşmesinden ve sözleşme dışı işlerden kaynaklanan bakiye alacağın tahsili istemine ilişkindir.
Davacı taşeron ... Güvenlik Elektrik ve Pano Sanayi Ticaret Ltd. Şti. ile davalı ... İnşaat Taahhüt ve Ticaret A.Ş. arasında imzalanan "eski ... Genel Müdürlük ve ek binası tadilat yapım işi"ne ilişkin 21.04.2006 tarihinde imzalanan sözleşme uyuşmazlık konusu değildir. Davacı taşeron, davalı şirket ise yüklenicidir.
Davacı tarafından dava dilekçesi ile; davalı yüklenici ile davacı arasında akdedilen sözleşme ile anılan işin birim fiyat cetvelinde ve projede belirtilen tüm elektrik işlerinin yapılmasını üstlenmiştir. Sözleşmede taşerona ödenecek miktar 140.896,00 TL olarak gösterilmiştir. Davalı yüklenici ile diğer davalı ... Büyükşehir Belediyesi ... Genel Müdürlüğü arasında da söz konusu binanın doğalgaz dönüşümü, ısıtma-soğutma sistemi, sıhhi tesisat yenilenmesi, bina tadilatı ve asansör inşaatı işlerinin yapımı için 18.04.2006 tarihinde birim fiyat sözleşme imzalanmıştır. Davacı taşeron, dava dilekçesinde fiilen fazla imalâtlar yaptığını, fazla imalâtlar dahil yapılan tüm imalâtların KDV dahil 289.180,00 TL olduğunu, bunun karşılığında davalı yüklenicinin 229.253,00 TL ödeme yaptığını, aradaki fark olan 59.927,00 TL'nin ödenmediğini, diğer davalı ... Genel Müdürlüğü ile davalı ... İnşaat Taahhüt ve Ticaret A.Ş. arasında düzenlenen hakedişlere konu edilen ve/veya edilmeyen davaya konu alacakla alakalı tüm işlerin davalı ... Genel Müdürlüğü’nün tadilatını yaptırdığı binada fiilen yapılan işler olduğunu, bu durumun davalı ... Genel Müdürlüğü’nün mal varlığında sebepsiz zenginleşme meydana getirdiğini belirterek 59.927,00 TL’nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesi talep edilmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda toplanan deliller, mahallinde yapılan keşif ve alınan bilirkişi raporları dikkate alınarak, 03/12/2015 tarih, 2014/320 esas, 2015/667 karar sayılı kararı ile; davanın kısmen kabulü ile davalı ... İnşaat Taahhüt ve Tic. A.Ş.’den 24.999,55 TL’nin diğer davalı ... Genel Müdürlüğü’nden 4.073,76 TL’nin tahsiline dair verilen karar taraf vekilleri tarafından temyiz edilmiş olup; mahkememiz kararı Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 13/12/2018 tarih, 2018/3611 esas, 2018/5052 karar sayılı kararı ile; "Somut olayda davacı taşeron, hakettiği iş bedelinden davalı ... Genel Müdürlüğü’nün de sorumlu olduğunu bildirerek dava açmıştır. Oysa davacı ile davalı ... Genel Müdürlüğü arasında akdi ilişkinin varlığı kanıtlanamamıştır. Sözleşmenin nispiliği prensibi uyarınca sözleşme hükümleri ancak tarafları bağlar. Davacı ile davalı ... Genel Müdürlüğü arasında akdi ilişki olmadığı gibi davalı ... Genel Müdürlüğü’nün borcu üstlendiğine dair Borçlar Kanunu’nun 110. maddesi anlamında bir taahhüdü de bulunmamaktadır. ... Genel Müdürlüğü’nden bedelinin tahsiline karar verilen işlerin bu müdürlüğün talimatıyla yapıldığı da kanıtlanamamıştır. Bu durumda davalı ... Genel Müdürlüğü yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddi gerekirken kısmen kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır.
Davacı taşeron ile davalı yüklenici ... İnş. Taah. ve Tic. A.Ş.’nin temyiz itirazlarına gelince;
2-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacı taşeron ve davalı yüklenici şirketin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.
3-Mahkemece hükme esas alınan 26.04.2014 tarihli ek bilirkişi raporunda davacı taşeronun davalı yüklenici şirketten olan alacağı 31.12.2007 tarihli ve ... sayılı faturadaki 23 kalem malzeme bedelinin KDV hariç tutarı olan 17.941,76 TL ile yine aynı tarih ve ... sayılı faturadaki 10 mm2 topraklama kablosunun KDV hariç bedeli olan 1.800,00 TL ve bir adet kazan dairesi pano montajı işçilik tutarı olan KDV hariç 2.579,27 TL'nin toplamı 22.321,03 TL olarak belirlenmiş, sözleşmede KDV’nin %12 olarak ödeneceği belirtildiğinden bu miktara %12 oranında KDV eklenerek toplam alacak tutarı 24.999,55 TL olarak hesaplanmıştır. Aynı raporda davacı tarafından 31.12.2007 tarih ve ... sayılı faturada yer alan 284 adet topraklı priz sortisi yerine, yerinde gerçekte 562 metre termostat kumanda kablosu yapıldığı bunun bedelinin KDV hariç 1.967,00 TL olduğu, davacının aynı faturada yazılı 4 çevrimli 48 bölümlü analog adresli yangın alarm santralinin sadece montajını yaptığı, bunun bedelinin de 1.485,34 TL olduğu, bu işler sözleşme dışı olduğundan KDV oranının %18 olarak alınarak (1.967,00+1.485,34=3.452,34 TL 3.452,34 TLx1,18=4.073,76 TL)’yi davacının ... Genel Müdürlüğü’nden talep edebileceği sonucuna ulaşılmıştır.
Mahkemece 23.07.2012 tarihinde dava konusu işlerin yapıldığı binada keşif yapılmış, keşif sonucu düzenlenen 28.11.2012 tarihli bilirkişi raporunda “Keşif esnasında ... Genel Müdürlüğü’nün kontrol mühendisiyle birlikte mahallinde yapılan incelemede üzerinde ... yazılı bir adet analog adresli yangın alarm santralinin mevcut olduğu, santralin devrede olduğu keşif tarihi itibariyle sistemde takılı bulunan santralin davacı taşeron tarafından montajı yapılan santral olduğu” tespit edilmiştir. Yine davacı vekili tarafından dosyayaibraz edilen belgeler kapsamında yer alan 31.08.2007 tarihli tutanak başlıklı belge içeriğinden, davalı iş sahibi ... Genel Müdürlüğü tarafından işin teminat süresi içinde yapım hatasından kaynaklanan arızalar oluşması nedeniyle oluşan arızaların liste halinde gösterildiği, bu listenin 23. sırasında “yangın santralinin sağlıklı ve sorunsuz çalışması gerekiyor. Yangın dedektörleri çalışmıyor” tespitine yer verildiği, bunun üzerine davalı yüklenicinin 10.09.2007 tarihli yazıyla anılan listeyi ekleyerek davacıya gönderdiği ve davacı taşerona ait olan arızaların giderilmesi aksi halde kendileri tarafından giderilip taşerona fatura edileceğinin bildirildiği, davacının yangın santralindeki arızayı giderdiği, “Sistemin tam ve faal olarak çalıştığına” dair düzenlenen 24.09.2007 tarihli bakım-onarım ve servis formunu, mahkemece yapılan keşifte hazır bulunduğu bilirkişi raporunda yazılan ... Genel Müdürlüğü’nün elektrik işleri kontrol mühendisi ... tarafından da imzalandığı, bu durumda yangın alarm sisteminin davacı taşeron şirket tarafından dava dışı 3. bir şirketten satın alınarak sözleşme konusu binaya kurulumunun yapıldığı ve arızalarının da giderildiği anlaşılmaktadır. Az yukarıda yazılı belgeler, keşif ve bilirkişi raporu karşısında davacının yangın alarm sisteminin sadece montajını yaptığına ilişkin mahkemenin kabulü isabetli değildir. Sözleşme kapsamı dışında yapıldığı anlaşılan yangın alarm sistemi ve termostat kumanda kablosu ile 31.12.2007 tarih ... ve ... sayılı faturalardaki işlerden sözleşme kapsamı dışında yapılanların bilirkişiye tespit ettirilerek bedelinin sözleşmenin düzenlendiği tarihte yürürlükte bulunan 818 sayılı mülga Borçlar Kanunu’nun 410 ve devamı maddelerine göre vekâletsiz iş görme hükümleri dikkate alınarak yapıldıkları zamanlardaki mahalli serbest piyasa rayiçleri uyarınca hesaplanması gerekir.
O halde mahkemece yapılması gereken iş; hükme esas alınan bilirkişi raporunu düzenleyen bilirkişi heyetinden ek rapor alınarak, sözleşme dışı yapılan yangın alarm sistemi ile termostat kumanda kablosu ve 31.12.2007 tarih ... ve ... sayılı faturalardaki işlerden sözleşme dışı yapılanlar tespit ettirilerek bu işlerin yapıldığı yıl serbest piyasa fiyatlarına KDV’nin dahil olduğu gözetilmek suretiyle bedelini hesaplattırmak ve bu bedele yine bilirkişilere hesaplattırılacak sözleşme kapsamında hakedilip de bedeli ödenmeyen alacak eklenmek suretiyle bulunacak tutarın davalı yüklenici şirketten tahsiline karar vermek, davalı ... Genel Müdürlüğü hakkındaki davanın ise pasif husumet yokluğundan reddine karar vermekten ibarettir.
Kararın açıklanan nedenlerle bozulması uygun bulunmuştur.
Yukarıda 2. bentte açıklanan nedenlerle davacı taşeron ve davalı yüklenicinin diğer temyiz itirazlarının reddine, kararın 1. bentte açıklanan nedenlerle davalı ... Genel Müdürlüğü, 3. bentte açıklanan nedenlerle davacı taşeron ve davalı yüklenici yararına BOZULMASINA," yönelik karar verildiği, karara karşı davalı ... İnşaat ...A.Ş. tarafından karar düzeltme yoluna gidilmiş Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 18/12/2019 tarih, 2019/1115 esas, 2019/5237 karar sayılı ilamı ile "karar düzeltme isteminin reddine" dair karar verildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizden verilen 03/12/2015 tarih ve 2014/320 Esas 2015/667 sayılı kararı Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin 2018/3611 Esas, 2018/5052 Karar sayılı ilamıyla bozulmuş olup yapılan itiraz üzerine yine Yargıtay 15. Huluk Dairesinin 2019/1115 Esas, 2019/5237 Karar sayılı karar düzeltme isteminin reddine dair verilen karar üzerine Mahkememize gönderilen dava dosyası mahkememizin iş bu esasına kaydı yapılmış olup, mahkememizin 02/07/2021 tarihli celsesinde; Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin 2018/3611 Esas, 2018/5052 Karar sayılı bozma ilamına uyulmasına karar verilerek, bozma ilamı doğrultusunda; dosyanın önceki raporu düzenleyen bilirkişi heyetine tevdisi ile bozma ilamında belirtilen hususlar dikkate alınarak ek rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiş, celse arasında bilirkişi Azra Arkan Serim'in bilirkişi listesinde yer almaması nedeniyle çekilme talepli dilekçe sunduğu gözetilerek, 05/11/2020 tarihli celse 1 nolu ara karar ile bilirkişi heyetine yeni bilirkişi eklenmesine karar verilmiş ve dosya heyete tevdi edilmiştir. Dosyaya sunulan 05/03/2021 teslim tarihli heyet raporunda özetle;
3.1) Davaya konu 31.12.2007 tarih ... nolu faturadaki iş kalemleri; Bu fatura içerinde belirtilen 23 kalem malzeme ve imalatın tamamı 7 nolu kesin hakkediş kapsamına alındığı için; davalı ... firması ile davacı taraf arasında imzalanmış sözleşmenin 2.maddesi gereği, davacı tarafından yapılan iş karşılığı kesilen fatura bedeli olan 17.941,76 TL'in (KDV hariç) davalı ... Firması tarafından davacı ... firmasına ödenmesi gerektiği,
3.2) Davaya konu 31.12.2007 tarihi ... nolu faturadaki iş kalemlerinde ise
a) 4 ve 6 mm2 topraklama kablosu: 7 nolu kesin hakedişe dahil edilmeyen 210 mi 4 mm2 kablo yerine 121 mt 6 mm2 kablo dahil edildiği. eksilen ve artan iş kalemlerinin metrajları dikkate alındığında, parasal değerleri birbirini ongelediği için bu iş kalemi için herhangi bir alacağın bulunmadığı, söz konusu imalatla ilgili olarak 1.davalı ... İnşaat firmasına ödenme yapılmadığı için bu alacağın ...'ya ait olduğu ve davacı ... firması tarafından kesilecek fatura ile ödenmesi konusundaki takdir sayın mahkemenindir.
3) ... firması, montajını yapmış olduğu yangın ihbar santralinin; Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Birim Fiyat tarifinde belirtilen özellikleri ihtiva ettiğini belgelemesi ve aynı özellikteki santral için istenilen TS EN 54-2 ve TS EN 54-4 Kalite uygunluk belgesi, İSO 9001 kalite yönetim sistem belgelerine sahip üretici firma mamülü olduğunu belgelemesi durumunda santralin bedeli olan 6.798,02 TL (KDV hariç) ... Genel Müdürlüğü tarafından ... firmasına ödemesi gerektiği kanaatine varılmıştır. ” hususlarının belirtildiği görülmüştür.
Ayrıca Sayın Mahkemenize sunmuş olduğumuz kök raporumuzun 14. sayfasında da belirttiğimiz üzere yukarıda arz edilen dava dosyasında mevcut sözleşmeler, teknik şartnameler, keşfen inceleme yapılmak ve sözleşme maddeleri ile birlikte değerlendirilmek sureti ile tanzim edilmiş Talimat bilirkişi raporunda yer alan bilgiler ışığında yapılan değerlendirmelerde ;
Davacı tarafından tanzim. edilmiş Yerel Mahkeme Kararında ve Yargıtay İlamında belirtilen davacı tarafından davalılardan ... adına tanzim edilmiş 31.12.2007 tarih ... ve ... sayılı faturalardan ;
a-) 31.12.2007 tarih ... sayılı fatura ile ilgili olarak heyetimizce yapılan incelemelerde davaya konu 31.12.2007 tarih ... nolu faturadaki iş kalemleri; Bu Fatura içerinde belirtilen 23 kalem malzeme ve imalatın tamamı 7 nolu kesin hakkediş kapsamına alındığı için; bu faturanın sözleşme kapsamı içinde olduğu, davalı ... firması ile davacı taraf arasında imzalanmış sözleşmenin 2.maddesi gereği, davacı tarafından yapılan iş karşılığı kesilen fatura bedeli olan 17,941,76 TL'in (KDV hariç) davalı ... Firması tarafından davacı ... firmasına Ödenmesi gerektiği, b-) 31.12.2007 tarih ... sayılı fatura ile ilgili olarak heyetimizce yapılan incelemelerde davacı ... Güvenlik Elektrik ve Pano San. ve Tic. Ltd, Şti. Tarafından davalılardan ... İnş. Taah. ve Tic. A.Ş. adına düzenlenen 31.12.2007 tarihli ... nolu faturanın detay dökümü aşağıda arz edilmiş olup. bu faturada yer alan işlerin sözleşme kapsamı içerisinde olduğu anlaşılmaktadır.
... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2012/18 Talimat sayılı dosyasına bilirkişiler Elektrik Müh. ... ve SMMM ... tarafından keşfen inceleme yapılamak suretiyle tanzim edilmiş 28.11.2012 tarihli Bilirkişi Raporunda yapılan incelemelerin davaya konu 31.12.2007 tarih ... nolu faturada yer alan kalemlerle ilgili olarak değerlendirilmesinde ; * 4 ve 6 mm2 topraklama kablosu: 7 nolu kesin hakedişe dahil edilmeyen 210 mt 4 mm2 kablo yerine 121 mt 6 mm2 kablo dahil edildiği, eksilen ve artan iş kalemlerinin metrajları dikkate alındığında, parasal değerleri birbirini dengelediği için bu iş kalemi için herhangi bir alacağının bulunmadığının belirtildiği, * 10 mm2 topraklama kablosu: 7 nolu kesin hakedişe giren 10 mm2 topraklama kablosu metrajı ile faturalardaki toplam metraj aynı olduğu ve bedeli 7 nolu hakkediş ile davalı ... İnşaat Firmasına ödendiği için; faturada belirtilen 60 mt 10 mm2 topraklama kablosunun bedeli olan (KDV hariç) 1.800 TL, nin davalı ... firması ile davacı taraf arasında yapılan sözleşmenin 2.maddesi gereği davacıya ödemesi gerektiği, Topraklı Priz sortisi: Yukarıda detayı arz edilen faturada yer alan 284 adet priz talimat raporundaki teknik bilirkişice incelenmesi sonucunda aslında priz sortisi olmayıp fancoil cihazları için monte edilen alüminyum panjur üzerine montajı yapılan termostat kumandası için çekilen kablo olduğunun anlaşıldığı, çekili olan kablonun işçilik dahil metre birim fiyatı üzerinden; -284 adet fancoil için çekilen kablo metrajı (2 x 281) 5 562 mt - 04.08.2008 dava tarihi itibariyle Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Birim Fiyatları ile malzeme ve işçilik dahi! bedelinin (562 x 3.50 TL) © 1.967,00 TL (KDV hariç) olarak hesaplandığı görülmüştür.
Açıklanan nedenlerden dalayı; davacı ... firmasının 31.12.2007 tarih ... nolu faturasında adı geçen 284 adet topraklı priz sortisi karşılığı olan 9.383,36 TL yerine, yerinde gerçekte yapmış olduğu 562 metre 7x0,75 ... cinsi termostat kumanda kablosu işinden dolayı hesaplanan (KDV hariç) 1.967,00 TL davacının alacağı bulunduğu, Kazan Dairesi panosu montaj işçiliği: 28.11.2012 tarihli bilirkişi raporunda yapılan tespitlerde mahallinde yapılan incelemede kazan dairesinde i adet panonun montajlı ve çalışır durumda olduğunun tespit edildiği, kesin hak edişte yapılan incelemede ise montaj işçilik bedeli iş kalemi olarak 7 nolu kesin hak edişç dahil edilmediğinin tespit edildiği
b-) 31.12.2007 tarih ... sayılı fatura ile ilgili olarak heyetimizce yapılan incelemelerde * Davacı ... Güvenlik Elektrik ve Pano San. ve Tic. Ltd, Şti. Tarafından davalılardan ... İnş. Taah. ve Tic. A.Ş. adına düzenlenen 31.12.2007 tarihli ... nolu faturanın detay dökümü aşağıda arz edilmiş olup. bu faturada yer alan işlerin sözleşme kapsamı içerisinde olduğu anlaşılmaktadır.
... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2012/18 Talimat sayılı dosyasına Bilirkişiler Elektrik Müh. ... ve SMMM ... tarafından keşfen inceleme yapılamak suretiyle tanzim edilmiş 28.11.2012 tarihli Bilirkişi Raporunda yapılan incelemelerin davaya konu 31.12.2007 tarih ... nolu faturada yer alan kalemlerle ilgili olarak değerlendirilmesinde ; 4 ve 6 mm2 topraklama kablosu: 7 nolu kesin hakedişe dahil edilmeyen 210 mt 4 mm2 kablo yerine 121 mt 6 mm2 kablo dahil edildiği, eksilen ve artan iş kalemlerinin metrajları dikkate alındığında, parasal değerleri birbirini dengelediği için bu iş kalemi için herhangi bir alacağının bulunmadığının belirtildiği, 10 mm2 topraklama kablosu: 7 nolu kesin hakedişe giren 10 mm2 topraklama kablosu metrajı ile faturalardaki toplam metraj aynı olduğu ve bedeli 7 nolu hakkediş ile davalı ... İnşaat Firmasına ödendiği için; faturada belirtilen 60 mt 10 mm2 topraklama kablosunun bedeli olan (KDV hariç) 1.800 TL, nin davalı ... firması ile davacı taraf arasında yapılan sözleşmenin 2.maddesi gereği davacıya ödemesi gerektiği, Topraklı Priz sortisi: Yukarıda detayı arz edilen faturada yer alan 284 adet priz talimat raporundaki teknik bilirkişice incelenmesi sonucunda aslında priz sortisi olmayıp fancoil cihazları için monte edilen alüminyum panjur üzerine montajı yapılan termostat kumandası için çekilen kablo olduğunun anlaşıldığı, çekili olan kablonun işçilik dahil metre birim fiyatı üzerinden; -284 adet fancoil için çekilen kablo metrajı (2 x 281) 5 562 mt - 04.08.2008 dava tarihi itibariyle Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Birim Fiyatları ile malzeme ve işçilik dahil bedelinin (562 x 3.50 TL) © 1.967,00 TL (KDV hariç) olarak hesaplandığı görülmüştür.
Açıklanan nedenlerden dalayı; davacı ... firmasının 31.12.2007 tarih ... nolu faturasında adı geçen 284 adet topraklı priz sortisi karşılığı olan 9.383,36 TL yerine, yerinde gerçekte yapmış olduğu 562 metre 7x0,75 ... cinsi termostat kumanda kablosu işinden dolayı hesaplanan (KDV hariç) 1.967,00 TL davacının alacağı bulunduğu, Kazan Dairesi panosu montaj işçiliği: 28.11.2012 tarihli bilirkişi raporunda yapılan tespitlerde mahallinde yapılan incelemede kazan dairesinde i adet panonun montajlı ve çalışır durumda olduğunun tespit edildiği, kesin hak edişte yapılan incelemede ise pana montaj işçilik bedeli iş kalemi olarak 7 nolu kesin hak edişç dahil edilmediğinin tespit edildiği diğer bir deyişle 2.davalı ... Genel Müdürlüğü tarafından bu iş kalemi karşılığında 1.davalı ... İnşaat firmasına ödeme yapılmadığı anlaşılmış ancak Kazan dairesinde yapılan imalatların kabulü ve cihazların çalıştırılması için Pano montajının yapılması gerekli olduğundan dolayısıyla ... İnşaat firmasının sorumluluğunda olduğu için faturada belirtilen 1 adet pano montaj işçilik bedeli olan 2.597,27 TL (KDV hariç) bedelden dolayı ... İnşaat'ın sorumlu olacağı, davacının 1. nolu davalıdan alacaklı olacağı, 4 Çevrimli 48 Bölmeli Yangın İhbar Santrali: Bu konu ile ilgili olarak Yargıtay İlamında “....Sistemin tam ve faul olarak çalıştığına” dair düzenlenen 24.09.2007 tarihli bakım-onarım ve servis formunu, mahkemece yapılan kesifte hazır bulunduğu bilirkişi raporunda yazılan ... Genel Müdürlüğü'nün elektrik işleri kontrol mühendisi ... tarafından da imzalandığı, bu durumda yangın alarm sisteminin davacı taşeron şirket tarafından dava dışı 3. bir şirketten satın alınarak sözleşme konusu binaya kurulumunun yapıldığı ve arızalarının da giderildiği anlaşılmaktadır.” şeklinde belirtildiği görülmektedir.
Yukarıda arz edilen Yargıtay ilamında ve dava dosyasında mevcut 28.11.2012 tarihli Talimat bilirkişi tarafından tanzim edilmiş bilirkişi raporunda bu konu ile ilgili olarak yer alan incelemeler ışığında; dava dışı ... firması tarafından davacı adına tanzim edilmiş 24.08.2006 tarih ... sayılı (KDV hariç) 6.051,87 FL. tutarlı faturanın içeriğinin “... Analog 254 Adresli 2 loop Yangın Al. — ... Adresli İntenlace Ünitesi Soket ve diğer bir kısım malzemelerden” oluştuğu görülmektedir.
Sayın Mahkemenize sunmuş olduğumuz 3. Ek Raporda heyetimizce davacı tarafından sadece montaj ve işçiliğinin yapıldığı kabul edilerek bu faturada yer alan (Yangın Santralı ve İnterface Ünitesi dışındaki) Montaj Malzemeleri Tutarı olarak 1.621,91 TL alındığı, bu tutardan “4 30 İskonto düşülmek sureti ile malzeme tutarı 1.135,34 TL olarak kabul edilmiş bu tutara 350,00 TL işçilik ilavesi ile davacının (KDV hariç) 1.485,34 TL alacaklı olacağı hesaplanmış idi.
Bu kere Yargıtay ilamı doğrultusunda yapılan hesaplamada davacı adına bu konu ile ilgili olarak tanzim edilmiş (KDV hariç) 6.051,87 TL.lık fatura tutarına, yüklenici karı ve 350,00 TL işçilik ilavesi ile bulunan tutarın (KDV hariç) 7.007,06 TL olacağı, davacı bu tutardan daha az olmak üzere davacının (KDV hariç) 6.798,02 TL talep ettiğinden talebi ile bağlı olacağı, buna göre (KDV hariç) 6.798,02 TL alacaklı olacağı takdirlerinizdedir. ,
Ayrıntıları yukarıdaki bölümde arz. edilen incelemeler ve değerlendirmeler ışığında davacının alacak bakiyesinin hesaplaması;
a-) Taraflar arasındaki ilişkide KDV oranının “%18 olacağının kabul edilmesi halinde yapılan hesaplamaya göre davacının davalıdan 46.754,20 TL. alacaklı olacağı hesaplanmış olup, hesaplama tablosu aşağıda arz edilmiştir.
b-) Taraflar arasındaki ilişkide KDV oranının “%12 olacağının kabul edilmesi halinde yapılan hesaplamaya göre davacının davalıdan 44.887,96 TL. alacaklı olacağı hesaplanmış olup, hesaplama tablosu aşağıda arz edilmiştir.
Sayın Mahkemeniz tarafından taraflar arasındaki ilişkide KDV oranının %18 olarak kabul edilmesi halinde davacının 46.754,20 TL alacaklı olacağı, Sayın Mahkemeniz tarafından taraflar arasındaki ilişkide KDV oranının %12 olarak kabul edilmesi halinde davacının 44.887,96 TL alacaklı olacağı, * Davacının faiz talebi ile ilgili olarak Sayın Mahkemeniz tarafından; ** Davacının alacağının 46.754,20 TL olarak kabulü halinde davacı tarafından davalıdan 4.634,43 TL faiz talep edilebileceği, ** Davacının alacağının 44.887,96 TL olarak kabulü halinde davacı tarafından davalıdan 4.449,44 TL faiz talep edilebileceği" yönünde tespit ve görüş bildirilmiştir.
Bu kapsamda dava dosyasının değerlendirilmesi neticesinde; davalılardan (idare/işveren) ... Büyükşehir Belediyesi / ... Genel Müdürlüğü ile diğer davalı (üst yüklenici/işveren) ... İnşaat Taahhüt Ve Tic. A.Ş. arasında 27.04.2006 (... 4.Noterliğince 28.04.2006 tarih ve ... yev. no ile tasdikli) tarihinde 7 sayfa ve 35 maddeden oluşan “YAPIM İŞLERİNE AİT TİP SÖZLEŞME (TEKLİF BİRİM FİYATLI İŞLER İÇİN)”sinin imzalandığı görülmüş olup, sözleşmede;
Madde 3- İşin adı, Yapılma Yeri, Niteliği, Türü ve Miktarı
3.1 İşin Adı: Eski ... Genel Müdürlük ve Ek Binası Tadilat İşi
3.2 İşin Yapılma Yeri: .../...
3.3 İşin Niteliği, Türü, Miktarı: Doğalgaz dönüşümü, Isıtma-Soğutma sistemi, Sıhhi tesisat yenilenmesi, Bina tadilatı ve Asansör inşaatı
Madde 6- Sözleşmenin Türü ve Bedeli
6.1 Bu sözleşme. birim fiyat sözleşme olup, ihale dökümanında yer alan ön ve/veya kesin projelere ve bunlara ilişkin mahal listeleri ile birim fiyat tariflerine dayalı olarak, idarece hazırlanmış cetvelde yer alan her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için yüklenici tarafından teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan tutarların toplamı olan 1.498.000,00 YTL bedel üzerinden akdedilmiştir.
6.2 Yapılan işlerin bedellerinin ödenmesinde, birim fiyat teklif cetvelinde yüklenicinin teklif ettiği sözleşme bedelinin tespitinde kullanılan birim fiyatlar ile varsa sonradan tespit edilen yeni birim fiyat esas alınır." şeklindeki sözleşme maddeleri ve davacı ile davalı ....A.Ş arasında ihale konusu işi elektrik yapım işi için akdedilen 21/04/2006 tarihli sözleşmenin; 1. Maddesi (işin konusu): " Eski ... Genel Müdürlük ve ek binası tadilat yapım işinin birim fiyat cetvelinde ve projesinde belirtilen tüm elektrik işleri" olarak tarif edildiği, sözleşmenin 2. Maddesinde ; işlerin fiyatları ve ödemeler: "... ile yapılan sözleşmedeki fiyatların geçerli olacağı, malzemelerin şantiye girişinde %20'sinin peşin olarak geriye kalanın ise 30-60-90 gün vadelerle ödeneceği, yüklenicinin işin tamamına işçilikli fatura keseceği, KDV'sinin %12 olarak ödeneceği" düzenlenmiştir.
Sözleşme gereği davacı şirket tarafından yapılan işler 1,2,3,4,5,6 nolu ara hakedişler ile 7 nolu kesin hakedişe giren elektrik işleri için farklı tarih ve numaralar ile davalı işveren ... ...A.Ş. Adına faturalandırıldığı ancak 31/12/2007 tarih ve ... numaralı fatura ile 31/12/2007 tarih ve ... numaralı faturalardan kaynaklanan bedelin davacıya ödenmediğinden bahisle işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Eser sözleşmesi, karşılıklı edimleri içerir bir iş görme akdidir. Yüklenicinin edimi, eseri meydana getirmek ve iş sahibine teslim etmek, iş sahibinin karşı edimi ise teslim edilen eserin bedelini ödemektir. Eser, yüklenicinin sermayesi, sanat ve becerisini kullanarak gerçekleştirdiği sonuçtur. İş sahibi, ısmarladığı eserin belli nitelikler taşımasını, amacını karşılamasını arzu eder.
Davacı tarafından sözleşme dışı yapılan yangın alarm sistemi ile termostat kumanda kablosu ve 31.12.2007 tarih ... ve ... sayılı faturalardaki işlerden sözleşme dışı yapılanlar tespiti ile bu işlerin yapıldığı yıl serbest piyasa fiyatlarına KDV’nin dahil olduğu gözetilmek ve bu bedele sözleşme kapsamında hakedilip de bedeli ödenmeyen alacak miktarı eklenmek suretiyle toplam alacak tutarının hesaplanması hususunda yukarıda ayrıntılarına yer verilen bilirkişi ek raporu dosya kapsamına göre Yargıtay bozma ilamını karşılar nitelikte olduğu kanaatine varılarak denetime elverişli bulunmuştur.
Davacı taraf ile davalı işveren ... AŞ. Arasında akdedilen elektrik yapım işi sözleşmesinde ödenecek KDV miktarının %12 olarak belirlenmiş olduğu, ve sözleşmenin söz konusu hükmünün tarafları bağlayacağı gözetildiğinde bilirkişi ek raporu ile malzeme ve işçilik bedeline %12 KDV eklenerek bulunan miktar olan 44.887,96 TL yönünden davanın kısmen kabulüne, davalı ... Genel Müdürlüğü ile davacı taşeron firma arasında akdi ilişki olmaması sebebiyle bu davalı yönünden davanın pasif husumet dava şartı yokluğundan usulden reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Ayrıca davalı ... Genel Müdürlüğü vekili tarafından sunulan 28/06/2021 tarihli talep dilekçesinde özetle; mahkememizce davanın kısmen kabulüne dair verilen ve Yargıtay tarafından bozulan karar nedeniyle davacı tarafından davalı ... aleyhine ilamlı icra takibi başlatıldığı ve tehir-i icra için teminat yatırıldığı, .... İcra Müdürlüğü ... sayılı dosyasına Yargıtay bozma ilamını sunarak takibin konusuz kalması nedeniyle dosyada mübrez teminatın iadesinin talep edildiği, ekte sunulan karardan görüleceği üzere teminatın iadesi için mahkememiz oluruna ilişkin karar istenildiğini bildirerek teminatın iadesi talep edilmiştir.
Teminat mektubunun iadesi talebinin değerlendirilmesi neticesinde;
İİK'nun "İcranın geri bırakılması için verilecek süre" başlıklı 36. Maddesinin 5. Fıkrası: "Bölge adliye mahkemesince başvurunun haklı görülmesi halinde teminatın geri verilip verilmeyeceğine karar verilir. Yargıtayca hükmün bozulması halinde borçlunun başvurusu üzerine, bozmanın mahiyetine göre teminatın geri verilip verilmeyeceğine mahkemece kesin olarak karar verilir." şeklindeki yasal düzenleme dikkate alınarak talebin değerlendirilmesi neticesinde; mahkememizce 03/12/2015 tarih, 2014/320 Esas, 2015/667 karar sayılı "davanın kısmen kabulüne" dair verilen karar Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin 2018/3611 Esas, 2018/5052 Karar sayılı ilamıyla bozulmuş olup; mahkememiz kararı kapsamında davacı tarafından davalı ... aleyhine ilamlı icra takibi yapıldığı, davalı vekili tarafından temyiz kanun yoluna başvurulması üzerine, icranın geri bırakılması için icra dosyasına teminat yatırıldığı, icra müdürü tarafından Yargıtay'dan icranın geri bırakılması kararı alınması için davalı ...'ya süre verildiği ve Yargıtay 23. Hukuk Dairesi tarafından icranın geri bırakılmasına karar verildiği, mahkememiz hükmünün davacı ve davalı talepte bulunan ... yararına bozulduğu bu kapsamda İİK m.36/5 uyarınca bozma ilamının niteliği gözetildiğinde, davalı ... vekilinin teminatınb iadesi talebinin kabulüne karar verilmesi gerekmiş olup teminatın davalı ...'ya iadesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak izah edildiği üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile, 44.887,96 TL alacağın temerrüt tarihi olan 23/01/2008 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... İnş. Taah. Ve Tic. A.Ş'den alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Davanın davalı ... Büyükşehir Belediyesi ... Genel Müdürlüğü yönünden pasif husumet yokluğundan usulden REDDİNE,
3-Davalı ... Genel Müdürlüğü vekilinin icranın geri bırakılması için yatırılan teminatın iadesine yönelik talebinin kabulü ile; davalı ... vekili tarafından .... İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyasına 21/03/2016 tarihinde nakit olarak yatırılan 12.999,95-TL. miktarlı teminatın talep eden davalı ... Genel Müdürlüğü'ne iadesine, kararın bir örneğinin .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına gönderilmesine,
4-Alınması gerekli 3.066,29-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 809,10-TL harcın mahsubu ile geriye kalan 2.257,19-TL eksik harcın davalı .... A.Ş.'den tahsili ile hazineye irat kaydına,
5-Davacı tarafça başlangıçta yapılan 16,30-TL gider ile yargılama aşamasında yapılan 4.200,00-TL olmak üzere toplam 4.216,30-TL yargılama giderinden davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 3.158,19-TL yargılama gideri ve peşin yatan harç gideri 809,10-TL'nin toplamı olan 3.967,29-TL yargılama giderinin davalı .... A.Ş.'den alınıp davacıya verilmesine, geriye kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı ... A.Ş. Tarafından yapılan 120,00-TL yargılama giderinden davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 31,20-TL'nin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
7-Davalı ... Genel Müdürlüğü tarafından yapılan 68,30-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
8-Gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgili tarafa iadesine,
9-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 6.635,43-TL vekalet ücretinin davalı ....AŞ'den alınıp davacıya verilmesine,
10-Davalı taraflar vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 4.080,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalılara verilmesine,
Dair, davacı vekili ile davalı ... İnş. vekilinin yüzüne karşı, davalı ... vekilinin yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren 15 günlük kesin süre içerisinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 29/06/2021
Katip ...
(e-imza)
Hakim ...
(e-imza)