T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/542 Esas
KARAR NO: 2022/141
DAVA: İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 09/10/2020
KARAR TARİHİ: 23/02/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete nakliyat emtia abonman sözleşmesi, kati poliçe ve ona tekaddüm eden... (A) klozu hükümleri kapsamında... Tic. A.Ş adına sensör emtiasının Amerika'dan Türkiye'ye taşınması işinde taşıma işleri komisyoncusu olduğunu, emtia yüklü uçağın Türkiye'ye ulaşmasına rağmen ürünlerin teslim edilmediğini, teslim edilmeyen emtialar ile ilgili olarak kayıt statüsüyle işlem yapıldığını ve eksikliğin makul ve kabul edilebilir herhangi bir sebebinin de açıklanmadığını, davalının taşıma sırasında yararlandığı kişilerin görevlerini yapmaları sırasındaki fiil ve ihmallerinden kendi fiil ve ihmali gibi sorumlu olduğunu, davalı emtiaların teslim edilmemesini, kaybolmasını makul ve kabul edilebilir bir gerekçe ile açıklayamadığını, zararın tamamını tazmin ile yükümlü olduğunu, alacağın tahsili için icra takibi başlatıldığını, borçlunun itirazı üzerine takibin durduğunu belirterek davanın kabulü ile takibe yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin asıl alacak ve asıl alacağın takip tarihinden itibaren ticari avans faize yönünden devamına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığını, müvekkili şirketin zarardan sorumlu olmadığını, yargı yolu ve hak düşürücü itirazında bulunduklarını, sınırlı sorumluluk hükümlerinin olayda uygulanması gerektiğini, emtianın zayinin tam ve kesin olarak tespit edilemediğini belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.
Mahkememizde açılan dava: İİK.nun 67. maddesi gereğince itirazın iptali davasıdır.
Dosyamıza getirtilen İstanbul ... İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine toplam 16.061,53 TL üzerinden icra takibi yapıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durduğu, itirazın süresinde ve usulüne uygun yapıldığı, buna göre davanın, İİK.67.maddesinde yazılı 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Dava konusu ihtilaf; dava dışı sigortalısı şirkete, Nakliyat Emtia Abonman Sözleşmesi kapsamında, taşıma konusu emtianın kaybolması nedeniyle davacı sigorta şirketince ödenen nedeniyle, davalının rucüen sorumlu olup olmadığı ve sorumlu ise miktarı, alacağın tahsili istemiyle başlatılan takibe itirazın iptali koşullarının oluşup oluşmadığına ilişkindir.
İddia, savunma, toplanan deliller ve kayıtlar üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiştir. Düzenlenen bilirkişi heyeti raporunda özetle; Davacının sigortalısına ödemesi sabit olup, ödemesi ile sınırlı olmak üzere, aktif husumete ehil olduğu değerlendirildiği, mevcut poliçe teminatına dahil olan emtianın havayolu ile uluslararası taşıma sonunda tam zayi olduğu, tam zayi zararı olarak ödediği 15.025,97.-TL. ile sınırlı halefiyete hak kazandığı, ödeme tarihinin 26/07/2019 olduğu, davalının taşımaya aldığı yük gerek sigorta poliçesine, gerek kargo takip bilgi evrakına ve gerekse ...-hava yük senedine göre toplam BRÜT 12 KG miktarında ve 1 parça eşya olduğu, eşyanın sensör malzemesi olduğu, taşımacı ile davacının sigortalısı arasında gerçekleşen mail yazışmaları dikkate alındığında yükün 13 kg miktarında olduğu, ancak hava yük senedinde taşınan yükün 12 kg. ağırlığında olduğu belirtildiği, yükün inç boyutları her ikisinde de aynı boyutlarda belirtildiği, taşıma senedinde açıkça gross weıight-bürüt ağırlık kısmında 12 kg miktarına yer verildiği, taşıma sonunda düzenlenmiş bir tutanak ve sair deliller taşıma sonunda zayi tespiti yapıldığına ilişkin dosya kapsamında kayıt bulunmadığı, taşımacı ve davacının sigortalısı arasında yapılan mail yazışmalarında yükün uçağa yüklenmeyerek depoda zayi olduğu, davalı taşımacı tarafından yükün zayi olduğunun kabul edildiği, davalı yanca taşımaya alınan yükün, alıcısına teslim edilmemesi açıkça tam zayi zararı olarak değerlendirilmek gerektiği, taşıma sürecine alınmış, gönderilene teslim edilmemiş yük sebebi ile davalı Montreal Konvansiyonu hükümlerine göre tazminat ödemek durumun olduğu, Montreal Konvansiyonu göre; Montreal Konvansiyonu 18. Maddesinde; “1. Taşıyıcı, kargonun tahrip olması ya da kaybolması ya da kargoya hasar sonucu zarar meydana gelmesi durumunda uğranmış hasara karşı sadece, hasara bu şekilde uğranmasına neden olan olayın hava yoluyla taşıma esnasında meydana gelmiş olması durumunda sorumludur. 2. Fakat, eğer kargonun tahrip olmasının, kaybolmasının ya da kargoya zarar gelmesinin aşağıda verilen olaylardan birinin ya da daha fazlasının bir sonucu olarak meydana geldiğini ispatlarsa, taşıyıcı bu kapsama kadar sorumlu değildir: (a) kargonun kendi içinde bulunan kusurlardan, kargonun kalite ve kötülüğünden; (b) kargonun paketlenmesinin taşıyıcı, bir çalışanı ya da acentesi dışında birisi tarafından kusurlu olarak yapılmış olmasından; (c) savaş ya da silahlı çatışma; (d) kargonun girişi, çıkışı ya da geçişi ile bağlantılı olarak gerçekleştirilen bir kamu otoritesi faaliyeti 2. Bu maddenin birinci paragrafının anlamı dahilinde hava yolu ile taşıma, kargonun taşıyıcının sorumluluğu altında bulunduğu dönemi kapsamaktadır”. taşıyıcı taşıma sürecine aldığı emtiayı tam zayi ettiği her hangi bir savunma getiremediği, meydana gelen zarardan Montreal Konvansiyonu 22.maddesinde “3-Kargo taşımacılığında, kontrol edilmiş kargonun taşıyıcının sorumluluğuna verildiği anda gönderen kargonun ulaşacağı yerde teslimi ile ilgili özel bir fayda beyanında bulunmadığı ve durumun gerektirmesi halinde ilave bir ödeme yapmadığı müddetçe, taşıyıcının kargonun tahrip olması, kaybolması ya da kargoya hasar gelmesi halinde her kilogram için sorumluluğu 19 Özel Çekme Hakkı ile sınırlıdır. Diğer durumda, ödenecek toplamın, gönderenin varıştaki teslimatta sağlayacağı gerçek faydadan fazla olduğunu ispatlamadığı müddetçe, taşıyıcı beyan edilen toplamı aşmayan bir miktar ödemekle sorumlu olacaktır .. düzenlemesine göre sorumlu olacağı, Taşınan yükün taşıma senedinde açıkça brüt 12. Kg ile sınırlandırıldığı dikkate alındığında, taşımanın gerçekleştiği 13.06.2019 tarihinde 1 SDR=1.38493 USD olarak belirlendiği, ancak davacı sigrotacı olup, taşıma tarihi değil, ödeme tarihinde kurları gözeterek ödeme yapması esas olduğu, sigortacı ödeme tarihi ise 26.07.2019 tarihi olduğu, bu tarihte 1 SDR -1,37748 USD =7,7986 TL olup, davacının azami sorumluluğunun kg. başına 19 SDR olarak kabul edilmesi halinde; 19x 12 kg.= 228 SDR, 228 SDR X 1.37748 USD= 314,07- USD, 228 SDR x 7,7986 = 1.778,08 TL hesaplandığı, Montreal Konvansiyonu gereği kusur derecesine bağlı olarak taşıyıcının sorumluluğu sınırsız ve tam tazmin sorumluluğu haline gelmediği, davalının Montreal Konvansiyonu m.18 ve m.22 hükümlerine göre 228 SDR karşılığı 1.778,08 TL ile sınırlı sorumlu olduğu, sorumluluktan kurtulma delili sunmadığı hususlarında görüş ve kanaat bildirilmiştir.
Bilirkişi raporuna itirazlar nedeniyle, mahkememizce ek inceleme yapılmasına karar verilmiştir. Bilirkişi heyeti ek raporunda özetle; Kök raporda yer alan tespitler tekrar edilmiştir.
Dosya kapsamı değerlendirildiğinde; Hava yük senedi-...'e göre, gönderenin ...İnc., taşımacının ...İnc., alıcının...A.Ş. olduğu, taşınan emtianın 1 paket 12 kg. , 22”x 14”x13” olarak belirtildiği, taşınan emtianın 80 adet ve 26 adet sensör olduğu ve iki fatura düzenlendiği, fatura düzenleyenin ...İnc., alıcının...A.Ş. olduğu, davacı sigorta şirketi ile dava dışı ...A.Ş.arasında 26/03/2019 tarihli Nakliyat Emtea Sigortası Abonman Sözleşmesi imzalanmış olduğu, faturalara konu emtiaların Amerika Birleşik Devletleri' nden, Türkiye taşınması işinin davalının acentesi olduğu dava dışı şirket tarafından üstlenildiği, ancak taşıma neticesinde emtiaların teslim edilememesi nedeniyle, davacı sigorta tarafından sigortalısına 26/07/2019 tarihinde 15.025,97-TL ödeme yapıldığı tespit edilmiştir. Yapılan ödeme ile TTK 1472. Madde hükmü uyarınca, davacının sigortalısının haklarına halef olduğu anlaşılmıştır. Taşıma sonucu emtiaların tam zayi olduğunun tarafların kabulünde olduğu, taşımanın hava yolu ile yapılan uluslararası taşıma olması nedeniyle, Montreal Konvansiyonu hükümlerinin uygulanması gerektiği, ilgili konvansiyonun 18.maddesine göre davalının taşıyıcı olarak sorumlu olacağı, aynı madde uyarınca da davalı tarafça sorumsuzluğuna ilişkin bir kayıt getiremediği, konvansiyon 22/3. Maddesinde özel çekme hakkı olarak 19 SDR olarak sınırlandırmanın bulunduğu, taşınan yükün taşıma senedinde brüt 12. Kg olduğu, bu durumda, 228 SDR karşılığı 1.778,08 TL bedelden davalının sorumlu olacağı, davacının ise takip talebinde 15.025,97-TL asıl alacak, 1.035,56-TL işlemiş faiz talep ettiği anlaşıldığından, davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M:
1-Davanın kısmen kabulü ile; İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasındaki 1.778,08 TL'ye ilişkin davalı itirazlarının iptali ile takibin 1.778,08 TL asıl alacak için takip şartları ile devamına,
Fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Alınması gereken 121,46 TL karar ve ilam harcının, peşin alınan 176,30 TL harçtan düşümü ile geriye kalan 54,84 TL nispi harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafça başlangıçta yapılan 62,20 TL gider ile yargılama aşamasında yapılan 2.259,25 TL olmak üzere toplam 2.321,45 TL yargılama giderinden davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 274,70 TL yargılama gideri ve peşin yatan harç gideri 176,30 TL'nin toplamı olan 451,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, geriye kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Kalan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgili tarafa iadesine,
5-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 1.778,08 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
9-Davalı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
Dair, HMK 345 maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğ edildiği tarihten başlayarak iki hafta içinde HMK 342 maddesi gereğince düzenlenmiş dilekçe ile HMK 343 maddesi uyarınca mahkememize veya başka bir mahkemeye yapılacak başvuru ile HMK 341/1 maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olarak davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 23/02/2022
Katip
e-imza
Hakim
e-imza