T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/568 Esas
KARAR NO: 2022/915
DAVA: Ticari Şirket (Fesih İstemli), Ticari Şirket (Tasfiyeye İlişkin)
DAVA TARİHİ: 13/08/2020
KARAR TARİHİ: 31/10/2022
Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Fesih İstemli), Ticari Şirket (Tasfiyeye İlişkin) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davanın kabülü ile Üsküdar ...Noterliğinin 16/03/2017 tarih ve ... yevmiye sayılı sözleşmesiyle kurulan “... Limited Şirketi ... Destek Hizmetleri Limited Şirketi İş Ortaklığının” T.B.K.369/7. Maddesi kapsamında feshini, iş ortaklığının feshiyle birlikte adi ortaklığın tasfiye sürecine geçirilmesini, bu kapsamda tasfiyeyi yürütmek üzere mahkeme tarafından bir tasfiye memuru seçilmesini, yargılama giderleri ile vekil ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı tarafın davaya karşı cevap dilekçesi sunmadığı görüldü.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Dava, tarafların oluşturduğu adi ortaklığın feshi davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, tarafların oluşturduğu adi ortaklığın feshi koşullarının oluşup oluşmadığı, adi ortaklığın feshi gerekiyor ise, tasfiye işlemlerinin yapılması noktasında toplandığı görülmüştür.
Mahkememizin 08/02/2021 tarihli celse ara kararı uyarınca İstenilen evraklar geldiğinde, yapılacak başvuru üzerine, adi ortaklığın fesih ve tasfiyesine ilişkin olarak yerleşik Yargıtay uygulamalarında belirtildiği üzere, dosyanın üç kişilik tasfiye heyeti olarak, mali bilirkişi Hüdai Bal, inşaat mühendisi ... ve tasfiye işlemleri hukukçu bilirkişi ...'e tevdii edilerek,
"Birinci aşamada; ortaklığın sona erdiği tarih itibariyle ortaklığın tüm malvarlığının (aktif ve pasifi ile birlikte) belirlenmesine yönelik olarak, yönetici ve idareci ortaktan ortaklık hesabını gösterir hesap istenilip, verilen hesapta uyuşmazlık çıktığı takdirde, taraflardan delilleri sorularak toplanması, tasfiye heyetinin belirlediği malvarlığı bilançosu taraflara tebliğ edilerek, bu husustaki itirazları da karşılanıp, toplanacak delillere göre değerlendirilme yapılması.
İkinci aşamada; ortaklığın malvarlığına ilişkin satış ve nakte çevirme işlemi (TMK'nun 634. vd. maddelerinde düzenlenen resmi tasfiye işlemi kıyasen uygulanmak suretiyle) gerçekleştirilerek, şayet bu mallar mevcut değilse, değerleri bilirkişi marifetiyle saptanılması,
Üçüncü ve son aşamada ise; yukarıdaki işlemler sonucu oluşan değerden, öncelikle ortaklığın borçları ödenerek ve ortaklardan herbirinin, ortaklığa verdiği avanslar ile ortaklık için yaptığı giderler ve katılım payı geri verilerek, bundan sonra bir şey artarsa, bu kazanç veya (ortaklığın, borçlar, giderler ve avanslar ödendikten sonra kalan varlığı, ortakların koydukları katılım paylarının geri verilmesine yetmezse) zarar da belirlenerek ortaklara paylaştırılmak üzere son bilanço düzenlenmesinin istenilmesine şeklinde karar verilmiştir.
Bilirkişi heyeti raporunda özetle;
"NİTELİKLİ HESAPLAMA UZMAN DEĞERLENDİRMESİ:
Yukarıda arz ve izah olunan açıklamalar çerçevesinde,
Davacı'nın Üsküdar ... Noterliği'nin 16.03.2017 tarih ve ...yevmiye numaralı "İş Ortaklığı Kuruluş Sözleşmesi" ile Davalı'nın 07.06.2021 tarihli dilekçe ekinde sunulan CD'deki gayri resmi “... Yapı&... Protokolü(G.RESMİ)” başlıklı 16.08.2016 düzenleme tarihli sözleşme karşılaştılmış ve iki sözleşmedeki taraf temsilcilerinin imzalarının "çok benzer" olduğu tespit edilmiştir.
Dava dilekçesinde davacının 2. Sözleşmeden (gayri resmi sözleşmeden) hiç bahsetmediği ve %1 oranında sorumlu olunduğu konusunda beyan ettiği yine davacının 25.10.2021 tarihli beyan dilekçesi ile davalı tarafın 07.06.2021 tarihli beyan dilekçesini tümden reddettiklerini ve hiç dikkate alınmaması gerektiğini sunulan dilekçenin savunmanın genişletilmesi sayılacağını beyan ettiği görülmüş olmakla,
Takdiri Sayın Mahkeme'de olmakla beraber; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun ilgili hükmü gereği hakkın kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumayacaktır. 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 2'nci maddesi başlığı altında, dürüstlük (objektifiyi niyet) kuralının yer aldığı maddede, herkesin, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorunda olduğunu, bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasının hukuk düzenince korunmayacağı açıkladıktan sonra başlıklı 3'üncü maddesinde, kanunun iyi niyete hukuki bir sonuç bağladığı durumlarda, asıl olanın iyi niyetin varlığı olduğu, ancak, durumun gereklerine göre kendisinden beklenen özeni göstermeyen kimsenin iyi niyet iddiasında bulunamayacağı bildirilmiştir.
Tarafların asıl iradelerinin aralarında münakit asıl iradelerini yansıtan Davalının 07.06.2021 tarihli dilekçe ekinde sunulan CD'deki gayri resmi “...Yapı& ... Protokolü (G.RESMİ)" başlıklı 16.08.2016 düzenleme tarihli sözleşme kapsamında özen yükümü altında bulunan davacının iyi niyet iddiasında bulunamayacağı gibi, sübjektif iyi niyet iddiasında da bulunması mümkün değildir. Davacı tarafın gayri resmi ve asıl iradelerinin o yönde olduğu anlaşılan, kendi şirket yetkilisinin iradesiyle imza altına aldığı sözleşmeden hiç bahsetmeden davayı yönlendirmesinin dürüstlük kuralına da aykırı olacağı kanaatinde olmakla, hakkın açıkça kötüye kullanılması hukuk düzenince korunamayacağından; davacı ve davalı arasındaki iş ortaklığının sona ermesinde davacı açısından haklı sebep halinin bulunmadığı,
Ancak Sayın Hâkimliğiniz haklı sebeplerin oluştuğu kanaatine varırsa ortaklığının feshine karar verilebileceği;
T.C. Yargıtay 3.Hukuk Dairesi'nin 12.11.2020 tarihli 2020/3659 Esas ve 2020/6509 Karar sayılı Kararı'nda da belirtildiği üzere “.. adi ortaklık sözleşmesi; karşılıklı borçları kapsayan bir sözleşme olmayıp herkesin belli bir amaca ermek için bir takım borçlar altına girdiği bir sözleşmedir. Bu sözleşmeden doğan borçlar, hukuk bakımından birbirinin karşılığı .... Ortaklık sözleşmesinde, karşılıklı borç yükleyen (satış veya kira gibi) sözleşmelerde olduğu gibi BK'nın 81. (TBK'nın 97.) maddesi uyarınca, bir akidin borcunu yerine getirmemesi halinde öbürünün de borcunu yerine getirmekten kaçınması söz konusu edilemez. Bir tarafın sermaye koyma borcunu yerine getirmekten kaçınması diğer tarafa ancak TBK'nın 639/7. maddesi uyarınca ortaklığın haklı sebeple feshini isteme hakkını verir ve ortaklık hakim kararı ile ortadan kalkar. Ortaklığın feshi, diğer tarafça istenmemiş ise ortaklık sözleşmesi yürürlükte kalır. Buna bağlı olarak, bir tarafın sermaye koyma borcunu yerine getirmemesi, ortaklığın tasfiyesi durumunda onun hiç pay alamamasına değil, aksine sadece tasfiyede sermaye payını taahhüt ettiği oranda alamamasına neden olur. ...”
TBK'nın 642 vd. maddelerinde düzenlenen tasfiye; ortaklığın bütün malvarlığının belirlenip, ortakların birbirleri ile alacak verecek ve ortaklıktan doğan tüm ilişkilerinin kesilmesi yoluyla ortaklığın sonlandırılması, malların paylaşılması ya da satış yoluyla elden çıkarılmasıdır. Ortaklığın fiilen sona erdiği tarihe kadar sözleşmenin yürürlükte kaldığı gözetilerek tekraren inceleme yapılmasının gerekebileceği,
MALİ DEĞERLENDİRME;
Davaya konu İş ortaklığını oluşturan taraflar, ... Ltd. Şti ve ...Ltd. Şti. arasında T.C. Üsküdar ... Noterliğinde 16.03.2017 tarih ve ... numaraları İş ortaklığı sözleşmesi tasdik edilmiş olup, iş ortaklığı sözleşmesine göre ... Yapı %99, ... Yönetimde %1 iş ortaklığında ortaklık payı olduğu,
Bu sözleşmeye istinaden İş ortaklığına konu “... Apt/Suadiye - İstanbul” adresindeki Taşınmazda pay sahibi olanlarla Üsküdar ... Noterliğinde 30.03.2017 tarih ... nolu sözleşme ile “Satış vadi ve Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmesi” imzalanmış olduğu,
31.05.2017 tarihinde 500.000,00 TL değerinde 3 adet Toplam 1.500.000,00 TL değerinde Banka Teminat Mektuplarının ... Apartman Temsilcilerine hitaben dava dışı ... Gayrimenkul Yat. Tic. A.Ş. tarafından karşılandığı,
İşortaklığı yevmiye kayıtlarında davaya konu ...Apartmanı için 224.655,50 TL'lik yatırım yapılmış olduğu,
30.09.2021 tarihli Son Bilançoya göre taraflar arasındaki iş ortaklığındaki sermaye oranlarına göre ... Ltd. Şti'nin payına düşen tutarın 262.630,13TL ve diğer ortak ...Yönetime düşen payda düşen tutarında 2.652,83 TL olacağı,
Dava dosyasında mevcut CD içinde yer alan yukarda belirtilen 224.655,50 TL tutar içinde yer almayan, İş ortaklığında %99 hisseye sahip ... Limited Şirketi yevmiye defterlerinde yer alan ... ortaklığına ait toplam 459.350,00 TL değerinde bir iş ortaklığı olarak kabul edilen belge ve yevmiye kayıtları olduğu görülmüştür.
İNŞAAT MÜHENDİSİ DEĞERLENDİRMESİ;
Dava dosyasında bulunan ...LTD. ŞTİ adına kesilmiş faturalar üzerindeki birim fiyatlar ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2018 yılı Birim Fiyatları karşılaştırılmış ve birbirleri ile uyumlu olduğu, fahiş bir fiyat farkı olmadığı kanaatine varılmıştır.
Daha önceki bilirkişi raporunda tespit edilen inşaat bitirme yüzdesinin %3 olarak belirlendiği, sadece kısmi grobeton dökülen inşaat temeli için verilen yüzde heyetimizce makul bulunmuştur.
Keşif yapıldığı tarihte inşaat ruhsatı üzerinden 4 ay 11 gün geçen ve sadece kısmi grobeton dökülen inşaatta 15 ay teslim süresi verilmesi ve hali hazırda bir ekip çalışmaması kalan 11 ayda %3'ü biten bir inşaatın bitirilmesinin mümkün olmadığı kanaati oluşturmuştur". şeklinde görüş bildirilmiştir.
Mahkememizin 21/03/2022 tarihli celse ara kararı gereğince davalı vekiline verilen iki haftalık süre sonrasında yapılacak başvuru üzerine dosyanın mahkememizce oluşturulan tasfiye heyeti bilirkişilerine yeniden tevdi edilerek mahkememizin 1 nolu celse 6 nolu ara karar gereklerine uygun olarak aşamalarda belirtilen tasfiye işlemlerini yapıp bunları detaylı olarak belirterek son tasfiye bilançosunun düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiştir.
Bilirkişi heyeti ek raporunda özetle;
"İş ortaklığının kamu idaresine, üçüncü kişilere borcu ve alacağı yoktur. Mevcut bilançoda yer alan firmalardan alınan faturalara ait borçları İş ortaklığının %99 ortağı ... Tic. Ltd. Şti. tarafından ödenmiştir.
İş ortaklığının mülkiyetinde olan her hangi bir sabit kıymet (arsa, arazi, bina, taşıt, demirbaş vb) ve Ürün stoku bulunmamaktadır.
İş Ortaklığının artık değeri yoktur.
İş ortaklığının 265.282,96 TL değerinde Pasif toplamı olup, Pasif toplamı oluşturan faturalara ait tüm ödemeler İş ortaklığının %99 ortağı ... Ltd. Şti. tarafından ödenmiştir.
İş ortaklığının 265.282,96 TL değerindeki Pasif tutarının, iş ortaklığını oluşturan ortaklara hisseleri oranında dağılımı;
- ... Ltd. Şti. (Hisse payı %99) 262.630,13 TL,
- ... Ltd. Şti. (Hisse payı %1) 2.652,83TL,
Olarak tasfiyeye girebileceklerdir.
SONUÇ VE KANAAT
Davaya konu İş ortaklığını oluşturan taraflar, ...Ltd. Şti ile ... Ltd. Şti. arasında T.C. Üsküdar ...Noterliğinde 16.03.2017 tarih ve ...numaraları İş ortaklığı sözleşmesi tasdik edilmiş olup, iş ortaklığı sözleşmesine göre ...Yapı %99, ... Yönetimde %1 iş ortaklığında ortaklık payı olduğu,
Davacı tarafından tasfiyesi istenen iş ortaklığı için açılan dava tarihi 13.08.2020 olmakla beraber, İş ortaklığının tasfiye tarihi itibari ile en yakın tarihli (tasfiye sürecine girilen) 30.09.2021 tarihli Son Bilançoya göre taraflar arasındaki iş ortaklığındaki sermaye oranlarına göre ... Ltd. Şti'nin payına düşen tutarın 262.630,13 TL ve diğer ortak Yönde Yönetime düşen payda düşen tutarında 2.652,83 TL olacağı," şeklinde değerlendirmelerini yapmışlardır.
Adi ortaklık sözleşmesi, iki ya da daha fazla kişinin emeklerini ve mallarını ortak bir amaca erişmek üzere birleştirmeyi üstlendikleri sözleşme olup, haklı sebeplerin bulunması halinde, her zaman başkaca koşul aranmaksızın, fesih istemi üzerine mahkeme kararıyla ortaklığın sona erebilecektir.
Adi ortaklık sözleşmesinin haklı sebeple feshi için ortaklık süresinin önemi bulunmamaktadır. Haklı sebeple fesih hakkı; mutlak ortaksal bir hak olup, bu hakkın ortaklık sözleşmesiyle sınırlandırılması veya tamamen ortadan kaldırılması olanaksızdır. Gerçekten ortaklar arasındaki ilişkinin devam etmesini haklı göstermeyecek bazı durumlar ortaya çıkarsa, bu durumda ortakların ortaklığın feshini mahkemeden istemesi mümkündür. Hatta belirli süreli ortaklıklarda da sözleşmede belirtilen ortaklık süresinin bitmesinden önce haklı sebeple sözleşmenin feshi davası açmak olanaklıdır ( Şener, Oruç Hami, Adi Ortaklık, Ankara: Yetkin Yayıncılık, 2008, s. 482 ).
Yargıtay 3 Hukuk Dairesi'nin konu ile ilgili emsal kararlarında da belirtildiği üzere; ortak tarafından ileri sürülen sebebin, ortaklığın sona erdirilmesine olanak sağlayacak derecede haklı olup olmadığının belirlenmesi mahkemenin takdirinde olup, ayrıca fesih talebinin mutlaka fesih istenmesi şeklinde açıkça olması zorunluluğu yoktur. Adi ortaklığın sona ermesi ile birlikte ortaklık tasfiye aşamasına girer. Ortaklar arasındaki hukuki bağ, tasfiye tamamlanmadan ortadan kalkmış kabul edilemez. Tasfiye, ortaklar arasındaki ortaklık ilişkisinin tamamen sona erdirilmesine yönelik kanuni bir usuldür. Tasfiye ile artık ortaklık malvarlığı para haline dönüştürülecek, borçlar ödenecek, sermaye değerleri ortaklara iade edilecek ve geri kalan meblağ ortaklar arasında kar ve zararın paylaşılması esasına göre dağıtılacaktır. Adi ortaklığın tasfiyesi ya tarafların anlaşması suretiyle ya da bizzat mahkemece yapılır. Taraflar tasfiye konusunda anlaşmadığı takdirde ortaklığın tasfiyesinin mahkemece TBK’nın 642 vd. madde hükümlerine uygun olarak yapılması gerekir.
Somut olayda da, dava dilekçesi ile Üsküdar ...Noterliği'nin 16.03.2017 tarih ve ... yevmiye sayılı sözleşmesiyle kurulan ...Ltd. Şti. ve ...Ltd. Şti, unvanlı İş Ortaklığının haklı sebeplerin varlığı nedeniyle feshine, iş ortaklığının tasfiyeye geçirilmesine karar verilmesi talep edilmiş olup, Yargıtay uygulaması gereği tasfiye bilirkişi heyeti mahkememizce belirlenmiş ve üçlü aşama olacak şekilde inceleme ve hesaplama yapılması istenilmiş, yapılan inceleme sonucunda davaya konu İş ortaklığını oluşturan taraflar, ...Ltd. Şti ile ... Ltd. Şti. arasında T.C. Üsküdar ...Noterliğinde 16.03.2017 tarih ve ...numaraları İş ortaklığı sözleşmesi tasdik edilmiş olup, iş ortaklığı sözleşmesine göre ... Yapı %99, ...Yönetimde %1 iş ortaklığında ortaklık payı olduğu, davacı tarafından tasfiyesi istenen iş ortaklığı için açılan dava tarihi 13.08.2020 olmakla beraber, İş ortaklığının tasfiye tarihi itibari ile en yakın tarihli (tasfiye sürecine girilen) 30.09.2021 tarihli son bilançoya göre taraflar arasındaki iş ortaklığındaki sermaye oranlarına göre ...Ltd. Şti'nin payına düşen tutarın 262.630,13 TL ve diğer ortak ...Yönetime düşen payda düşen tutarında 2.652,83 TL olacağı tespit ve hesap edilmiş olmakla, yapılan değerlendirme ve hesaplamaların hükme esas alınmaya elverişli olduğu kanaati ile davanın kabulüne karar verilmiş ve taraflar arasında Üsküdar... Noterliğinin 16/03/2017 tarih ve... yevmiye sayılı sözleşmesi ile kurulan "... Ltd. Şti. Ve ... Ltd. Şti. İş Ortaklığı"nın TBK 639/7. Maddesi uyarınca feshine, fesih kapsamında mahkememizce seçilen tasfiye (bilirkişi) heyetince belirlenen davacının ödemesi gereken kısım olan 2.652,83 TL'nin davacı tarafından davalıya ödenmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ ile, taraflar arasında Üsküdar ...Noterliğinin 16/03/2017 tarih ve ... yevmiye sayılı sözleşmesi ile kurulan "... Ltd. Şti. Ve... Ltd. Şti. İş Ortaklığı"nın TBK 639/7. Maddesi uyarınca feshine,
2-Fesih kapsamında mahkememizce seçilen tasfiye (bilirkişi) heyetince belirlenen davacının ödemesi gereken kısım olan 2.652,83 TL'nin davacı tarafından davalıya ödenmesine,
3-Alınması gerekli 181,21 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 54,40 TL harcın mahsubu ile geriye kalan 126,81 TL eksik harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafça başlangıçta yapılan 116,60 TL toplam harç ile yargılama aşamasında yapılan tebligat, posta ücreti 227.75 TL ve bilirkişi ücreti 6.750,00 TL olmak üzere toplam 7.094,35 TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
5-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
6-Karar kesinleşene kadar yapılacak yargılama giderlerinin davacı gider avansından karşılanmasına, karar kesinleştikten sonra bakiye gider avansının istek halinde davacıya iadesine,
Dair, HMK 345 maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğ edildiği tarihten başlayarak iki hafta içinde HMK 342 maddesi gereğince düzenlenmiş dilekçe ile HMK 343 maddesi uyarınca mahkememize veya başka bir mahkemeye yapılacak başvuru ile HMK 341/1 maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olarak davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 31/10/2022
Başkan ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Katip ...
e-imza