T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2020/595 Esas
KARAR NO:2023/108
DAVA:İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ:02/11/2020
KARAR TARİHİ:03/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Taraflar arasında finansal kiralama sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşme çerçevesinde 1 ADET 2017 MODEL, ... MARKA, 5085M(4WD, KABİNLİ) TİPLİ,... ŞASE SERİ NO'LU, ... MOTOR SERİ NO'LU, ... PLAKALI, YEŞİL RENKLİ, TRAKTÖR ile 1 ADET 2017 MODEL, ... MARKA, 5085M(4WD, KABİNLİ) TİPLİ,... ŞASE SERİ NO'LU, ... MOTOR SERİ NO'LU, ... PLAKALI, YEŞİL RENKLİ, TRAKTÖR'ün finansal kiralama yoluyla davalıya teslim edildiğini, davalının sözleşmeden doğan borçlarını ödemediğin, müvekkili tarafından davalıya ihtarname gönderildiği ancak borcun ödenmediğini, ayrıca malların da teslim edilmediğini, bunun üzerine sözleşmenin feshedildiğini belirterek davanın kabulü ile sözleşmeye konu malların müvekkiline iadesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın haksız olarak açıldığını, sözleşmenin feshini gerektiren bir durum bulunmadığını, müvekkili tarafından bir çok aracın finansal kiralama yoluyla alındığını, sonrasında bu araçların satıldığını ve 3.kişilerce bu borçların davacıya ödendiğini, davaya konu araçlardan ... motor seri numaralı traktörün borcunun davacıya ödendiğini, diğer aracın ise çalındığını, bu durumun davacıya bildirildiğini ve adli soruşturma başlatıldığını belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.
Dava, 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring Ve Finansman Şirketleri Kanunu 18. vd. maddeleri hükümlerine dayalı olarak açılmış olup, finansal kiralama konusu malın davalı kiracıdan alınarak davacı kiralayana verilmesi istemine ilişkindir.
Sözleşmenin davacı tarafça haklı nedenle fesih şartları ile malın iadesi koşullarının oluşup oluşmadığının tespiti amacıyla, finansal kiralama sözleşmesi uyarınca kira bedellerinin ödenmesinde temerrüt durumu ile bakiye borç durumunun tespiti için dosyanın bilir kişiye tevdi edildiği, bilirkişi tarafından sunulan 14/04/2022 Uyap havale tarihli raporda özetle;
"...dava konusu leasing sözleşmesinin ekinde yer alan her ödeme planında yer alan 30.05.2018 tarihli 135.967,96 TL kira ile 23 TL kirayı ödediği, 29.05.2020 tarihli 65.100,23 TL TL tutarlı kirayı vadesinde ödemediği anlaşılmaktadır. Diğer taraftan Sayın Mahkemenizin 29.06.2021 tarihli celsesinde davacı tarafın davaya konu iki adet traktörlerden biri olan 2017 model ... marka ..., ... plaka sayılı yeşil renkli, ... şase seri nolu traktör rızaen davalı tarafından teslim edildiği, davanın diğer | adet traktör yönünden devam ettiği, Diğer traktör yönünden ise; ... plakalı aracın çalışmış olduğu ... CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI'na 2021/... Soruşturma numarası ile soruşturmanın açıldığı ve halen devam ettiği suç tarihinin ise 19.01.2021 olduğu görülmüştir.
Davalı tarafın ... plakalı aracı teslim etmesi dolayısı ile malın iadesi borcunu yerine getirdiği ve fakat ... plakalı aracın çalınmış olması dolayısı ile malın iadesi koşulunu yerine getirmediği görülmüştür. Ancak; dava dosyasında iadenin ne zaman gerçekleştirildiğine dair bilgi ve belge dava dosyası içinde bulunamamıştır. Bundan sonraki açıklamalarımız davalının sözleşmede yer alan borcunun *6 50'si üzerinden değerlendirme yapılacaktır.
Davaya konu finansal kiralama sözleşmesinin IX. KİRALAN'IN SİGORTA ETTİRİLMESİ İLE İLGİLİ HÜKÜMLER kısmında kiraya konu malların sigortalanmasına ilişkin hükümler detaylı olarak düzenlendiği görülmüştür. Bu başlık altında Madde 21 a bendinde kiralayanın kiralananı sigorta ettirmesi yüküml bulunmaktadır. Diğer tarafta sigorta priminin ise kiralayan tarafından ödenmesi hususu düzenlenmiştir. Daavaya konu finansal kiralama sözleimsinin Tablo A'da Kiralamaa baz makiyetin sözleşme masrafları ve sigorta — primlerinden — oluştuğu hususnda — mutabakata — varıldığı — görülmüştür. Bu düzenlemelerin olmasına rağmen Bilirkişiliğimizce dava dosyasında kiralananı sigorta ettirildiğine dair bir poliçe bulunamamıştır.
Bilirkişiliğimizce; 29.05.2020 tarihli 65.100,23 tutarlı kirayı vadesinde ödemediği, traktörlerden birinin satışı ile iadesinin 18.12.2020 tarihinde gerçekleştirilmesi dolayısı ile ödenmesi gerekli olan tutarın 65.100,23 / 2 — 32.550,12 TL olduğu, 29.05.2020 tarihinden itibaren davalı tarafın gecikmeye girdiği, kira borçlusu ...”'ın 06.10.2020 ve Müteselsil Kefil ...'ın 07.10.2020 tarihi mesainin bitimi itibariyle temerrüde girdiği, gecikme ve temerrüt faiz oranlarının aynı belirlenmesi dolayısı ile yıllık 9%50 faiz işletilmesi gerektiği,
Davaya konu araçlardı birinin satışı ile aide olması ve diğer aracın çalınmış olması, Suç tarihinin 19.01.2021 olması ve davacı yanın davaya konu sözleşme gereği sigorta yaptırma zorunluluğu bulunmasından dolayı, 19.01.2021 tarihine kadar davalının davacıya 32.550,12 TL ve faizi ile ödemede bulunması gerektiği, davalının başkaca bir sorumluluğu olmadığı,
19.01.2021 tarihi itibariyle kiraya konu araç için davacının sigorta şirketinden aracın bedelin talep etmesi gerektiği, sigorta yapılmaması dururumunda sözleşmeye aykırı davranmış olması dolayısı ile sorumluluğun davacı yanda olduğu, Davalı tarafın davacı tarafa 19.01.2021 tarihi itibariyle ödemesi gerekli olan bedelin aşağıdaki şekilde hesaplandığı,
Toplam ödenmesi gerekli tutarın 32.550,12 TL asıl alacaki 5.261,53 TL gecikme faizi ve 12.752,51 TL temerrüt faizi olarak toplam 50.564,15 TL olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır." şeklinde görüş bildirilmiştir.
Finansal Kurumlar Birliği, 29/05/2018 Tarih , ... Tescil Numaralı , ... Sayılı Finansal Kiralama Sözleşmesi kapsamında sözleşmede yazılı mallar davacı tarafından sunulan belgelere göre, kiralayan davacı tarafından davalı / kiracıya teslim edilmiş, kira bedellerinin ödenmemesi sebebiyle, davacı tarafından gönderilen ihtarnamenin davalıya tebliğ tarihinden 60 günlük sürenin dolduğu tarihe kadar davalı tarafından ödeme yapılmadığı belirlenmiştir.
Finansal Kiralama konusu mal 6361 sayılı Kanun 18 ve 23. maddeleri gereğince kiralayan şirketin mülkiyetindedir. 6361 sayılı Kanun 24/1.maddesi hükmü gereğince de kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorundadır. 6361 sayılı Kanun 30.maddesi sözleşmenin sona ermesi, 31.maddesi sözleşmenin ihlali (finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşme), 32.maddesinde de sözleşmenin feshinin sonuçları düzenlenmiş ve 6361 sayılı Kanunun 33/1.maddesinde de sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde (ve yine 30/2.maddede öngörülen “kiracının tasfiye sürecine girmesi gibi” hallere ilişkin olarak sözleşmenin kiracı tarafından feshi halinde de), kiracının finansal kiralama konusu mal yahut malları kiralayana geri vermek ve teslim etmekle yükümlü olduğu belirtilmiştir.
Dosyaya sunulan deliller birlikte değerlendirildiğinde, davalı kiracının finansal kiralama sözleşmesinde belirtilen ödeme tablosu dahilinde kira bedelini ödemediği saptanmıştır. 6361 sayılı Kanun 23/1.maddesi uyarınca finansal kiralama konusu malın mülkiyeti kiralayana aittir. Yine 6361 sayılı Kanun’un 33/1maddesi hükmüne nazaran da sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde kiracı malı iade ile yükümlüdür. Davalı, finansal kiralama bedelini ödediğini, yahut ödememesi gerektiğini, bedelin istenebilir olmadığını, Türk Medeni Kanunun 6. maddesi ve HMK. 200 ve izleyen maddeleri hükümleri uyarınca yasal delillerle kanıtlayamadığından sözleşme hükümlerine göre malın aynen iadesi ile yükümlü olduğu sonucuna varılmış olup, 1 ADET 2017 MODEL, ... MARKA, 5085M(4WD, KABİNLİ) TİPLİ,... ŞASE SERİ NO'LU, ... MOTOR SERİ NO'LU, ... PLAKALI, YEŞİL RENKLİ, TRAKTÖR'ün dava tarihinden sonra 18/12/2020 tarihinde rızaen teslim edildiğinin bildirildiği gözetilerek bu traktör yönünden talep konusuz kalmış olmakla karar verilmesine yer olmadığına, dava konusu olan ve davacıya iade edilmemiş olan 1 ADET 2017 MODEL, ... MARKA, 5085M(4WD, KABİNLİ) TİPLİ,... ŞASE SERİ NO'LU, ... MOTOR SERİ NO'LU, ... PLAKALI, YEŞİL RENKLİ, TRAKTÖR'ün davalıdan alınarak davacıya aynen iadesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak izah edildiği üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile davaya konu;
-1 ADET 2017 MODEL, ... MARKA, 5085M(4WD, KABİNLİ) TİPLİ,... ŞASE SERİ NO'LU, ... MOTOR SERİ NO'LU, ... PLAKALI, YEŞİL RENKLİ, TRAKTÖR'ün davalıdan alınarak davacıya aynen İADESİNE,
2-Davaya konu 1 ADET 2017 MODEL, ... MARKA, 5085M(4WD, KABİNLİ) TİPLİ,... ŞASE SERİ NO'LU, ... MOTOR SERİ NO'LU, ... PLAKALI, YEŞİL RENKLİ, TRAKTÖR'ün dava tarihinden sonra 18/12/2020 tarihinde rızaen teslim edildiğinin bildirildiği gözetilerek bu traktör yönünden talep konusuz kalmış olmakla KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
3-Alınması gerekli 10.246,50-TL karar ve ilam harcından 2.561,63-TL peşin harcın mahsubu ile geriye kalan 7.684,87-TL eksik harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafça başlangıçta yapılan 2.623,83-TL yargılama gideri ile yargılama aşamasında yapılan 696,25-TL masraf olmak üzere toplam 3.320,08-TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
5-Gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
6-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 23.500,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
Dair, tarafların yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.03/02/2023
Katip ...
Hakim ...