T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2020/662 Esas
KARAR NO:2022/792
DAVA:Alacak (Cari Hesap Veya Ticari Kredi Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ:27/11/2020
KARAR TARİHİ:14/09/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Cari Hesap Veya Ticari Kredi Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; müvekkili Banka ile Davalılardan ... Turizm Otelcilik ve İşletmecilik Tic. A.Ş arasında Genel Kredi Sözleşmesi imzalandığını, diğer davalıların da GKS’ye müşterek borçlu müteselsil kefil olarak imza attıklarını, GKS’ye istinaden toplam 36.200,00-TL’lik teminat mektubu verildiğini, ancak teminat mektuplarının ne geri iade edildiğini ne de bedelinin ödendiğini,
bunun üzerine davalılara ... 35.Noterliğinin 24.10.2019 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesinin gönderildiğini,
ihtarnameye rağmen teminat mektuplarını iade etmeyen veya bedelini ödemeyen davalı
aleyhine 20.02.2020 tarihinde ....İcra müdürlüğünün ... E. numaralı dosyası ile
takibe girildiğini,
davalının haksız ve kötü niyetli itirazı üzerine takibin durduğunu,
davalıların itirazlarının haksız ve dayanaksız olduğunu, tüm bu nedenlerle davalı borçlunun ....İcra müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazlarının iptali ile takibin devamına, alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icar inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini yarılama gideri ve vekalet ücretinin borçlulara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalılar vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; davalı müvekkilleri ile davacı Banka arasında imzalanan ve diğer davalıların da kefil sıfatı ile imzaladıkları GKS gereğince kesin ve süresiz teminat mektupları alındığını, üçüncü kişiler lehine verilen kesin ve süresiz teminat mektuplarından bugüne kadar davacı Banka tarafından tazmin edilen bir mektup bulunmadığını veya taahhüt ettiği miktarı ödemeye davet edilmemiş olduğundan kesin ve süresiz teminat mektuplarının karşılığını veya iadesini talep hakkı bulunmadığını, davalı müvekkillerinin bankaya teminat mektup komisyonu veya başkaca herhangi bir borcunun bulunmadığını, takip talebine konu edilen teminat mektuplarının bir kısmının davacı bankaya iade edildiğini, davacı bankanın, taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine uymadığını ve keyfi olarak talepte bulunduğunu, tüm bu nedenlerle haksız ve mesnetsiz olarak ve kötü niyetle açılan davanın reddini, davacı bankanın kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.
Taraflar arasındaki ihtilaf; davacının kredi sözleşmesi kapsamında davalılara gayri nakit alacaklarının depo etmesini talep edip edemeyeceği noktalarında toplanmaktadır.
Taraflarca Kredi Çerçeve Sözleşmesi, ihtarname, hesap özetleri, takip dosyası, defter ve kayıtlar, tanık, bilirkişi vesair delil olarak gösterilmiş, yargılama esnasında tanık bildirilmemiştir.
Dosyamıza getirtilen .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalılar aleyhine 2 adet teminat mektubu yönünden toplam 36.230,00 üzerinden icra takibi yapıldığı, davalıların itirazı üzerine takibin durduğu, itirazın süresinde ve usulüne uygun yapıldığı, işbu davanın, İİK.67.maddesinde yazılı 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce taraflar arasındaki sözleşme, takip dosyası, dava dilekçesi, tüm dosya ekleri ve banka kayıtları incelenerek detaylı gerekçeli denetime açık olacak şekilde rapor alınmak üzere dosyanın bilirkişiye tevdiine karar verilmiştir.
Bilirkişi 09/06/2021 tarihli raporunda özetle; Taraflar arasında imzalanmış bir GKS bulunduğunu, diğer davalıların da GKS’de müşterek borçlu müteselsil kefil olarak imzası bulunduğu ve GKS kapsamında davacı Banka tarafından davalı ġirket lehine kesin ve süresiz teminat mektupları verildiği konusunda taraflar arasında herhangi bir ihtilaf bulunmadığını, davacı Banka tarafından dosyaya sunulan davalı şirketlerden ... Turizm ve ... Turizm lehine verilen teminat mektuplarının listesi ayrıntılı olarak raporda belirtildiğini, davacı Banka, ... Turizm lehine verilen teminat mektupları için 24.10.2019 tarihinde ... 35.Noterliğince ... Y. numaralı ihtarname gönderildiğini, ihtarnamede iade edilmeyen ve/veya bedeli depo edilmeyen teminat mektupları için; yasal yollara başvuracağını 25.10.2019 tarihinde Davalıların tümüne tebliğ edildiğini, 20.02.2020 tarihinde ....İcra Müdürlüğünün ... E. numaralı dosyasıyla takibe girildiğini, taraflar arasında imzalanan GKS'nin 4.2 numaralı başlığın 4.2.1 maddesine göre; davacı Banka, temerrüt faizi olarak TCMB’ye bildirdiği uygulanan Azami Faiz Oranları tablosu kapsamında bildirdiği en yüksek cari faiz oranının %100 fazlasını talep edebileceğini, ancak uyuşmazlık dosyası içerisinde davacı Banka tarafından TCMB’ye bildirilen Uygulanan Azami Faiz Oranları Tablosu yer almadığından takipte yıllık %100 temerrüt faizi istenip istenemeyeceği değerlendirilemediğini, davacı Bankanın, verdiği teminat mektuplarının iadesi ve/veya bedellerinin depo edilmesini talep etme hakkının, taraflar arasında imzalanan GKS’nin ayrılmaz parçası ve eki olduğunu tarafların kabul ettikleri ve imzaladıkları “TL/YP Teminat Mektubu ve Harici Garanti işlemleri Taahhütnamesi”nin Teminat Mektupları: 1.Müşteri kısmında davalılar tarafından imzalandığını, bu kapsamda, iadesi ve/veya bedellerinin depo edilmesi istenen teminat mektuplarının iade edildiğine
dair davalının herhangi bir belge sunmadığı ve banka sorumluluğunun devam ediyor olması nedeni ile depo edilmesi talebinin mevzuat ve yasaya uygun olduğunu, neticeten davacı Bankanın, imzalanan GKS ve ekleri kapsamında Davalıların lehine verdiği teminat mektuplarının iadesini ve/veya bedelinin depo edilmesini, Bankanın sorumluluğunun devam ediyor olması sebebi ile talep etme hakkının mevzuat ve yasaya uygun olduğunu, Teminat mektuplarının kısmi veya tamamen tazmin olması şartına bağlı olarak davacı Bankanın takipte talep ettiği %100 temerrüt faizi oranının, Davacı Bankanın TCMB’ye bildirdiği uygulanan azami faiz oranları tablosu dosya içerisinde yer almadığından değerlendirilemediği görüş ve kanaatini bildirmişlerdir.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş; taraflarca rapora karşı beyan ve itirazlar sunulmuştur.
Mahkememiz duruşma ara kararı doğrultusunda davacı vekiline TL/YP teminat mektubu ve harici garanti işlemleri taühhütnamesini sunmak üzere süre verildiği, teminat mektuplarının sunulması halinde dosyanın bankacı bilirkişiye tevdi edilerek GKS 4,2.1 maddesi ve taahhütname birinci maddesi koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespit edilerek davacının depo talebinde bulunup bulunamayacağı hususlarında rapor alınmasına karar verildiği görülmüştür.
Bankacı bilirkişi tarafından sunulan raporda özetle; tarafına tevdi edilen dava dosyasında mevcut bulunan belgeler ile davacı bankadan temin edilen belgeler ve dava dosyası ekinde yer alan T.C ....İcra Müd. Dosyasında mevcut olan belgelerin hep birlikte incelendiğini, taraflar arasında imzanan kredi Çerçeve Sözleşmesinin 5.1 maddesi delil sözleşmesi niteliğinde olduğundan ihtilafın çözümünde ... Bank A.Ş'nin ticari defter ve kayıtları ve belgelerin esas alındığını, sonuç olarak dava konusu alacak tutarının, davacı ...Ş. ile davalı ... Turizm Otelcilik ve İşletmecilik Tic.A.Ş. arasında imzalanan Kredi Çerçeve Sözleşmesine istinaden, adı geçen şirkete kullandırılan Teminat Mektubu gayri nakit borçlarından kaynaklandığını, davacı banka kayıtlarına göre davacı bankanın davalı asıl borçludan, takip tarihi itibariyle yürürlükte olan aşağıdaki teminat mektubundan dolayı, toplam 36.230,00 TL gayri nakit alacak tutarı bulunduğunu,
taraflar arasında imzalanan Kredi Çerçeve Sözleşmesinin 4.1. maddesi ve söz konusu Genel Kredi Sözleşmesinin ayrılmaz parçası ve eki olarak düzenlenen TL/YP Teminat Mektubu ve Harici Garanti İşlemleri Taahhütnamesinin 1. maddesi uyarınca, davacı tarafından davalı asıl borçludan, 36.230,00 TL’lık gayrinakdi alacak tutarının depo edilmesinin talep edilebileceğini, taraflar arasında imzalanan Kredi Çerçeve Sözleşmesinin Kefalet Sözleşmesi’nde davalı
kefillerin ayrı ayrı olarak 15.000.000,00 TL’lık geçerli kefaletleri bulunmaktadır. adı geçen kefillerin, davalı asıl borçlu ile birlikte 26.10.2019 tarihinde temerrüde düştüklerinden, taraflar arasında imzalanan Kefalet Sözleşmesinin 2.2. maddesi ve TL/YP Teminat Mektubu ve harici Garanti İşlemleri Taahhütnamesi’nin 1. maddesi uyarınca, hemen yukarıda davalı asıl borçlu için tespit edilen toplam 36.230,00 TL’lık gayri nakit borcun deposundan, davalı kefillerin de sorumlu tutulabileceğini, davalı asıl borçlunun takip tarihi itibariyle sorumlu tutulabileceği tespit edilen dava konusu teminat mektuplarından 3316KS10030 no.lu 9.420,00 TL tutarlı teminat mektubu ile ... no.lu 26.810,00 TL tutarlı teminat mektubunun, 27.11.2020 dava tarihinden sonra, sırasıyla 18.08.2021 tarihinde ve 24.06.2022 tarihinde davacı bankaya iade edildikleri tespit edildiğini. bu durumda, söz konusu teminat mektuplarının nakde dönüşme ihtimallerinin bulunmadığından, belirtilen teminat mektupları için istenilen depo talebinin takdirinin mahkemeye ait olduğu görüş ve kanaatini bildirmiştir.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, taraflarca rapora karşı beyan ve itirazları sunulmuştur.
“Banka ile asıl borçlu müşterisi arasında imzalanan davalıların da kefil olarak imzaladığı genel kredi sözleşmelerinin ilgili maddelirende bankaca istenildiği zaman asıl borçlu/müşteri tarafından teminat mektubu miktarlarının bankaya depo edileceği taahhüt edilmiştir. Ayrıca genel kredi sözleşmelerinin 24./27. maddesinde, müteselsil kefillerin kredi borçlusunun bankaya karşı borçlardan kefalet limiti dahilinde sorumlu olacağı belirtilmiştir. Ancak kural olarak kefil, asıl borçlunun bankaya karşı tüm yükümlülüklerini değil fakat bankanın teminat mektubu bedelini muhataba tazmin etmesi hâlinde bu bedeli ödemeyi borçlanmaktadır. Zira henüz tazmin edilmeyen mektup bedelinin depo edilmesinin borçlusu kefil değil lehine teminat mektubu verilen asıl kredi borçlusudur (Reisoğlu, Seza: Türk Kefalet Hukuku, Ankara, 2013, s. 219).
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 12.03.2020 Tarih, 2017/11-36 Esas ve 2020/290 Karar sayılı ilamında; kefil olunan gayrinakdi kredi nedeniyle asıl borçlunun yükümlülüklerinin kefilin kendi hakkında da uygulanacağını genel bir ifade ile kabul etmesinin, kefili, teminat mektubu bedelini depo etme yükümlülüğü altına soktuğunu iddia etmenin, kanun koyucunun kefili koruma amacı ile çeliştiğine, zira kefaletin kendisi tıpkı depo gibi bir teminat olduğundan ve kefil açıkça teminat mektubunun bedelini ayrı bir garanti sözleşmesi ile garanti etmedikçe kefilin iradesinin dar olarak yorumlanmasının uygun olacağına, bu durumda davacının müteselsil kefil olarak imzaladığı sözleşmede açıkça teminat mektubunun bedelini depo etme yükümlülüğü bulunmadığından depo talebinden kefilin sorumlu olmadığının kabulü gerektiğine karar vermiştir.
Bilirkişi raporunda da tespit edildiği gibi genel kredi sözleşmelerinin ilgili maddelerinde, mer'i bulunan teminat mektuplarından oluşan gayri nakdi kredinin depo edilmesinden asıl kredi borçlusunun yanı sıra müteselsil kefillerin de sorumlu olacağına ilişkin açık bir düzenleme bulunmamaktadır. Bu nedenle teminat mektubu tutarlarının depo edilmesinin davalı kefilden talep edilmesi mümkün değildir.” İstanbul BAM 43. Hukuk Dairesi 2020/832E-2022/400K
Dava tarihi itibariyle her iki teminat mektubu da meri olup bu teminat mektuplarının davacı tarafından eldeki davaya konu edilmesinde hukuki yarar vardır. Ancak bahsi geçen teminat mektupları nedeniyle banka kaynaklarından yapılmış bir ödeme söz konusu değildir. Teminat mektuplarının süresi dolana kadar banka bir risk altında bulunmakla birlikte, risk ancak teminat mektupları nakde çevrilirse doğmaktadır. Somut olayda banka teminat mektuplarının nakde çevrilmesi söz konusu olmadığı gibi davacının gayri nakdi krediye ilişkin icra takibi depo talebine ilişkindir. Teminat mektupları hükümsüz kaldığından icra takibinde değerlendirilmesi gereken herhangi bir durum kalmamış olup bu haliyle depo talebi de konusuz kalmıştır. İcra takibinde depo talebi infaz edilmediğinden, yani teminat mektuplarının bedeli depo edilmediğinden davacı takip alacaklısı lehine icra vekalet ücreti doğması da söz konusu değildir. Bu halde teminat mektupları yönünden konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir. Ayrıca, teminat mektubu nakde çevrilmiş olsa bile talebin depo istemine ilişkin olması nedeniyle icra inkar tazminatına hükmedilemeyeceğinden bu talebin reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Teminat mektuplarının depo edilmesi talebine ilişkin olarak davalı kredi borçlusu ... Turizm Otelcilik ve İşletmecilik Ticaret A.Ş. yönünden konusu kalmayan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına,
2-Davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine,
3-Teminat mektuplarının depo edilmesi talebine ilişkin olarak davalı kefiller ..., ..., ..., ... Turizm Gıda Sanayi ve Tic. A.Ş. , ... Turizm İnşaat San. Ve Tic A.Ş. ve ... Pazarlama Tur. Ve İşl. Tic. A.Ş. yönünden davanın reddine,
4-Alınması gerekli 2.474,87-TL karar ve ilam harcının peşin yatırılan 437,57-TL peşin harçtan mahsubu ile eksik olan 2.037,30 TL harcın davalı ... Turizm Otelcilik ve İşletmecilik Ticaret A.Ş.'den tahsili ile hazineye irad kaydının yapılmasına,
5-Davacı tarafça başlangıçta yapılan 499,77 ilk masraf, yargılama aşamasında yapılan 1.753,75 TL posta, tebligat, bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.253,52 TL yargılama giderinin davalı ... Turz. Otelcilik ve İşletmecilik Ticaret A.Ş'den tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davalılar tarafınca yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Kalan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
8-Davacı taraf kendini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap ve taktir olunan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalı ... Turizm Otelcilik ve İşletmecilik Ticaret A.Ş. 'den alınarak davacıya verilmesine,
9-Davalılar ..., ..., ..., ... Turizm Gıda Sanayi ve Tic. A.Ş. , ... Turizm İnşaat San. Ve Tic A.Ş. ve ... Pazarlama Tur. Ve İşl. Tic. A.Ş kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap ve taktir olunan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalılara verilmesine,
Dair, HMK 345 maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğ edildiği tarihten başlayarak iki hafta içinde HMK 342 maddesi gereğince düzenlenmiş dilekçe ile HMK 343 maddesi uyarınca mahkememize veya başka bir mahkemeye yapılacak başvuru ile HMK 341/1 maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olarak davacı vekili ile davalılar vekilinin yüzlerine karşı verilen karar açıkça okunup anlatıldı.15/09/2022
Katip ...Hakim ...
e-imzalıdır e-imzalıdır