T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2020/68 Esas
KARAR NO:2023/299
DAVA:Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ:28/01/2020
KARAR TARİHİ:06/04/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle:Müvekkili Şirket, İstanbul, ...’de inşaası sürmekte olan ... Gölevleri projesinde yer alan A02 Blok 186 Nolu bağımsız bölümün dava dışı ...’ a satışına ilişkin olarak bir Konut Satış Sözleşmesi imzalandığını, sözleşme uyarınca 186 nolu bağımsız bölümün 1.115.000-TL’ ye satışı konusunda anlaşılmış ve alıcı sıfatıyla ..., Sözleşme ile eki Ödeme Planı uyarınca “peşinat” olarak 25.10.2016 vadeli ve 65.000,00-TL tutarlı bonoyu tanzim ederek Müvekkili Şirkete verdiğini, Müvekkili Şirket Müşterisi ...’ tan almış olduğu bonoyu 14.10.2016 tarihinde tahsil cirosuyla ... ... Şubesine teslim ettiğini, ödeme planında yer alan tüm senetlerin Banka Şubesine teslimi sırasında “Senet Çıkış Makbuzu” düzenlenmiş ve şube tarafından imzalanarak Müvekkili Şirkete verildiğini, Müşteri ...' ın senetlerin bankaya teslimi ile vade tarihi arasında az bir süre kalması nedeniyle senet bedelini 19.10.2016 günü Müvekkili Şirketin hesabının olduğu ... ... Şubesinin ... numaralı hesabına “... 1 NOLU SENET BED” açıklaması ile yatırıldığını ve ödendiğini, senedin ödenmesi üzerine Müvekkili Şirketin banka şubesine tahsile vermiş olduğu senedin personellerden ..., Metin Karhan veya Mehmet Şağban iadesini 24.10.2016 tarihli bir yazı ile bankadan talep ettiğini, tahsil olunması nedeniyle Müvekkili Şirkete teslimi için ...’ın ilgili şubesinden ... Şubesine teslim edilmek üzere (keşideci adresi itibariyle şubeler arası transfer sırasında) ... Kargo’ya verilen senet aslının, ... Kargo ... Şubesinde dağıtımda iken kargo aracından çalındığını, ... Kargo firmasının hemen konuyu kolluğa bildirdiğini ve 09.11.2016 tarihinde Karakol Tutanağı düzenlendiğini, sonrasında da senet aslının çalındığına ilişkin olarak ... ... Şubesi nezdinde 21.11.2016 tarihli tutanak tutulduğunu, ... Kargo ... Şubesi nezdinde iken çalınan senet aslının ... NAKLİYAT VE LOJİSTİK LTD. ŞTİ. tarafından ... 8. İcra Müdürlüğü' nün 2016/... esas sayılı icra dosyası üzerinden takibe konulduğunu ve senedin keşidecisi ...' ın yanında Müvekkili Şirkette borçlu gösterildiğini, ayrıca senette ne keşidecinin ne de Müvekkili Şirketin tanımadığı ... ile ... Meşrubat isimli 2 ayrı firmanın daha borçlu gösterildiğini, Müvekkilinin müşterisi ...' ın ödenmiş senede binaen hakkında yapılan takibe ... 3. İcra Mahkemesi' nin 2016/... esas sayılı davasıyla itiraz etmişse de 06.04.2017 günü itirazı ret olmuş ve takibin devamına karar verildiğini, senetin keşidecisi ... hakkındaki takibe itirazı ret olunca senetten kaynaklanan borcu icra inkâr tazminatıyla birlikte ... 8. İcra Müdürlüğü' nün 2016/... esas sayılı icra dosyasına 102.001.50-TL olarak ödendiğini, senetin keşidecisi ...’ ın ödemesiyle birlikte Müvekkili şirket ile hırsızlık mahsulü senedi icraya koyan kötüniyetli hamil ... NAKLİYAT VE LOJİSTİK LTD. ŞTİ. Aleyhine açmış olduğu ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...esas sayılı davasıyla ikame etmiş olduğu Menfi Tespit davası istirdada döndüğünü, ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi ...’ ın kötüniyetli hamil ... NAKLİYAT VE LOJİSTİK LTD. ŞTİ.’ ne cebri icra neticesi ödemek zorunda kaldığını 102.001,50-TL’ yi masraf, faiz, gider ve avukatlık ücretleriyle birlikte Müvekkili ile ... Nakliyat ve Lojistik Ltd. Şti firmasından tahsiline karar verildiğini, neticeten Müvekkili Şirketin, Müşterisi ...’ ın Davalı Bankanın kusuruyla sebep olduğu mağduriyeti nedeniyle ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi' nin ...esas sayılı kararıyla ödemesine hükmedilen tutarları ... 9. İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı icra takip dosyasına ödemek zorunda kaldığını, müvekkili şirketin tahsil için Davalı ...’a teslim etmiş olduğu senedin kötüniyetli 3. Şahısların eline geçmesi nedeniyle çok ciddi zararı olduğunu belirterek, tahsil için Davalıya bankaya verilen 25.10.2016 vade ve 65.000,00-TL tutarlı senedin Davalı banka nezdinde çalınması nedeniyle Müvekkilin maruz kaldığı şu an için miktarı belirsiz maddi ve manevi zararın, yapılacak tazminat hesaplama sonuçları üzerinden dava değerini artırmak ve harç tamamlatılmak suretiyle HMK 107. maddesine göre belirlenmesine ve Müvekkilin miktarı belirsiz zararına ilişkin olarak sair talep hakları ile fazlaya dair tüm haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik; 166.081,33-TL Maddi, 10.000,00-TL Manevi tazminatın, ...’a yapılan ödeme tarihlerinden itibaren T.C Merkez Bankasının yıllık, değişen oranlarda, kısa vadeli avans işlemleri için uyguladığı reeskont faizi üzerinden gecikme faiziyle birlikte davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacı tarafın dava dilekçesinde, müvekkili bankanın tarafına yapmış olduğu mağduriyetin karşılığında maddi ve manevi tazminat ödenmesini talep ettiğini, ancak davacının talepleri müvekkili banka yönünden somut olmadığını, müvekkili banka yönünden davanın açık ve somut olmadığı, müvekkili hakkında, hangi vakaya ve gerekçelerle dava açıldığını, davacının dava dilekçesinde ikrarında olduğu üzere, davaya konu bono tahsil cirosu ile müvekkili bankaya teslim edildiğini, dava dışı ... kargo firması uhdesinde kaybolan senet hususunda, tahsil cirosu ile senedi devralan müvekkili banka üzerine düşen yükümlüklük gereği yasal mevzuata uygun bir şekilde senet iptali davasını açtığını, davaya konu bononun tahsil cirosu ile müvekkili bankaya devir ve teslim edildiğini, bu durumda müvekkili bankanın ilgili bononun sadece tahsiline aracılık ettiğini, davacı firma, müşterisi olduğu dava dışı ...'tan almış olduğu ''25/10/2016 vade tarihli emre muharrer bono'' 14/10/2016 tarihinde müvekkil bankaya tahsil cirosuyla devir ve teslim edildiğini, ilgili senetin bedelinin davacının müşterisi olduğu dava dışı ... tarafından ödenmesinin akabinde, müvekkili banka tarafından davacı firmaya teslim edilmek üzere dava dışı ... KARGO'ya teslim edildiğini, bu senet aslı dava dışı ... KARGO firması uhdesinde kaybolduğunu, müvekkili banka tarafından ''Senedin kaybolduğuna ilişkin ... ... Şubesi'nde 21/11/2016 tarihli tutanak''[EK-1] tutulmuş ve ardından da Türk Ticaret Kanunu'nun md. 651 ve devamında düzenlenen hüküm gereği İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas[EK-2] sayılı dosyası ile ilgili senedin iptali talepli senet iptali davası açıldığını, senet iptali davası aşamasında ise dava dışı ve bononun keşidecisi olan ... tarafından müdahale talebinde bulunulmuş ve somut uyuşmazlığa konu kayıp olan senetlerin icra takibine konu olduğu beyan edildiğini, mevcut bu durum sebebiyle İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından da davanın konusuz kalması sebebiyle hem tedbir yönünden hem de nihai hüküm yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verildiğini, müvekkili bankaya herhangi bir kusur ve sorumluluk atfedilemeyeceğini ve davanın reddi gerektiğini belirterek, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Dava; Maddi ve Manevi Tazminat davasıdır.
Taraflar arasındaki ihtilaf; Davacı firmanın dava dışı ...'tan almış olduğu, 25/10/2016 vade tarihli senedin senet bedelinin tahsil olması nedeni ile davalı banka tarafından davacı firmaya teslim edilmek üzere dava dışı Yurt İçi Kargo uhdesinde dağıtımda iken çalınması nedeni ile davalının sorumlu olup olamayacağı, söz konusu senedin takibe konması nedeni ile maddi ve manevi zararın davalıdan talep edilip edilemeyeceği noktalarında toplanmıştır.
Taraflarca dosyaya sunulan belgeler ve kayıtlar ve Mahkememizce celp edilen evraklar, dosyamıza Uyap üzerinden celp edilen ... 9.İcra Müdürlüğü’nün ...-E sayılı takip dosyası hep birlikte değerlendirmiştir.
Dosyanın bankacılık konusunda uzman bilirkişiye tevdiine karar verilerek, rapor düzenlenmesine karar verilmiştir.
02/06/2022 Tarihli Bilirkişi Raporunda Özetle; Davalı Banka’nın tahsil cirosu ile aldığı senedin kendi üzerinde kaybolması/çalınması nedeniyle, bono keşidecisi tarafından 2. kez ödenmek zorunda kalınan bono bedelinin, bono alacaklısı ciranta ... A.Ş.’ne rücu edilmesi ile oluşan davacı zararını, karşılamakla yükümlü olduğu; davacının zararının 06.12.2019 tarihinde ... 9.İcra Müdürlüğü’nün ...-E sayılı takip dosyasına ödenen 166.081,33-TL olduğu, bu miktara ödeme tarihinden itibaren 3095 sK’nun 2. maddesi uyarınca avans faizi talep edebileceği; manevi zararın varlığı vya belirlenmesinin tümüyle Mahkememizin takdirinde olduğu; zararın oluşumu sürecinde yaşanan bono keşidecisine bağlı hukuki aksaklıkların etkisinin bulunup bulunmadığı ile varsa oranının belirlenebilmesi açısından ... 3. İHM’nin 2016/...-E sayılı dava dosyasının istinaf sürecinin bilinmesi gerektiği kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Taraf vekillerince bilirkişi raporuna ayrı ayrı itiraz dilekçesi sunulmuş ve taraf vekillerinin beyan ve itirazlarının ayrı ayrı ve gerekçeli olarak karşılanması için ek rapor alınmasına karar verilmiştir.
29/12/2022 Tarihli Bilirkişi Ek Raporunda Özetle; Davalı Banka'nın tahsil cirosunda kopukluk bulunduğu ve bunun incelenmediği itirazı, senet aslının varlığı halinde incelenebilecek bir husus olmakla birlikte, senedin arkasındaki lehtarın cirosu ile Banka'nın kaşe ve imzası arasında veya sonrasında bir başka cironun olup olmadığı da bilinmediği, Banka'ya sunulduğu ilk hali dışında, en azından fotokopisi dahi dosyada bulunmayan 'bononun', arka yüzü gibi ön yüzünün son hali de bilinmemekte olduğu, dolayısıyla; bankadan sonra gelen ciranta olup olmadığı görülemediği gibi, bononun Banka'ya teslimindeki ilk hali dışında ön yüzünde ve/veya arka yüzünde 'aval' ve ciro olup olmadığı görülemediği, Kök Rapor'da, ... 8.İcra Md.nün 2016/...-E sy dosyasına ilişkin taraf bilgileri ise dosyada bulunan 15.11.2016 tarihli Ödeme Emrinden çıkarıldığı, Takip Alacaklısının haklarında takip yaptığı borçlular incelendiğinde, 2 nolu ve 3 nolu borçluların hangi sıfatla bono da yer aldıkları anlaşılamadığı, bu açıdan, ciroda kopukluk, lehdarın keşidecinin 2.kez ödemek zorunda kaldığı tutarı kendisine yöneltmesinden kaynaklanan zararı, muhatabı bankadan talebine etkili olamayacağı değerlendirmesinin Mahkememizin taktirinde olduğu, Davalı bankanın ‘senet iptali’ davası açtığı, ancak bu dava devam ederken, senet keşidecisi senedin 3.şahıs tarafından takibe konulduğunu Mahkemeye bildirmesi üzerine mahkeme konusuz kalan dava da karar verilmesine yer olmadığı kararı verildiği, Davalı Banka, tahsil cirosu ile aldığı senedin kendi üzerinde kaybolması/çalınması nedeniyle, bono keşidecisi tarafından davadışı ... Ltd.Şti.ne 2.kez ödenmek zorunda kalınan bono bedelinin, bono alacaklısı ciranta ... A.Ş.’ne rücu edilmesi ile oluşan davacı zararını, karşılamakla yükümlü olduğu, davalı bankanın itirazlarında değerlendirmeyi değiştirecek bir husus görülemediği, Davalı Banka'nın itirazı rapordaki değerlendirmelere itiraz niteliğinde görülemediğini, davalı Banka'nın itirazı 'davacının iddialarına cevaplarının yinelenmesi' niteliğinde olup, Kök Rapor'da tarafların iddia ve savunmaları özetlenerek değerlendirildiği, bu kapsamda davacı tarafından ... 2.İHM'de ... E. Sayılı dosyasında açılan takibin iptali; davacının ardılı bulunduğu Keşideci tarafından ... 3.İHM'nin 2016/... E sayılı dosyasında açılan 'takibin iptali' ve ... 6.ATM'de ...E sayılı dosyasında 'açılan menfi tespit davası' aktarılmış olup, davalının, davacı tarafın senedin tahsilinin önlenmesine yönelik 'yeterli ve sağlıklı hukuki girişimde bulunmadığı' iddiası ile ilgili, üstte davacının itirazları kapsamında da değerlendirme yapılmış olup, olayın hukuki değerlendirmesi tümüyle Mahkememizin taktirinde olduğunu, tahsil cirosu, hamilin , yetkili hamil olması halinde keşideci aleyhine takip yapmasına engel olmadığını, Davacı, son hali görülemeyen senedin lehtarı ve senet üzerindeki ilk ciranta olduğu, Davacının bu anlamda başvurabileceği keşidecinin de ciranta olmadığı düşünülürse başka ciranta bulunmadığını, ... 8.İcra Müdürlüğü'nün takip dosyasında 2 nolu borçlu ... Meşrubat.. ve 3 nolu borçlu ....'ın avalist olmaları halinde ise, bononun ödenmesi ile muhtemelen kötüniyetli işlemler zincirinde olan bunlarında sorumluluğu kalmayacağını, Davacı, keşidecinin ödediği bono bedelini istirdatı kapsamında, 'cebri icra tehdidi' altında ödeme yaptığı, Keşideci tarafından bedeli ödendikten sonra Banka elindeyken çalınan/kaybolan bono nedeniyle 2.kez ödeme yapan keşidecinin kendisinden tahsil ettiği tutarı zarar olarak talebinde davacının muhatabının banka olduğu, Davalı banka olarak, uygulamada 'en ufak kusurundan dahi' sorumlu kabul edilmediğini, bu açıdan davalının itirazları, Kök Raporda varılan sonuçları değiştirecek nitelikte olmadığı, Davalı Banka’nın tahsil cirosu ile aldığı senedin kendi üzerinde kaybolması/çalınması nedeniyle, bono keşidecisi tarafından 2.kez ödenmek zorunda kalınan bono bedelinin, bono alacaklısı ciranta ... A.Ş.’ne rücu edilmesi ile oluşan davacı zararını, karşılamakla yükümlü olduğu; Davacının zararının 06.12.2019 tarihinde ... 9.İcra Müdürlüğü’nün ...-E sayılı takip dosyasına ödenen 166.081,33-TL olduğu, bu miktara ödeme tarihinden itibaren 3095 SK’nun 2.maddesi uyarınca avans faizi talep edebileceği; Bankanın, imtiyazlı kuruluş olarak en ufak kusurundan dahi sorumlu olması haline göre zararın tamamından sorumlu olacağı; Davacının ardılı bulunduğu keşideci tarafından icra takibinin iptali nedeniyle açılan davanın yargılama sürecinde BAM'dan süresi içinde icranın durdurulması kararı getirilmiş olsaydı zararın önlenmesi mümkün kabul edilmesi haline göre, ardıldan gelen kusurun %20 oranında olabileceği, bankadan talep edilecek tutarda bu miktarda indirim yapılabileceği; tespit ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Mahkememiz dosyasında yapılan yargılamada, taraf vekillerince ek rapora karşı itiraz dilekçeleri sunulmuş, itirazlarının alınan raporun hüküm kurmaya elverişli ve yeterli olması üzerine ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.
Dosyada alınan bilirkişi raporları davaya esas alındığına, tahsil için davalı bankaya verilen 25.10.2016 vade ve 65.000,00-TL tutarlı senedin Davalı banka nezdinde çalınması nedeniyle Müvekkilin maruz kaldığı şu an için miktarı belirsiz maddi ve manevi zararın, yapılacak tazminat hesaplama sonuçları üzerinden dava değerini artırmak ve harç tamamlatılmak suretiyle HMK 107. maddesine göre belirlenmesine ve Müvekkilin miktarı belirsiz zararına ilişkin olarak sair talep hakları ile fazlaya dair tüm haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik; 166.081,33-TL maddi 10.000,00-TL Manevi tazminatın T.C Merkez Bankasının yıllık, değişen oranlarda, kısa vadeli avans işlemleri için uyguladığı reeskont faizi üzerinden gecikme faiziyle birlikte davalıdan tahsili talep edilmiş olup; dosyada alınan bilirkişi raporları davaya esas alındığında; Davalı Banka’nın tahsil cirosu ile aldığı senedin kendi üzerinde kaybolması/çalınması nedeniyle, bono keşidecisi tarafından 2.kez ödenmek zorunda kalınan bono bedelinin, bono alacaklısı ciranta ... A.Ş.’ne rücu edilmesi ile oluşan davacı zararını, karşılamakla yükümlü olduğu, davacının zararının 166.081,33-TL olduğu anlaşıldığından, ayrıca davacının davalıdan kaynaklı iş ve eylemler neticesinde haksız icra takibine maruz kaldığı değerlendirilerek 5.000,00 TL manevi tazminat alacağına hükmedilerek davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Açıklanan nedenlerle:
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile,
166081,33 TL maddi tazminat alacağının ... "a yapılan ödeme tarihi olan 19/10/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine ,
5000,00 TL Manevi tazminat alacağının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine FAZLAYA İLİŞKİN TALEBİN REDDİNE,
2-Harçlar yasası uyarınca alınması gerekli 11.686,56 TL'nin peşin alınan 3.007,03 TL'den mahsubu ile eksik olan 8.679,53 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 62,20 TL ilk masraf, yargılama aşamasında yapılan tebligat, posta ve bilirkişi ücreti olan 961,25 TL olmak üzere toplam 4.030,48 TL'nin davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 3.916,03 TL yargılama gideri ve 3.007,03 TL peşin harç olmak üzere toplam 6.923,06 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
4-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğininden maddi tazminat yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 25.912,20 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile kendisini vekille temsil ettiren davacıya ödenmesine,
6-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğininden manevi tazminat yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 5.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile kendisini vekille temsil ettiren davacıya ödenmesine,
7-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğininden red edilen manevi tazminat yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifenin 10/2 maddesi uyarınca hesaplanan 5.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile kendisini vekille temsil ettiren davalıya ödenmesine,
8-Artan gider avansının karar kesinleştikten sonra taraflara iadesine,
Dair, HMK 345 maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğ edildiği tarihten başlayarak iki hafta içinde HMK 342 maddesi gereğince düzenlenmiş dilekçe ile HMK 343 maddesi uyarınca mahkememize veya başka bir mahkemeye yapılacak başvuru ile HMK 341/1 maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olarak taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup anlatıldı.06/04/2023
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza