T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2020/744 Esas
KARAR NO:2022/1030
DAVA:Alacak (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:30/12/2020
KARAR TARİHİ:09/12/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı müvekkil şirket tarafından kredi sözleşmesi uyarınca müşterisi bulunduğu davalı Bankadan kullanmış olduğu ticari kredinin teminatı olarak davalı ...Ş. ‘ye ciro yoluyla tevdi edilmiş bulunan, ancak davalı nezdinde iken kayıp edildiği ve çek zayii nedeniyle iptaline ilişkin açılan davaların yargılamasının sürdüğü gerekçesiyle, bedelleri kredi borcundan mahsup edilmediği gibi, kredinin tamamı müvekkil şirketçe ödenmiş olduğu halde iade de edilmeyen dava konusu; ... Bankası A.Ş. .../... Şubesi ‘ne ait, keşidecisi ... ... Ayk. İnş. Tur. Ltd. Şti. olan, ... çek nolu, ... 30.08.2017 keşide yer ve tarihli, 3.400-TL bedelli, ... Bankası A.Ş. ... Şubesi ‘ne ait, keşidecisi ... olan, ... nolu, ... 31.08.2017 keşide yer ve tarihli, 7.500-TL bedelli, ... Bankası A.Ş. ... Şubesi ‘ne ait, keşidecisi ... olan, ... çek nolu, ... 31.08.2017 keşide yer ve tarihli, 10.000-TL bedelli, ... A.Ş. ... Şubesi ‘ne ait, keşidecisi ... ... olan, ... çek nolu, İstanbul 31.08.2017 keşide yer ve tarihli, 6.000-TL bedelli, olmak üzere toplam 26.900,00 TL tutarlı dört çek bedellerinin, keşide tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizleriyle birlikte davalıdan tahsili ile müvekkil şirkete ödenmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı ile müvekkil banka arasında genel kredi sözleşmesi akdedildiği, firma bedelleri tahsil olduğunda kredi borcuna mahsup edilmek üzere müvekkil bankaya işbu dava konusu çekleri temlik cirosu ile devrettiği, söz konusu çekler kargoda kaybolduğu ve iptalleri için .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı davası ile çek iptal davası açıldığını, davacı firma işbu davada söz konusu çeklerin kaybolmasından dolayı kredi borcunu kendisinin ödemek zorunda kalması nedeniyle zarar gördüğünü iddia ettiğini ve çek bedelleri keşide tarihlerinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte talep etmiş olduğu firmanın talebi hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığını, davacının dava konusu çeklerin tahsilatına ilişkin tüm yasal yolları tüketmeden direkt olarak müvekkil bankaya işbu davayı açması hukuken uygun olmadığını, işbu nedenlerle haksız ve hukuka aykırı işbu davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, davacının lehtarı olduğu kredi sözleşmesine teminat olarak verilen çeklerin davalı banka uhdesinde iken kaybolması sebebiyle çek bedellerinin tahsili istemine ilişkindir.
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.
Davacı tarafından cirantası olduğu dava konusu ... Bankası A.Ş. .../... Şubesi ‘ne ait, keşidecisi ... ... Ayk. İnş. Tur. Ltd. Şti. olan, ... çek nolu, ... 30.08.2017 keşide yer ve tarihli, 3.400-TL bedelli, ... Bankası A.Ş. ... Şubesi ‘ne ait, keşidecisi ... olan, ... nolu, ... 31.08.2017 keşide yer ve tarihli, 7.500-TL bedelli, ... Bankası A.Ş. ... Şubesi ‘ne ait, keşidecisi ... olan, ... çek nolu, ... 31.08.2017 keşide yer ve tarihli, 10.000-TL bedelli, ... A.Ş. ... Şubesi ‘ne ait, keşidecisi ... ... olan, ... çek nolu, İstanbul 31.08.2017 keşide yer ve tarihli, 6.000-TL bedelli, olmak üzere toplam 26.900,00 TL tutarlı dört adet çeki davalı bankadan kullandığı kredi için iskonto kredisi olarak tahsil için davalı bankaya ciro ederek teslim ettiği, çek bordrosunda "...dökümü vazılı çekler bedeli kredi borcumuza mühsuhen ciro yolu ile devir ve temlik edilmiştir " ibaresinin yer aldığı çeklerin davalı banka uhdesinde iken kaybolduğu dosya kapsamı davacı ve davalı beyanları ile sabittir.
Davaya konu çekler hakkında davalı banka tarafından ....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile çek iptali talepli dava açıldığı, yargılama neticesinde ... A.Ş. ... şübesine ait keşidecisi dava dışı ...- ... .... ... çek nolu keşide veri İstanbul olan 31/08/2017 keşide tarihli 6.000,00 TL. bedelli çekin zayi nedeniyle iptaline. davaya konu diğer çeklerin bulunmuş olması sebebiyle diğer çekler açısından davanın reddine karar verildiği, kararın istinaf edilmeden 18/02/2021 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
Dava konusu çeklerin ibraz ve ödeme bilgileri muhatap bankalardan sorulmuş olup, .... Asliye Ticaret Mahkemesi dosyası ve işbu dosya kapsamındaki müzekkere yanıtlarından (....Asliye Ticaret mahkemesindeki yargılama sırasında müzekkere tarihi itibari ile ibraz edilmediği bilgisi verilen ve bu sebeple zayi nedeniyle iptal edilen 6.000,00 TL bedelli çek dahil ( bu çekin davalı bankaya ibraz edildiği takas sisteminden sorulduğu ödeme yasağı sebebiyle ödenmediğinin bildirildiği) çeklerin tamamının ibraz edildiğinin bildirildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce dosyanın bankacı bilirkişiye tevdi edildiği, bilirkişi tarafından sunulan 01/10/2021 tarihli raporunda özetle; Davacı tarafından banka ile arasında akdedilen Genel Kredi Sözleşmesine istinaden davalı bankadan kullanmış olduğu iskonto kredisinin teminatı olarak davalı ... AŞ'ye ciro yoluyla devir ve temlik ettiği, çeklerin banka nezdinde iken kaybolduğu ve çeklerin zayi olması nedeniyle çeklere ödeme yasağı konulduğu ve çek iptal davası açıldığı, çek bedellerinin krediye mahsup edilmediği, kredinin davacı tarafından ödendiği, dava konusuna ilişkin olarak Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin emsal mahiyetinde 16/10/2014 tarih 2014/11699 E. 2014/15291 K. Sayılı kararı bulunduğu, davalı bankanın davacı firmanın tahsil için kendilerine tevdi ettikleri çekleri saklama ve koruma sorumluluğu bulunduğu, kendilerine tevdi edilen çekleri kaybetmeleri durumunda çeki tahsil için bankaya tevdi eden hamilin davacının zararını tazmin etmekle mükellef olduğu, dava konusu çek bedellerinin davacıya iadesinin yerindeliği," şeklinde görüş bildirilmiştir.
Bu kapsamda, somut olaya bakıldığında dava konusu çeklerin kredi borcuna mahsuben davacı tarafından davalıya ciro edilerek teslim edildiği ve davalı banka uhdesinde iken kaybolduğu kredi borcunu davacının ödediği hususları sabit olup, davacının lehtarı olduğu çekler ile kredi borcuna mahsuben ödeme yapma imkanı var iken davalı bankanın kusuru ile kaybolan çek bedellerini kendisi ödemiş olup, bu çekler hakkında iptal kararı bulunmadığından, 6.000,00 TL bedelli çek hakkında her ne kadar iptal kararı verilmiş ise de işbu dosya kapsamında banka cevabi yazısında çekin takas sisteminden sorulduğu bilgisi verildiği yani çekin ibraz edilmiş olduğu ayrıca çeklerin yetkili hamilinin davalı banka olduğu davacının ise ciranta olduğu dolayısı ile somut olayda davacının dava dışı keşideciye başvurarak alacağını tahsil etmesinin kendisinden beklenemeyeceği gözetildiğinde bu yöndeki davalı savunmasına geçerlilik tanınması mümkün olmamıştır. Somut olayda açıklanan sebeplerle güven kurumu olan davalı bankanın kendi uhdesinde iken kaybolan çek bedellerini davacıya ödemekle yükümlü olduğu kanaatine varılmakla; çekin ibrazı için yasada öngörülen 10 günlük süre dikkate alınarak her bir çekin keşide tarihine 10 gün eklenmesi suretiyle bulunan tarihlerin temerrüt tarihi olarak tespiti ile davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak izah edildiği üzere;
1-Davanın KABULÜ ile;
-Dava konusu ... Bankası A.Ş. .../... Şubesi'ne ait keşidecisi ... ... AYK.İNŞ.TUR.LTD.ŞTİ, ... çek numaralı, keşide yeri ... olan, 30.08.2017 tarihli, 3.400,00-TL bedelli çeke yönelik olarak, 3.400,00 TL çek bedelinin 10/09/2017 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlı avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
-... Bankası A.Ş. ... Şubesi'ne ait, keşidecisi ..., ... çek numaralı, keşide yeri ... olan, 31.08.2017 tarihli, 7.500,00-TL bedelli çeke yönelik olarak, 7.500,00 TL çek bedelinin 11/09/2017 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlı avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
-... Bankası A.Ş. ... Şubesi'ne ait, keşidecisi ..., ... çek numaralı, keşide yeri ... olan, 31.08.2017 tarihli, 10.000,00-TL bedelli çeke yönelik olarak, 10.000,00 TL çek bedelinin 11/09/2017 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlı avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
- ... A.Ş. ... Şubesi'ne ait keşidecisi ... ..., ... çek numaralı, keşide yeri İstanbul olan, 31.08.2017 tarihli, 6.000,00-TL bedelli çeke yönelik olarak, 6.000,00 TL çek bedelinin 11/09/2017 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlı avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gerekli 1.837,53-TL karar ve ilam harcından 459,39-TL peşin harcın mahsubu ile geriye kalan 1.378,14-TL eksik harcın davalıdan alınmasına,
3-Davacı tarafça başlangıçta yapılan 521,59-TL yargılama gideri ile yargılama aşamasında yapılan 1.029,85-TL masraf olmak üzere toplam 1.551,44-TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
4-Gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
5-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 9.200,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
6-1.118,64 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 09/12/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır