T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2020/748 Esas
KARAR NO:2025/760
DAVA:Sözleşmenin Uyarlanması
DAVA TARİHİ:30/12/2020
KARAR TARİHİ:21/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan Sözleşmenin Uyarlanması davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ... İnşaat Turizm Sanayi ve Limited Şirketi tarafından işletilmekte olan müzikli mekan olan ... ...'ye maç yayını sağlanabilmesi amacıyla davalı şirket ile ''Ücretli Dijital Televizyon İçerik Hizmetleri İşyeri Kullanma Sözleşmesi'' imzaladığını, işbu sözleşme mucibince sözleşme bedeli vergiler dahil 29.000,00 TL olarak kararlaştırıldığını, ... Bankası ... Şubesinden 11.08.2020 tarihinde 6.000,00 TL, ... Bankası ... Şubesinden 10.03.2020 tarihinde 5.000,00 TL, ... Bankası ... Şubesinden 24.07.2020 tarihinde 6.000,00 TL, ... Direkt Mobil Cep Şubesinden 24.01.2020 tarihinde 4.000,00 TL, ... Direkt Mobil Cep Şubesinden 25.12.2019 tarihinde 5.000,00 TL olmak üzere müvekkil şirket tarafından 26.000,00. TL'lik ödeme gerçekleştirildiğini, dünyada bir pandemi (salgın) boyutuna varan COVID-19 virüsü, neredeyse hayatın durmasına yol açtığını, bu durumdan birçok şirket ve gerçek kişi hem maddi hem de manevi olarak oldukça etkilenmiş ve etkilenmeye devam ettiğini, Türkiye’de COVİD-19’un hızla bulaşmasının oluşturduğu risk karşısında İçişleri Bakanlığı 16.03.2020 tarihinde 81 İlin valiliğine gönderdiği genelgesi ile “81 ilde, tiyatro, sinema, gösteri merkezi, konser salonu, nişan/düğün salonu, çalgılı/müzikli lokanta/kafe, gazino, birahane, taverna, kahvehane, kıraathane, kafeterya, kır bahçesi, nargile salonu, nargile kafe, internet salonu, internet kafe, her türlü oyun salonları, her türlü kapalı çocuk oyun alanları (AVM ve lokanta içindekiler dahil), çay bahçesi, dernek lokalleri, lunapark, yüzme havuzu, hamam, sauna, kaplıca, masaj salonu, SPA ve spor merkezlerinin faaliyetleri geçici bir süreliğine durdurulacağını” duyurmuştur. Vakaların azalmaya başlamasıyla söz konusu restoranlar yeniden 01.06.2020 tarihinde hizmete başladığını, söz konusu tarihe dikkat edildiğinde maç liglerinin bitmesi sebebiyle müvekkil işletme hizmete geçmiş olsa da söz konusu yayından faydalanamadığını, müvekkili şirket almadığı hizmetin bedelini ödemek durumunda kaldığını, 20.11.2020 tarihinden bu sana aynı gerekçelerle alkollü mekanlar faaliyet gösteremediğini, müvekkili şirket, davalı şirket ile gerçekleştirdiği görüşmelerde iyi niyetli bir cevap alamadığını, COVID-19 salgınının sözleşmesel ilişkiye etkisi bağlamında ise iki tarafa borç yükleyen davaya konu sözleşmede; taraflar açısından sözleşmenin akdedilmesinden sonra ortaya çıkan ve mücbir sebep olarak nitelendirilen olaya maruz kalan tarafın sözleşme ile üstlendiği edimi ifa etmesini engelleyen, tarafların kontrolü/iradesi dışında ortaya çıkabilecek ve bahse konu olayın belli süre devam etmesi halinde olayın koşullarına göre taraflardan birine sözleşmeyi feshetme imkanı verebilecek mutlak ve kaçınılmaz olan, öngörülmesi ve karşı konulması da mümkün olmayan olağanüstü olay olarak nitelendirilmesi gerektiğini, müvekkili şirket 28.09.2019 tarihinde imzalamış olduğu sözleşmede davalı şirketin yerine getirmesi gereken hizmetin karşılığını işletmesinin kapalı olması sebebiyle alamadığını, müvekkili şirketin almadığı hizmetin bedelini ödemesi halinde işbu davaya konu sözleşmenin edimleri arasında aşırı bir nispetsizlik meydana gelmesine sebebiyet verdiğini, sözleşmedeki durumun değişmesine rağmen sözleşmede ısrar etmek dürüstlük kuralına aykırı bir tutum meydana getireceğini, müvekkil şirket işletmesinde maç yayının sağlanabilmesi adına yapmış olduğu sözleşmede davalı şirketin edimi küresel bir sorun olan Covid-19 virüsü sebebiyle müvekkilin şirketin işletmesinin hizmet vermemesi sebebiyle gerçekleşemediğini, sözleşmeye bağlılığı sebebiyle sözleşmede belirlenen tutarı davalı şirkete ödediğini, bu nedenlerle davanın kabulüne, Taraflar arasındaki sözleşmenin uyarlanması veya geçersizliğinin tespitine, Davalı şirkete ödenen ücrete ilişkin fazlaya ilişkin hakkımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL'nin yasal faizi ile birlikte müvekkili şirkete iadesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı taraflara tahmiline karar verilmesini talep ve dava ettiği görüldü.
CEVAP:Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili Şirket ..., ... markasının sahibi olup abonelerle yapılan sözleşmelerin tarafı olmadığını, ... markasına ait ürün ve hizmet satışları bayilikler aracılığıyla yapılmakta ve bayiler tüm ticari faaliyetlerini yalnız kendi işletme adları ile kendi nam ve hesaplarını yürüttüğünü, müvekkili Şirket aboneliklere ilişkin yayınları total bir rakam üzerinden anlaşarak bayilere satmakta daha sonra bayiler kendi belirledikleri yeni rakam ve anlaşmalarla müvekkili şirket'ten satın aldıkları abonelikleri tamamen kendi hesaplarına üyelere sattığını, davaya konu üyelik satışı da aynı şekilde müvekkili şirket bayisi tarafından Davacı işletmeye sözleşme karşılığı gerçekleştirildiğini, müvekkili şirketin ne sözleşmenin tarafı olmuş ne de davacı'dan herhangi bir ücret tahsil etmediğini, müvekkili şirket ... ile dava dışı ... ... ....inş.malz.nak.sağ.hiz.hayvancılık İth.ihr.tic.ltd.şti' ünvanlı bayi arasında Ticari Yetkili Satıcılık sözleşmesi imzalanmış olup sözleşmenin imza tarihinden bu yana, müvekkili şirketin bayisi olarak faaliyet gösterdiğini, Davacının delil olarak sunduğu banka ödeme dekontlarında da açıkça görüldüğü üzere Davacı ödemelerin tamamını dava dışı ... ... ....inş.malz.nak.sağ.hiz.hayvancılık İth.ihr.tic.ltd.şti' ünvanlı bayiye yaptığını, davacı ile dava dışı bayi arasında abonelik sözleşmesi akdedilmiş olup müvekkili şirket işbu sözleşmenin tarafı olmadığını, bu nedenlerle davanın reddine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği görüldü.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava dilekçesi, sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.
İddia ve toplanan deliller kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş ve bilirkişi sunmuş olduğu 16/08/2022 tarihli raporunda özetle;
"1-Davacının sözleşme bedelini ödediği,
2-Uyarlamanın şartlarından birinin “Borçlunun borcunu henüz ödememiş ya da ifanın aşırı ölçüde güçleşmesinden doğan haklarını saklı tutarak ödemiş olması” olduğu, bu çerçevede uyarlamanın şartlarının gerçekleşmediği,
3-Karşılıklı edimler içeren sözleşme çerçevesinde taraflardan birinin bedeli ödemesi ancak bunun karşılığında karşı edimini alamaması durumunda ödenen bedellerin sebepsiz zenginleşme şartlarını taşıyıp taşımadığı ve iadeye konu olup olmayacağının takdirinin sayın mahkemenize ait olacağı," şeklinde görüş bildirildiği görüldü.
Tarafların rapora karşı beyan ve itirazlarının değerlendirilerek ek rapor tanzimi hususunda dosyanın yeniden bilirkişi heyetine tevdine karar verildiği, bilirkişi heyetince sunulan ek raporda özetle;
"-Davacı yasal ticari defterlerinşn incelenmesi hususunda Davacı vekili Av ... ile 22.06.2023,13.07.2023 ve 07.08.2023 tarihlerinde telefon görüşmesinde müvekkili ile görüşerek geri dönüş yapılacağı belirtilmiş ancak işbu rapor tarih itibariyle geri dönüş yapılmamış olduğundan ihtilaflı döneme ilişkin davacı yasal ticari defter ve belgeler üzerinde inceleme yapılamamış bulunmakta olduğu,
-Yukarıda belirtildiği üzere husumet hususunun taktirinin Yüce Mahkeye ait olduğu,
-Davacının kısmi ödemesi ve kısmen ihtirazi kayıtlı ödemeleri dolayısıyla, ödemelerini yapmış olması sebebiyle uyarlama isteyemeyeceği yönündeki 22.08.2022 tarihli bilirkişi raporuna katılmanın mümkün gözükmediği
- COVİD tedbirleri dolayısıyla yemek ve cafe hizmeti verilen yerlerde, AVMlerde kapalı kalma uygulaması olduğu gibi, insanların bir arada kalmaktan korkması, metrekarede bulunması gereken insan sınırlamaları, yaklaşma sınırları sebebiyle bu gibi yerlerin düşük kapasite ile çalışmak durumunda kaldıkları açıktır. Bu bakımdan COVİD ve COVİD tedbirleri dolayısıyla yemek ve cafe hizmetleri sektörlerinde kapalı kalma, kapasite sorunu ve daralma olduğu açık olmakla birlikte, edimler arasında aşırı dengesizlik meydana gelip gelmediği, davacının ediminin aşırı güçleşip güçleşmediği ise ancak davacının ticari defterlerinin incelenmesi sonucu ortaya çıkabilecekken, MM Bilirkişinin belirttiği üzere davacının defter ibrazında bulunmamasının taktiri Yüce Mahkemeye ait olduğu görülmektedir." şeklinde görüş bildirildiği görüldü.
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamının yapılan incelemesinde; davanın davacı ile davalı arasında ücretli dijital televizyon içerik hizmetleri işyeri kullanma sözleşmesinden kaynaklı ödenen bedelin iadesi ve sözleşmenin uyarlanmasından kaynaklı uyuşmazlığa yönelik olduğu, mahkememizce konusunda uzman bilirkişi heyetlerinden rapor aldırıldığı, düzenlenen bilirkişi raporlarına göre sağlıklı değerlendirmenin yapılabilmesi için davacının ticari defterlerinin incelenmesi sonucu sağlıklı bir değerlendirme yapılabileceğinin değerlendirildiği, mahkememizce bu anlamda davacının ticari defter belgelerinin yerinde incelenmesi için ... Nöbetçi ATM'ne talimat yazıldığı ve davacının ticari defter belgelerinin incelenemediği, incelenememe nedeninin bilirkişi ücretinin verilen kesin süreye rağmen davacı tarafça karşılanmamasından kaynaklandığı, mahkememizce 12/11/2024 tarihli duruşmada bu hususta davacı tarafa kesin süre verildiği ancak davacı tarafın bilirkişi ücretini yatırmadığı anlaşıldığından ispatlanamayan davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak izah edildiği üzere;
1-Davacının ispatlanamayan davasının reddine,
2-Alınması gerekli 615,40-TL karar ve ilam harcından 54,40-TL peşin harcın mahsubu ile geriye kalan 561,00-TL eksik harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin üstünde bırakılmasına
4-Davalı kendini vekille temsil ettirdiğinden lehine Asgari Ücret Tarifesi gereği 1.000,00-TL ücret takdirine, bunun davacıdan tahsili ile davalılara verilmesine
5-Karar kesinleştiğinde artan gider avansının ilgili tarafa iadesine,
6-1.360,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
Dair. Miktar itibariyle yasa yolu kapalı kesin olarak tarafların yokluğunda verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 21/10/2025
Katip ...
Hakim ...