T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2020/92 Esas
KARAR NO:2020/661
DAVA:Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)
DAVA TARİHİ:27/10/2015
KARAR TARİHİ:09/12/2020
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili... San.Tic.Ltd.Şti ile davalı ... arasında ... ... Köyü 153 adet afet konutu inşaatı ile alt yapı ve çevre düzenlemesi inşaatı işi için ... poliçe nolu İnşaatı ... sigorta poliçesi düzenlendiğini, müvekkili tarafından yüklenilen inşaat işinin alanında bulunan afet evleri inşaatında kullanılan elektrik kabloları ve bunlara ilişkin malzemelerin çalınarak bu riskin gerçekleştiğini, davalıdan bu riskin teminatının karşılanması talep edildiğini ancak reddedildiğini, ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... sorgu sayılı dosyası ile 60.583.-TL lik malzeme çalındığının ve hırsızların bulunamadığının tespit edildiğini, tüm çalınan malzemelerin risk kapsamında olduğu halde sigorta şirketinin redde gerekçe olarak malzemelerin kilitli, emniyetli bir depoda muhafaza edilmesi, 24 saat güvenlik ve aydınlatılma gerekliliği şartlarına uyulmadığını esas aldıklarını, oysaki sözleşmede henüz yerine monte edilmemiş inşaat ve montaj malzemelerine ilişkin hırsızlık hasarlarının önlenebilmesinin ön şartı, bu malzemelerin kapalı, emniyetli, kilitli bir depoda muhafaza edilmesi olduğunu, montajı yapılmamış malzemeler için olduğunu, bunun dışındaki inşaat malzemelerine karşı oluşabilecek hırsızlıklarda bu maddenin kullanılamayacağını, davalı şirketin ön şartı genelleştirerek keyfi olarak , tüm hırsızlık fiillerine ve hırsızlığına konu malzemenin kullanılıp kullanılmadığına bakılmaksızın uygulamaya çalışmasında hukuka uyarlık bulunmadığını, dilekçede listesi sunulan malzemelerin çalınması sonucu oluşan zararın ticari faizi ile giderilmesinin sözleşmeye uygun olacağını, bu nedenlerle davanın kabulü ile gerçekleşen risk nedeni ile uğranılan 60.583,00 TL nin zarar tarihinden itibaren ticari reeskont faizi ile davalıdan tahsili ile, vekalet ücreti ve mahkeme giderlerinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmişlerdir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Davanın nitelendirilmesi yapılırken sigortalı ile zarara neden olduğu iddia edilen arasındaki hukuki ilişkiye bakılması gerektiği, buna göre davanın ticari bir dava olmadığı, haksız fiile dayalı tazminat davası olduğu anlaşıldığında davanın genel hükümlere göre Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekeceğinden mahkememizin görevsizliğine karar verilmiştir.
Dosyada mahkememizce oluşturulan görevsizlik kararı üzerine Yargıtay ... H.D. 2015/...-... sayılı ilamı ile mahkememizin yargı yeri olarak belirlenmesi üzerine yargılamasına devam olunmuştur.
Mahkememizce tarafların sunmuş oldukları tüm deliller dosyaya temin edilmiş, Savcılık soruşturma evrakı ve diğer dayanaklar istenmiş, tutanak ve çalınan eşyaların değerleri bunların bulunduğu konumlar, muhfaza ve diğer hususlarda inşaat sahasında bulunup bulunmadığı hususları ayrı ayrı değerlendirilmek sureti ile mahallinde talimat mahkemesince bilirkişi raporu alımıştır. Yapılan inceleme ve denetlemede davacı şirkete ait defter ve kayıtlar, bu kayıtlarda yer alan faturalar incelenmiş yine ... Müh.Ltd.Şti'nin kayıtları denetlenerek, ilgili faturalar birlikte karşılaştırılmış, yapılan karşılaştırmada çalınan ve davaya konu malzemelerin ... Mühendislik tarafından yapılan taşeron hizmeti karşılığı teslimin ve montajın yapılıp yapılmadığı hususları tespit edilmiş, bu doğrultuda çalınan malzemeler ile faturalar karşılaştırılmış toplamın 65,199,00 TL olarak belirlendiği, düzenlenen faturalardaki tevkifat uygulamasından yola çıkarak çalınan malzemenin montajı yapılan malzemeler olduğunun tespit edildiği görülmüştür.
Davacı ile ... arasında imzalanan 19/02/2012 tarihli yapım sözleşmesinin 17/1 maddesi uyarınca yüklenici işyerindeki her türlü araç, malzeme, makine ,taşıt, tesisat, tesis, ile sözleşme konusu iş için, işin özellik ve niteliğine göre işe başlama tarihinde geçici kabule kadar geçen süre içinde oluşabilecek deprem, su baskını toprak kayması, firtına, yangın gibi doğal afetler ile hırsızlık sabotaj ve risklere karşı yapı denetleme şartnamesinde yer alan hükümler çervevesinde ... sigortası yaptırması zorunluluğunu koyduğu, her türlü tedbirin alımına ilişkin hususun yükleniciye ait olduğu, yüklenicinin davacı olup 27/02/2012 başlangıç 07/06/2013 bitiş tarihi olarak sigorta poliçesinin düzenlendiği, incelenen poliçede teminatlar kısmında hırsızlık adı altında bir madde bulunmadığı ancak açıklamalar bölümünde henüz yerine monte edilmemiş inşaat ve montaj malzelemelerine ilişkin hırsızlık zararının ödenmesine ilişkin ön şartının bu malzemelerin emniyetli kilitli ve kapalı şekilde muhfaza edilmesi gerektiği, bunun dışında çalınmasının poliçe teminatı dışında olduğu, şantiye çevresinin tel çift, saç ve benzeri levha ile kapatılmış olması, 24 saat güvenlik görevlisi olması gece aydınlatması olmasının gerektiği belirlenmiştir.
... jandarma komutanlığı tarafından düzenlenen 08/03/2013 tarihli olay yeri inceleme tutanağında yapımı devam eden ... inşaatının ayrık nizam tek katlı, kapısı ve penceresi olan 56 konutun döşenmiş olan elektrik kablolarının 07/03/2013 tarihinde kesilmek sureti ile çalındığı olay yerinin karla kaplı olduğu, halen inşaat halinde bulunduğu kapı ve pencerelerinin bulunmadığı, elektirk tesisatlarının döşenmiş, bazılarının duvar sıvalarının yapılmış olduğu, inşaatın geniş bir alanı kapladığı, etrafta herhangi bir fiziki engelinin ışıklandırma sistemi ve güvenlik kamerasının olmadığı, şantiyede 1 gece 2 gündüz olmak üzere 3 bekçinin görev yaptığı, ... idari biriminin inşaat alanının orta kısmında olduğu, hırsızlık olayının ise bu birimlerin yaklaşık 400-500 metre uzağındaki inşaat halindeki etaplarda meydana geldiği, herhangi bir iz ve emareye rastlanmadığı, bekçi ifadesi ile şantiyenin kapatılarak inşaat sahasındaki tüm malzemelerin bekçi kulubesi önünde toplanıp şantiyede bulunan çadır depoya konulduğu, olayın 07/03/2013 tarihinde elektrik ustalarının işe başlaması ile farkedilerek ihbarı ile ortaya çıktığı, şantiye önünde elektrik lambalarının yanmasına ragmen hırsızlık yapılan alanda herhangi bir ışığın bulunmadığı, mevcut olan elektrik direklerinde ışıklandırma amaçlı projektörlerin bulunduğu, trafo ile bir kısım bu elektrik direklerinin kurulduğu, elektrik kablolarının ana tablodan lamba priz anahtarlara çekildiği, çekilen bu kabloların büyük bir kısmının çalındığı ve çalma esnasında bazı pvc borularının duvarlarda yerinden çıktığının tespit olunduğu, konut alanı çercevesinde herhangi tel, çift, perde ve ihata bulunmadığı belirlenmiştir.
Sonuçta davacının defterlerinde dava konusu edilen malzemelere ait yüklenici ... mühendislik olan yapılan sözleşme ile ilgili kayıtların yer aldığı, bunların faturaların karşılıklı olarak kayıtlarında bulunduğu, çalınan malzeme bedellerinin 65.199,00 TL olarak tespit edildiği, ekspertiz raporu ile uyumlu bulunduğu, mevcut tutanak doğrultusunda tespitlerin mahalline uygun olduğu belirlenmiştir.
... Başsavcılığı'nın ... soruşturma nolu evrakının ise daimi arama kararı olarak devam ettiği, şüphelilerin ve suçluların bulunamadığı bu nedenle aramaya devam edildiği görülmüştür.
Tüm dosya kapsamı sunulan deliller, izleme olanağı sağlayan rapor ve poliçe denetlenmiş, inşaat ... sigorta poliçesi kapsamında toplam tazminat limitinin 300.000,00 TL belirlendiği, olay başına ilimitin 100.000,00 TL olduğu, bu poliçenin açıklamalar bölümünde sigorta kapsamı dahilindeki malzemelerin ve olay niteliginin belirlendiği “ henüz yerine monte edilmemiş inşaat ve montaj malzemelerine ilişkin hırsızlık hasarlarının ödenebilmesi" ön şartının belirlendiği, bu durumda tespit mahallinde yapılan deneteleme ve tutulan tutuanaklar ile poliçe kapsamı dahilindeki olan malzemelerin monte edilmemiş malzemelerden olduğunun belirtirildiği, montesi yapılmış malzemelerin bu risk kapsamında sayılmadığı, kaldı ki; monte edilmemiş malzemeler yönünden ön şartlarının belirtildiği, bu ön şartların dahi yerine gelmediği, bu durumda davacının söz konusu poliçeden yararlanma koşullarının oluşmadığı nedenle, davacının davasının ispatlanamadığı nedenle reddine karar verilmiştir.
Mahkememizce verilen karar İstinaf Bölge Adliye Mahkemesi'nin 23/01/2021 tarihli
2017/... Esas- 2020/... K.Sayılı ilamı ile
Somut olayda da, TTK 1454.maddede düzenlenen ve yukarıda ayrıntılı şekilde belirtildiği üzere, başkası lehine sigorta mevcuttur. Poliçede, sigortalı dava dışı ... Başkanlığı, sigorta ettiren ise davacı şirkettir. Dosya kapsamında ve Sigorta Sözleşmesinde, TTK 1454/1. madde hükmüne göre aksine bir sözleşmenin varlığına tesadüf edilmemiştir.
Mahkemece, Yargıtay ....Hukuk Dairesinin 2017/... Esas, 2017/... Karar ve 02.05.2017 tarihli, 2016/... Esas, 2017/... Karar ve 12.07.2017 tarihli, ... Esas, 2017/... Karar ve 23.05.2017 ,... Esas,... Karar ve 04.11.2015 tarihli vb.emsal ilamları da göz önünde bulundurularak, dava dışı sigortalının sigorta bedelini davacıya ödenmesi yönünde muvafakatı olup olmadığı üzerinde durularak, buna dair gerekli bilgi ve belgeler celp ve ibraz edildikten sonra, davacının aktif dava ehliyetinin bulunup bulunmadığının incelenmesi gerekirken, bu husus nazara alınmaksızın ve incelenmeksizin işin esasının incelenerek hüküm tesisi doğru kabul edilmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, davacı ... ettirenin TTK 1454.maddesi kapsamında, aktif dava ehliyetinin bulunup bulunmadığı araştırılmasızın hüküm tesisi yerinde olmadığından, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esasa dair hususlar incelenmeksizin kabulüne dair karar verilmesi gerekmekle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." ilamı ile mahkememizin kararı kaldırılmıştır.
Mahkememizce, kaldırma kararı sonrası yargılamaya devam edilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararında yer aldığı şekilde mahkememizce öncelikle, TTK 1454/1 maddesine göre başkası adına sigorta mevcut olduğundan, poliçede sigortalı dava dışı ... Başkanlığına müzekkere yazılmasına karar verilmiştir.
Dosyaya gelen 10/07/2020 tarih, ... sayılı ... yazısında "İdaremiz adınan hazırlanmış olan ... No'lu ... Sigorta Poliçesi ile bahse konu işte meydana gelen hasar bedelinin yüklenici firma... Taah. Tic. Ve San. Ltd. Şti.' ne ödenmesinde İdaremizce herhangi bir sakınca bulunmamaktadır" şeklinde bildirimde bulunulmuştur. Anılan yazı gereğince, davacı şirketin aktif dava ehliyetinin mevcut olduğu anlaşıldığından, yargılamaya devam olunmuştur.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, hırsızlık neticesinde oluşan zararın, sigorta poliçe teminatı kapsamında olup olmadığı noktasında toplanmıştır.
Mahkememizce, Bölge Adliye Mahkemesi kaldırma kararı öncesinde ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Tal. Sayılı dosyasından alınan bilirkişi raporunda özetle; ... İlçe Jandarma Komutanlığı tarafından düzenlenen 08/03/2013 tarihli olay yeri inceleme raporunda ... Köyü yolu üzerinde bulunan ve yapımı devam eden ... konutları inşaatının ayrık nizam tek katlı, kapısı ve penceresi olmayan 56 konutun döşenmiş olan elektrik kablolarının 07/03/2013 tarihinde kesilmek suretiyle çalındığının tespit edildiği, olay yerinin karla kaplı olduğu, hırsızlık olayının meydana geldiği yerlerin halen inşaat halinde olduğu, kapı ve pencerelerinin bulunmadığı, elektrik tesisatlarının döşenmiş bazılarının ise duvar sıvalarının yapıldığı, inşaat halindeki binaların etap etap olduğu ve geniş bir alanı kapladığı, etrafında herhangi bir fiziki engelin, ışıklandırma sisteminin ve güvenlik kamerası gibi tedbirlerin bulunmadığı, şantiyede gündüz 1 gece 2 olmak üzere toplam 3 bekçinin görev yaptığı, ... idare birimlerinin inşaat alanının orta kısmında olduğu, hırsızlık olaylarının ise bu birimlerin yaklaşık 400-500 m uzağında inşaat halindeki etaplarda meydana geldiği, herhangi bir iz emare tespit edilmediği beyan edildiği, bekçi ifadelerin 31/12/2012 tarihinde şantiyenin kapatılarak inşaat sahasındaki tüm malzemelerin bekçi kulübesi önünde toplanarak şantiyede bulunan çadır depoya konulduğu, olayın 07/03/2013 tarihinde elektrikçi ustalarının işe başlaması ile fark edilerek ihbarda bulunulduğu, şantiye önünde elektrik lambalarının yanmasına rağmen hırsızlık yapılan alanda herhangi bir ışık bulunmadığı, kendilerine bu kısımlara bakmaları konusunda talimat verilmediğini beyan ettikleri, tek katlı konutların yapıldığı alanın oldukça geniş olduğu, çevresinde herhangi bir tel, çit-perde-ihata v.s. Bulunmadığı, trafo ile bir kısım eklektrik direklerinin kurulduğu, elektrik direklerinde ışıklandırma amaçlı projektörlerin bulunduğu, bina içlerinde elektrik pvc borularının döşenerek elektrik kablolarının ana tablodan lamba-priz-anahtarlara çekildiği ancak çekilen kabloların büyük kısmının çalınmış olduğu, çalma esnasında çekme nedeniyle bazı pvc boruların duvarlarda yerinden çıktığının göründüğü, çalınan malzemelerin montajı yapılmış malzemeler olduğu, 24/04/2013 tarihli ekspertiz raporu ile jandarma inceleme raporundaki hususların paralellik gösterdiği hususlarında tespitler sunulmuştur.
Taraflar arasında ... No'lu ... Sigorta Poliçesinin varlığı hususunda çekişme bulunmamaktadır. ... poliçesinin sigorta başlangıç tarihi 27/02/2012, bitiş tarihi 07/06/2013 olarak belirlenmiş olduğu, meydana gelen hırsızlık olayının poliçe vadesi içerisinde gerçekleştiği anlaşılmaktadır.
Poliçede, ayrıca bir hırsızlık klozu düzenlenmemiş, poliçenin "Açıklamalar" başlığı altında "Henüz yerine monte edilmemiş inşaat ve montaj malzemelerine (ihrazat) ilişkin hırsızlık hasarlarının ödenebilmesinin ön şartı, bu malzemelerin kapalı, emniyetli, kilitli bir depoda muhafaza edilmesidir. Hırsızlık teminatı, hırsızlık sigortası genel şartları dahilinde verilmiştir. Kapalı, kilitli bir mahalde olmayan malzemelerin çalınması bu poliçe teminatı dışındadır. Şantiye çevresinin (tel çit, alüminyum-sac vb. Levha ile) kapatılmış olması, 24 saat güvenlik görevlisi bulunması ve gece aydınlatma yapılması gerekmektedir." düzenlemesi yapıldığı, ekspertiz raporu ve jandarma olay yeri inceleme raporu ile alınan bilirkişi heyeti raporlarında, poliçe içerisinde alınması gereken önlemler olarak belirtilen tel örgü, çit, alüminyum levhanın bulunmadığı, aydınlatmanın mevcut olmadığı, davacının hırsızlık olayının meydana gelmesini önleyecek tedbirleri almadığı, poliçe ön şartının sağlanmadığı, hırsızlık olayı neticesinde meydana gelen zarardan davacının sorumlu olduğu, zararın ise teminat kapsamında olmadığı anlaşılmıştır. Ayrıca, poliçe ile "Henüz yerine monte edilmemiş inşaat ve montaj malzemelerine (ihrazat) ilişkin hırsızlık hasarlarının" teminat kapsamında olduğu, hırsızlık olayının ise montajı gerçekleştirilmiş inşaat ve montaj malzemelerin binalardan sökülmesi suretiyle gerçekleşmesi nedeniyle de zararın poliçe teminatına dahil olmadığı, davacının davalı ... şirketinden sigorta poliçesi kapsamında talep edebileceği bir alacak hakkı olmadığı kanaatine varılarak, davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davanın reddine,
2-Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 54,40 TL ilam harcının peşin alınan 1.034,65 TL'den düşümü ile geri kalan 980,25 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin üstünde bırakılmasına
4-Davalı kendini vekille temsil ettirdiğinden lehine Asgari Ücret Tarifesi gereği 8.675,79 TL ücret takdirine, bunun davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine
Dair, HMK 345 maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğ edildiği tarihten başlayarak iki hafta içinde HMK 342 maddesi gereğince düzenlenmiş dilekçe ile HMK 343 maddesi uyarınca mahkememize veya başka bir mahkemeye yapılacak başvuru ile HMK 341/1 maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olarak davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup anlatıldı.09/12/2020
Katip ...
E-imza
Hakim ...
E-imza