T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2021/169 Esas
KARAR NO:2022/1129
DAVA:Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:28/12/2015
KARAR TARİHİ:29/12/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekiçesinde özetle; müvekkili şirket ile ... İth. İhr. Ve Tic. Ltd. Şti. aralarında 20/06/2012 tarihli iki satış sözleşmesi akdedildiğini, sözleşme kapsamında satıcı ... İth. İhr. ve Tic. Ltd. Şti.'nin 27/07/2013 ve 30/07/2012 tarihinde zeytinyağlarını teslim etmeyi taahhüt ettiğini, alıcı müvekkili şirketçe satış bedelinin tamamına tekabül eden toplam 10 adet çeklerin satıcı şirkete 28/06/2012 ve 01/07/2012 tarihinde t eslim edildiğini, satıcı şirketin emtiaları taahhüt ettiği sürede teslim etmediğini, sözleşmeye göre çeklerin iade edilmesi gerekir iken iade de edilmediğini ve bu çeklerin bir kısmının davalı şirkete devredilmiş bulunduğunu öğrendiklerini, dava konusu ... Bankası Defne Şubesi'nin 09/10/2012 tarih ve 8675310 nolu, 8675319 nolu 26,000 TL, 20/10/2012 Tarih ve ... nolu 54,00 TL bedeli , 24/10/2012 tarih ... nolu 23,500 TL bedelli, 27/10/2012 tarih ve ... nolu 21,500 TL bedelli, 03/10/2012 tarih ve ... nolu 22,750 TL bedelli çekler için ihtiyati tedbir kararı ittihazını, çeklerden dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitini ve % 20 tazminata hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili 07/02/2020 tarihli cevap dilekçesinde özetle:
Davalı vekili cevap dilekçesi ile, davanın İstanbul Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğunu, 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu kapsamında davanın dayanağı bulunmadığını, davacı şirket tarafından müvekkili şirkete hitaben, çeklerin kendileri tarafından keşide edildiğine, çekleri vadelerinde ödeyeceklerini ve müvekkili şirkete devir ve temlik edilen alacağın dayanağı faturaya konu malları eksiz ve ayıpsız teslim aldıklarına ve ayrıca çeklere ve faturalara, bunlara konu borca herhangi bir itiraz ve defilerinin bulunmadığına ait teyit yazısı verildiğini belirterek, haksız açılan davanın reddine ve davalı lehine % 20 icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Davacı tarafın davaya konu çeklerin dava dışı şirkete verildiğini ancak, dava dışı şirketin emtiayı teslim etmediğini bu nedenle çeklerin bedelsiz olduğunu belirterek, bu çekler bakımından açılan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasıdır.
Taraflar arasındaki ihtilaf ... Bankası defne şubesinin 09/10/2012 tarih ve ... nolu, ... nolu 26,000 TL, 20/10/2012 Tarih ve ... nolu 54,00 TL bedeli 24/10/2012 tarih ... nolu 23,500 TL bedelli, 27/10/2012 tarih ve ... nolu 21,500 TL bedelli, 03/10/2012 tarih ve ... nolu 22/750 TL beelli çeklerden sorumlu olup olmadığının tespitine ilişkindir.
... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 05/11/2014 tarih, 2013/... Esas, 2014/... Karar sayılı yetkisizlik kararında dosyada Yetkili Nöbetli Çağlayan Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine şeklinde karar verilmiştir.
Dosya ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesine tevzii edilmiştir.
... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi' nden verilen 03/02/2015 tarih ve 2015/... Esas 2015/... karar sayılı dosyası görevsizlik kararı ile mahkememize gönderilerek mahkememiz 2015/... Esas sırasına kaydı yapılmıştır.
Mahkememizin dosyasından verilen ... Esas, 2016/... karar sayılı Gerekçe Kararında Özetle;
"Görülmekte olan davacı taraf davaya konu çeklerin dava dışı şirkete verildiğini ancak, dava dışı şirketin emtiayı teslim etmediğini bu nedenle çeklerin bedelsiz olduğunu belirterek, bu çekler bakımından menfi tespit davası açmıştır. Davalı faktoring şirketi olup; davacı tarafın dava dışı şirket ile aralarındaki ilişkiden kaynaklanan defileri davalı tarafa karşı ileri sürmesi; 6361 sayılı kanunun 9.maddesinin 3.fıkrası karşısında mümkün değildir. Davalı tarafın kambiyo senedini iktisap ederden bile bile borçlu zararına hareket etmiş olması durumu istisnadır. Davacı tarafın açıkça bu yönde bir iddiası olmadığı gibi dosyaya bu yönde bir delil sunulmamıştır. Davalı Faktoring şirketi kambiyo senetlerini 6361 sayıl kanunun 9.madde 2.fıkraya uygun olarak fatura karşılığında iktisap etmiştir. Ayrıca davacı şirket tarafından iki adet çek hakkında 03/07/2012 tarihli belge vermiş olup; bu çekler faturalar bakımından kabul beyanı ile taahhütte bulunmuştur. Davacı taraf mahkememizce yapılan 05/05/2016 tarihli ön inceleme duruşmasında dosyaya delil sunmayacağını beyan etmiş olmakla dosya kapsamındaki delillere göre davanın reddine" şeklinde hüküm oluşturulmuştur.
Davacı vekilinin 11/10/2017 tarihli istinaf talepli yerel mahkemenin 03/05/2016 tarihli kararının bozulması talepli dilekçe sunmuştur.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi' nin 2020/4605 Esas 2020/4901 Sayımı ilamı ile;
"Dava keşideci sıfatıyla imza atılan çeklerden dolayı borçlu olmadığının tespitine ilişkindir. Dava konusu çeklere ciro yoluyla hamil olan davalı şirket, aralarındaki faktoring ilişkisine istinaden çekleri dava dışı ... İthalat İhracat Ltd. Şti.’den almıştır. Dava dışı kişi tarafından faktoring şirketine yapılan ciro alacağın temliki hükümlerine tabidir. Bu durumda dava dışı lehdara karşı ileri sürülebilecek her türlü itiraz ve definin faktoring şirketine karşı da ileri sürülmesi mümkündür. Ancak somut olayda menfi tespit davasının aynı anda hem dava dışı lehdara hem de davalı faktoring şirketine karşı yöneltilmemiş olduğu göz önüne alınarak öncelikle lehdara karşı açılan davanın sonucunun beklenmesi ve varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken somut olayda uygulama yeri olmayan 6361 sayılı Kanunun 9/3 hükmü çerçevesinde değerlendirme yapılarak yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir" şeklinde hüküm kurulmuştur.
Mahkememizden verilen 03/05/2016 tarih ve 2015/... Esas 2016/... sayılı kararı Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 10/11/2020 tarih ve 2020/4605 Esas 2020/4901 Karar sayılı ilamıyla Bozulmakla, dava mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılmıştır.
Sözleşmeye konusu ürünlerin teslim tarihleri 27/07/2012 ve 30/07/2012 tarihli olduğu davalı vekili tarafından mahkememize ibraz edilen ... İthalat-İhracaat ve Tic. LTd Şti tarafından düzenlenen faturaların 12/06/2012 ve 30/06/2012 tarihli olduğu faturaların sözleşmede belirtilen tarihlerden önce düzenlendiği, ibraz edilen faturalarda teslim edilen ürünlerin miktarı ile bedellerinin farklı olduğu görülmüştür.
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, toplanan deliller, tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacı şirket ... San Tic. Ltd. Şti. Davalı ... İthalat ihracat ve Tic Ltd. Şti arasında 20/06/2012 tarihinde düzenlenen sözleşme gereğince davalı şiret 214,400 adet ... yağının yarısı olan 5360 kolisi, 107.200 adet ... yağını ise 15/08/2012 tarihinde davacı şirkete teslim edeceğini kabul ederek taahhüt altına aldığı, ancak çekler karşılığında herhangi bir mal teslimi yapılmadığı, dosya içerisinde mevcut 11/02/2015 havale tarihli 12/06/2012 mal teslimine dair faturalarda hangi çeke karşılık olduğu belli olmayan faturaların ibraz edildiği, davacı şirket ile davalı şirket yetkililerinin ortak imzası ile 20/06/2012 tarihinde satış sözleşmesinin satıcının kusuruna binaen fesih ve geçersizliğine ilişkin fesih sözleşmesi düzenlendiği anlaşılmakla davanın kabulüne karar verilerek,
HÜKÜM:Yukarıda Açıklanan Nedenlerle:
1-Davanın KABULÜ ile; davalı şirkete verilen
03/10/2012 tarihli ... Çek no.lu 22.750,00 (Yirmi iki bin yedi yüz elli) TL tutarlı
09/10/2012 tarihli ... Çek no.lu 26.000,00 (Yirmi altı bin) TL tutarlı
20/10/2012 tarihli ... Çek no.lu 54.000,00 (Elli dört bin) TL tutarlı
24/10/2012 tarihli ... Çek no.lu 23.500,00 (Yirmi üçbin beşyüz) TL tutarlı
27/10/2012 tarihli ... Çek no.lu 21.500,00 (Yirmi birbin beşyüz) TL tutarlı toplam 5 adet çekin tamamı olan 147.750,00 TL'nin bedelsiz kaldığının tespiti ile karşı tarafa kalan bu miktar bakımından borçlu olmadığının TESPİTİNE,
2-Harçlar yasası uyarıca alınması gerekli 10.092,80 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 2.523,25 TL harcın mahsubu ile eksik 7.569,55 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından başlangıçta yapılan 2.551,30 TL ilk masraf, yargılama aşamasında yapılan tebligat ve posta ücreti olan 589,50 TL olmak üzere toplam 3.140,80 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
4-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğininden karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 23.162,50 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile kendisini vekille temsil ettiren davacıya ödenmesine,
5-Karar kesinleşene kadar yapılacak yargılama giderlerinin davacı gider avansından karşılanmasına, karar kesinleştikten sonra bakiye gider avansının istek halinde taraflara iadesine,
Dair gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde verecekleri dilekçe ile ilgili Yargıtay Hukuk Dairesine temyiz yolu açık olmak üzere verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı açıkça okunup usulen anlatıldı. 29/12/2022
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza