T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2021/218 Esas
KARAR NO:2024/300
DAVA:Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:29/03/2021
KARAR TARİHİ:17/04/2024
BİRLEŞEN .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ... ESAS SAYILI DOSYASI (Eski .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas)
DAVA:Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:28/04/2021
KARAR TARİHİ :17/04/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin ... sektöründe faaliyet gösterdiğini, davalı ..., davalı ... ... şirketinin yetkilisi ve ortağı olduğunu, müvekkili ile davalı arasındaki ticari ilişki cari hesaba dayalı olarak ... ticareti gerçekleştiğini, müvekkilinin yer yer davalıya pazarlama hizmeti de verdiğini, müvekkili, dava dışı “...” ve “...” ya ... satışı konusunda davalı tarafa aracılık yaptığını, bu kapsamda davalı ...” için ürettiği ayakkabıları müvekkiline fatura etmiş, müvekkili de bu ayakkabıları “...” ve “...” ya fatura ederek, bu faturalar karşılığında “...” ve “...” dan aldığı çekleri ve bonoları muhasebe nizamı doğrultusunda ciro ederek davalı ... ... firmasına teslim ettiğini, dava dışı firmaların borçlarını ödeyemez duruma gelmesi nedeniyle davalının çekleri ve bonoları takibe koyduğunu, halbuki müvekkilinin davalılara borçlu olmadığını, davalıya durumun anlatıldığını ve davalının müvekkili aleyhine bir icra işlemi yapılmayacağını bildirdiğini, müvekkilinin sadece komisyoncu olduğunu, davalılar ile dava dışı ismi zikredilen firmalar arasındaki bağlantıyı kurduğunu, müvekkilinin davalıya gönderdiği ancak karşılığını alamadığı avanslar nedeniyle alacaklı olduğunu, 10.02.2020 tarihinde müvekkili ile davalı taraf arasında “Protokol/İbraname” başlıklı sözleşme imzalanmış, bu sözleşmede ... yönünden verilen kambiyo senetleri ve bunlar ile ilgili müvekkili aleyhine başlatılan haksız icra takipleri sebebi ile davalıların müvekkillerden herhangi bir borcu bulunmadığı davalı tarafça kabul ve ikrar edilmiş, hatta davalı protokolde feragat harcı müvekkili tarafından yatırıldığında söz konusu icra
takiplerinden feragat etmeyi taahhüt ettiğini, ancak davalıların müvekkili aleyhine açtıkları takipten feragat etmediklerini, müvekkiline avans karşılığı malları da teslim etmediğini, müvekkili “...” ve “..." firmalarından keşide edilerek, müvekkili cirosu ile ... firmasına düşülen, gerçekte müvekkilin borçlu olmadığı çek tutarları dahi mahsup edildiği halde, gönderdiği avanslar karşılığı davalı mal teslim etmediği için davalıdan en az 892.197,72TL tutarında alacaklı olduğunu, borçluya bir ibraname imzalatarak bu borçtan kurtulmaya, “...” ve “...” firmalarından olan zararı müvekkiline yıkmaya kalktığını, müvekkilinin sadece komisyoncu olduğunu, “...” ve “..." firmalarının borcundan sorumlu tutulamayacağını beyan ettiğinde ise davalı taraf ibraname imzalamaz ise müvekkilin cirosu bulunan kambiyo evrakları sebebi ile başlattığı takipler ile ilgili müvekkili icra işlemi yapmakla tehdit ettiğini, 26.03.2021 günü, .... İcra Müdürli nün ... E. Sayılı dosyasından aldığı talimat ile .... İcra Müdürlüğü' nün ...Tal. Sayılı dosyasından müvekkiline ait menkul malları ve makineleri haciz konulduğunu, bu haczin kaldırılması ve icra veznesine yatırılan 131.020,00TL teminatın davalılarca çekilmemesi için yatırıldığını, bu nedenlerle davanın kabulüne, İhtiyati Tedbir Konulmasına, .... İcra Müdürlüğü' nün ... E. Sayılı dosyası ve iş bu icra takibi dayanağı 7 adet çek sebebi ile davalılara borçlu olmadığının tespitine, davalının %40'dan az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahküm edilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı tarafa yüklenmesine, karar verilmesini talep ve dava ettiği görüldü.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı ile davalı arasındaki ilişkinin cari hesap ilişkisi olmadığını, davacı ile davalı arasında yazılı bir sözleşme, pazarlama hizmet sözleşmesi olmadığını, davacı davalıdan aldığı malları kendi nam ve hesabına sattığını, borçlunun üretilen malları satın alıp sattığını, bedellerini kısmen kısa, kısmen uzun vadeli evrakla tediyede bulunduğunu, davacılar dava konusu takibe dayanak çeklere ilişkin imza inkarında bulunmamış olmakla çekleri ciroladıklarını ciranta olduklarını ikrar ettiklerini, davalı davacıdan cari hesap ilişkisi, tüccar vekili, acente, bayi, pazarlamacı, aracı ilişkisinde ve peşin avansla da çalışmadığını, sipariş mektuplarında geçen siparişlerin bir kısmının konsinye satış olduğunu, borçlunun konsinye satış ilkelerini istismar ile siparişleri kötü niyetle geciktirdiğini, fatura bilgilerini vermediğini, konsinye satışlarda kendi mekanı yetmediği için üçüncü kişilerin adreslerine kendi sorumluluğunda sevk edildiğini, davacının dava dosyasında belirttiği 10.02.2020 tarihli belirttiği Protokol/İbraname' nin konusu “... ... Şirketi'nin ödemelerini tatil etmesi sebebiyle oluşan rizikonun taraflar arasına paylaşılması ve tarafların birbirlerini ibra etmeleri” hususundan ibaret olduğunu, bir diğer ifadeyle anılan protokolün ... firmasıyla bir alakası olmadığı gibi açık hesap ilişkisini dahi kapsamadığı sadece ... A.Ş. deki rizikonun paylaştırılması sözleşmesi mahiyetinde olduğunu, davacının sulh ve ibra protokolünde davalıya 21.583,01TL borçlu olduğu ikrarı olduğunu, davacının dava dilekçesinin 5. Maddesindeki istinadları hem önceki iftiralarının tekrarı hem de açıkça iftira mahiyetinde olduğu için ayrıca suç duyurusunda bulunduğunu, davalı davacıya mal teslimi yaptığını, davacı davalıdan aldığı ürünleri ... mağazasına sattığını, tahsil ettiği çeklerden bir kısmını davalıya cirolayarak verdiğini, dolayısıyla ... mağazalarına karşı alacaklı, davalıya karşı da ... ile birlikte sorumlu olduğunu, kaldı ki ... Konkordato ilan etmesine rağmen davacı o davaya müdahale dilekçesi sunmadığını, karşılıksız çekler ... lehine değil ... ... Ltd. lehine takibe konulduğunu, delil listesi 14 deki Takip Talebi ve Ödeme Emri ile imza sirküleri incelendiğinde borçlu iddialarının tutarsızlığı kolaylıkla anlaşılabilir olduğunu, hem flash bellek hem de fiziki olarak sunulan yazışmalarda davalının 3.000.000,00TL üzerinde alacaklı olduğunu, ...'mi, ... mi olduğu bu aşamada bilinmeyen ama davacı şirket kayıtlarında ortak ve müdür olduğu anlaşılan, diğer ortak ve muhatap Murat ...'in eşi olarak tanıttığı kişiye iyiniyetli olarak şirket hesabına gönderilen sekiz parça halindeki toplam 425.000,00TL dahi şirket hesaplarına aktarılmadığını, ihtara rağmen de işlem yapılmadığı için davalı tarafından suç duyurusunda bulunulduğunu, bu nedenlerle davanın reddine, tedbir kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep ettiği görüldü.
Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Birleşen davaya konu .... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası ile başlatılan takip ve takip dayanağı çekler nedeni ile müvekkilinin davalı ... Ayakkabıya borçlu olmadığının tespitinin talep edildiğini, .... İcra Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasının dayanağı olan 80.000,00TL ve 40.000,00TL bedelli çeklerin düzenleyeninin ..., lehtarının müvekkili ve hamilinin davalı ... ... olduğunu, .... İcra Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasından verilen kararın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesinin 2022/1762 Esas sayılı dosyası ile onandığını ve 80.000,00TL'lik çek yönünden takibin iptaline karar verildiğini, 40.000,00TL'lik çek yönünden takibin devam ettiğini, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile tedbiren dosyaya yatırılan paranın alacaklıya verilmemesi yönünde tedbir kararı verildiğini, bu tedbir kararının da İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesinin 2021/2188 Esas sayılı dosyasından verilen kaldırma kararı ile kaldırıldığını, davalı tarafça takibin iptali kararının gizlendiği ve bu sırada tedbirin kaldırılmasına ilişkin verilen kararı icra dairesine sunulduğu, böylece takip iptal edilmiş olmasına rağmen icra veznesindeki parayı tahsil edildiği, bunun üzerine icra dairesi tarafından davalı hakkında suç duyurusunda bulunulduğu, ödeme yapılması nedeniyle 40.000,00TL'lik çek için dosyaya 51.986,66TL ödendiği bu sebeple davanın kendiliğinden istirdat davasına dönüştüğü ve ihtiyati haciz haklarının doğduğu belirterek ihtiyati haciz kararı verilmesini ayrıca birleşen dosyada kaldırılan tedbir kararı için depo edilen 23.533,00TL teminatın iadesi talep edilmiştir.
Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı borçlu şirketin kendilerine borçlu olduğu, aleyhlerine kesinleşmiş hiçbir yargı kararı olmadığını, senetlerdeki cirosu sebebiyle davacının borçlu sıfatının devam ettiği, davacı borçlunun sahte evraklarla mahkemeleri yanıltmaya çalıştığı, davacı borçlu şirketin malvarlığının bulunmadığı, hesaplarının boş olduğu, kaçma hazırlığında olduğu beyan edilmiş, davacı şirketin malvarlığının bulunmadığı, hesaplarının boş olduğunun tespit edilmesi için davacı şirketin, davacı vekilinin, davacı şirket ortaklarının yetkilisi olduğu davalı şirketin ve şirket ortaklarının 2017-2022 Temmuz ayına kadar olan dönemdeki tüm hesap hareketlerinin, kurumlar vergisi vergi beyannamelerinin celbi ile davacı şirket ve davalı şirket merkezinde keşif yapılmasını, ayrıca dava konusu senetler sebebiyle davacının borçlu olduğu, davacı şirketin sermayesinin buharlaştığı, alacaklarının tahsili imkanı kalmadığı, mağduriyetlerinin önlenmesi adına borçlu davacı aleyhine ihtiyati haciz kararı verilmesi ve davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Asıl ve birleşen dava, kambiyo senetlerinin bedelsiz kaldığı iddiasına dayılı menfi tespit istemine ilişkindir.
Dava dilekçeleri, cevap dilekçeleri ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.
Dosyamıza getirtilen .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davalı ... tarafından davacı ve dava dışı ... ... A.Ş. aleyhine toplam 392.510,00-TL ve birleşen .... İcra Müdürlüğünü ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davalı ... ... ... LTD. ŞTİ. tarafından davacı ve dava dışı ... ... A.Ş. aleyhine toplam 149.500,00-TL üzerinden kambiyo senetlerine dayalı icra takibi yapıldığı anlaşılmıştır.
.... Asliye Ticaret Mahkemesince ... Esas sayılı dosya ( Eski .... Asliye Ticaret mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası) ile Mahkememizin işbu dosyasının birleştirilmesine karar verildiği, dosyanın fiziki olarak Mahkememize gönderildiği, ancak Mahkememiz işbu dosyasında davalı tarafın mahkememiz üye hakimi ile mahkememiz başkanı hakkında reddi hakim talebinde bulunması nedeniyle Mahkememizce verilen mütalaa sonucunda talebin değerlendirilmesi için dosyanın .... Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmiş olması sebebiyle .... Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından ... D.İş sayılı dosyası üzerinden; Hukuk Muhakemeleri Kanununun 36. Maddesinde hakimin reddi sebepleri bulunmadığından reddi hakim talebinin reddine ve talebin kötü niyetli yapıldığı gerekçesi ile davalılar aleyhine para cezasına hükmedildiği, kararın davalılar tarafından istinaf edilmesi üzerine, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi tarafından 09/09/2022 tarih, 2022/2284 Esas, 2022/2021 karar sayılı ilamı ile; .... Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından ... D.İş sayılı kararın kaldırılmasına, esas hakkında, davalıların reddi hakim talebinin reddine, davalılar hakkında disiplin para cezası tayinine yer olmadığına dair karar verilmesi üzerine dosyanın .... Asliye Ticaret Mahkemesine gönderildiği ardından .... Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından üst yazı ile mahkememize iade edilmiştir.
Dosyanın mahkememize iade edilmiş olması sebebiyle birleşen dosya olan .... Asliye Ticaret Mahkemesince ... Esas sayılı dosyasının fiziki birleştirme işlemi yapılarak, asıl ve birleşen dosanın ele alınıp incelenmesi neticesinde;
Asıl davanın, .... İcra Müdürlüğünün ... Esas numaralı takip dosyası üzerinden kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takibe dayanak;
Keşidecileri ... Mağazacılık..., lehtarları ... ......Ltd.Şti.olan, cirantaları davalı ... ......Ltd.Şti.olan,
-...Şubesi, ... Çek nolu, 31/10/2019 keşide tarihli, 50.000,00 TL tutarlı 31/10/2019 ibraz tarihli.
-... Şubesi, ... Çek nolu, 31/10/2019 keşide tarihli, 50.000,00 TL tutarlı 31/10/2019 ibraz tarihli.
-... Şubesi, ... Çek nolu, 31/10/2019 keşide tarihli, 70.000,00 TL tutarlı 31/10/2019 ibraz tarihli.
-... Şubesi, ... Çek nolu, 31/10/2019 keşide tarihli, 50.000,00 TL tutarlı 31/10/2019 ibraz tarihli çekler ile
Keşidecisi ... Mağazacılık..., lehtarı ... ......Ltd.Şti.olan, cirantaları davalı ... ......Ltd.Şti. , Han Ticaret - ..., ... olan, ...Şubesi, ... Çek nolu, 31/10/2019 keşide tarihli, 50.000,00 TL tutarlı,
Keşidecisi ... Mağazacılık..., lehtarı ... ......Ltd.Şti.olan, cirantaları davalı ... ......Ltd.Şti., Buğra ......Ltd.Şti. Olan, ... Şubesi, ... Çek nolu, 31/10/2019 keşide tarihli, 50.000,00 TL tutarlı 31/10/2019 ibraz tarihli ve
Keşidecisi ... Mağazacılık..., lehtarı ... ......Ltd.Şti.olan, cirantaları davalı ... ......Ltd.Şti., ....... A.Ş. olan
-... Şubesi, ... Çek nolu, 31/10/2019 keşide tarihli, 50.000,00 TL tutarlı 31/10/2019 ibraz tarihli yedi adet çek sebebiyle davalılara borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında (Eski .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası) ise davanın, .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasına konu ... Ticari Şubesine ait 31/12/2019 keşide tarihli, 40.000,00 TL bedelli, ... seri numaralı ve ... Şubesine ait 30/11/2019 keşide tarihli 80.000,00 TL bedelli, ... seri numaralı iki adet çekten dolayı davalılara borçlu olmadığının tespitine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce verilen 30/03/2021 tarihli, İİK m.72/3 uyarınca %15 teminat karşılığında icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesi yönündeki ihtiyati tedbir kararına davalı şirket tarafından itiraz edilmesi üzerine itirazın mürafalı olarak değerlendirilmesi neticesinde itirazın reddine dair karar verildiği, davalı şirket tarafından; karşı tarafın dava ve icra takibi konusu kıymetli evrak bedelinin ödendiğine dair makbuz sunamadığını, dava konusu çeklere ilişkin protokol/ibraname bulunmadığı, taraflar arasında ticari satış ilişkisi bulunduğu, davacının alacak iddiasının da yerinde olmadığını, davacının çeklerde cirosunun bulunduğu, bu tür tedbir kararlarında icra dosya hesabının tamamının yanında %15'ten aşağı olmamak üzere teminat yatırılması gerekirken icra dosyasına ödeme yapılmadan, icra veznesine giren paranın alacaklıya ödenmemesine karar verildiği, karar ve dava nispi harca tabi iken nisbi harç tamamlanmadan tedbir kararı verildiği, tedbir kararına konu icra dosyalarında dava dışı ... Firması da borçlu iken ve talebi yokken ... Firması lehinde olmak üzere tüm dosya kapsamında, davacı/borçlu ... firması tefriki yapılmadan, icra veznesine giren paranın alacaklıya ödenmemesine, karar verilmekle ... Firması'nın korunduğunu, alacaklı sıfatıyla icra dosyalarında işlem yapamaz duruma geldikleri, mücerretlik ilkesi gereği dava ve takibe konu senetler için bir ödeme makbuzu dosyada yokken tedbir kararı verildiği gerekçeleri ile karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulduğu, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi tarafından istinaf incelemesi sonunda 10/09/2021 tarih,2021/7468 esas, 2021/1058 karar sayılı karar ile; "İhtiyati tedbir kararına itiraz dilekçesi incelendiğinde, itirazın davalı şirket yetkilisi sıfatıyla yapıldığı, gerçek kişi davalının kendi adına yaptığı bir itirazın bulunmadığı anlaşılmaktadır. Mahkemece öncelikle icra takibinde alacaklı sıfatının kime ait olduğunun tereddüte yer vermeyecek surette ve icra müdürlüğü ile yazışma yapılarak tespit edildikten sonra, sonucuna göre davalı şirketin itirazı hakkında karar verilmelidir. Mahkemenin kararı, itiraz eden şirketin itirazını gerekçeli karşılamadığı gibi ve denetime elverişli bir karar değildir." gerekçeleri ile mahkememiz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.
Bu kapsamda mahkememizce istinaf karar kaldırma ilamı doğrultusunda; ".... İcra Dairesine ayrıntılı müzekkere yazılarak Mahkememiz dosyasına ilişkin verilen istinaf ilamı da ekte gönderilerek İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinin 2021/1468 esas, 2021/1058 Karar sayılı kaldırma ilamı doğrultusunda; ... Esas sayılı icra dosyasında takip talebinin kim tarafından yapıldığı (Takip talebi davalı ... LİMİTED ŞİRKETİ tarafından yapılmış ise şirket yetkilisinin takip talebinde yetkili olduğuna dair ibraz ettiği belgeler ile takip talebi ve ödeme emri vb. Belgeler de gönderilerek) ve dosya kapsamında alacaklı sıfatının kime ait olduğu hususunda ivedi olarak bilgi verilmesi ve ilgili belgelerin gönderilmesinin istenilmesine," dair karar verildiği, karar gereği yazılan müzekkereye .... İcra Dairesi tarafından verilen yanıtta aynen; "Müdürlüğümüze ait yukarıda numarası yazılı dosyamızdan takip talebinin kim tarafından yapıldığı takip talebi davalı ... LİMİTED ŞİRKETİ tarafından yapılmış ise şirket yetkilisinin takip talebinde yetkili olduğuna dair ibraz ettiği belgeler ile takip talebi ve ödeme emri vb. Belgeler de gönderilerek ve dosya kapsamında alacaklı sıfatının kime ait olduğu hususu ilgi yazınız ile istenmiş olmakla dosyamıza ait takip talebinde ... LİMİTED ŞİRKETİ' nin adı hariç diğer bilgileri bulunmamaktadır. Dosyamızda ... alacaklı olarak işlemler yapmıştır. Dosyamıza ait takip talebi ve ekleri müzekkeremiz ekinde sunulmuştur." şeklinde yanıt verildiği, müzekkere eklerinde bulunan takip talebi, ödeme emrinin incelenmesinde; takip talebi ve ödeme emrinde sırası ile; en başta davalı ...'un ismi, T.C. Kimlik numarası, adres, telefon numarası ve son olarak davalı şirketin adının yer aldığı bu hali ile; icra dosyası kapsamındaki tüm evraklar özellikle takip talebi ve ekleri, ödeme emri ve icra dairesi tarafından verilen yazı cevabı gözetildiğinde, davalı ... tarafından davacı aleyhine kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takip yapıldığı, icra takibinde alacaklı sıfatının davalı ...'a ait olduğu anlaşılmıştır.
Bu kapsamda, davalı şirket tarafından mahkememizce verilen 30/03/2021 tarihli, %15 teminat karşılığında icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesine ilişkin ihtiyati tedbir kararına yapılan itirazın, Mahkememizce 25/11/2022 tarihli ön inceleme celsesinde mürafaalı olarak değerlendirilmesi neticesinde; İİK m.72/3 gereğince verilen tedbir kararlarının niteliği gereği, sadece aynı zamanda davaya taraf olan, davaya dayanak takip dosyasının tarafları hakkında hüküm ifade edebileceği, somut olay bakımından ise, itiraz eden davalı şirketin işbu davaya konu takip dosyasında alacaklı sıfatının bulunmadığı, dolayısı ile icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde aleyhine tedbir kararı verilen ve uygulanan tarafın yalnızca icra takibini yapan alacaklı davalı ... olduğu, davalı ... tarafından ise itiraz yasal süresi içerisinde yukarıda ayrıntılarına yer verilen istinaf karar kaldırma ilamında da ifade edildiği üzere kendisi adına asaleten yapılmış bir itirazın bulunmadığı anlaşılmakla; davalı şirketin itiraza konu tedbir ara kararı yönünden aktif husumetinin bulunmaması sebebiyle itirazının usulden reddine karar verilmiş, kararın davalı tarafça istinaf edilmesi üzerine yapılan istinaf incelemesi neticesinde, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi tarafından 23/01/2023 tarih, 2023/16 Esas, 2023/51 Karar sayılı ilamı ile;
"Dairemizin daha önce vermiş olduğu ...sayılı karar gerekçesinde işaret edildiği üzere; ihtiyati tedbir kararına itiraz dilekçesi incelendiğinde, itirazın davalı şirket yetkilisi sıfatıyla yapıldığı, gerçek kişi davalının kendi adına yaptığı bir itirazın bulunmadığı anlaşılmaktadır. Buna göre ilk derece mahkemesinin kabulü doğrultusunda takip alacaklısının ... olup, davalı şirketin davaya dayanak takipte alacaklı sıfatı bulunmadığı tespiti ışığında, davalı şirket yönünden tedbire itirazın reddi kararı isabetli olup, aksi yöndeki davalılar vekilinin istinaf başvurusu yerinde görülmediğinden, davalılar vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir." şeklindeki gerekçe ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği görülmüştür.
Mahkememizce 03/07/2023 tarihli ara kararlar ile;
"-Davalıların; kendilerinin, davacı şirketin, dava dışı... ve Tic. A.Ş. ve yine dava dışı ... ANONİM ŞİRKETİ'nin 2017-2021 yılları arasındaki BA/BS formlarının celbi hususundaki talebinin kabulü ile; ilgili vergi dairelerine müzekkere yazılarak davacı şirket ile davalı şirket ve dava dışı ... ... Sanayi ve Tic. A.Ş. ve yine dava dışı ... ANONİM ŞİRKETİ'nin 01/01/2017 - 12/12/2021 dönemlerindeki yalnızca birbirlerine karşı düzenlemiş oldukları alış satış bildirimleri yönünden BA/BS formlarının mahkememize gönderilmesinin istenilmesine,
(1) nolu ara karar gereğince BA/BS formlarının celbedilmesinin ardından celse arasında;
Asıl ve birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyalarında tarafların iddia ve savunmaları ile mahkememiz 25/11/2022 tarihli ön inceleme duruşma zaptındaki (icra takiplerine konu çek bilgilerinin ayrıntıları ile yer aldığı) uyuşmazlık konuları dikkate alınarak; davacı ve davalı şirketler ile dava dışı ... ... Sanayi ve Tic. A.Ş. ve yine dava dışı ... ANONİM ŞİRKETİ'nin ticari defter ve kayıtları incelenmek suretiyle;
A)Asıl davaya konu .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra takibine dayanak çeklerin tarafların ticari defter ve kayıtlarına işlenip işlenmediği, bu çek bedellerinin davalı şirkete ödenip ödenmediği, bu çekler sebebiyle asıl dava tarihi itibari ile davacı şirketin davalı şirkete borçlu olup olmadığı, borcun varlığının tespiti halinde miktarının, borçlu değilse, borçlu olmadığı miktarın ne olduğu,
B)Birleşen davaya konu .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra takibine konu çeklerin tarafların ticari defter ve kayıtlarına işlenip işlenmediği, bu çek bedellerinin davalı şirkete ödenip ödenmediği, bu çekler sebebiyle birleşen dava tarihi itibari ile davacı şirketin davalı şirkete borçlu olup olmadığı, borcun varlığının tespiti halinde miktarının, borçlu değilse, borçlu olmadığı miktarın ne olduğu, ayrıca yine birleşen dosya yönünden .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra takibine konu 40.000,00 TL'lik çek için icra dosyasına dava açıldıktan sonra yapılan ödeme miktarının (asıl alacak, faiz, masraf ayrılmak ve ödeme tarihleri belirtilmek suretiyle) tespiti ile davacıya iade edilmesi(istirdadı) gereken bedelin olup olmadığı, var ise miktarının ne olduğunun tespiti hususunda dosyanın mahkememizce re'sen belirlenecek mali müşavir bilirkişiye tevdiine,
-Asıl ve birleşen dosya kapsamı ve dört farklı ticari şirketin ticari defter ve kayıtlarının inceleneceği gözetilerek bilirkişinin harcayacağı emek ve mesaisine karşılık asıl dosya için 10.000,00 TL ve birleşen dosya için 10.000,00 TL olmak üzere 2x10.000,00-TL= 20.000,00 TL bilirkişi ücreti, dosyada davacı tarafın gider avansı kalmadığı anlaşılmakla, 500,00-TL ara karar, bilirkişi rapor tebliğ masrafı ve gerekçeli karar tebliğ masrafı olmak üzere 500,00 TL olmak üzere toplam 21.000,00-TL delil avansını mahkememiz veznesine depo etmesi için 6100 sayılı HMK'nın 94 ve 324/1 maddesi gereğince; Davacı vekiline BİR AYLIK KESİN SÜRE VERİLMESİNE,
BİR AYLIK KESİN SÜRE İÇERİSİNDE 21.000,00 TL DELİL AVANSINI MAHKEMEMİZ VEZNESİNE DEPO ETMEDİĞİ TAKDİRDE 6100 sayılı HMK'NIN 324/2. MADDESİ GEREĞİNCE BİLİRKİŞİ DELİLİNE DAYANMAKTAN VAZGEÇMİŞ SAYILACAĞI VE MEVCUT DOSYA KAPSAMINA GÖRE KARAR VERİLECEĞİNİN İHTARINA ( DAVACI VEKİLİNE İHTARATIN İŞBU ARA KARARIN TEBLİĞİ İLE YAPILMIŞ SAYILMASINA, )
-6100 sayılı HMK'nın 222/1 maddesi gereğince davacı ve davalı şirkete ticari defter, kayıt ve belgeleri ibraz etmeleri için BİR AYLIK KESİN SÜRE VERİLMESİNE, BİR AYLIK kesin süre içerisinde ticari defter, kayıt ve belgeleri ibraz etmediği taktirde 6100 HMK'nın 222. Maddesi gereğince bu DELİLE DAYANMAKTAN VAZGEÇMİŞ SAYILACAĞI,
Kesin süre ihtarına rağmen taraflardan birinin ticari defter, kayıt ve belgeleri ibraz ettiği ve 6100 sayılı HMK'nın 222/3 maddesi gereğince "diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi halinde" ticari defter, kayıt ve belgeleri ibraz eden taraf yönünden;
6100 sayılı HMK'nın 222/3 maddesi delaletiyle 222/2 maddesi gereğince ticari defterlerin kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması ve yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması şartıyla, usule uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebileceğinin İHTARINA,
-Davacı ve davalı şirket tarafından süresi içerisinde ticari defter, kayıt ve belgeleri ibraz edildiği takdirde mali incelemenin yapılmasına veya ticari defterlerin yerinde inceleme talep edilerek, yerleri bildirildiği taktirde; bilirkişiye HMK 218/1 maddesi uyarınca yerinde inceleme yetkisi verilmesine,
-Dava dışı... ve Tic. A.Ş. ve yine dava dışı ... ANONİM ŞİRKETİ yönünden ise; ticari defter ve kayıtların işbu ara kararın tebliğinden itibaren BİR AYLIK KESİN SÜRE içerisinde mahkememize ibraz edilmesi veya bilirkişi tarafından yerinde incelenmesi için ibraz edilmesi aksi halde, HMK'nın "Üçüncü kişinin belgeyi ibraz etmemesi" başlıklı 221/3 maddesi gereğince tanıklara ilişkin zorla getirilmesi usulünün uygulanacağı hususunun işbu ara kararın dava dışı şirketlere tebliği ile ihtar edilmiş sayılmasına,
-Dava dışı şirketler yönünden bilirkişiye HMK 218. Madde uyarınca yerinde inceleme yetkisi verilmesine,
7-Taraflara ve dava dışı... ve Tic. A.Ş. ve yine dava dışı ... ANONİM ŞİRKETİ'ne kesin süre ihtaratı içeren işbu ara kararın tebliğine, verilen kesin sürelerin tebliğ tarihinden itibaren BAŞLATILMASINA,
8-Bilirkişilere 6100 sayılı HMK'nın 274. maddesi gereğince azami iki aylık süre VERİLMESİNE,
9-6100 sayılı HMK'nın 280 maddesi gereğince bilirkişi raporu sunulduğu takdirde taraf vekillerine TEBLİĞİNE," karar verildiği, ara kararın taraflara ve dava dışı şirketlere tebliğ edilmiş olduğu anlaşılmıştır.
İddia, savunma toplanan deliller kapsamında yukarıda ayrıntılarına yer verilen ara karar uyarınca bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş ve bilirkişi sunmuş olduğu 05/01/2024 tarihli raporunda özetle;
"... Davacının ibraz olunan ticari defterlerinin noter tasdiklerinin süresinde yaptırıldığı, e-defter Beratlarının süresinde oluşturulduğu, bu itibarla davacının 2018 — 2019 — 2020 - 2021 yılı ticari defterlerinin sahibi lehinde delil vasfına haiz olduğu,
2. Davalının ticari defterlerinin ibraz edilmediği,
3. Davacının ticari defterlerindeki kayıtlara ve kayıtların dayanağı olan belgelere göre muhasebesel ve mali açıdan taraflar arasında taraflar arasında komisyon/komisyonculuk ilişkisi olduğuna dair kanaat edinilemediği,
4. Gerek asıl gerekse de birleşen davaya konu takiplerin dayanağı çek bedellerinin takip kapsamında ya da haricen ödendiğine dair davacının ticari defterlerinde kayıt olmadığı, gerek asıl gerekse de birleşen davaya konu takiplerin dayanağı çek bedellerinin ödenmemiş olduğu,
5. Gerek asıl (29.03.2021) gerekse de birleşen (28.04.2021) dava tarihi itibariyle kaydi olarak Davacının 893.028,24TL davalıdan alacaklı göründüğü, söz konusu tutarın 159 verilen sipariş avansları hesabında izlendiği,
6. Asıl ve birleşen davaya konu takiplerden sonra davacının davalıdan mal almaya devam ettiği, bu mal alımları kapsamında davacının davalıya gerek çek ciro etmek gerekse de banka havalesi ile toplam 3.535.333,00TL ödeme yapmış olduğu, ancak yapılan ödemelerin dava konusu takip ve/veya çeklere istinaden yapıldığına dair ticari defter kayıtları ve dayanağı belgelerde açık ve sarih bir açıklama olmadığı gibi davacının hesap bakiyesinin, Tek Düzen Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği çerçevesinde “415-STOKLAR" hesap grubu altında “159 — Verilen Sipariş avansları” hesabına kaydedilmiş olmakla söz konusu ödemelerin yeni mal tedariki için yapıldığının anlaşıldığı,
7. Asıl ve birleşen davaya konu takip dayanağı çek bedellerinin ödenmemiş olduğu, diğer bir ifade ile çek bedellerinin davalı tarafından tahsil edilmemiş olduğu nazara alındığında davacının defterlerindeki kaydi verilere göre davacının alacağının 893.028,24 — 370.000,00TL - 120.000,00TL - 403.028,24TL alacağı olabileceği, ancak söz konusu rakamlardan icra takip masrafları, icra vekalet ücreti ve tahsile kadar olan işlemiş faizin de düşürülmesi halinde davacının kaydi alacağının daha az olabileceği, Sonuç ve kanaatine varılmıştır." şeklinde görüş bildirilmiştir.
Bu kapsamda somut olaya bakıldığında; yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere asıl dava konusu olan .... İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra takibinde takip talebi ve ödeme emrinde sırası ile; en başta davalı ...'un ismi, T.C. Kimlik numarası, adres, telefon numarası ve son olarak davalı şirketin adının yer aldığı bu hali ile; icra dosyası kapsamındaki tüm evraklar özellikle takip talebi ve ekleri, ödeme emri ve icra dairesi tarafından verilen yazı cevabı gözetildiğinde, davalı ... tarafından davacı aleyhine kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takip yapıldığı, icra takibinde alacaklı sıfatının davalı ...'a ait olmasına karşın takibe dayanak senetlerde davalı ...'un yetkili hamil olmadığı, yetkili hamilin davalı ...'un yetkilisi olduğu diğer davalı ... ...... LTD. ŞTİ. olduğu dolayısı ile davacı şirketin davalı ...'a kambiyo senetleri sebebiyle borçlu olmadığı anlaşılmakla, davalı ... yönünden asıl davanın kabulüne, .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takibi ve icra takibine konu çekler sebebiyle davacının davalı ...'a borçlu olmadığının tespitine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
Asıl ve birleşen davada davalı ... ......LTD. ŞTİ. yönünden yapılan değerlendirme ise; yukarıda ayrıntılarına yer verilen ve dosya kapsamına ve esas alınan mali inceleme esaslarına göre denetime elverişli bulunan bilirkişi raporunda tespit edildiği üzere, davacının ticari defter ve kayıtlarına göre, davacının davalı şirkete kambiyo senetlerinden dolayı borçlu olduğu, davacı tarafça davalı şirkete yapılan ödemelerin asıl ve birleşen dava konusu çek bedellerine ilişkin olduğuna yönelik ispata elverişli delil bulunmadığı, davacı tarafça dava konusu çekler sebebiyle 10.02.2020 tarihinde davacı ile davalı taraf arasında akdedilen “Protokol/İbraname” başlıklı sözleşme kapsamında ibra edilmiş olduğu iddiasında bulunulmuş ise de, söz konusu protokol ve ibraname başlıklı belge içeriğinin incelenmesinde; asıl ve birleşen dava konusu olmayan çeklere ilişkin olduğu, asıl ve birleşen dava konusu çekleri kapsamadığı anlaşılmakla, asıl davanın davalı ... Limited Şirketi yönünden reddine ve Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas (Eski .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas) sayılı davanın da reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak izah edildiği üzere;
A-Asıl davanın KISMEN KABULÜ ile;
-Davalı ... yönünden davanın KABULÜNE, .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takibi ve icra takibine konu çekler sebebiyle davacının davalı ...'a borçlu olmadığının tespitine,
-Davalı ... Limited Şirketi yönünden davanın reddine,
B-Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas (Eski .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas) sayılı davanın REDDİNE,
3-ASIL DAVA YÖNÜNDEN;
-Kabul edilen davalı ... yönünden; alınması gerekli 24.304,01-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 6.076,01-TL harcın mahsubu ile geriye kalan 18.228,00-TL eksik harcın davalı ...'tan tahsili ile hazineye irat kaydına,
-Davacı tarafça başlangıçta yapılan 59,30-TL başvurma harcı ile 8,50-TL yargılama gideri ile yargılama aşamasında yapılan 21.571,00-TL masraf olmak üzere toplam 21.638,80-TL yargılama giderinin davacı ile davalı ... arasında 1/2 oranında paylaştırılması sonucunda 10.819,40-TL ile 427,60 TL peşin harcın toplamı olan 11.247,00 TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına, geriye kalan 10.819,40-TL'si ile 6.076,01-TL peşin harcın toplamı olan 16.895,41-TL'nin davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine,
-Davalı ... Limited Şirketi tarafından yargılama aşamasında yapılan 375,00-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı şirkete verilmesine,
-Davalı ... tarafından yargılama aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üstünde bırakılmasına,
-Gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 55.368,50-TL vekalet ücretinin davalı ...'dan alınıp davacıya verilmesine,
4-BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN;
-Alınması gereken 427,60-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 5.806,35 TL harcın mahsubu ile fazla alınan 5.378,75 TL'nin karar kesinleştiğinde talep halinde davacı tarafa iadesine,
-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin üstünde bırakılmasına,
-Davalı tarafından yapılan 227,00-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya iadesine,
-Karar kesinleştiğinde artan gider avansının ilgili tarafa iadesine,
Dair, davacı vekillerinin yüzüne karşı, davalı tarafların yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 17/04/2024
Katip ...
E-İmzalıdır
Hakim ...
E-İmzalıdır