T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/303 Esas
KARAR NO: 2022/992
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 05/05/2021
KARAR TARİHİ: 30/11/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, Müvekkilin sevk ve idaresindeki ... Plakalı aracın davalı sürücü ... 'nın idaresindeki ... plakalı aracını müvekkile arkadan çarpması sonucunda hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza sonucunda 6.631,05 Euro tutarında maddi hasarın meydana geldiğini, söz konusu zararın Almanya'da yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen raporla sabit olduğunu, müvekkilin ayrıca arcında meydana gelen hasarın belirlenmesi amacıyla 711,85 Euro tutarında bilirkişi hizmet ücreti ödediğini, müvekkilin meydana gelen kaza nedeniyle uğradığı maddi zararının toplamının 3.342,9 Euro olduğunu, davalı idaresindeki aracın ... Sigorta A.Ş tarafından ... nolu zorunlu mali mesuliyet sigortası poliçesi ile sigorta teminatı altına alındığını, davalı sigorta şirketi sigortalısının meydana gelen kazada tamamen kusurlu bulunduğunu, tüm bu nedenlerle Fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile davacının aracında meydana gelen maddi hasar nedeniyle uğradığı toplam 3.342,9 Euro tutarındaki zararın araç hasarı tutarına karşılık gelen 2.631,05 Euro tutarındaki maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi, avukatlık ücreti ve yargılama gideri ile birlikte davalılardan ... ve poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere ... Sigorta A:Ş den müştereken ve müteselsilen tahsiline ve müvekkilinin dava sonunda alacağını tahsil edebilme imkanı bulunması için davalı ... adına kayıtıl olan ... Plakalı aracın kaydına ve davalının taşınmaz malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarının üzerine ihtiyati tedbir konulmasına, Yargıtay'ın yerleşik içtihatları doğrultusunda davacı tarafından ödenen 711,85 Euro tutarındaki bilirkişi ücretinin yargılama gideri olarak kabulü ile kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi, avukatlık ücreti ve yargılama masraflarıyla birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline yönelik karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; kazada iddia edilen kusuru kabul etmediklerini, kazanın meydana gelişinde davacı araç sürücüsünün asli kusurlu olduğunu, kazanın meydana gelişinde kusurunun bulunmadığını, davalı sigortacının zararı tazminle yükümlü olduğunu, talep olunan tazminatın fahiş olduğunu tüm bu nedenlerle davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... A.Ş. Vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının şirketlerine başvuru yaptığını ancak, kaza tespit tutanağında sigortalısının imzasının bulunmadığı belirtilerek kaza tespit tutanağı talep edildiğini, bu sebeple ödeme yapılmadığını, şirketlerinin azami sorumluluğunun 39.000,00.- TL. olduğunu, poliçenin Türkiye sınırları içerisinde geçerli olduğunu, bu nedenle fiyatlamanın Türkiye deki bedellere göre yapılması gerektiğini, şirketlerinin usulüne uygun temerrüde düşürülmediğini beyanla, davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE
Dava trafik kazasından kaynaklanan tazminat davasıdır.
Taraflar arasındaki ihtilaf; meydana gelen kazada kusur durumu, davacının gerçek zarar miktarı ile davacının davalılardan talepte bulunup bulunamayacağı noktalarında toplanmaktadır.
Taraflarca dava, kaza tespit tutanakları, poliçe, ekspertiz raporu, araç kayıtları, hasar dosyaları, ilgili mevzuatlar, emsal yargıtay kararları, bilirkişi ve tanık delillerine dayandırılmıştır.
Yargılama aşamasında tanık bildirilmemiştir.
Davacı tarafın tedbir talebi mahkememizce değerlendirmiş, davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesi ile ihtiyati haciz zımmında ihtiyati tedbir talep edilmiş,dosyada mevcut belge ve kayıtlar göz önüne alındığında, mahkememizce kusur incelemesi de yapılmadığı anlaşılmakla davacının ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.
İddia, savunma, sunulan deliller ve mahkememizce celp edilen deliller hep birlikte değerlendirilmiş, dosyanın bilirkişi heyetine tevdi ile dosya kapsamında kusur durumu, hasar miktarı ve sigorta mevzuatı açısından inceleme yapılarak rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiştir.
Bilirkişi Raporunda özetle; iddia, savunma, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı üzerinde yapmış oldukları inceleme sonucunda,
* Davalı sürücü ... ’nın hatalı sevk ve idaresinin olayda birinci (asli) derecede, tam ve %100 (yüzde yüz) oranında etkili olduğunu,
*Davacı sürücü ... ’ın olayda etkili hatalı sevk ve idaresi bulunmadığını,
*Davacı ... ’a ait ... plaka numaralı otomobilin Almanya şartlarında hazırlanan ekspertiz raporuna tamamen uygun olarak gerçekleştirilmesi durumunda onarım bedelinin Almanya şartlarında ise KDV hariç 2.124,81 Euro-%19 KDV dahil 2.631,05Euro olduğu, KDV hususlarının Mahkeme’nin takdirleri olduğunu,
* Almanya şartlarında masraflar dahil KDV dahil 711,85 Euro ekspertiz bedeli uygun olduğunu,
* Davalı ... Sigorta A.Ş. nin poliçe teminatı kapsamında azami 39.000,00.- TL. ile sorumlu olduğunu,
* Davalı ... Sigorta A.Ş. nin dava tarihinde, diğer davalıların kaza tarihi olan 17.08.2019 tarihinde temerrüde düşeceği görüş ve kanaatini bildirmişlerdir.
Bilirkişi taraflara tebliğ olunmuş, taraflarca rapora karşı beyan ve itirazlar sunulmuştur.
Dava; trafik kazası sonucunda oluşan araç hasar bedelinin tahsili amacıyla tazminata ilişkindir.
Dosya içerisindeki bilgi ve belgelerin değerlendirilmesinde, kazaya karışan davacı araç sürücüsü tarafından düzenlendiği anlaşılan maddi hasarlı trafik kazası tutanağındaki açıklamalarla örtüşmesi karşısında hükme esas alınan bilirkişi raporunda, kazanın oluşumunda, davalıya ait araç sürücüsünün tam kusurlu kabul edilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığından; yabancı ülkede ikamet eden davacıya ait yabancı plakalı bir araçta oluşan hasarın giderilmesi bakımından, davacının ikamet ettiği ülke koşullarına göre değerlendirme ve hesaplama yapılması ve buna göre tazminat miktarının tespit edilmiş olup, ayrıca davacının uğradığı zarar, tek bir olaydan kaynaklanmakta olup 2918 sayılı KTK'nun 88 ve TBK'nun 61 ve devamı madde hükümleri ile yine TBK'nun 162 ve devamı madde hükümlerine göre; sigortacı dahil, haksız eylem sorumlularından her biri teselsül hükümleri uyarınca tam tazminatla yükümlü olmaları nedeniyle kusursuz veya bir miktar kusurlu olan davacı taraf, yasanın verdiği müteselsil talep hakkından açıkça vazgeçmedikçe , kendi kusuru dışında kusur sorumlularının tamamına veya bir kaçına ya da sadece birine karşı dava açarak uğradığı zararın tamamının giderilmesini isteyebileceğine ve araç maliki / işleteni KTK'nun 85/son maddesi uyarınca; araç sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu bulunduğuna göre görülmekte olan davada, davalı araç maliki ve zarar sorumlusu olan sigorta şirketi ile birlikte sorumluluğu yoluna gidilmiştir.
Kaza yeri Türkiye olsa bile yurt dışında kayıtlı aracın meydana gelen kaza nedeniyle tamir ettirilmeden yurt dışına götürülmesi halinde, tamir bedelinin yurt dışındaki malzeme ve işçilik fiyatları ile değerlendirilmesinde yasaya aykırı bir yön bulunmamaktadır. Davacı taraf bu açıdan aracını Türkiye'de tamir ettirmeye yada Türkiye koşullarındaki hasar bedeli ile tazmine zorlanamayacaktır. (Benzer yönde Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 18.6.2013 tarih, 2013/... Esas ve 2013/... Karar sayılı kararı). Bu doğrultuda hükme esas alınan bilirkişi raporunda yurt dışındaki tamir ve işçilik bedellerinin dikkate alınarak hüküm tesis edilmiştir.
Dosya kapsamından, 6098 sayılı TBK'nın 99. maddesine göre, yabancı para borcunun vadesinde ödenmemesi halinde alacaklı, bu borcun vade veya fiili ödeme günündeki rayice göre Türk parası olarak ödenmesini isteyebilir. Yabancı para cinsinden yapılan harcamalar, yabancı para alacağı olarak dava edilebilir ve ödeme günündeki kura göre işlem görür. Davacı alacağı, yabancı para cinsinden meydana gelmiş olup fiili ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden TL karşılığının tahsiline karar verilmesi gerekir.
Davacı sigortalısı yabancı plakalı aracını, kayıtlı olduğu Almanya'da tamir ettirmiş ve orada araç mühendisi bilirkişi tarafından düzenlenen rapora göre belirlenen ve ödenen araç hasarının ve ekspertiz ücretinin tahsil tarihindeki kur üzerinden tahsilinin hüküm altına alınmasını talep etmiştir.
6100 sayılı HMK 323. madde gereğince geçici koruma tedbirlerinden olan delil tespiti için yapılan giderler yargılama giderlerinden olup HMK 332. madde gereğince mahkemece resen hükmedilmesi gerekmektedir.
Yukarıda ifade olunan yasal düzenlemeler de göz önünde bulundurulduğunda, yabancı para borcunun alacaklısı olan davacı tarafın, fiili ödeme günündeki kur üzerinden talepte bulunma hakkına sahip olduğu gözetilerek ve davacının talebiyle de bağlı kalınarak ekspertiz ücretinin Euro olarak yargılama giderlerine dahil edilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın kısmen kabulü ile, 2.631,05 Euro'nun davalı ... yönünden 13/08/2019 kaza tarihinden itibaren, davalı Sigorta yönünden 25/04/2020 temerrüt tarihinden itibaren 3095 Sayılı Yasanın 4/A maddesi uyarınca hesaplanacak faizi ile birlikte ödeme gününde Türk Lirasına çevrilmek suretiyle davalılardan (davalı sigorta şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırlı kalmak kaydıyla) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Ekspertiz masrafının yargılama giderlerinde değerlendirilmesine,
3-Dava konusu olup, kabul edilen değer üzerinden alınması gereken 1.800,86 TL harçtan önceden davacıdan alınan peşin harç 444,83 TL'den mahsubu ile kalan eksik olan 1.356,03 TL harcın davalılardan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafça başlangıçta yapılan 512,63 TL yargılama gideri ile yargılama aşamasında yapılmış olan tebligat, posta ve bilirkişi ücreti toplamı 2.553,00 TL olmak üzere toplam 3.065,63 TL yargılama giderinden davanın kabul oranına göre hesaplanan 2.412,82 TL yargılama gideri ,444,83 TL peşin harç ve yine 711,82 Euro ekspertiz ücretinden davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 555,25 Euro ekspertiz masrafının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
5-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğininden karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile kendisini vekille temsil ettiren davacıya ödenmesine,
6-Davalılar kendisini vekille temsil ettirdiğininden karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre reddedilen dava değeri üzerinden hesaplanan 7.132,74 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile kendisini vekille temsil ettiren davalılara ödenmesine,
7-Tarafların zorunlu arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.560,00 TL'NİN davanın kabul ve red oranlarına göre hesaplanan 332,28 TL'sinin davacıdan 1.227,72 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen TAHSİLİ İLE HAZİNEYE İRAT KAYDINA
8-Karar kesinleşene kadar yapılacak yargılama giderlerinin davacı gider avansından karşılanmasına, karar kesinleştikten sonra bakiye gider avansının istek halinde davacıya iadesine,
Dair, HMK 345 maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğ edildiği tarihten başlayarak iki hafta içinde HMK 342 maddesi gereğince düzenlenmiş dilekçe ile HMK 343 maddesi uyarınca mahkememize veya başka bir mahkemeye yapılacak başvuru ile HMK 341/1 maddesi uyarınca ... Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olarak davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 30/11/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır