T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2021/409 Esas
KARAR NO:2021/572
DAVA:Hakem Kararının İptali
DAVA TARİHİ:24/06/2021
KARAR TARİHİ:11/10/2021
Mahkememizde görülmekte olan Hakem Kararının İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, Belediyenin Hal Zabıta Amirliği ekiplerince toptancı hali dışında ... İli, ... İlçesi, ... gişelerinde yapılan denetimlerde, hal kayıt sistemine bildirimde bulunmadan toptan mal alıp satığından ... Paz Gıda ve Nak. Tic. Ltd. Şti. hakkında 5957 Sayılı Sebze Ve Meyveler İle Yeterli Arz Ve Talep Derinliği Bulunan Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun ve 07.07.2012 tarih ve ... sayılı Sebze ve Meyve Ticareti ve Toptancı Halleri hakkında yönetmenliğin 23. Maddesinin 2. Fıkrası gereğince 31.01.2021 tarihli ve ... sayılı Cezalı Hal Rüsumu tutanağı tanzim edildiğini, Tutanağın ... Büyükşehir Belediye Encümeni'ne havalesi ile Yönetmeliğin 47.Maddesinin 1. Fıkrasının (a) bendi gereğince ilgiliden 17.340,25-TL cezalı hal rüsumunun alınmasının uygun olduğuna karar verildiğini, Encümen kararı ilgilisine 03/08/2021 tarihinde tebliğ edildiğini, Davalı tarafından T.C. ... Valiliği Ticaret İl Müdürlüğü Hal Hakem Heyetine başvuru yapılarak ve T.C. ... Valiliği Ticaret İl Müdürlüğü Hal Hakem Heyetinin 17/05/2021 tarihli ve 2021/22 sayılı kararı ile; “... cezalı hal rüsumuna konu ürün için bildirimin, mal yola çıkmadan önce 31.01.2021 tarihinde ssat:13.39'da yapıldığı, bildirimci tarafından çağrı merkezi operatörüne ürün miktarının 2.116 kasa olarak bildirilmesine rağmen çağrı merkezi operatörünün sehven 2.1 16 adet olarak tekrarladığı ve künyeye bu şekilde yazdığı ayrıca şikayetçi firma tarafından 31.01.2021 tarihinde 23:49:47'de ... nolu künye ile 9980 adet Marul Ürününe ait eksik bildirimin tamamlandığı anlaşıldığından şikâyetçi hakkında ilgili Belediye ekiplerince düzenlenen 15/10/2010 tarihli ... nolu 1625,00 TL cezalı hal rüsumunun iptaline karar verildi...” şeklinde büküm kurulduğunu, T.C. ... Valiliği Ticaret İl Müdürlüğü Hal Hakem Heyeti tarafından verilen kararın usule, kanuna ve yönetmeliğe aykırı olup, 5957 sayıl Sebze Ve Meyveler İle Yeterli Arz Ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'u 10.maddesinin 5. fıkrası gereğince süresi içinde itiraz ettiklerini, Hal Hakem heyetinin Cezalı Hal Rüsumunu iptal etme yetkisi ve görevinin olmadığını, Cezalı Hal Rüsumlarına ilişkin uyuşmazlığa bakma görevinin idari yargıya ait olduğunu, bildirimcinin yapmış olduğu bildirimin ve oluşan künyenin doğruluğunu kontrol etme yükümlülüğünün bulunduğunu, bildirimde yanlışlık var ise de bildirimci tarafından kontrol edilmesi gerektiğini belirterek Hal Hakem Heyetinin kararının kanun ve yönetmeliğe uygun olmadığını belirterek davanın kabulü ile İstanbul Valiliği Ticaret İl Müdürlüğü Hal Hakem Heyetinin 2021/22 dosya numaralı 17/05/2021 tarihli kararının iptaline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalıya usulüne uygun tebligatın yapıldığı ancak cevap verilmediği görüldü.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Dava, 17/05/2021 tarih ve 2021/22 dosya nolu ... Valiliği Ticaret İl Müdürlüğü Hal Hakem Heyeti kararının iptali talebine ilişkindir.
Mahkememizce ilgili hal hakem heyeti dosyası celp edilmiştir.
Davacı kurum zabıta ekipleri tarafından 31/01/2021 tarihinde 19:50 'de yapılan denetim sırasında davalıya ait araçta taşınan ıceberg marullar için kayıt sistemine bildirim yapılmadan satılmak üzere sevk edilmesi nedeniyle, düzenlenmiş cezalı has rüsumu tutanağının düzenlendiği, davacı kurumun Belediye Encümeninin 2021/1186 sayılı kararı ile davalı şirketten cezalı hal rüsumu alınmasına karar verilmesi üzerine davalı tarafından ... Hakem Heyetine başvurusu sonucu verilen kararın ... Hakem Heyeti Başkanlığının 17/05/2021 tarih 2021/22 nolu kararı ile iptaline karar verildiği anlaşılmıştır.
07/07/2012 tarih ve 28346 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren ilgili yönetmeliğin 23/2 fıkrasına göre, belediyelerin ilgili yönetmelik hükümleri saklı kalmak ve yetki alanları içinde olmak kaydıyla, toptancı hali dışında bu yönetmelek hükümleri saklı kalmak kaydıyla, toptancı hali dışında bu yönetmelik hükümleri çerçevesinde hal zabıtaları arasında denetim yapma yetkisine haizdir. Aynı yönetmeliğin 47/1 fıkra (a) bendinde ise ; sisteme bildirilmeden toptan alınıp satılan yada toptancı halinde satılmak üzere bildirimde bulunup toptancı hali dışında toptan satılan mallar için rusumu tespitin yapıldığı yerdeki toptancı halinde o mallar için oluşan bir önceki gün birim fiyatının en yükseği, bir önceki gün fiyat oluşmamışsa o mallar için oluşan en son birim fiyatının en yükseği alınarak belirlenen toptan satış bedelinin %25 'i oranında cezalı alınacağı hüküm altına alınmıştır.
5957 kanun ve ilgili yönetmeliğin 23/2 fıkrası hükmü uyarınca, 31/01/2021 tarihinde Sebze Halleri Zabıta ekibi tarafından yapılan denetimde davalı şirketin hal kayıt sistemine bildirmde bulunmadan satılmak üzere mal sevk ettiği gerekçesiyle yönetmeliğin 47.maddesi gereğince ,17.340,25 TL 'nin 5797 Sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkındaki Kanunun 8.maddesinin 8.fıkrası (a) bendi ile Sebze ve Meyve Ticareti ve Toptancı Halleri Hakkındaki Yönetmeliğinin 47.maddesinin 1.fıkrası gereğince cezalı hal rüsumu olarak davalı şirketten alınmasına karar verildiği, davalının itiraz mercii olarak ... Hakem Heyetine başvurduğu ve ... Hakem Heyeti Başkanlığının 17/05/2021 tarih 2021/22 nolu kararı ile iptaline karar verildiği görülmüştür.
Hal hakem Heyetleri ,Hal hakem Heyeti ve Toptancı Hal Konseyi Hakkında Yönetmeliğin 5.maddesi uyarınca üreticiler ile meslek mensupları aralarındaki kanunu uygulanmasıyla ilgili ihtilaflara bakakmaya görevlidir.Oysa cezayı düzenleyen ... Büyükşehir Belediyesi üretici veya meslek mensubu değildir.Bu nedenle düzenlenen cezalı hal rüsümuna itirazı Hal Hakem Heyeti inceleyemez.Bu gerekçeyle ... Hakem Heyetinin kararının kaldırılması gerekmiştir.
Dava konusu işlemle ilgili mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, hal rüsumunun ceza olarak istenmesi ve söz konusu kararın belediyeye ait bir gelir niteliğinde olması , davaya konu edilen ... Büyükşehir Belediyesi Encümeninin kararının iptaline dair ... Hakem Heyetinin kararın iptaline ilişkin açılan davanın görüm ve çözüm yerinin 2577 sayılı İYUK'nun 2/1-a bendi hükmü gereğince İdari Yargının (Vergi Mahkemesinin ) görev alanına girdiği açıktır. Bu nedenle ... hakem Heyeti yetkisiz olup verdiği kararın kaldırılması gerekmiştir.
Ayrıca ... Büyükşehir Belediyesi Encümeninin düzenlemiş olduğu cezalı hal rüsümuna yapılan itirazı inceleme merci ... Hal Hakem Heyetidir.Bu nedenle ... Hakem heyetinin yetkisiz olması nedeniyle ve bu yetki kamu düzenine ilişkin olduğundan kararın iptal edilmesi gerekmekte olup netice itibari ile açıklanan tüm gerekçelerle aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Açıklanan nedenlerle;
1-Davanın kabulüne, ... Valiliği Ticaret İl Müdürülüğü Hal Hakem Heyeti'nin 17/05/2021 tarih ve 2021/22 dosya nolu kararının İPTALİNE,
2-Harçlar Yasası gereği alınması gereken harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan 127,10 TL harç ve 48,00 TL posta/tebligat ücreti olmak üzere toplam 175,10 Tl yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya veilmesine,
4-Davacı kendisini vekili yararına ölçümlenen le temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan maktu 4.080,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Karar kesinleştiğinde taraflarca yatırılan avansın kullanılmayan kısmının ilgililere iadesine,
Tarafların yokluğunda, (uyuşmazlık konusu miktar 5957 sayılı kanunun 10/5. maddesinde belirtilen kesinlik sınırı altında kaldığından) kesin olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.11/10/2021
Başkan ...
E-imza
Üye ...
E-imza
Üye ...
E-imza
Katip ...
E-imza