T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2021/541 Esas
KARAR NO:2022/1042
DAVA:İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:31/08/2021
KARAR TARİHİ:13/12/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirket, 3996 Sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun hükümlerine göre ... işletme hakkı sahibi olduğunu, davalının 19/03/2019-29/04/2019 tarihleri arasında ücret ödenmeksizin ihlalli geçişler yaptığını, İşletme hakkı müvekkil şirkette bulunan köprü ve otoyollardan geçişler 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30/5 maddesi kapsamında ücretlendirilmekte ve aynı düzenleme kapsamında ücret ödemeksizin yapılan geçişlerde; icra takibinden sonra yapılan kanuni değişiklik sonrasında geçiş ücretinin dört katı tutarında ceza uygulaması yapılmakta olduğunu, bununla birlikte geçiş tarihini izleyen 15 günlük sürede geçiş ücretini ödeyenlere 6001 sayılı Kanunun 30/7 maddesi uyarınca ceza uygulaması yapılmamakta olduğunu,davalının, geçiş ücreti ödemeksizin, ihlalli geçiş yaptığını, bedeli ödenmeden yapılan geçişler için ....İcra müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası üzerinden icra takibine gidildiğini, davalı vekilinin bu icra dosyasına itiraz sunarak borca, faizlerine, ve fer'ilerine itiraz ettiğini, bunun sonucunda takibin durduğunu, davalı borçlu tarafından icra takibine haksız bir şekilde itiraz edildiğinden icra takibine konu alacağın %20sinden aşağı olmamak üzere belirlenecek icra inkâr tazminatının davalıdan tahsili ile müvekkile ödenmesine,yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı tarafa dava dilekçesi ekli duruşma gün ve saatini bildirir davetiyenin tebliğ edildiği, davalı tarafça cevap dilekçesi sunulmadığını, davalının münkir olduğu anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.
Mahkememizde açılan dava: İİK.nun 67. maddesi gereğince itirazın iptali davasıdır.
Dava konusu ihtilaf, davacı tarafından işletilen otoyol ve köprülerden geçen davalı araçlarının geçiş ücretlerini ödeyip ödemediği, geçiş ücretlerinin geçiş tarihinden itibaren 15 günlük süre içerisinde ödenmemesi halinde geçiş ücretleri ile birlikte geçiş ücretinin 4 katı tutarında ceza bedelinin de ödenmesi talebinin yerinde olup olmadığı, geçiş tarihinden itibaren 15 günlük süre içerisinde HGS hesabına yatan paranın davacı tarafından tahsil edilip edilemediği, ceza tutarlarının talep edilip edilemeyeceği noktalarında toplanmaktadır.
Dosyamız arasına bir sureti alınan davaya konu .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine toplam 4.482,83 TL üzerinden icra takibi yapıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durduğu, itirazın süresinde ve usulüne uygun yapıldığı, buna göre davanın, İİK.67.maddesinde yazılı 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce, İddia, toplanan deliller, takip dosyası bir bütün halinde değerlendirilerek dosya kapsamında bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş bilirkişi raporunda özetle; iddia, savunma, takip dosyası, taraflarca sunulan bilgi ve belgeleri, mahkemece celp edilen delillerin hep birlikte değerlendirildiğini, yapılan inceleme neticesinde; davacı tarafından, delil olarak sunulan provizyon listesi ve fotoğraflar ile HGS/OGS kayıtları karşılaştırılarak yapılan tespitler sonucu davacının, davalıdan icra takip tarihine kadar talep edebileceğini, alacak miktarının) (Geçiş Ücreti*(Varsa 4 kat ceza) faiz + faizin KDV'si dahil), Mahkemenin;
a) Gerçek zamanlı geçiş anında HGS/OGS hesabında yeterli bakiye bulunduranların 4 kat ceza ödememesi gerektiğini takdir etmesi durumunda alacak miktarının 3.478,78 TI ,
(b) Gerçek zamanlı geçiş anında HGS/OGS yeterli bakiye bulundurmayan ancak ,15 gün içerisinde yatıranların, yatırıldığı anda ilk önce HGS/OGS hesaplarından bu geçişlerin tahsil edilmesi (çekilmesi), çekilmeyen geçiş ücretleri için 4 kat ceza ödememesi gerektiğini taktir etmesi durumunda alacak miktarının 895,40 TL,
c) Davacının talebini aynen kabul etmesi durumunda, davacının sunduğu provizyon listesine göre hesaplanan alacak miktarının 4.477,00 TL olduğu görüş ve kanaatini bildirmiştir.
6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanun'un 30. maddesinde geçiş ücretini ödememe ve güvenliğin ihlali hali düzenmiş, 1. fıkrasında "Genel Müdürlük işletimindeki otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen araç sahiplerine Genel Müdürlük tarafından, geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücretinin on katı tutarında idarî para cezası verilir." (25/05/2018 tarihli, 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 18. maddesi ile "on" ibaresi "dört" şeklinde değiştirilmiştir.)
3. fıkrasında "Bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen idari para cezaları ile geçiş ücretleri ve ikinci fıkrasında yer alan idari para cezaları tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenir. Bu sürede ödenmeyen geçiş ücretleri ve idarî para cezaları 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre ilgili vergi dairesi tarafından takip ve tahsil edilir. Vergi daireleri tarafından tahsil edilen geçiş ücretleri, tahsilatın yapıldığı ayı takip eden ayın sonuna kadar Genel Müdürlük hesaplarına aktarılır.",
5. fıkrasında "4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. Ücretin on katı fazlası olarak tahsil edilen ceza tutarının yüzde altmışı, tahsilini izleyen ayın yedinci günü mesai bitimine kadar, işletici şirket tarafından Hazine payı olarak, yıllık kurumlar vergisi yönünden bağlı olduğu vergi dairesine şekli ve içeriği Maliye Bakanlığınca belirlenen bir bildirimle ödenir. İşletici şirket tarafından Hazine payının eksik bildirilmesi veya hiç bildirilmemesi ya da bildirildiği halde süresinde ödenmemesi halinde, Hazine payının ödenmesi gerektiği tarih ile tahsil edildiği tarih arasında geçen süreye 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre uygulanacak gecikme zammı ile birlikte ilgili vergi dairesince 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edilir." (25/05/2018 tarihli, 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 18. maddesi ile "on" ibaresi "dört" şeklinde değiştirilmiş, ikinci ve üçüncü cümleler yürürlükten kaldırılmıştır.)
6. fıkrasında "4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından ücretsiz geçiş yapan araçlar, işletici şirket tarafından bu maddenin yedinci fıkrasında öngörülen sürenin bitimini takip eden ilk iş gününde en yakın trafik kuruluşuna bildirilir."
7. fıkrasında "Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz."
25/05/2018 tarihli, 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 18. maddesi ile 25/06/2010 tarihli ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 30. maddesine eklenen 9. fıkrada "Bu maddenin birinci, ikinci, üçüncü, dördüncü, yedinci ve sekizinci fıkraları Bakanlık tarafından işletilen otoyolları ve erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için; beşinci, altıncı ve yedinci fıkraları ise Bakanlık tarafından 3996 sayılı Kanun ve diğer ilgili kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için de uygulanır."
25/05/2018 tarihli, 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 19. maddesi ile 25/06/2010 tarihli ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 30. maddesine eklenen Geçici 3. maddesinde "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30 uncu maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30 uncu maddesinde yer alan oranlar uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.
Somut olayda, davalının maliki olduğu ... plakalı aracın 29/04/2019, 25/04/2019, 14/04/2019 tarihli geçişleri sırasında hesabında mevcut bakiyenin bulunduğu, diğer yedi adet geçişinde hesabında yeterli bakiye bulunmadığı , ihlalli geçişler nedeniyle davacı tarafından tahsil edilemeyen geçiş ücretleri yönünden davalının HGS'sinin olduğu ve geçiş anı ve sonrasındaki 15 günlük periyotta HGS bakiyesinin yeterli olduğu, buna rağmen davacı şirketce geçiş ücretinin tahsil edilemediği, ihlalli geçiş ücretlerinin Karayolları Genel Müdürlüğünce yayınlanan köprü ve otoyollar ücret tarifesine uygun olduğu, davacı şirketin davalının HGS hesabından geçiş ücretini tahsil edememiş olmasından kaynaklanan sorumluluğun davalı tarafa yüklenmesinin mümkün olmadığı, ihlalli geçiş tarihleri itibariyle davacı tarafından tahsil edilemeyen ihlalli geçiş bildirimine konu geçiş ücretlerinin davalı tarafın HGS sinde geçiş tarihinden 15 gün içeresindeki periyotta mevcut olduğu, bu hali ile davalı taraftan ceza bedeli tutarı talep edilmesinin koşullarının oluşmadığı, davacının tahsil edilemeyen geçiş ücretleri nedeniyle ceza bedeline ilişkin talebinin bu nedenle yerinde olmadığı analaşılarak ihlalli geçiş ücretleri toplamı ve işlemiş faizi üzerinden davanın kısmen kabulü ile itirazın kısmen iptaline dair aşağıdaki şekilde hüküm tesisi edilmiştir.
HÜKÜM : yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın kısmen kabulü ile .... İcra Dairesi’nin ... Esas sayılı dosyasına vaki itirazın kısmen iptali ile takibin 895,40 TL üzerinden devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2- Alacağın %20 si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Harçlar yasası uyarınca alınması gerekli 80,70 TL'nin peşin alınan 59,30 TL'den mahsubu ile eksik olan 21,40 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından başlangıçta yapılan 127,10 ilk masraf, yargılama aşamasında yapılan tebligat, posta ve bilirkişi ücreti olan 887,90 TL olmak üzere toplam 1.015, 00 TL'nin davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 202,74 TL yargılama gideri ve 59,30 TL peşin harç olmak üzere toplam 262,04 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğininden karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 895,40 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile kendisini vekille temsil ettiren davacıya ödenmesine,
7-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğininden karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 3.587,43 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile kendisini vekille temsil ettiren davalıya ödenmesine,
8-Tarafların zorunlu arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL'nin davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 263,66 TL'sinin davalıdan,1.056,34 TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
9-Karar kesinleşene kadar yapılacak yargılama giderlerinin davacı gider avansından karşılanmasına, karar kesinleştikten sonra bakiye gider avansının istek halinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin, ihbar olunan banka vekilinin yüzüne karşı kesin olarak verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 13/12/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır