T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/597 Esas
KARAR NO: 2022/917
DAVA: Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 23/09/2021
KARAR TARİHİ: 31/10/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili firma ile davalı firma arasında 21/05/202 tarihinde makine alım satım sözleşmesi imzalandığını, sözleşmenin konusunun yeni ve kullanım amacına uygun vasıflarda Çin'den ithal edilecek ve proformada belirtilen teknik özellikleri haiz FZ-F12 model isimli maske makinesinin satımı olduğunu, müvekkilinin sözleşmede yazan bedelleri eksiksiz olarak ödediğini, sözleşmeye göre makine 10/06/2020 tarihinde teslim edilerek 21/06/2020 tarihinde tam çalışır halde işletmeye alınması gerekirken makinenin tesisatının tesliminin haziran ayı sonunu bulduğunu, makine parçalara geç getirildiğinden haziran ayı sonundan itibaren 26/07/2020 tarihine kadar defaten parça değişimleri olmasına rağmen hiçbir surette taahhüt edilen performansta çalışmadığını, tüm bu süreçte müvekkili tarafından makinenin arızalı ve ayıplı olduğu somut şekilde yazılı olarak bildirildiğini ve davalının da bunu kabul etmiş olmasına rağmen iade almaktan kaçındığını, daha sonra ise dürüstlük kuralına aykırı şekilde kabulü mümkün olmayan önerilerde bulunduğunu belirterek davanın kabulüne, dava masraf ve yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; mahkememe açılan işbu davanın derdestlik nedeniyle usulden reddinin gerektiğini, davacı tarafın kötü niyetli olarak işbu davayı açtığını, kabul etmemekle birlikte bir an için dava konusu makinenin imalat hatasında kaynaklandığı varsayımında dahi TTK'da belirtilen süreler içinde ayıplı malların müvekkili şirkete bildirilmediğini belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Dava, satış sözleşmesine konu ayıplı mal iddiasından kaynaklanan tazminat davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, taraflar arasındaki sözleşmeye konu olup davalı tarafından davacıya satılan makinanın ayıplı olup olmadığı, davacı tarafın sözleşmenin feshi ve sözleşme kapsamında davalıya ödenen bedelin iadesi talebinin haklı ve yerinde olup olmadığı noktalarında toplandığı görülmüştür.
Mahkememizin 23/03/2022 tarihli ara karar gereğince dosyanın mali Bilirkişi ..., makina mühendisi...bilirkişisi ...'dan oluşan bilirkişi heyetine tevdii edilerek; taraflar arasındaki sözleşmeye konu olup davalı tarafından davacıya satılan makinanın ayıplı olup olmadığı, davacı tarafın sözleşmenin feshi ve sözleşme kapsamında davalıya ödenen bedelin iadesi talebinin haklı ve yerinde olup olmadığının belirlenmesi için (dava konusu makina üzerinde yerinde inceleme de yapılarak) tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiştir.
Bilirkişi heyeti raporunda özetle; "Davacı ile davalı arasında cereyan eden alım-satım ilişkisinin, 21.05.2020 tarihli “makine alım-satım sözleşmesi” ile kayıt altına alındığı; makinenin teslim zamanı hususunda dosyaya mübrez bir delil bulunmamakla birlikte, Haziran 2020'de makinenin teslim edildiğinin dosya kapsamından anlaşıldığı; makine satışı için fatura da düzenlenmediği,
Maske üretim makinesinin bütün bölüm ve bileşenleri ile eksiksiz ve tam olarak getirilmiş olmasına rağmen, makinenin davalı tarafça tekniğine uygun uzmanlıkla kurulum, test, çalıştırma ve teslimatının yapılmadığı; makinenin senkronizasyon ayarlarının profosyonel uzmanlık gerektirmesi sebebiyle davalı tarafça yapılamadığı; davalı tarafça yetersiz uzmanlık ile makineye yapılan müdahalelerin makinenin fabrika çıkışı orijinal düzeninde bozulmalara sebebiyet vermiş, sıfır ve kullanılmamış makinede modifikasyon işlemlerinin yapılmaya çalışıldığı,
Sözleşme konusu malların seri üretim yapacak şekilde davacı tarafa teslim edilmediği ve sözleşme kapsamı “çalışır durumda teslimat” yükümlülüğünü yerine getirememiş olduğu, davacı tarafın tespit edilen teknik düzensizlik durumu ile makinede üretim gerçekleştirebilmesinin mümkün olmadığı; bu itibarla makinenin ayıplı olduğunun kabulünün gerektiği,
Makine davacının zilyetliğine bırakılmış olmakla birlikte, kurulum ve senkronizasyonu yapılmadığından, Haziran 2020'de gerçek bir teslimden bahsetmenin mümkün olmadığı; zira muayene ve ihbar külfeti için sürenin başlayabilmesinin, alıcının malı muayene edebilmesine bağlı olduğu; bu sebeple, ayıbın tacir olan davacı açısından muayene edilerek ortaya çıkartılabilecek olağan ayıp niteliğinde olduğu; Bakırköy ... Noterliğinin 23.12.2020 tarih, ... yevmiye numarası ile süresinde yapılmış bir ayıp ihbarının mevcut olduğu,
Sayın Mahkeme, malın alıcıya fiili olarak teslim edildiği Haziran 2020'yi, ayıba karşı tekeffülün maddi şartı olan teslim olarak nitelendirirse, davacı ihbar külfetini süresinde yerine getirmemiş olacağından, davalının sorumluluğuna gitmenin mümkün olmayacağı", şeklinde görüş bildirilmiştir.
Netice olarak mahkememizce yapılan değerlendirmeye göre, taraflar arasında 21.05.2020 tarihinde" yeni ve kullanım amacına uygun vasıflarda ve birinci sınıf mühendislik ürünü olarak Çin'den ithal edilecek ve proformada belirtilen teknik özellikleri
haiz FZ-F12 model isimli maske makinesinin satımı" şeklinde "makine alım satım sözleşmesi"
düzenlendiği görülmüş olup, mahkememizce yapılan bilirkişi incelemesin göre dosya kapsamı diğer delillerin de analizi ile birlikte, Maske Üretim Makinesinin seri
üretim yapacak şekilde davacı tarafa teslim edilememiş olduğu ve sözleşme kapsamındaki “çalışır
durumda teslimat” yükümlülüğünü davalı tarafın yerine getirememiş olduğu,
tespit edilen mevcut durumu ile makinenin ayıplı olduğu tespit edilmiştir.
Taraflar arasındaki sözleşme 21.05.2020 tarihli olup, dava ve sözleşme konusu malın teslimi 2020’nin Haziran ayı içerisinde yerine getirilmiştir. Ancak maske üretim makinesinin fiziksel olarak eksiksiz ve tam olarak teslim edilmiş olmasına rağmen, makinenin davalı tarafça tekniğine uygun uzmanlıkla kurulum, test, çalıştırma ve teslimatının
yapılması gerekmekte olup, bu yükümlülük davalı tarafından yerine getirilmediğinden, davalı tarafça yetersiz uzmanlık ile makineye yapılan
müdahalelerin makinenin fabrika çıkışı orijinal düzeninde bozulmalara sebebiyet vermiş olduğu, sıfır ve kullanılmamış makinede modifikasyon işlemlerinin yapılmaya çalışılmış olduğu anlaşılmıştır. Bu bağlamda, makine fiziki olarak davacı tarafa teslim edilmiş ise de, kurulum ve senkronizasyonu tam olarak yapılmadığından, Haziran 2020’de gerçekleşen teslim tam olarak bir teslim şeklinde değerlendirilemeyecektir. Davacı taraf, her yönü ile tam ve kesiksiz çalışır bir halde aldığı makineyi inceleyebilip, muayene edip ayıp ihbarında bulunabilecektir, dolayısıyla teslim eksiksiz olmadığından, bu teslim ile ayıp ihbar sürelerinden bahsedilmeyecektir. Nihai olarak, davacı tarafın Bakırköy ... Noterliğinin 23.12.2020 tarih,
... yevmiye numarası ile süresinde yapmış olduğu ayıp ihbarının süresinde olduğu kanaati ile, davacının sözleşmeden dönme ve ödenen bedelin iadesini talep etme hakkına sahip olduğu anlaşılmakla, buna dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Açıklanan nedenlerle;
1-Davanın kabulü ile, taraflar arasındaki 21/05/2020 tarihli sözleşme dolayısıyla davalı tarafa ödenmiş olan 120.000,00 USD'nin dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi gereğince işleyecek faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Taraflar arasındaki dava konusu 21/05/2020 tarihli makina alım satım sözleşmesine konu maske makinasının tüm ekipmanları ile birlikte davacı tarafından davalı tarafa teslim edilmesine,
3-Alınması gerekli 71.016,44 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 17.754,12 TL harcın mahsubu ile geriye kalan 53.262,32 TL eksik harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Tarafların zorunlu arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL'NİN DAVALIDAN TAHSİLİ İLE HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
5-Davacı tarafça başlangıçta yapılan 17.821,92 TL toplam harç ile yargılama aşamasında yapılan tebligat, posta ücreti 94,50 TL ve bilirkişi ücreti 3.400,00 TL olmak üzere toplam 21.316,42 TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
6-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 131.169,60 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
7-Karar kesinleşene kadar yapılacak yargılama giderlerinin davacı gider avansından karşılanmasına, karar kesinleştikten sonra bakiye gider avansının istek halinde davacıya iadesine,
Dair, HMK 345 maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğ edildiği tarihten başlayarak iki hafta içinde HMK 342 maddesi gereğince düzenlenmiş dilekçe ile HMK 343 maddesi uyarınca mahkememize veya başka bir mahkemeye yapılacak başvuru ile HMK 341/1 maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olarak davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 31/10/2022
Başkan ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Katip ...
e-imza