T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2021/657 Esas
KARAR NO:2022/1121
DAVA:Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:15/10/2021
KARAR TARİHİ:29/12/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ...A.Ş., ...A.Ş. (...) tarafından denetlen bir ödeme kuruluşu olduğunu, Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun ve Alt düzenlemeye tabi olduğunu, Davalı ...' ın 09/06/2021 tarihinde ve 22:16:18 saatinde ...' de bulunan hesabından ...hesabına aktarılmak üzere 7.500 TL tutarında para transferi için talep oluşturduğunu, bu talebin Kuruluşun sistemine yansıması akabinde operasyon sorumlusu ... tarafından işlemin 22:26:56' da tamamlandığını, ancak davalı ...'ın ... hesap numaralı ...Hesabına sehven 75.000 TL gönderdiğinin taraflarınca tespit edildiğini, vakit kaybı olmadan haksız olarak hesaba yatırılan tutarın iadesini talep için davalıyı telefon numarasından defalarca aradıklarını tüm aramalara rağmen kendisine ulaşılamadığını, bu nedenle ... 27. Noterliği ... nolu ihtar ile davalının adresine ihtar çekildiğini, hesabına yatırılan paranın sehven yatırıldığını bildiği halde söz konusu parayı iade etmekten imtina ettiğini belirterek, davalı ...'ın öncelikle ... hesap numaralı ...hesabı başta olmak üzere adına açılan banka hesaplarının tespiti ve bu hesaplara bloke konulması, davalının malvarlığının tespiti için ilgili kurumlara müzekkere yazılması, üzerine kayıtlı taşınmaz bulunması halinde ilgili tapu müdürlüklerine müzekkere yazılarak taşınmazlar üzerinde ihtiyati tedbir şerhi konulmasıı, üzerinde kayıtlı araç bulunması halinde bu araçlar üzerinde ihtiyati tedbir şerhinin konulmasını ve tespit edilecek paraya çevrilebilen her türlü mal varlığı üzerinde ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmesini müvekkilinin sehven gönderdiği 67.500,00 TL nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte sebepsiz zenginleşme hükümleri doğrultusunda davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesi yapılan yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı tarafın cevap dilekçesi sunmadığı görüldü.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, hukuki niteliği itibariyle davacı tarafın sehven davalı hesabına gönderdiği paranın iadesi ve davalının banka hesaplarına tedbir konulması talepli alacak davasıdır.
Yargıtay 15.Hukuk Dairesinin 2015/1506 esas 2015/5494 karar sayılı ilamına göre; "davanın ticarî niteliğinin ve görevli mahkemenin belirlenmesinde 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ile getirilen düzenlemelerin değerlendirilmesi gerekir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için uyuşmazlık konusu iş, tarafların her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olmalı ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmamasına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu veya diğer kanunlarda o davaya asliye ticaret mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme olmalıdır. Örneğin, ödünç para verme işlemlerine ilişkin uyuşmazlıklar Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesi uyarınca, iflas davaları ise 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 154 ve devamı maddeleri hükmünce ticari dava sayılır. Buna karşılık Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesi uyarınca, tarafların tacir olup olmamasına bakılmaksızın ticari dava sayılan havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin uyuşmazlıklardan doğan davalar herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmiyorsa, ticari dava vasfını kaybedecektir. Yine, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/II. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira, Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.
6335 sayılı Kanun'un 2. maddesi ile değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. maddesi uyarınca ticari davalar asliye ticaret mahkemelerince görülerek karara bağlanır. Diğer taraftan aynı düzenleme gereğince, asliye ticaret mahkemeleri ile diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’ndan ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 6335 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki halinden farklı olarak iş bölümü ilişkisi değil, görev ilişkisidir. Göreve ilişkin düzenlemeler, 6100 sayılı Hukuk Muhakemesi Kanunu'nun 1. maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemelerce ve temyiz incelemesi aşamasında Yargıtay’ca re'sen incelenir. Bu kuralın tek istisnası, 6335 sayılı Kanun'un 2. maddesi ile değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/4. maddesinde düzenlenmiş olup, buna göre, yargı çevresinde ayrı bir asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemelerine açılan davalarda görev kuralına dayanılmamış olması görevsizlik kararı verilmesini gerektirmeyecektir."
Somut olayda; uyuşmazlık davacının, Müşterilerin ... hesaplarında bulunan bakiyeden kendilerine ait sistemde tanımlanan Banka hesaplarına para gönderme talepleri Kuruluş'un sistemlerine düşmekte ve bu tatepleri operasyon sorumlusu personeller tarafından yerine getirilmektedir. Bahse konu mevcut durumda davalı ..., 09.06.2021 tarihinde ve 22:16:18 saatinde ...'de bulunan hesabından ...hesabına aktarılmak üzere 7.500-TL tutarında para transferi için talep oluşturmuştur. (Eki) (Müşterinin talep tarihi itibanyla ... hesabında 8.500-TL bakiye bulunduğunu da ayrıca belirtmek İsteriz). İş bu talebin Kuruluş'un ödeme sistemine yansıması akabinde operasyon sorumlusu ... tarafından işlem 22:26:56 tamamlanmıştır. Ancak davalı ...'ın talebine konu miktar 7.500-TL iken operasyon sorumlusu ...' in ...'IN ... HESAP NUMARALI ...HESABINA SEHVEN 75.000-TL (Bir 0 fafır) fazla ekleyerek) GÖNDERDİĞİ TARAFIMIZCA TESPİT EDİLMİŞ (Ek2) ve vakit kaybetmeksizin haksız olarak hesaba yatırılan tutarın Tadesini talep İçin davalı, telefon numarasından defalarca aranmıştır. fakat tüm aramalarımıza rağmen ...'a ulaşılamamıştır ve bu nedenle ... 27.Noterliği ... No'lu İhtar ile davalının adresine ihtar çekilmiştir. (EA4) Ancak bu zamana kadar iyi niyetle göstermiş olduğumuz tüm çabaya rağmen davalı ... haksız olarak hesabina yatırılan paranın hata ile yatırıldığını bilmesine rağmen halen dahi kötü niyetle söz korusu fazla yatırılan tutarı iade etmekten imtina etmiştir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 77. maddesinde aşağıdaki düzenleme yer almaktadır; “Haklı bir. sebep olmaksızın, bir. başkasının malvarlığından veya emeğinden zenginleşen, bu zenginleşmeyi geri vermekle yükümlüdür. Bu yükümlülük, özellikle zenginleşmenin geçerli olmayan veya gerçekleşmemiş ya da sona ermiş bir sebebe dayanması durumunda doğmuş olur." bu sebeple eldeki davada sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre davanın ticari dava olarak kabulü ve asliye ticaret mahkemesinin görevli olması için uyuşmazlık konusu işin her iki tarafın birden ticari işletmesi ile ilgili olması zorunludur. Netice olarak açıklanan tüm gerekçelerle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının HMK 114/1-c ve 115/2 maddesi gereğince görev dava şartı yokluğundan usulden reddine,
2-Görevli Mahkemenin İSTANBUL NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ olduğuna,
3-Karar kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın görevli İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, HMK. 20. Maddesi gereğince karara karşı kanun yoluna başvurulmaması halinde kararın kesinleştiği tarihten, kanun yoluna başvurulması halinde ve başvurunun reddi kararının tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize başvurarak dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi talep edilmemesi halinde mahkememizce davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine,
4-HMK 'nun 331/2. maddesi gereğince yargılama gideri ve vekalet ücreti hususunda görevli mahkemece karar verilmesine,
5-HMK 'nun 331/2. maddesi son cümlesi uyarınca dosya süresi içinde görevli mahkemeye gönderilmediği takdirde talep halinde yargılama gideri ve vekalet ücreti hususunda mahkememizce karar verilmesine,
Dair, HMK 345 maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğ edildiği tarihten başlayarak iki hafta içinde HMK 342 maddesi gereğince düzenlenmiş dilekçe ile HMK 343 maddesi uyarınca mahkememize veya başka bir mahkemeye yapılacak başvuru ile HMK 341/1 maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF yolu açık olarak davacı vekilinin yüzüne karşı davalı yanın yokulğunda verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 29/12/2022
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza