T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2021/786 Esas
KARAR NO:2022/25
DAVA:Menfi Tespit (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:11/12/2021
KARAR TARİHİ:13/01/2022
Dosya ele alındı. incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Taraflar arasında ticari sözleşme bulunduğu, sözleşme uyarınca bayilik ilişkisi kurulduğu, sözleşmeler sona erdiğinde müvekkilin davalıya borcunun bulunmadığını, dolayısıyla davalının sözleşme kapsamında müvekkilinden aldığı teminat mektubunun iadesinin / iptalinin gerektiğini, ayrıca yine taraflar arasında oluşturulan asgari durum alım taahhütnamesinin hükümsüz sayılmasına, hükümsüz sayılmasının gerektiğini belirterek davanın kabulüne yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, akaryakıt bayilik sözleşmesinden kaynaklı menfi tespit ve teminat mektubunun iadesi istemine ilişkindir.
Davacı tarafından dava dilekçesi ile, davalıya borçlu olunmadığının tespit edilmesi, teminat mektubunun iptal edilmesi ve davanın .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesi; her iki dosyadaki mektubun aynı mektup olduğu, her iki dosyadaki davacı isteklerinin aynı olduğu, her iki Mahkeme'nin aynı yargı çevresinde ve aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemesi olduğu ve 13.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin dosyasının 18/10/2021 tarihinde açıldığı gerekçe gösterilerek talep edilmiştir.
Birleştirme talebinin değerlendirilmesi için .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden celp edilerek incelenmesi neticesinde; davanın işbu dosya davacısı tarafından işbu dosya davalısı aleyhine açılan menfi tespit ve işbu davada da dava konusu edilen aynı teminat mektubunun iptali istemli dava olduğu, davanın taraflarının, sebebinin, konusunun aynı olduğu her iki davada da talep sonuçlarının aynı olduğu davanın işbu dava tarihi olan 11/12/2021 tarihinden evvel 18/10/2021 tarihinde açıldığı, derdest olduğu duruşma tarihinin 25/02/2022 olarak belirlendiği anlaşılmıştır.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114. Maddesinin (ı) bendi uyarınca “aynı davanın daha önceden açılmış ve halen görülmekte olmaması” bir başka deyişle derdest olmaması dava şartları arasında düzenlenmiş olup, aynı kanunun 115. maddesi gereği bu durum kamu düzeni ile ilgilidir ve davanın her aşamasında resen araştırılır.
Derdestlik; açılan bir davanın daha önce aynı veya başka bir mahkemede açılmış olup da görülmeye devam ediyor olmasıdır. Derdestlik açısından aynı dava olma koşulları aslında maddi anlamda kesin hüküm koşulları ile paralellik gösterir. Bu bağlamda derdestliğin söz konusu olabilmesi için tarafları, sebepleri ve konusu aynı olan davanın iki defa ayrı ayrı açılmış olması gerekir.
Birinci ve ikinci davanın aynı dava sayılabilmesi için gerekli ilk şart her iki davanın taraflarının aynı kişiler olmasıdır. Tarafların aynı sayılması, tarafların her iki davada da aynı sıfatla, yani davacı ve davalı sıfatıyla hareket etmiş olmaları gerekmez. Birinci davada; davacı olan taraf, ikinci davada, davalı olabileceği gibi, tam tersi de söz konusu olabilir. Davaların aynı dava sayılabilmesinin bir diğer şartı her iki davanın sebebinin aynı olmasıdır. Dava sebebinin aynı olmasından kasıt hukuki sebepler değil, davacının davasını dayandırdığı vakıalardır. Son şart ise; davaların konularının aynı olmasıdır. Dava konularının aynı olup olmadığını tespit edebilmek için davaların ilkinde verilebilecek kararın, ikinci davada verilebilecek kararı gereksiz hale getirip getirmeyeceği, ya da ikinci davada verilebilecek kararla aynı sonuçların sağlanıp sağlanamayacağına bakılmalıdır.
Bu hali ile davacı vekili tarafından her ne kadar işbu dava ile .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasıyla birleştirilmesi talep edilmiş ise de; yukarıda ayrıntılarına yer verilen .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasının taraflarının, konusunun, sebebinin ve talep sonucunun işbu dava ile aynı olduğu anlaşılmakla HMK 114/1-ı ve 115/2 maddeleri gereğince davanın derdestlik nedeniyle dava şartı yokluğundan usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak izah edildiği üzere:
1-HMK 114/1-ı ve 115/2 maddeleri gereğince davanın derdestlik nedeniyle dava şartı yokluğundan usulden REDDİNE,
2-Alınması gerekli 80,70-TL karar ve ilam harcının peşin yatırılan 1.707,75-TL peşin harçtan mahsubu ile geriye kalan 1.627,05-TL harcın karar kesinleştiğinde istek halinde davacı tarafa iadesine,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
4-Kalan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, tarafların yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.13/01/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır