T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2021/804 Esas
KARAR NO:2023/799
DAVA:İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:20/12/2021
KARAR TARİHİ:23/10/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinden özetle; Müvekkil şirket akaryakıt dağıtım şirketi olduğunu, müvekkil şirket ile davalı borçlu şirket arasında arasında akaryakıt bayilik sözleşmesi ve eki niteliğindeki hesap sözleşmeleri akdedilerek, borçluya bayilik hakkı ve işletmeciliği verildiğini, belirtilen sözleşmelerden kaynaklanan alacaklarının ödenmediğini ve bu nedenle borçluya ve davalıya ödeme ihtarında bulunulduğunu, ancak bu ihtarlara da uygun davranmadığı için .... İcra Müdürlüğü'nün ... e. sayılı ipotek takibi ikame edildiğini, bu defa ipotekli taşınmaz malikinin haksız ve kötü niyetli olarak takiplere itiraz ettiğini, müvekkilin alacağının, bayilik ve eki niteliğindeki hesap sözleşmelerine uygun şekilde gerçekleştirilen ticaretine dayanmakta olup, likit olduğunu, davalının borçtan haberdar olup, ödeyeceği meblağın likitin belirli olduğunu, ihtarnameler aracılığı ile toplam borcun borçluya ve davalıya bildirildiğini, somut olayda İstanbul (Çağlayan) Mahkemeleri yetkili olduğunu, takibin de .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasıyla İstanbul (Çağlayan) Adliyesi'nde başlatıldığını, davalının icra müdürlüğünün yetkisiz olduğuna ilişkin itirazının yerinde olmadığını, davalının itirazının müvekkilin alacağını tahsil etmeye engel olmak çabasından ibaret olup, tüm bu nedenlerle davalı tarafından ....icra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına vaki itirazın iptaline ve takibin devamına, alacağın %20 sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına ve yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı şirketin dava dışı ...’a ait ... İli ... Mah. 414 pafta 3463 ada 4 parselde kayıtlı akaryakıt ve LPG ikmal istasyonunu taşınmaz kayıtlarında yer alan ipoteğin paraya çevrilmesi amacıyla ....İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı icra dosyası ile icra takibi başlattığını, müvekkil şirketin borcu olmadığı gerekçesiyle ile borca, borca bağlı feri kalemlere ve icra takibindeki yetkiye itiraz edildiğini, İcra takibine konu olan ... İli ... Mah. 414 pafta 3463 ada 4 parselde kayıtlı akaryakıt ve LPG ikmal istasyonunu taşınmazın öncelikle ... ve Ticaret Ltd.Şti. tarafından satın alındığını, ardından bu şirketin unvanını değiştirdiğini ve son olarak taşınmazın üstündeki ipotek ve ipotek metni ile birlikte satın alındığını, söz konusu alacağın temelinde davacı şirket ile dava dışı ... ve ortağı olduğu şirketler arasında imzalanan akaryakıt bayilik sözleşmeleri ve protokollerden kaynaklı alacak iddiası bulunduğunu, işbu davadan önce icra takibine konu ipoteğin terkinin amacıyla 26/03/2020 tarihinde, İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi nezdinde açılan dava ile ilgili olarak .... Asliye Ticaret Mahkemesi 02/06/2020 tarihli ... sayılı dava dosyası ile yetkisizlik kararı verilerek ....Asliye Ticaret Mahkemesi’ne gönderildiğini ve taraflar arasındaki menfi tespit davasının ....Asliye Ticaret Mahkemesi’nin... E.sayılı dosyasında devam etmekte olduğunu, davacı şirketin alacak iddiasının akaryakıt bayilik sözleşmesi ve ekinde imzalanan protokollere dayandığını, söz konusu iddiaların işbu mahkeme dosyasından çok önce açılan ....Asliye Ticaret Mahkemesi’nin... E.sayılı dosyasında devam etmekte olduğunu, her iki yargılamanın sonucu birbiriyle bağlantılı olup, tek bir mahkeme tarafından çözülmesinin usul ekonomisi açısından faydalı olacağını, bu sebeple, Mahkeme dosyasının ....Asliye Ticaret Mahkemesi’nin... E.sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmesi gerektiğini, davacının dayanak olarak sunduğu bayilik sözleşmeleri ve protokollerden herhangi bir hak ve alacağı bulunmadığını, taşınmaz kayıtlarında 08.01.2013 tarihli ve ... yevmiye sayı ile ... A.Ş.lehine 4.000.000 TL bedelle ipotek tesis edildiğini, söz konusu ipoteğin dava dışı ... ile ... Tur.İnş.Mağ.İşl.San. ve Tic.Ltd.Şti.nin borçlarının teminatı olarak tesis edildiği ipotek metninden anlaşıldığını, taşınmaz kayıtlarında söz konusu ipotek dışında 29.01.2018 tarihinde 2903 yevmiye sayılı ile ... A.Ş. lehine 2.000.000 TL bedelle ipoteğin tesis edildiğini, söz konusu ipotek metninden de anlaşılacağı üzere ... Tur.İnş.Mağ.İşl.San. ve Tic.Ltd.Şti.nin borçlarının teminatı olarak tesis edildiğini, davacı şirketin, ... ve ... Tur.İnş.Mağ.İşl.San. ve Tic.Ltd.Şti.ile akaryakıt bayilik sözleşmeleri imzaladığını, ve bu sözleşmelerden kaynaklı borçlarının teminatını teşkil etmek üzere söz konusu ipotekleri tesis ettiğini, müvekkil şirket yetkilisinin davacı şirket yetkilileri ile yapmış olduğu görüşmede elde ettiği bilgilere göre ... ve ... Tur.İnş.Mağ.İşl.San. ve Tic.Ltd.Şti.nin herhangi bir ürün borcunun olmadığı söz konusu firmaların davacı şirkete vermiş olduğu teminat mektuplarının nakden tahsil edildiği, davacı şirketin cezai şart ve kar mahrumiyeti adı altında sözleşmesel ve hukuki dayanağı olmayan bedelleri tahsil etmeye çalıştığını öğrendiğini, davacı şirketin cezai şart ve kar mahrumiyeti talebi hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, dönemsel edimler şeklinde gerçekleştirilen akaryakıt bayilik sözleşmelerinde ürün alım taahhüdüne dayalı olarak cezai şart kararlaştırılmasının uygulamada sıklıkla görülen bir durum olduğunu, ancak cezai şart talebinin yasal dayanağının olabilmesi için sözleşmenin ifa edildiği dönemlere ihtirazi kayıtların ileri sürülmesi ihtirazi kayıt ileri sürülse dahi kararlaştırılan cezai şartın ekonomik olarak şirketin mahvına sebep olacak seviyede olmaması gerektiğini, davacı şirketin diğer taleplerinden birisinin de kar mahrumiyeti adı altında yine hukuki dayanağı olmayan bir talep olduğunu, sözleşmenin uygulanmasında davacı şirketin EPDK kararlarına uygun davranıp davranmadığı, fiyatlandırmada yasal düzenlemelere uygun davranıp davranmadığı konusu da tartışılacak olup, mevzuata aykırı bir fiil halinde sözleşmenin sona ermesi davalı şirketin kusurlu hareketinden kaynaklandığı için kar mahrumiyeti talebinin de dayanaksız hale geleceğini, davacı şirketin bayilik sözleşmesini haklı sebeple feshetse dahi Yargıtay’ın yerleşik kararlarına göre davacı şirketin, o bölgede yeni bir bayilik sözleşmesi yapıp yapmadığı, yapmasa dahi yeni bir bayilik sözleşmesinin yapılması için gerekli makul sürenin ne olduğu ve bu makul sürede davalı şirketin elde edeceği net kar marjının hesaplanması gerektiğini, tüm bu nedenlerle ve resen ele anılacak olan nedenlerle öncelikle usul ekonomisi açısından eldeki davanın yargılama açısından daha ileri safhada olan ....Asliye Ticaret Mahkemesi’nin... E.sayılı dosyası ile birleştirilmesine, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine,%20’den aşağı olmamak üzere inkar tazminatı ile birlikte tüm yargılama gider ve vekalet ücretinin davacı şirketten tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi ve sair tüm evraklar birlikte incelenmiştir
Mahkememizde açılan dava: İİK.nun 67. maddesi gereğince itirazın iptali davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık ....İcra Müdürlüğü’nün ... E. Sayılı dosyasında icra takibine konu alacağa esas olan bayilik sözleşmesi dolayısıyla davalının ipotek konusu taşınmaz maliki olarak borçtan sorumlu olup olmadığı, talep edilen alacak kalemlerinin yerinde olup olmadığı, itirazın iptalinin gerekip gerekmediği noktalarında toplanmaktadır.
Dosyamız içine alınan .... İcra Müdürlüğü' nün ... E. Sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine toplam 34.675,21 TL üzerinden icra takibi yapıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durduğu, itirazın süresinde ve usulüne uygun yapıldığı, buna göre davanın, İİK.67.maddesinde yazılı 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
İddia, savunma, taraflarca sunulan bilgi ve belgeler, mahkememizce celp edilen bilgi ve belgeler hep birlikte değerlendirilmiş, uyuşmazlığın çözümü hususunda uzman görüşü gerektiği kanaati ile tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılarak dosya kapsamında rapor alınmasına karar verilmiştir.
Bilirkişi heyetince düzenlenen kök rapora taraflarca itiraz edilmiş, yapılan itirazlar değerlendirilerek ek rapor alınmıştır.
Bilirkişi heyetince düzenlenen ek raporda özetle; tüm dosya münderecatı ve tarafların kayıtları üzerinde yapılan incelemeler yapıldığını, tarafların itirazlarının değerlendirildiğini, neticeten taktiri mahkemeye ait olmak üzere dava konusu olayda; Davacı tarafın Cari Hesaptan kaynaklı olarak;
a) Davacının Takip tarihi esas alınarak Cari Hesaptan kaynaklı ... firmasından 10.224,950.-TL Alacaklı olduğu,
b) Davacının Cari Hesaptan kaynaklı ... firmasından 350.745.-TL Alacaklı olduğu,
« Davacının, İcra takibine konu ettiği 810.009,17 TL Alacak tutarı için başlattığı icra işlemine konu edilebilecek, taraflar arasındaki ticari ilişkiden kaynaklı Cari Hesapta oluşan muhasebe kayıtlarından kaynaklı takibe konu tutarda alacağının kanuni defter kayıtlarında mevcut olduğu, görüş ve kanaati bildirilmiştir.
Yargılama esnasında, davacı vekilince 06/10/2023 tarihli davadan feragat dilekçesi ile yargılama gideri ve vekalet ücreti dahil olmak üzere tüm taleplerinden feragat ettiklerini bildirilmiştir.
Yine davalı vekilince 06/10/2023 tarihli davadan feragat dilekçesi ile mahkemede görülmekte olan davada davacı tarafından vazgeçilmesi halinde davacının yapacağı vazgeçme beyanını kabul ettikleri, ayrıca karşı taraftan herhangi bir yargılama gideri ve avukatlık ücreti taleplerinin olmadığı bildirilmiştir.
Feragat davaya son veren bir taraf işlemi olup, HMK.nun 307 ilâ 312.maddeleri arasında düzenlenmiştir.
HMK.nın 307. maddesinde feragat, davacının talep sonucundan kısmen vaya tamamen vazgeçmesi olarak tarif edilmiştir.
Buna göre; açılan davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
HÜKÜM : yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın FERAGAT nedeniyle reddine,
2-Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 269,85 TL ilam harcının, peşin alınan 11.605,46 TL'den düşümü ile geri kalan 11.335,61 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Tarafların zorunlu arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL'NİN DAVACIDAN TAHSİLİ İLE HAZİNEYE İRAT KAYDINA ,
4-Talep olmadığından taraflarca yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerilerinde bırakılmasına,
5-Talep olmadığından taraf vekilleri için vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
6-Karar kesinleşene kadar yapılacak yargılama giderlerinin davacı gider avansından karşılanmasına, karar kesinleştikten sonra bakiye gider avanslarının istek halinde taraflara iadesine,
Dair, HMK 345 maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğ edildiği tarihten başlayarak iki hafta içinde HMK 342 maddesi gereğince düzenlenmiş dilekçe ile HMK 343 maddesi uyarınca mahkememize veya başka bir mahkemeye yapılacak başvuru ile HMK 341/1 maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olarak taraf vekillerinin yokluğunda karar verildi.
23/10/2023
Başkan ...
Üye ...
Üye ...
Katip ...