T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/1 Esas
KARAR NO:2022/323
DAVA:Ticari Şirket (Bilgi Alma Ve İnceleme Hakkı İhlali)
DAVA TARİHİ:03/01/2022
KARAR TARİHİ:31/03/2022
Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Bilgi Alma Ve İnceleme Hakkı İhlali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, ... Şirketi, 14.03.2017 tarihli sicil gazetesiyle ilan edildiği üzere ... Şirketi unvanıyla kurulduğunu, 27.11.2018 tarihli Genel Kurul kararıyla ticaret unvanını ... Şirketi olarak değiştirdiğini ve 20.12.2018 tarihli Ticaret Sicil Gazetesinde ilan edildiğini, şirketin esas iştigal konusunun ‘... Mah. ... Cad. No:1 .../...’ adresinde bulunan ve davalı şirket ortaklarının paylı mülkiyete sahip oldukları taşınmaz üzerinde yer alan '... ... Otel’inin işletilmesi olup bahsi geçen otelin işletme ruhsatı da davalı şirket üzerinde olduğunu, uzun yıllar boyunca şirketin yönetim kurulu başkanı ... tarafından gelirini sadece kendisine almak suretiyle otelin işletildiğini, müvekkili ve diğer kardeşlerin ise 13.02.2020 tarihinde davalı şirkete ortak olduğunu, ayrıca 24.02.2020 tarihli Ticaret Sicil Gazetesinde ilan edildiği üzere müvekkili ...'nın da Yönetim Kurulu Üyesi seçildiğini, resmiyette müvekkilinin yönetim kurulu üyesi olsa da şirketi tamamen ... tarafından idare edildiğini, ne müvekkiline ne de diğer ortaklara şirket işleyişiyle ilgili herhangi bir bilgi verilmediğini, şirketin işbu davanın açıldığı tarihe kadar geçmiş dönemlerde hiçbir zaman olağan genel kurul toplantısı yapılmadığını, davalı şirketin zorunlu defterleri şifahen öğrendiklerine göre tutmadıklarını, müvekkili ve diğer ortakların açık bir şekilde zararına hareket ettiğini, Şirketin İstanbul’un en çok turist çeken bölgesi olan, ..., ...’e çok yakın olan ... Üniversitesinin arka tarafında, ... metro durağının hemen önünde bulunan ... Konağını işlettiğini, tamamen yabancı turistlere hizmet verildiğini, döviz üzerinden gelir elde ettiğini, Çok değerli bir Oteli işleten davalı şirketin kanunda yazılı dönemlerde olağan genel kurul yapmadığı gibi gelir ve giderleri konusunda da ne yönetim kurulu üyesi müvekkili ne de diğer ortakları bilgilendirmediğini, müvekkilinin ... 11. Noterliği, 03.10.2021 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesiyle, yönetim kurulu üyesi seçildikten sonraki şirketin tüm iş ve işlemleri hakkında bilgi istediğini, aksi halde TTK. md. 392/4 uyarınca yasal yollara başvurulacağı ihtar edildiğini, ancak istenen belgelerin toplanması için süre verilmişse de hiçbir şekilde olumlu yanıt alınamadığını, şirketin ... A.Ş. başta olmak üzere muhtelif bankalardan yüklü miktarda kredi kullandığını, bu krediler için müvekkil dahil diğer ortakların malik olduğu ve otel binasının üzerinde bulunduğu taşınmazların ipotek ettirildiğini, çekilen kredilerin tam olarak nereye harcandığı bilinmediğini, bu haliyle şirket gelirinden ve müvekkillerin ayrıca yaptıkları ödemelerin nereye harcandığı da muamma olduğunu belirterek, Davanın kabulü ile, TTK 392. madde kapsamında yönetim kurulu üyesi müvekkilinin şirketin idaresi, işleri. mali durumu, borç ve alacak durumu, cirosu, banka giriş çıkışları, kar durumu hakkında bilgi alabilmesi için, Yönetim Kurulu Defterinin, Genel Kurul Defterinin, Yevmiye Defterinin, şirketin tüm ticari defterlerinin ve dosyalarının, şirketin 2017 yılından itibaren beyan ettiği geriye dönük tüm kurumlar vergisi beyannamelerinin, şirket adına Türkiye Cumhuriyeti sınırlarında açılmış tüm banka hesap bilgilerinin, bu hesapların 2017 yılından itibaren hesap hareketlerini gösterir dökümlerinin, her bir hesaba ilişkin muavin kayıtlarının, ortaklardan alacaklar ve ortaklara borçlar hesaplarına yapılan kayıtlara ilişkin muhasebe belgelerinin, 2017 yılından itibaren BA/BS formlarının, bilanço, gelir tablosu ve detay mizan kayıtlarının, şirket adına kullanılan tüm kredi dosyalarının ilgili bankalardan temin edilmek suretiyle ve inceleme sırasında gerekli görülen her türlü defter, belge ve evrakın Sayın Mahkemece tayin edilecek ya da müvekkil tarafından atanacak bir Bağımsız Denetçi - Mali Müşavir ve Avukat tarafından incelenmesine izin verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle, Davacı tarafın huzurdaki davanın açılmasında kötü niyetli olduğunu, davacının kötü niyetinin korunmasını talep etmesinin usul ve yasalara aykırı olduğunu, şirkete ortak olduğu ilk günden beri şirketin işleyişine engel olmaya çalışan, sürekli sorun çıkaran ve hatta şirketi çalışamaz hale getirmeye çalışan bizzat davacının olduğunu, şirketin yüzde 50 hissedarı olan ...'in sürekli kendi cebinden harcamalar yaparak şirketi düzene sokmak, gelir gider dengesini ayarlamak için üstün bir çaba sarfettiğini ve sarfetmeye de devam ettiğini, müvekkilinin hiçbir zaman hiç kimseden hiçbir şeyi gizlemediğini, aksine şirket işleyişiyle ilgilenmek istenmeyen, sorumluluktan kaçan, sadece daha fazla para elde etme gayesiyle hareket edip, ticaret bilincinden uzak davranışlar sergileyenin davacı olduğunu, davacının pay sahipliğinin sadece kâr payı olduğunu düşündüğünü zarara katılma konusunda hiçbir zaman üzerine düşeni yapmadığını, Ticaret Kanunu ile de sabit olduğu üzere talep sahibinin hakkını kötü niyetli kullandığı durumlarda inceleme talebinin reddedilmesi gerektiğini, Şirkete ilişkin tüm iş ve işlemler pay sahiplerinin bilgisi dahilinde, yasal düzenlemelere uygun olarak yapıldığını, davacı tarafın gerek şirketin gerekse tüm dünyanın zor zamanlar geçirdiği pandemi döneminde bankaya giderek kredilerdeki şahsi kefaletlerini geri çektiğini, Davacının basiretli bir tacir gibi davranmadığını açıkça ikrar ettiğini, bir kimsenin ortağı olduğu taşınmazın onayı alınmaksızın ipotek ettirilmesinin mümkün olmadığını
sadece bu beyanların bile davacı yanın iddialarının afakiliğini gözler önüne serdiğini, şirketin halihazırda faaliyetlerine devam edebilmesinin ...'in üstün çabaları sayesinde olduğunu, şirketin kuruluşundan işleyişine kadar tüm süreçlerin şeffaf bir şekilde yürütüldüğünü, Davacının da pay sahibi olduğu için yakından bildiği üzere ... İnşaat San. Tic. A.Ş.nin zaten piyasaya çok fazla borcu olan, yakın zamandaki pandemi dönemiyle birlikte çalışamaz hale gelen bir şirket olduğunu, ...'in şirket zararına hareket etmesi veya şirketi zarardaymış gibi göstermesi şeklinde bir tutumu da söz konusu olmadığını, bunun yanı sıra yönetim kurulu toplantısı ve genel kurul toplantılarının da usulüne uygun şekilde süresi içerisinde yapıldığını, davacının şirketin %50 hissedarı olan müvekkili ile yaptığı protokolden hiç bahsetmediğini, 06.09.2019 tarihli protokol ve 28.02.2020 tarihli ek protokolle birlikte müvekkilinin Davacıya teminat olarak 1.250.000 USD' lik bono verdiğini, ilgili taşınmazını satmayı ve davacı ile ortak olan hesaba yatırmayı, Şirket hissesinin %50' sine tekabül eden kısmını bedelsiz olarak kardeşlerine devir ve temlik etmeyi, Davacıyı şirket yönetim kurulu başkan yardımcısı yapmayı taahhüt ettiğini, Taşınmazın % 60'ına karşılık 600.000 USD kira ödemesi yaptığını, Ayrıca her ay 8.000 USD ödeme yaptığını, Ayrıca bu protokolle birlikte; Devir öncesinde ve sonrasında şirket gelirlerinin öncelikle şirketin renovasyonuna ve şirket borçlarının ödenmesine harcanacağını, Yine şirket gelirleriyle devir öncesinde ve sonrasında ... İnş. San. Tic. A.Ş'nin piyasaya olan 1.600.000 USD tutarındaki borçların uygun koşullarda yapılandırılacağı ve ödeneceğinin taraflar arasında tam bir mutabakatla kabul edildiğini, Davacının iddialarının aksine davacı her zaman şirketin tüm bilgilerine vakıf olabilecek konumda olduğunu, Huzurdaki dava süresi içinde açılmadığını, Kabul anlamına gelmemek şartıyla, davacı talebini somutlaştırmadığı gibi 2017 yılından bu yana olan tüm kayıtlar için inceleme talep etmesi de usul ve yasalara aykırı olduğunu, 2020 yılı öncesine ilişkin herhangi bir talepte bulunmasının kabulünün mümkün olmadığını, yine kabul anlamına gelmemek şartıyla davacının talebi mahkemenizce kabul edilse dahi 2021 yılı mizan kapatma işlmeleri henüz tamamlanmadığı nedenle vergi beyannamelerinin süresi de nisan ayı sonu ve mayıs ayı sonunda olduğundan işbu sebeple inceleme talebi kabul edilse dahi en erken haziran ayında inceleme yapılabileceğini belirterek, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olarak açılan işbu davanın öncelikle ilk itirazlar değerlendirilmek suretiyle açılmamış sayılmasına usulden reddine, sayın mahkeme aksi kanaatte ise esastan reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davacı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, yönetim kurulu üyesi olan davacının TTK 392 maddesine göre davalı şirketin tüm iş ve işlemleri hakkında bilgi ve inceleme yetkisi verilmesi istemine ilişkindir.
MADDE 392- (1) Her yönetim kurulu üyesi şirketin tüm iş ve işlemleri hakkında bilgi isteyebilir, soru sorabilir, inceleme yapabilir. Bir üyenin istediği, herhangi bir defter, defter kaydı, sözleşme, yazışma veya belgenin yönetim kuruluna getirtilmesi, kurulca veya üyeler tarafından incelenmesi ve tartışılması ya da herhangi bir konu ile ilgili yöneticiden veya çalışandan bilgi alınması reddedilemez. Reddedilmişse dördüncü fıkra hükmü uygulanır.
(2) Yönetim kurulu toplantılarında, yönetim kurulunun bütün üyeleri gibi, şirket yönetimiyle görevlendirilen kişiler ve komiteler de bilgi vermekle yükümlüdür. Bir üyenin bu konudaki istemi de reddedilemez; soruları cevapsız bırakılamaz.
(3) Her yönetim kurulu üyesi, yönetim kurulu toplantıları dışında, yönetim kurulu başkanının izniyle, şirket yönetimiyle görevlendirilen kişilerden, işlerin gidişi ve belirli münferit işler hakkında bilgi alabilir ve görevinin yerine getirilebilmesi için gerekliyse, yönetim kurulu başkanından, şirket defterlerinin ve dosyalarının incelemesine sunulmasını isteyebilir.
(4) Başkan bir üyenin, üçüncü fıkrada öngörülen bilgi alma, soru sorma ve inceleme yapma istemini reddederse, konu iki gün içinde yönetim kuruluna getirilir. Kurulun toplanmaması veya bu istemi reddetmesi hâlinde üye, şirketin merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesine başvurabilir. Mahkeme istemi dosya üzerinden inceleyip karara bağlayabilir, mahkemenin kararı kesindir.
(5) Yönetim kurulu başkanı, kurulun izni olmaksızın, yönetim kurulu toplantıları dışında bilgi alamaz, şirket defter ve dosyalarını inceleyemez. Yönetim kurulu başkanının bu isteminin reddedilmesi hâlinde başkan, dördüncü fıkraya göre mahkemeye başvurabilir.
(6) Yönetim kurulu üyesinin bu maddeden doğan hakları kısıtlanamaz, kaldırılamaz. Esas sözleşme ve yönetim kurulu, üyelerin bilgi alma ve inceleme haklarını genişletebilir.
(7) Her yönetim kurulu üyesi başkandan, yönetim kurulunu toplantıya çağırmasını yazılı olarak isteyebilir.
Davacının dava dışı ... Şirketi'nin yönetim kurulu üyesi olduğu, davacının noter ihtarı ile birtakım bilgiler talep ettiği, ancak sunulan cevap dilekçesinde istenilen bu bilgilerin karşılandığına dair bir beyanda bulunulmadığı, bu bağlamda davacı yönetim kurulu üyesinin sorumluluğu da gözetilerek, şirketin işleyişi hakkında bilgi sahibi olmak istemesinin hakkı olduğu anlaşılmakla, davacı tarafın talebinin TTK 392 madde kapsamında kabul edilerek aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Açıklanan nedenlerle;
1-Davanın TTK 392/4. Maddesi gereğince kabulüne,
a- ... Şirketi'nin idaresi, işleri. mali durumu, borç ve alacak durumu, cirosu, banka giriş çıkışları, kar durumu hakkında bilgi alabilmesi için, Yönetim Kurulu Defterinin, Genel Kurul Defterinin, Yevmiye Defterinin, şirketin tüm ticari defterlerinin ve dosyalarının, şirketin 2017 yılından itibaren beyan ettiği geriye dönük tüm kurumlar vergisi beyannamelerinin, şirket adına Türkiye Cumhuriyeti sınırlarında açılmış tüm banka hesap bilgilerinin, bu hesapların 2017 yılından itibaren hesap hareketlerini gösterir dökümlerinin, her bir hesaba ilişkin muavin kayıtlarının, ortaklardan alacaklar ve ortaklara borçlar hesaplarına yapılan kayıtlara ilişkin muhasebe belgelerinin, 2017 yılından itibaren BA/BS formlarının, bilanço, gelir tablosu ve detay mizan kayıtlarının, şirket adına kullanılan tüm kredi dosyalarının ilgili bankalardan temin edilmek suretiyle davalı şirket merkezinde dizi pusulasıyla davacı tarafından belirlenecek ( Bağımsız Denetçi - Mali Müşavir ve Avukat fazla ) 2 uzmana tevdi edilmesi suretiyle davacının bilgi alma- inceleme hakkının kullanılmasına,
b-İnceleme için davalı şirket merkezinde , davalı şirket tarafından uygun bir yer teminine ,
c-Teslim olunan kayıtlar ve belgeler hakkında bilgi verebilecek bir şirket çalışanın davalı şirket tarafından görevlendirilmesine,
d-Davacılar tarafından gerekçeli kararın vekillerine tebliğinden itibaren iki hafta içinde uzmanların ve incelemeye başlama gününün belirlenerek noter kanalıyla davacılar tarafından , davalı şirkete tebliğine, ( bu tebliğ işlemi ile incelemeye başlama günü arasında davalının gerekli hazırlıkları yapması bakımından en az 3 iş günü bulunması gereğinin gözetilmesine,)
e-İncelemenin belirlenen günden başlayarak en çok birbirini izleyen 5 iş günü içinde mesai saatleri içinde yapılıp sonuçlandırılmasına, ( 4. Maddeye göre davalıya yapılacak tebliğ ile inceleme günü arasında ön görülenden kısa süre kalırsa sürenin 3. İş gününün bitiminden başlamasına),
2-Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 80,70 TL karar harcından peşin alınan 59,30 TL'nin mahsubu ile geri kalan 21,40 TL bakiye harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
3-Davacının yaptığı 127,10 TL ilk masraf ve yargılama aşamasında yapılan 20,10 TL posta gideri olmak üzere toplam 147,20 yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı kendini vekille temsil ettirdiğinden lehine Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereği 5.100,00 TL vekalet ücreti takdirine, bunun davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Karar kesinleştiğinde ve talep halinde artan gider avansının ilgili tarafa iadesine,
Dosya üzerinden yapılan inceleme ile, TTK 392/4 maddesi gereği KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.31/03/2022
Başkan ...
E-imza
Üye ...
E-imza
Üye ...
E-imza
Katip ...
E-imza