T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/1043 Esas
KARAR NO :2025/611
DAVA:Tazminat (Uluslar Arası Hava Taşımacılğı Kaynaklı)
DAVA TARİHİ:29/12/2022
KARAR TARİHİ:16/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde: Müvekkili şirket bir ilaç firması olarak faaliyet gösterdiğini, yurt dışına faturalı örnek ilaç gönderdiğini, davalı şirket ile yıllardır çalıştığını, yurt dışına ürün gönderirken en güvenilir firma olduğu için de ücretlerinin yüksek olmasına rağmen başka firma ile hiç çalışmadığını, yıllardır çalışma şekli belli olan firmaya 29.04.2022 tarihinde ... şubesine ürün ... nolu gönderi takip no'su ile teslim edildiğini, ürünler ... adı kişiye ... ülkesine gönderilmek için verildiğini, ürün verildiğinde takip numarası verildiğini, sistemde ürün şubeden çıkmadan kaybolduğunu, davalı şirket ile davacı firmanın görüşmeleri neticesiz kaldığını, ürünün akıbetini hiçbir çalışan bilmediğini, ürün davalı firma bünyesinde iken ya çalınmış ya da kaybolduğunu, müvekkili yıllardır çalıştığı müşterisini kaybettiğini, müşteri ilaç gibi bir üründe hassas ve acil olması sebebiyle güvenilir bir firma olan davalı ile çalıştığını özellikle belirttiğini, ürünü kaybetmesi hem maddi hem de müvekkilinin müşterisine karşı mahcup olduğunu, bu müşteriyi kaybettiğini, ürünün fiyatı 2.600 dolar olduğu gönderi fişinde yazdığını, taşıyıcı, kendisine verilen belgelerin kaybolmasından, hasarından veya yanlış kullanılmasından doğan zararlardan sorumlu olduğunu, kaybolma, hasar veya yanlış kullanma taşıyıcının kaçınamayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği durumlardan kaynaklanmışsa sorumlu tutulamayacağını, taşıyıcının sorumluluğu, eşyanın kaybı hâlinde ödenecek miktarla sınırlı olduğunu, ürünün kaybına ilişkin müvekkilin kusuruna dair herhangi bir neden davalı sunamadığını, müvekkili firma kusursuz, davalı şirket ise bu kayıp ve zarardan tek başına sorumlu olduğunu, zararın veya giderlerin doğmasında taşıyıcının davranışları da etkili olmuşsa, tazmin yükümlülüğü ile ödenecek tazminatın kapsamının belirlenmesinde, bu davranışların ne ölçüde etkili oldukları da dikkate alınmasının gerektiğini, eşyanın teslim yerine varmasından sonra gönderilen taşıyıcıdan, taşıma sözleşmesinden doğan yükümlülüklerin yerine getirilmesi karşılığında, eşyanın kendisine teslim edilmesini isteyebildiğini, eşya kaybolmuş veya hasara uğramış yahut geç teslim edilmişse, gönderilen, gönderenin taşıma sözleşmesinden doğan talep ve haklarını taşıyıcıya karşı ileri sürebileceğini, gönderen, bu hakların ileri sürülmesinde yetkili kalmaya devam ettiğini, gönderilenin veya gönderenin kendilerinin veya başkasının menfaatine hareket etmeleri farklılık yaratmayacağını, davalı taraf müvekkilini çok büyük zarara uğrattığını, gönderilen ürünün bedeli 2.600,00 dolar olduğunu, gönderilen ürün bilgisini davalı firmaya bildirdiklerini, taşıma bedeli olan 200,00 dolar ve müşterisini kaybeden müvekkilinin zararının ortada olduğunu, şimdilik müvekkilinin uğradığı zararın dolar döviz birimi olarak 500,00 Dolar ve davacı müvekkilinden tahsil edilen taşıma bedeli 50,00 Dolar ile diğer istenebilecek alacak kalemi toplamının arabuluculuk başvuru tarihi olan 29.05.2022 tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, davanın TL bazında görülmesi halinde fazlaya dair tüm talep ve isteklerimiz saklı kalmak kaydıyla bilirkişi marifetiyle gerçek zarar tespit edilinceye kadar şimdilik zarar bedeli ve taşıma bedeli toplamı 550,00 dolar karşılığı 10.000 TL ile diğer istenebilecek alacak kalemi toplamının arabuluculuk başvuru tarihi olan 29.05.2022 tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde: Müvekkili şirket, bütün dünyada tanınan/bilinen ... logosu ile yurt içi ve uluslararası paket ve hızlı kargo taşımacılığı işi ile iştigal ettiğini, davanın konusu uluslar- arası hava yolu taşıması esnasında kayıp edilen gönderi ile ilgili olarak taşıtanın, taşıyıcıdan talep edebileceği tazminatı olduğunu, taşımanın, Türkiye'den, Ekvator'a yapıldığının da tartışmasız olduğunu, taşıyıcı müvekkili şirketin sorumluluğu, Türkiye'nin ve varış ülkesi Ekvator'un taraf olduğu Montreal Sözleşmesi hükümleri uygulanmak suretiyle tespit olunacağını, taşıyıcının, kargo taşımacılığı esnasında yaşanan kayıp /hasar ve geç teslim sebebiyle sorumlu olduğu tutar, Montreal Sözleşmesinin 22/3.maddesi ile hüküm altına alındığını, Montreal Sözleşmesinin 22/3.maddesinde, gönderenin, gönderinin teslim edileceği yerde teslimi ile ilgili özel bir fayda beyanında bulunmaması ve gerekiyor ise ilave bir ödeme yapmaması halinde / yani, taşınan ürünün / malın bedeli, konşmentoda belirtilmemiş olması ve belirtilmiş ise ilave bir bedel / yani sigorta ücreti ödemesi yapılmamış olması halinde, taşıyıcının, taşınan gönderinin her bir kg' ı için 22 sdr karşılığı ile sorumlu olduğu hüküm altına alındığını, gönderi fişinde, bedelin yazılı olduğu idddia edilmiş ise de davacı yanın bu iddiaları gerçeği yansıtmadığını, ürünün bedelinin taşıyıcıya bildirilmiş olması değil, taşınan ürünün bedelinin konşimentoda yazılı olması, Montreal Sözleşmesinin 22/3.maddesi hükmü gereği olduğunu, konşi- mentoda, taşınan ürünün bedeli belirtilmediğini, konşimentoda, gönderinin ağırlığının (2) kg olduğu açık bir şekilde belirtildiğini, taşıyıcı müvekkili şirketin, Montreal Sözleşmesinin 22/3.maddebine göre sorumlu olduğu tutar, 2 kg x 22 sdr = 44 sdr' karşılığı Türk Lirası olduğunu, davacının 44 sdr hüküm tarihindeki Türk Lirası karşılığını aşan talebinin reddine karar verilmesini, davacı şirket, Ekvator'a gönderi yapacağını beyan ettiğini, 20.04.2022 tarihinde, ... taşıma takip numaralı konşimento tanzim edilmiş, gönderi, yurt dışı edildiğini, davacı gönderen, gönderisinin, gönderi alıcısına ulaşmadığı beyanında bulunduğunu, yapılan inceleme neticesinde, gönderinin barkodunun düşmesi sebebiyle yanlış bir barkod / taşıma takip numarası ile başka bir ülkeye sevk edildiği tespit edildiğini, yapılan araştırmalar netice vermediğini, gönderinin kayıp olduğu bilgisi sisteme işlendiğini, Montreal Sözleşmesinin 22/3.maddesi hükmü gereği, davacı yanın dava dilekçesindeki beyan ve iddiaları birbiri ile çeliştiğini, dava dilekçesinde 200.00 dolar taşıma ücreti ödendiği iddia edildiğini, dava dilekçesinin sonuç ve istem kısmında 50.00 dolar taşıma ücretinin tahsil edildiği iddia edildiğini, 50.00 dolar taşıma ücretinin / karşılığı Türk Lirasının tahsili talep edildiğini, davanın konusu uluslararası hava yolu taşıması olduğunu, uluslararası hava yolu ile kargo taşıması yapılması esnasında meydana gelen kayıp / hasar ve geç teslim sebebiyle taşıyıcının sorumluluğu, Montreal Sözleşmesinin 22/3.maddesi hükmü ile belirleneceğini, gönderen, kargonun varış yerinde, teslimi ile ilgili olarak özel ayda beyanında bulunmamış olması ve gerekiyor ise ilave bir bedel ödememiş olması halinde, yani, konşimentoda, taşınan malın / ürünün / eşyanın bedeli / değeri gösterilmemiş ise ve ilave bir bedel ödenmemiş ise, taşıyıcının, kayıp edilen gönderinin her bir kg' ı için 22 sdr karşılığı ile sorumlu olduğu hüküm altına alındığını, ibraz ettikleri konşimentodan açık bir şekilde görüldüğü üzere konşimentoda, taşınan ürünün / malın değeri gösterilmemiş olduğunu, konşimentoda, taşınan gönderinin ağırlığının 2 kg olduğu açık bir şekilde belirtilmiş olduğunu, taşıyıcı müvekkili şirket, huzurdaki davanın konusu gönderinin kayıp edilmiş olması sebebiyle 2 kg x 22 SDR = 44 SDR'nin hüküm tarihindeki Türk Lirası karşılığı ile sorumlu olduğunu, dava dilekçesi ile davacı taşıtanın, taşıyıcı müvekkil şirkete 50,00 Dolar tutarında taşıma ücreti ödediği idida edilmiş ise de davanın konusu olan taşıma sebebiyle taşıyıcı müvekkili şirkete taşıma ücreti ödendiğine ilişkin hiç bir belge ibraz edilmemiş olmakla, davacı taşıtanın, 50,00 Dolar tutarında taşıma ücretinin iadesini/tahsilini talep etmesinin hukuki dayanağı bulunmadığını, davacı davacı taşıtanın, 44 SDR' nin, hüküm tarihindeki Türk Lirası karşılığını aşan, tazminat talebinin ve 50,00 Dolar taşıma ücretinin iadesine/tahsiline karar verilmesi talebinin reddine karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı taşıtana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, davalı tarafından taşıması yapılan malın kaybolmasında tarafların kusur durumu ile kaybolan malın değeri ile taşıma ücretinden davalının sorumlu olup olmadığının tespiti ile davacının davalıdan alacaklı olup olmadığının tespitine ilişkin alacak davasıdır.
Davacının dava şartı arabuluculuk koşulunu yerine getirdiği görülmüştür.
Mahkememizin ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip, deliller toplanmıştır.
Bilirkişiler ... tarafından hazırlanan 04.07.2023 tarihli bilirkişi raporunda:
Davalı taraftan inceleme günü olan 12.05.2023 tarihinde incelemeye gelinmemiş, yine Ön inceleme duruşma tutanağının 2. Maddesi 4. fıkrası gereği davalı taraf vekilinin 26.04.2023 tarihli dilekçesi ile ticari defterlerinin incelenmesi boyutunda HMK.218. madde gereği yerinde inceleme talebinde bulunduğu, ancak aşağıdaki e-mailden de görüleceği üzere tarafımızdan istenilen taleplerin uzunca bir zaman içerisinde tarafımıza sunulmadığından davalının ticari defterleri incelenememiştir.
Gerek CMR konvansiyonu boyutunda taşımacının sorumluluğu, gerek hava yoluyla uluslararası taşımacılığa ilişkin belirli kuralların birleştirilmesine dair sözleşme ve gerekse 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununun ilgili maddeleri gereğince; Somut uyuşmazlıkta davalı ... A.Ş.'nin tam olarak sorumlu ve kusurlu olduğu, bu bağlamda davalının 1.200,00 USD zararı tazmin etmesi gerektiği şeklinde raporlarını sunmuşlardır.
Bilirkişiler tarafından hazırlanan 02/07/2014 tarihli ek raporda: Kök raporumuzun inceleme ve değerlendirme sonucunda, CMR Konvansiyonu, Türk Ticaret Kanunu ve sayın vekilin bilmediğimi iddia ettiği Hava Yoluyla Uluslararası Taşımacılığa İlişkin Belirli Kuralların Birleştirilmesine Dair Sözleşme maddelerinin ortak hükümlerinden bahsedildiği net bir şekilde görülecektir. Ayrıca, hiçbir ürün kıymeti Konşimento üzerinde belirlenen kıymete göre tespit edilmez! Çünkü, konşimento bir yük senedidir. Eşya kıymeti gerek ithalat, gerek ihracat, gerek transit, gerek transit ticaret vb. fatura kıymeti üzerinden değerlendirilip vergiye tabi tutulur. Tahakkuk kesinleştikten sonra cezaya hükmedilir. Görülmektedir ki 07.04.2023 tarihli Kök Raporumuzda sadece CMR Konvansiyonu Taşımacının Sorumluluğu ortak hüküm Madde 17'yi yazmışım. Bilmediğimi iddia ettiği Hava Yoluyla Taşımacılığa İlişkin Belirli Kuralların Birleştirilmesine dair Dair Sözleşme Madde 1: Uygulama Kapsamı. Madde 12: Kargoyu Nizam Hakkı. Madde 13: Kargonun Teslimatı. Madde 22: Gecikme, Bagaj ve Kargoyla Bağlantılı Olarak Sorumluluk maddeleri tümüyle net bir şekilde belirtildiği görülmektedir. Tüm Ürün kıymetleri kök raporumuzda toplam 1.200,00 $ olarak görülmekte olup, kök rapora aynen katılınarak, davalı firma tarafından yerine ulaştırılamayıp kaybolduğu belirtildiğinden, kök raporlarında belirtilen işlemin yerine olduğuna ilişkin raporlarını sunmuşlardır.
Bilirkişi ... tarafından hazırlanan 29.01.2025 tarihli raporda: Dava konusu taşıma için geçerli ... ilgili hükümlerinin değerlendirilmesi sonucunda, dava konusu ürünün belirtilen ağırlığı olan 2 kg'ın güncel SDR tutarı üzerinden yapılan hesabı sonucunda davalının 2*26=52 SDR karşılığı TL olarak tazminat ödemekle sorumlu olduğu, ayrıca taşıma bedelini de ödemekle mükellef olduğu ancak taşıma bedelinin ispata muhtaç olduğu ve dosya ekinde ilgili bedele dair dokümana rastlanmadığından davalının toplam 52 SDR karşılığı TL ödemesi gerektiği kanaatine varıldığına ilişkin rapor düzenlemiştir.
Bilirkişi tarafından hazırlanan 05.05.2025 tarihli raporda: Kök raporda dava konusu taşıma için geçerli ... ilgili hükümlerinin değerlendirilmesi sonucunda, dava konusu ürünün belirtilen ağırlığı olan 2 kg'ın güncel SDR tutarı üzerinden yapılan hesabı sonucunda davalının 2*26=52 SDR karşılığı TL olarak tazminat ödemekle sorumlu olduğu, ayrıca taşıma bedelini de ödemekle mükellef olduğu ancak taşıma bedelinin ispata muhtaç olduğu ve dosya ekinde ilgili bedele dair dokümana rastlanmadığından davalının toplam 52 SDR karşılığı TL ödemesi gerektiği kanaatine varılmıştır ancak tarafıma verilen ek görevde belirtilen tarih kontrol edildiğinde SDR ücretinin 22 olarak uygulandığı görülmüştür. Talep edildiği şekilde SDR/USD olarak hesaplandığında T. C. Merkez Bankası tarafından yayınlanan SDR/USD kurunun 1.34463 olduğu görülmüş olup resmi internet sitesi uzantısı aşağıda sunulmuştur. https://www.tcmb. gov.tr/wps/wcm/connect/tr/tcmb+tr/main+menu/istatistikler/doviz+kurla ri/gosterge+niteligindeki+merkez+bankasi+kurlarii Buna göre hesaplama yapılırsa;
22 * 1.34463 = 29,58186 USD karşılığı TL ödeme yapılması gerektiği sonucuna varıldığına ilişkin ek rapor düzenlenmiştir.
Somut olayda Uluslararası hava yolu taşımacılığında uygulanan teamüllerine göre, ... yani Hava Yolu Taşıma Senedi resmi, yasal bir evrak statüsünde olduğundan ... üzerinde belirtilenler ilgili taşımaya dair net ve kesin bilgiler olduğu, uyuşmazlık durumlarında başvurulan belge ve bilgilerin ... üzerinden temin edildiği, ... üzerinde özel fayda beyanında bulunulmamışsa, ilgili konvansiyon hükümlerinin geçerli olacağı, özel fayda beyanında bulunulmuş olsaydı, beyan edilen rakam üzerinden değerlendirme yapılacağı ve taşıma için ödenen ücrette ödenmiş olan ücretten çok daha farklı olarak göndericiye yansıtılacağı, bu nedenle özel fayda beyanı ... üzerinde tespit edilemediğinden ... gereğince değerlendirme yapıldığında, dava konusu ürünün belirtilen ağırlığı olan 2 kg’ın güncel SDR tutarı üzerinden yapılan hesabı sonucunda davalının 2*22=44 SDR karşılığı TL olarak tazminat ödemekle sorumlu olduğu, ayrıca taşıma bedelini de ödemekle mükellef olduğu ancak taşıma bedelinin ispata muhtaç olduğu ve dosya ekinde ilgili bedele dair dokümana rastlanmadığından davalının taşıma bedeli talebinin reddi ile toplam 44 SDR karşılığı (dava açıldığı tarihte 1 SDR karşılığının 1.33140 USD olduğu dikkate alındığında ) 58,58 USD ödemesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Davanın kısmen kabulü ile 58,58 USD'nin 29/12/2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 615,40 TL harçtan davacı tarafça dava açılırken peşin olarak yatırılan 170,78 TL harçtan mahsubu ile eksik 444,62 TL harcın davalı taraftan tahsili ile hazine adına irat kaydına,
3-Davacı tarafından dava açılırken peşin olarak yatırılan 80,70 TL başvurma harcı, 170,78 TL peşin harç ve 11,50 TL vekaletname harcı olmak üzere toplam 262,98 TL'nin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 196,00 TL tebligat ve müzekkere gideri, 5.000,00 TL kök ve ek rapor ücretleri olmak üzere toplam 5.196,00 TL yargılama giderinin kabul ve ret oranları gözetilerek 553,42 TL'sinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan 5.000,00 TL bilirkişi rapor ücretinin kabul ve ret oranları gözetilerek 4.467,45 TL'sinin davacı taraftan tahsili ile davalı tarafa ödenmesine, bakiye giderin davalı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T'deki esaslara göre belirlenen 1.098,96 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T'deki esaslara göre belirlenen 9.219,04 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul ve ret oranları gözetilerek 1.393,84 TL'sinin davacı taraftan, 166,16 TL'sinin davalı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,
9-Karar kesinleştikten sonra bakiye gider avansının istek halinde davacıya iadesine,
Dair, HMK 345 maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğ edildiği tarihten başlayarak iki hafta içinde HMK 342 maddesi gereğince düzenlenmiş dilekçe ile HMK 343 maddesi uyarınca mahkememize veya başka bir mahkemeye yapılacak başvuru ile HMK 341/1 maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olarak davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 16/09/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır