T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/195 Esas
KARAR NO:2022/743
BİRLEŞEN....ASLİYE TİCARET MAH....SAYILI DOSYASI
DAVA:Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ:16/05/2013
KARAR TARİHİ:18/07/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :Davacılar vekili davası ile, müvekkilinin murisi ...'ün yakıtı biten aracının park ettiği sırada aşırı dikkatsiz gelen ...'ın kullandığı, ...'in maliki olduğu, davalı sigortanın ZMMS sigortası kapsamındaki aracın çarpması sonucu vefat ettiğini, mesleğinin kuaförlük olduğunu, fazlaya ilişkin hakları saklı kalarak kızı ve kendisi için 100'er TL olmak üzere 200.-TL maddi ve manevi tazminat ile toplam 30.000.-TL manevi tazminat ile toplam 30.200.-TL tazminatın olay tarihinden itibaren, sigorta manevi tazminat dahilinde olmayıp faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, yargılama gideri ve ücreti vekaletin davalılara yükletilmesi talep ve dava olmuştur.
Birleşen....Asliye Ticaret Mahkeme dosyasındada davalı ... aleyhine yani aracın kaza öncesi teslim edildiği tamir atölyesinin işletmecisine karşı aynı miktar, talep ve gerekçe ile açtığı dava olup, asıl ve birleşen dava davalıları hakkında talepte bulunmuşlardır.
CEVAP:Davalı Sigorta Şirketi vekilince sunulan cevap dilekçesinde özetle; kaza tarihinde ... adına kayıtlı ZMM sigortasının 60.000.-TL limitle sorumluluğunun olup, ancak 2918 sayılı yasanın 104.madde ile "motorlu araçlar ile ilgili mesleki faaliyette bulunan teşebbüs sahiplerinin gözetim, onarım, bakım...vs sebeplerle kendisine bırakılan bir motorlu aracın sebep olduğu zarardan dolayı işleten gibi sorumlu tutulur, aracın işletmesi ve ZMM sigortasını yapan sigortacı bu zarardan sorumlu değildir" hükmü içerdiği, bu nedenle sorumluluğun bulunmadığının, aracın ... isimli tamirciye bırakıldığı ve bu tamircininde aracı yine tamirci olan ...'a bıraktığı, adı geçenin bu araçla kazaya karıştığını ifade ederek müvekkili yönünden davanın reddine karar verilmesi istenmiştir.
Davalı ... cevabında özetle; kısa süre önce satın aldığı, aracın babası ...tarafından kullanılır iken kaza yaptığını, radyatör ve ön tarafın hasar gördüğünü, bu nedenle tamirci ...'in dükkanına kendisine teslim edildiğini, aracın tamirini beklerken ölümlü kazaya karıştığını öğrendiğini, tamir amacı ile anahtar ve ruhsatının bırakılarak teslim edildiğini, kazanın bilgisi dışında geliştiğini, davanın reddine karar verilmesi istenmiştir.
Davalı ... vekilince sunulan cevap dilekçesinde özetle; aracın kaza sonrası kaportasında hasar olduğunu, ancak kendisinin mekanik ustası olduğunu, 3.şahsın tavsiyesi üzerine daha önce tanımadığı kaporta ustası ...'a getirtiğini, müvekkilinin aracın tamiri noktasında bir faaliyetinin bulunmadığını, bu nedenle davanın reddine karar verilmesi istenmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE
Dava dilekçesi , cevap dilekçeleri ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.
Dava trafik kazasından kaynaklanan ölüm nedeniyle yakınlarının manevi tazminat istemine ilişkindir.
Dosya mahkememizin 2013/157 esasına kaydedilmiş, yapılan yargılamada iddia ve itirazlar tekrarlanmış, hasar dosyası, rapor ve tutanaklar, ceza dosyası, ifadeler, mirasçılık belgesi, trafik kayıtları, yapılacak bilirkişi incelemesine delil olarak dayanılmıştır.
Davacı vekili tarafından destekten yoksun kalmaya dayalı olarak....Asliye Ticaret Mahkemesinde dava açılmış, mahkemenin 30/12/2013 tarih, ...esas, ... karar sayılı kararı ile mahkememiz dosyası ile dosyalarındaki nitelemeler, olayın oluş şekli, talep miktarları gözetilerek HMK 116/1,2,4 maddelerinde yazılı bağlantı koşulunun oluştuğu gerekçesiyle birleştirme kararı verilerek, dosya mahkememize gönderilmiştir.
... 10.Ağır Ceza Mahkemesinin 03.06.2010 tarih, ... sayılı Kararı ile sanık ... hakkında taksirle ölüm ve yaralamaya neden olma suçundan asli kusurlu olup, 8 yıl hapis cezası ile cezalandırıldığı, kararın onandığı belirlenmiştir.
Ceza yargılaması ve soruşturma evrakı kapsamında ... beyanında mekanik aksamı tamiri ile uğraşan ...'ın tandığı bir şahsa ait aracın hasarlı olduğunu söyleyip hasarlı bir başka araçtan faydalanıp trafik sigortası yaptırabileceğini söylediği, aracı kaza yapan arkadaşı ...'ı aradığı, ...'ın aracı ile bu aracın çarpıştığını gösterip tutanak tanzimi için aracı çalışır hale getirdiğini, ancak radyatörün hasarlı olması nedeniyle hareket ettiremediğini, çekerek ...'a götürüp araçların çarpışmasının sağlandığı, Jandarma tutanağı tanzim edildiğini, sonrada çekerek işyerine götürdüğünü, aracın ön kısmına biraz daha hasar verildiğinden iterek park ettiklerini, kaza raporu düzenlemek için fazla hasarlı olmasına sebep olduğu için kendisini sorumlu hissettiğini ifade etmiştir.
Ceza dosyası kapsamı ile ... idaresinde iken aracın davacının miras bırakanına çarparak ölümüne ve diğer müştekinin yaralanmasına neden olduğunun sabit olduğu, aracın daha önceki hasarı nedeniyle önce ...'e daha sonra adı geçen tarafından ...'a tamir için teslim edildiğinin belirlendiği sabit olmuştur.
Kazaya neden olan aracın ZMMS poliçesi ile kaza dönemini kapsar sigortasının bulunduğunu, fiilen kazaya neden olanın aracın tamir için atölyesine bırakılan ... olduğunu, 2918 sayılı yasanın 104.maddesinin açık olup, açık ve sarih olarak tamir amacıyla önce ...'e bırakılıp, sonra adı geçen tarafından ...'a aynı amaçla bırakılıp, sahibinin bilgisi dışında kullanılan araç ile meydana gelen ölüm neticesinde işleten ve sigorta şirketinin sorumlu tutulamayacağı belirlenmiştir.
Mahkememizce tarafların iddia ve itirazları doğrultusunda olayın oluş şekli, sorumluluk, mali talep kalemleri doğrultusunda yapılan incelemede davacıların maddi ve destekten yoksun kalma halleri tartışılıp hesaplama ile davalı eşin talep edebileceği destekten yoksun kalma değeri 126.270,68.- TL olarak, çocuğun ise 27.954,87.-TL olarak tespiti ile toplam 154.225,59.-TL olarak hesaplanmıştır.
Olayın oluş şekli ölenin kaza sırasında bulunduğ konum ile tedbirini almaması nedeniyle %25 kusurlu sayılmış, yaptığı meslek, kazanç durumu, destek süreleri doğrultusunda hesaplamaya dahil edilmiş yapılan mali sosyal durum araştırmaları ile belirlenmiştir.
Yapılan yargılama neticesinde mahkememizin 25/11/2015 tarih, ... sayılı kararı ile tüm dosya kapsamı, sunulan deliller beyan ve olayın oluş şekli, izleme olanağı, sağlayan bilirkişi raporu denetlenmiş, davacının maddi tazminata yönelik talebini ıslah isteminin de denetlenerek 2918 sayılı yasanın 104.madde ve diğer hükümler çercevesinde davalı araç maliki ...'e ait aracın tamir amaçlı bırkalıdığı, tamirhanede tamir sırasında kullanımı ve ceza yargılamasındaki suçun oluşumu kapsamında araç maliki ve sigortanın sorumluluk kapsamında bulunmadığı gerekçesi ile bu davalılar yönünden davanın reddi ile, asıl davada davalı ... ve birleşen davada davalı ...'in sorumluluklarına gidilerek adı geçenler için temerrüdün dava tarihi ve ıslah tarihi ile oluştuğu belirlenip, keza manevi tazminat yönünden ise davacıların talebinin kısmen 10.000,00.-TL üzerinden her bir davacı için 5.000,00 TL olmak üzere belirlenip takdir olunarak davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiştir.
Mahkememiz kararı davacılar vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 24/12/2020 tarih, 2019/3139 esas 2020/9107 karar sayılı kararı ile, Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının, davacılar vekilinin ise manevi tazminat yönündeki temyiz talepleri dışında kalan temyiz taleplerinin reddine, davacı vekilinin manevi tazminat yönündeki temyiz talebinin ise; manevi tazminatın zenginleşme aracı olmaması, bu yöndeki talep hakkındaki hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanması gerektiği, bu sebeple tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli ve tarafların kusur durumu da göz önünde tutularak, 6098 sayılı B.K.’nın 56.maddesindeki (818 sayılı BK'nın 47. maddesi) özel haller dikkate alınarak, hak ve nasafet kuralları çerçevesinde bir sonuca varılması gerektiği, M.K'nın 4. maddesinde, kanunun takdir hakkı verdiği hallerde hakimin hak ve nasafete göre hükmedeceği öngörüldüğünü, Hakimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması ve buna göre manevi tazminat takdir edilmesi gerektiği gerekçeleriyle davacılar vekilinin manevi tazminat yönündeki itirazlarının kabulü ile hükmün bozulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Bozma sonrasında dosya mahkememizin 2022/195 esasına kaydedilmiştir.
Yargıtay bozma ilamına göre değerlendirme yapılmış olup, manevi tazminat miktarları yönünden davacı itirazları dışında diğer temyiz itirazları reddedilmiştir. Buna göre bozma ilamında da belirtildiği üzere olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanması gerektiği, bu sebeple tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli ve tarafların kusur durumu da göz önünde tutularak, 6098 sayılı B.K.’nın 56.maddesindeki (818 sayılı BK'nın 47. maddesi) özel haller dikkate alınarak ve hak ve nasafet kuralları çerçevesinde ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikler göz önüne alınarak davacının manevi tazminat talebinin kabulü ile davacı ... için 20.000 TL, ... için 10.000,00 TL olmak üzere toplam 30.000,00 TL manevi tazminatın asıl davanın davalısı ... ve birleşen davanın davalısı ...'ten kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile tahsiline dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle
1-Asıl davada; davacının açmış olduğu davada, davalı ... ve ... Sigorta A.Ş.yönünden açılan davanın reddine,
2-Davacının asıl davada; ... ve birleşen davada ... yönünden ise ıslah edilen değer ile birlikte kabulü ile toplam 154.225,55.-TL nin bu davalılardan müteselsilen tahsiline, bu bedelden 200,00.-TL' sine dava tarihinden itibaren, kalan 154.025,55.-TL'sinede ıslah tarihinden itibaren ıslah tarihi 02/12/2014 tarihinden itibaren talep gibi yasal faiz uygulanarak tahsiline,
3-Davacının manevi tazminat talebinin kabulü ile davacı ... için 20.000 TL, ... için 10.000,00 TL olmak üzere toplam 30.000,00 TL manevi tazminatın asıl davanın davalısı ... ve birleşen davanın davalısı ...'ten kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile tahsiline,
Asıl davada;
4-Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 12.584,44 TL karar harcından peşin ve ıslah harcı olarak alınan toplam 629,25 TL'nin mahsubu ile geri kalan 11.955,19 TL bakiye harcın (birleşen davadaki harç tahsiline ilişkin 8 nolu hüküm fıkrası gereği, birleşen dosya davalısı ... ile birlikte müştereken ve müteselsilen- tahsilde tekerrür olmamak üzere) davalı ... tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
5-Davacının yaptığı 1.350,00 TL bilirkişi ücreti ile birlikte geri kalanı posta tebligat masrafı olmak üzere toplam 2.264,40 TL yargılama giderinin (birleşen davadaki yargılama giderine ilişkin 9 nolu hüküm fıkrası gereği, birleşen dosya davalısı ... ile birlikte müştereken ve müteselsilen- tahsilde tekerrür olmamak üzere) davalı ...'dan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davacı kendini vekille temsil ettirdiğinden lehine Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereği 23.701,43 TL vekalet ücreti takdirine, (18.601,43 TL nispi, 5.100,00 TL manevi tazminat yönünden) bunun (birleşen davadaki vekalet ücretine ilişkin 10 nolu hüküm fıkrası gereği, birleşen dosya davalısı ... ile birlikte müştereken ve müteselsilen- tahsilde tekerrür olmamak üzere) davalı ...'dan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Davalı ... Sigorta kendini vekille temsil ettirdiğinden lehine Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereği (dava dilekçesi ile bu davalı yönünden sadece bu miktar kadar maddi tazminat talep edildiğinden) 200,00 TL vekalet ücreti takdirine, bunun davacıdan tahsili ile bu davalıya verilmesine,
Birleşen davada;
8-Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 12.584,44 TL karar harcından peşin alınan 103,15 TL ve birleşme sonrası yatırılan 526,10 TL ıslah harcının mahsubu ile geri kalan 11.955,19 TL bakiye harcın (asıl davadaki harç tahsiline ilişkin 4 nolu hüküm fıkrası gereği, asıl dosya davalısı ... ile birlikte müştereken ve müteselsilen- tahsilde tekerrür olmamak üzere) davalı ...'ten tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,
9-Davacının yaptığı 1.350,00 TL bilirkişi ücreti ile birlikte geri kalanı posta tebligat masrafı olmak üzere toplam 2.264,40 TL yargılama giderinin (asıl davadaki yargılama giderine ilişkin 5 nolu hüküm fıkrası gereği, asıl dosya davalısı ... ile birlikte müştereken ve müteselsilen- tahsilde tekerrür olmamak üzere) davalı ...'ten tahsili ile davacıya verilmesine,
10-Davacı kendini vekille temsil ettirdiğinden lehine Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereği 23.701,43 TL vekalet ücreti takdirine, (18.601,43 TL nispi, 5.100,00 TL manevi tazminat yönünden) bunun (asıl davadaki vekalet ücretine ilişkin 6 nolu hüküm fıkrası gereği, asıl dosya davalısı ... ile birlikte müştereken ve müteselsilen- tahsilde tekerrür olmamak üzere)davalı ...'ten tahsili ile davacıya verilmesine,
Dair, dava dosyasının daha önce Yargıtay denetiminden geçmiş olmasından dolayı Yargıtay Temyiz yolu açık olmak üzere davacılar vekilinin yüzüne karşı diğer tarafların yokluğunda verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 18/07/2022
Katip ...
e-imza
Başkan ...
e-imza