T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/441 Esas
KARAR NO :2025/367
DAVA:Alacak
DAVA TARİHİ:28/04/2022
KARAR TARİHİ:15/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkili ile ... İnş. Tur. San. Ve Tic. A.Ş. (%50) & ... Elek. İnş. San. ve Tic. A.Ş. (%50) İş Ortaklığı arasında 02.10.2020 tarihinde imzalanan ve 16.10.2020 tarihinde yer teslimi yapılan Sözleşme kapsamında ... Referanslı 380 kV 2x3B 1272 MCM ve 3B 1272 MCM İletkenli ... Enerji İletim Hattının Tasfiye sonrası bakiye işleri teklif birim fiyatlı komple tesis işi ile ilgili olarak; -Orman Geçiş İzni kapsamında hattın 320 ve 425 numaralı direk aralıklarının ormanlık sahada kalan 1.128.627,27 m2’lik kısmı için ... Müdürlüğü Makamının 25.07.2017 tarih ve 53 sayılı Olur'u ile Orman Geçiş İzni alındığını, alınan Orman Geçiş İzni sebebiyle Orman Bölge Müdürlüğüne ödenmesi gereken geçiş izin bedelleri taraflarınca yatırıldığını, Orman izni alınan hattın ... ve ... nolu direkler arası iletken çekimi yapılabilmesi için, aynı alanlardan otoyol geçişi de mevcut olduğundan Bölge Müdürlüğümüzce davalılardan ... 1. Bölge Müdürlüğüne protokol başvurusunda bulunulduğunu, ... nolu direkler arası iletken çekimine ilişkin olarak; söz konusu direkler arasındaki otoyolu işletmeci şirketi olan davalılardan ... ... a.ş.'nin 19.03.2021 tarihli ve 0226 sayılı yazısı ile; konuya ilişkin hazırlanan protokolün ekte olduğu ve protokol ekinde bulunan keşif özeti icmalindeki tutarların ilgili hesaplara yatırılarak dekontlarıyla birlikte protokolün taraflarına gönderilmesi talep edildiğini, taraflarınca ... Müdürlüğünden bahse konu hat için kullanım izinleri alındığından dolayı talep etmiş oldukları ... nolu direkler arasında Enerji Nakil Hattı geçişi kapsamında gerekli Karayolu Protokolü için, talep edilen ... Müdürlüğü Arazi Kullanım Bedeli olarak 647.472,40 TL, ... Kullanım Bedeli (Orman Arazisi İçinde Kalan Alan İçin Arazi Kullanım Bedeli + Hazine Arazisi İçinde Kalan Alan İçin Arazi Kullanım Bedeli) olarak 339.181,17 TL ve ... Genel Müdürlüğü Arazi kullanım bedeli (Orman Arazisi İçinde Kalan Alan İçin Arazi Kullanım Bedeli + Hazine Arazisi İçinde Kalan Alan İçin Arazi Kullanım Bedeli) olarak 579.283,63 TL'nin bedellerin istenmesine dayanak teşkil eden mevzuatların (kanun/yönetmelik/genelge) ve Bölge Müdürlüğüklerince geçiş protokolü talep edilen sahaya ait firma kullanımındaki hazineye ait olduğu bilgisi verilen taşınmazlara ilişkin sınır bilgilerinin kroki şeklinde gönderilmesi halinde talebin tekrar değerlendirileceği, bahse konu açıklamalarımızın uygun bulunması halinde ise 26.02.2021 tarihli ve ... sayılı yazı ile taraflarına gönderilen protokol tutanaklarının imzalanarak bir nüshasının tarafımıza gönderilmesi talep edildiğini, Orman Arazisi İçinde Kalan İçin Arazi Kullanım Bedeli 239.094,93-TL. ve Hazine Arazisi İçinde Kalan İçin Arazi Kullanım Bedeli 100.086,25-TL. olmak üzere toplam 339.181,17-TL Bölge Müdürlüğümüzce 04.05.2021 tarihinde ... ... Anonim Şirketi'nin anılan maddede belirtilen Vakıfbank nezdindeki hesabına, aynı Protokolün 7.7. maddesi uyarınca ve Protokol eki Keşif Özetinden Orman Arazisi İçinde Kalan İçin Arazi Kullanım Bedeli 408.347,47-TL. ve Hazine Arazisi İçinde Kalan İçin Arazi Kullanım Bedeli 170.936,15-TL. olmak üzere toplam 579.283,63-TL Bölge Müdürlüğümüzce 04.05.2021 tarihinde ... Genel Müdürlüğü'nün anılan maddede belirtilen T.C. ... Bankası nezdindeki hesabına ihtirazi kayıtlarla yatırıldığını, ... 1. Bölge Müdürlüğü'nün, söz konusu direkler arasındaki otoyolu işletmeci şirketi olan dava dışı ... A.Ş'ye gereği taraflarına bilgi için gönderilen 29.04.2021 tarihli ve ... sayılı yazısı ile, konuya ilişkin olarak idarelerince hazırlanan yazı eki protokolün taraflarına imzalatılması ve gerekli belgelerin tamamlanmasını müteakip otoyol işletmecisi ... şirketince de imzalandıktan sonra İdarelerinin onayına sunulması istenmiş, ancak yazı ekindeki protokol taslağının 7.4. Maddesindeki 16.176.478,40-TL.'lik fahiş arazi kullanım izin bedeline taraflarına çalışanlarınca itiraz edilmesi üzerine bu kez Protokol Taslağının 7.4. Maddesindeki 16.176.478,40-TL.'lik bedel 1.618.381,80-TL'ye indirilmek suretiyle ... 1. Bölge Müdürlüğü'nün 28.05.2021 tarihli ve ... sayılı ve aynı içerikli yazısı dava dışı ... A.Ş'ye gereği, Teşekkülümüze de bilgi için gönderilmiştir.Teşekkülümüz yatırım programında 14.D.03.1420 proje no.su ile yer alan ve ... referanslı sözleşme kapsamında ...-... Adi Ortaklığı yükümlülüğünde bulunan 380 kV 2x3B 1272 MCM ve 3B 1272 MCM İletkenli ... E.İ.Hattının Tasfiye sonrası bakiye işleri teklif birim fiyatlı komple tesis işine ilişkin olarak, ... ve ... numaralı direkler arasında ... geçişi için yapılan Protokoller uyarınca taraflarına arazi kullanma izin bedeli olarak ihtirazi kayıtla 339.181,17-TL.'si davalı ... ... Anonim Şirketi'ne, 2.197.665,43-TL'si davalı ... Genel Müdürlüğü'ne olmak üzere taraflarına yapılan toplam 2.536.846,60-TL.'lik ödemelerin; ... numaralı direkler arasında ... geçişi için tarafları ile davalılar arasında yapılan üçlü Protokol gereği, taraflarına ... ... Anonim Şirketi'ne arazi kullanma izin bedeli olarak 04.05.2021 tarihinde ihtirazi kayıtla ödenen 339.181,17-TL.'sinin davalı ... ... Anonim Şirketi'nden ve aynı Protokol gereği taraflarına ... Genel Müdürlüğü'ne arazi kullanma izin bedeli olarak 04.05.2021 tarihinde ihtirazi kayıtla ödenen 579.283,63-TL'sinin davalı ... Genel Müdürlüğü'nden, 04.05.2021 tarihinden itibaren 3095 Sayılı Kanuna göre işleyecek TCMB’nin kısa vadeli avanslar için uygulanan ticari temerrüt avans faizleri ile birlikte tahsili ile tarafına ödenmesine, ... numaralı direkler arasında ... geçişi için tarafı ile davalılardan ... Genel Müdürlüğü ve dava dışı ... ... A.Ş. arasında yapılan üçlü Protokol gereği, tarafları ... Genel Müdürlüğü'ne arazi kullanma izin bedeli olarak 15.06.2021 tarihinde ihtirazi kayıtla ödenen KDV Dahil 1.618.381,80-TL.'sinin davalı ... Genel Müdürlüğü'nden 15.06.2021 tarihinden itibaren 3095 Sayılı Kanuna göre işleyecek TCMB’nin kısa vadeli avanslar için uygulanan ticari temerrüt avans faizi ile birlikte tahsili, taraflarına ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde özetle: müvekkili ... Genel Müdürlüğü tacir sıfatını haiz olmadığından ve ticari işletmesi bulunmadığını, bu nedenle işbu davanın Türk Ticaret Kanunu madde 4 kapsamında ticari davalardan olmadığından görevsiz mahkemede açılmış olduğunu, görevsizlik itirazında bulunduklarını, 6831 sayılı Orman Kanununun 18. maddesinde "Genel bütçe kapsamındaki kamu kurum ve kuruluşlarına bu madde kapsamında verilen izinlerden bedel alınamayacağını, ancak bedelsiz izne konu tesisler de dâhil olmak üzere tesislerin; izin sahibince üçüncü kişilere kiralanması halinde orman sayılan alana isabet eden kira bedelinin yüzde ellisi her yıl ... Müdürlüğü bütçesine gelir kaydedilmek üzere ilgili muhasebe birimi hesabına izin sahibi tarafından yatırılır." hükmünün bulunduğunu, ... Genel Müdürlüğünün 2018/10 sayılı İç Genelgesinde "Otoyol ve yol inşaat ve emniyet sahası tesis etmek amacıyla kamulaştırılarak yola terk edilen taşınmazlar ile tahsisi alınan Hazine taşınmazları için aşağıdaki işlemler yürütüldüğünü, idarelerine izin-irtifak tesis edilen orman vasıflı kiraya veya kullanma iznine konu taşınmaz veya alanların; (yine amacı doğrultusunda olmak şartıyla; Orman idaresinin söz konusu tasarrufa ilişkin uygunluk görüşü alınarak] kira veya kullanma izin bedelinin yüzde ellisi (Orman Kanunu 18. md] ilgili idarece bildirilen hesap numarasına yatırıldığını, (Yap İşlet Devret Modeli çerçevesinde yapılan işler mevzuatı kapsamında değerlendirildiğini, Maliye Hazinesi adına kayıtlı (Orman vasıflı olmayan) taşınmazlarda (yol hariç] ise; uygunluk görüşüne müteakip bedel ve/veya hisse bedeli Hazine adına yatırılır." hükümleri bulunduğunun belirtildiğini, Orman adına kayıtlı bulunan kullanma iznine konu taşınmazların 3. kişiye kullandırılması yahut kiralanması halinde kiralama/kullanma izin bedelinin % 50'si Orman idaresine (... Müdürlüğü], % 50'si söz konusu taşınmazın Orman idaresinden izin alarak kullanan kuruma ait olması gerektiğini, bu nedenle davanın ... Müdürlüğüne de ihbar edilmesi taleblerinin olduğunu, ... Müdürlüğüne izin başvurusunda bulunan davacının başvurusuna ilişkin olarak müvekkili idarenin muvafakati aranması gerekirken aranmamış; davacının ... Müdürlüğüne yapmış olduğu ödemeden, müvekkili idarenin kullanımına tahsis edilen kısma düşen payın % 50'si ... Müdürlüğü tarafından müvekkili idareye ödenmesi gerekirken ödenmediğini, ... uygunluk görüşünde mülkiyeti hazineye ait olup, Genel Müdürlüklerine tahsis edilen ... sınır çizgisinde kalan taşınmazların kiralama işlemlerinin Genel Müdürlükleri yürütülmesinin kararlaştırıldığını, davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... ... A.Ş. Vekilinin cevap dilekçesinden özetle : ... (Bağlantı Yollan Dahil) Kesiminin Yap-İşlet-Devret Modeli ile yapılması işletilmesi ve devri işini gerçekleştirmek amacıyla kurulmuş olduğunu, halihazırda ... (... Dahil) Projesi Kınalı- ... (Bağlantı Yollan Dahil) Kesiminin işletme faaliyeti müvekkili şirket tarafından yürütülmekte olduğunu, davacı ... A,Ş. ("..."), dava dışı ... İtiş. Tur. San. ve Tic. A.Ş, & ... Elk, İnş. San. ve Tic. A.Ş, İş Ortaklığı arasında 02,10.2020 tarihinde imzalanan ^... Referanstı 380 kV2X$B 1272 MCMve 3B1272 MCM iletkenli ... nin Tasfiye Sonrası Bakiye İşleri Teklif Birim Fiyatı Komple Tesis İşi '' sözleşmesi kapsamında müvekkili şirketin işletmesini gerçekleştirdiği otoyolda bulunan ...'a ait ... no'lu direkleri arasında enine olacak şekilde "Enerji Nakil Haltı (jeçirümesi işi"nin gerçekleştirilmesi amacıyla ... 1. Bölge Müdürlüğü'ne protokol başvurusunda bulunduğunu, işbu başvuru kapsamında davacı ... ile davalılar ... Genci Müdürlüğü ("KGM") ve müvekkili şirket arasında, "... (... Dahil) projesi ...- ... {Bağlantı yolları dahil) kesimi" Kontrol Kesim Noktası KKNo: 07-05/4+813' den kamulaştırma sınırı dışından başlayacak şekilde ...' a ait ... nolu direkleri arasından enine olarak şekilde detayları protokol ekinde yer alan enerji nakit hattı geçirilmesine ilişkin Protokol akdedilmiştir.4. Protokol kapsamında arazi kullanım bedeli olarak ... Müdürlüğü'ne ("OGM") 647.442,40 TL ve KGM\e 579.283,63 TL; müvekkili şirkete teknik danışmanlık ve kontrollük bedeli olarak KDV dahil 33.724,40 TL, trafik hizmet bedeli olarak KDV dahil 40.120,00 TL, orman arazisi kullanım bedeli olarak 239.094,93 TL ve hazine arazisi kullanım bedeli olarak 100.086,25 TL olmak üzere toplam 413.025,57 TL kayıtsız ve şartsız ödendiğini, ödeme dekontları müvekkili şirkete ibraz edildiği, Davacı tarafın iade talebine konu tutarlar taraflarca imzalanan Protokol'tln "Mali Hükümler" başlıklı 7. bölümünde açıkça düzenlenmiş, Protokol davacı ... tarafından tüm bu hükümler bilinerek ve kabul edilerek imzalanmıştır.Davacı ... tarafından Protokol'ün imzalanma süreci boyunca anılan hükümlere hiçbir itirazda bulunmadığını, ödemeler gercekleştirilerek dekontları müvekkili şirkete ibraz edildiğini, hal böyle iken, protokoldün imzalanması üzerinden yaklaşık olarak geçen 1 yıllık sürenin sonunda ortaya atılan iddialara hukuken değer atfedilmesi mümkün olmadığını, haksız ve dayanaksız işbu davanın reddini talep etmiştir.
İhbar olunan ... Müd'ne izafeten ... Müdürlüğü vekilinin cevap dilekçesinden özetle : ... ... için;... ve ... ... Müdürlükleri sınırları dahilinde ... A.Ş. Genel Müdürlüğü adma makamın 25.07.2017 tarihli ve 53 sayılı olurları ile 1.128.627,27 m2 ormanlık alanda Enerji Nakil hattı izni verilmiş olduğunu; izin deplase çalışmaları sonucu makamın 06.11.2019 tarihli ve 146 sayılı olurları ile güncellenerek 1.138.490,88 m2 ormanlık alanda 29.06.2041 tarihine kadar izin verildiğini .Avrupa Yakası Kuzey Marmara (2. Boğaz Köprüsü Dahil) Otoyolu ve Bağlantı Yolları için İstanbul İli, ..., ..., ..., İlçesi; ... Müdürlükleri sınırları dahilinde ... Genel Müdürlüğü adına makamın 14.05.2013 tarihli ve 70 sayılı olurları ile 14.161.169,039 m2 ormanlık alanda 49 yıl süre ile izin verilmiştir. Yine İstanbul İli, ... ve ... İlçeleri, İstanbul ve ... ... Müdürlükleri sınırları dahilinde ... Genel Müdürlüğü adına makamın 25.05.2017 tarihli ve 81 sayılı olurları ile 823.429,55 m2 ormanlık alanda 07.07.2044 yılma kadar izin verildiğini, dava konusu ... numaralı direklerin ... ... Müdürlükleri sınırları dahilinde ... Genel Müdürlüğü adma makamın 25.05.2017 tarihli ve 81 sayılı olurları ile 823.429,55 m2 ormanlık alanda verilen izin sahası ile çakıştığı; ... numaralı direklerin ... Müdürlüğü sınırları dahilinde ... Genel Müdürlüğü adına makamın 14.05.2013 tarihli ve 70 sayılı olurları İle 14.161.169,039 m2 ormanlık alanda verilen izin sahası ile çakıştığı tespit edildiğini, ... A.Ş. Genel Müdürlüğü adına makamın 25.07.2017 tarihli ve 53 sayılı olurları ile 1.128.627,27 m2 ormanlık alanda verilen izin için ... Genel Müdürlüğü 1. Bölge Müdürlüğü tarafından muvafakat verildiğini, söz konusu izinler ile ilgili "Orman Kanununun 17. Maddesinin Üçüncü Fıkrasının Uygulanması Hakkında Yönetmelik" kapsamında alınacak bedeller ilgili mevzuat uyarınca kurumlarına ödenmiş olup mükerrer ödeme sebebiyle açılan açılan davada herhangi bir sorumluluğu bulunmadığından davanın husumetten reddini talep etmiştir.
DEĞERLENDİRME:
Dava, hukuki niteliği itibari ile; alacak davasıdır.
Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, mahkememizin ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tahkikat aşamasına geçilip, deliller toplanmış, bilirkişi incelemesi yapılmıştır..
Bilirkişi heyetinden alınan bilirkişi raporunda: "Detayları rapor içinde verildiği şekliyle, ... Hattının tesis edildiği güzergâh aşağıdaki krokide görülmektedir. Bu hattın tesis edilmesi nedeniyle ... Müdürlüğü tarafından Ormanlık Alanlardan geçiş için her türlü Arazi Kullanım izinlerinin verildiği görülmüştür. Güzergâhın başlangıcı (Proje başı] ...'de ... firmasının kuracağı Doğalgaz Çevrim Santralidir. Anlaşılacağı üzere santralde üretilecek elektrik enerjisi hat üzerinde Güney Marmara'dan gelen enterkonnekte sistemine bağlanmakta, ayrıca hat alternatif ve yeni bir olarak İstanbul ve civarına enerji iletmektedir. Bu güzergâhın Proje sonuna doğru ... ve Kemerburgaz sınırları içerisine rastlayan ... no'lu direkleri ile ... no'lu direkleri arasından 3. Köprü Avrupa tarafı Otoyolu geçmektedir. ... 2013 yılında projelendirilerek yapımına başlanmış olup, sözü edilen ... sonraki tarihlerde yapımına başlanmıştır. Bu durumda her iki projede kamulaştırma ve Devlet Ormanlık Alan Kullanımı nedeniyle gerekli izinleri alınması ve kullanım bedellerinin ödenmesi yasal mevzuat gereğidir. Bu bedellerin hesabı öncelikle ... Müdürlüğü tarafından yapılmakta; ilgili kurum ve şirketlere sonradan talep açılmaktadır. Dosyadaki bilgi ve belgelerden anlaşıldığı üzere, ... yapımı sırasında Ormanlık alanlardan geçiş için öncelikle Ormanlık alanlarının kullanım bedellerinin İstanbul ... Müdürlüğü'ne ödenmesi gerekmektedir. Bu nedenle ..., ... Müdürlüğü ile yaptığı ikili anlaşma gereğince her sene Orman Arazi geçişlerinde kullanma iznine karşılık olarak belirlenen bedeller ödenmektedir. İstanbul genelinde de söz konusu hatla ilgili olarak Orman Geçiş İzni kapsamında hattın 320 ve 425 numaralı direk aralıklarının ormanlık sahada kalan 1.128.627,27 m 'lik kısmı için ... Müdürlüğü'nden Orman Geçiş İzninin alınmış olup; söz konusu izin için ... Müdürlüğü'ne 4 Adet Ödeme Makbuzu ile ödeme yapıldığı dosya içeriğinden görülmüştür. Buna karşın davalıların düzenlediği keşif özeti icmalinde ... İşletmesine; Orman Arazisi İçinde Kalan Alan İçin Arazi Kullanım Bedeli ve Hazine Arazisi İçinde Kalan İçin Arazi Kullanım Bedeli olarak 339.181,17 TL yatırılması ve Karayoları Genel Müdürlüğüne; Orman Arazisi İçinde Kalan Alan İçin Arazi Kullanım Bedeli ve Hazine Arazisi İçinde Kalan İçin Arazi Kullanım Bedeli olarak 579.283,63 TL yatırılmasının talep edilmiş olduğu, bu nedenle hattın yapım sürekliliğinin kesintiye uğramaması için hat güzergâhı üzerine rastlayan otoyol geçişlerinde, ...'nin ... Genel Müdürlüğü ve ... ... A.Ş.'nin talepleri doğrultusunda söz konusu Ormanlık Alan Geçiş ücretlerini mükerrer olarak davalılara ödendiği dosyadaki dekontlardan görülmüştür. Davalı ... Genel Müdürlüğü vekili dosyaya sundukları itiraz yazılarında ... Müdürlüğünün yanlış talepte bulunduğunu, davacı ile dava konusu bedelin %50'şer olarak pay edilmesi gerektiğini beyan etmiş ise de, davalılardan talep edilen bedel zaten daha önceden davacı tarafından ... Müdürlüğü'ne yatırılmış bedel olduğu dosya içeriğinden anlaşılmaktadır. Ayrıca, söz konusu hat 6831 Sayılı Orman Kanununun 17/3 ve 18. Maddelerinin Uygulama Yönetmeliğinin 23. Maddesinde belirtilen izinlere uygun olarak ... Müdürlüğü'ne gerekli taahhütlerin verilmiş olduğunun görüldüğü, davalı ... Genel Müdürlüğü ve diğer davalı otoyolu işletmecisi şirketin söz konusu sahalarda mülkiyet hakkı bulunmadığından ...'den arazi kullanım bedeli talep ve tahsil edilmesinin yasal dayanağının olmadığı görüldüğünden aynı kalemler için yapılan mükerrer ödemeler nedeniyle davacı tarafın davasında haklı olduğu, aşağıda tespiti yapılan ödeme miktarlarını davalılardan talep edebileceği görüşüne varılmıştır.Dosya içersinde bulunan Protokol ve dekontlardan görüleceği üzere, ... numaralı direkler arasında ... geçişi için davacı ... ile davalılar arasında yapılan üçlü Protokol gereği, ...'nin davalılardan ... ... A.Ş.'ye, Arazi Kullanma İzin Bedeli olarak 04.05.2021 tarihinde ihtirazi kayıtla ödenen 339.181,17-TL. 'nin ... ... A.Ş.'den, aynı Protokol gereği ...'nin davalılardan ... Genel Müdürlüğü'ne, Arazi Kullanma İzin Bedeli olarak 04.05.2021 tarihinde ihtirazi kayıtla ödenen (Kdv dahil) 579.283,63-TL'nin ... Genel Müdürlüğü'nden geri isteyebileceği kanaatine varılmıştır.Dosya içersinde bulunan Protokol ve dekontlardan görüleceği üzere, ... numaralı direkler arasında ... geçişi için davacı ... ile davalılardan ... Genel Müdürlüğü, dava dışı... ... A.Ş. arasında yapılan üçlü Protokol gereği, ...'nin davalılardan ... Genel Müdürlüğü'ne Arazi Kullanma İzin Bedeli olarak 15.06.2021 tarihinde ihtirazi kayıtla ödenen (Kdv dahil) 1.618.381,80-TL.'nin ... Genel Müdürlüğü'nden geri isteyebileceği kanaatine varılmıştır. şeklinde rapor hazırladıkları görüldü.
Bilirkişi heyetinden alınan 13/03/2024 tarihli ek bilirkişi raporunda: Kök rapora ifade etmiş oldukları görüş ve tespitlerinin aynen devam ettiklerini belirtmişlerdir.
Bilirkişi heyetinden alınan 25.03.2025 tarihli 2. ek bilirkişi raporunda: " ...'nin kesintisiz bir enerji akışı sağlamak ve her gün artmakta olan Türkiye kurulu gücüne ve komşu ülkelerin enerji talep ihtiyacını karşılamak için enterkonnekte ulusal şebekeyi her türlü mevzuata uygun olarak genişletmek zorunda olduğu, bunu yaparken ... Müdürlüğü ve davalılar ... Genel Müdürlüğü ve Avrupa Otoyolları'nın sahip ve işletmekle yükümlü oldukları ... arazilerinden geçişlerin zorunlu hale geldiği, bu doğrultuda yine mevzuata uygun şekilde hesaplanan arazi kullanım bedellerinin arazi sahiplerine ödendiği, ...'nin dosyaya sunduğu 25.07.2017 tarihli yazıdan da görüleceği üzere arazi izin bedellerinin ilgili Orman Bölge Müdürlüğü'ne yatırıldığının kök rapor ve ek raporda tespit edilerek Mahkemenin Takdirlerine sunulduğu, ...'nin elektrik enerjisinin yüksek gerilimde iletilmesi işi yaptığı, başka bir kurum ya da işletmenin bu işle görevlendirilmesinin mevzuat gereği mümkün olmadığı, bu faaliyete kamu görevi açısından bakıldığında hatların irtifak ve kullanım hakları açısından izin alamama gibi bir durumun söz konusu olamayacağı, olsa olsa İdari Yargıda seyrekte olsa karşımıza çıkan hat parçasının deplasesi gibi bir durumun ortaya çıkabileceği, kök ve ek raporlarda açıkça belirtildiği şekilde bu şekilde projelendirilmiş ve tesis edilmiş hatlar için ... Müdürlüğüne ödemesi yapılan kullanım izinleri dışında arazi kullanım bedeli, orman arazisi kullanım bedeli ve hazine arazisi kullanım bedeli gibi türetilmiş bedeller alınamayacağı tespitleri doğrultusunda, ...'nin Hazine arazilerine isabet eden hatları için bedelsiz irtifak ve kullanım hakkına sahip olduğundan arazi kullanım bedeli, orman arazisi kullanım bedeli ve hazine arazisi kullanım bedeli adı altında türetilmiş herhangi bir bedelin diğer davalı ... Genel Müdürtlüğü de dahil olmak üzere ...'den talep edilemeyeceğinin anlaşıldığı, bu durumda irtifak veya kullanım izni alınmış sahada davalılar tarafından değişik kalemler altında alınan bedellerin mükerrer ödeme olacağı, ...'nin bu bedelleri hattı inşa edebilmek için ihtirazi kayıtla ödemek zorunda kaldığı, bilirkişi heyetimizin görüşüne göre ...'nin bu bedelleri geri istemekle haklı olduğu görüşlerimizde herhangi bir değişiklik olmadığı gibi davalı tarafın beyanlarına göre Sayın Mahkemenin görüşlerine opsiyonlu görüş bildirmeye de gerek olmadığı, kök rapor ve ek rapordaki net ve açık kanaatlerimizin aynen geçerli olduğunu" belirten 2. Ek rapor sundukları görüldü.
Yapılan yargılama, toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporu ile sonucunda;
Dava ... Hattının tesis edildiği güzergâhta yer alan ... no'lu direkleri ile ... no'lu direkleri arasındaki kısım için ihtirazı kayıtla davacı tarafından arazi kullanım izni olarak ödenmiş olan bedellerin davalılardan tahsiline ilişkin olup, dosya içersinde bulunan Protokol ve dekontlardan görüleceği üzere, ... numaralı direkler arasında ... geçişi için davacı ... ile davalılar arasında yapılan üçlü Protokol gereği, ...'nin davalılardan ... ... A.Ş.'ye, Arazi Kullanma İzin Bedeli olarak 04.05.2021 tarihinde ihtirazi kayıtla 339.181,17-TL., aynı Protokol gereği ...'nin ... Genel Müdürlüğü'ne, Arazi Kullanma İzin Bedeli olarak 04.05.2021 tarihinde ihtirazi kayıtla (Kdv dahil) 579.283,63-TL' ödediği, ... numaralı direkler arasında ... geçişi için davacı ... ile davalılardan ... Genel Müdürlüğü'ne Arazi Kullanma İzin Bedeli olarak 15.06.2021 tarihinde ihtirazi kayıtla ödenen (Kdv dahil) 1.618.381,80-TL.'ödediği anlaşılmıştır.
Bilirkişiler tarafından yapılan değerlendirmelere göre projelendirilmiş ve tesis edilmiş hatlar için ... Müdürlüğüne ödemesi yapılan kullanım izinleri dışında arazi kullanım bedeli, orman arazisi kullanım bedeli ve hazine arazisi kullanım bedeli gibi türetilmiş bedeller alınamayacağı tespitleri doğrultusunda, ...'nin Hazine arazilerine isabet eden hatları için bedelsiz irtifak ve kullanım hakkına sahip olduğundan arazi kullanım bedeli, orman arazisi kullanım bedeli ve hazine arazisi kullanım bedeli adı altında türetilmiş herhangi bir bedelin diğer davalı ... Genel Müdürtlüğü de dahil olmak üzere ...'den talep edilemeyeceği, buna göre de irtifak veya kullanım izni alınmış sahada davalılar tarafından değişik kalemler altında alınan bedellerin mükerrer ödeme olacağı, ...'nin bu bedelleri hattı inşa edebilmek için ihtirazi kayıtla ödemek zorunda kaldığı, bu bedelleri geri istemekle haklı olduğu, zira hattın yapım sürekliliğinin kesintiye uğramaması için hat güzergâhı üzerine rastlayan otoyol geçişlerinde, ...'nin ... Genel Müdürlüğü ve ... ... A.Ş.'nin talepleri doğrultusunda söz konusu Ormanlık Alan Geçiş ücretlerini mükerrer olarak davalılara ödendiği dosyadaki dekontlardan görülmüş olup, davalı ... Genel Müdürlüğü vekili dosyaya sundukları itiraz yazılarında ... Müdürlüğünün yanlış talepte bulunduğunu, davacı ile dava konusu bedelin %50'şer olarak pay edilmesi gerektiğini ileri sürmüş ise de, davalılardan talep edilen bedelin zaten daha önceden davacı tarafından ... Müdürlüğü'ne yatırılmış bedel olduğu anlaşılmış, söz konusu hat için 6831 Sayılı Orman Kanununun 17/3 ve 18. Maddelerinin Uygulama Yönetmeliğinin 23. Maddesinde belirtilen izinlere uygun olarak ... Müdürlüğü'ne gerekli taahhütlerin verilmiş olduğu, davalıların söz konusu sahalarda mülkiyet hakkı bulunmadığından ...'tan arazi kullanım bedeli talep ve tahsil edilmesinin yasal dayanağının olmadığı görüldüğünden aynı kalemler için yapılan mükerrer ödemeler nedeniyle davacı tarafın davasında haklı olduğu belirlenmiştir.
Netice olarak, hükme esas alınmaya elverişli olarak görülen bilirkişi raporunda tespitler ışığında, ... geçişi için davacı ... ile davalılar arasında yapılan üçlü Protokol gereği, ... numaralı direkler arası için ödenen bedeller yönünden; 339.181,17-TL.'nin ... ... A.Ş.'den, 579.283,63-TL'nin ... Genel Müdürlüğü'nden dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine, ... numaralı direkler arası için ödenen bedel yönünden; 1.618.381,80-TL.'nin ... Genel Müdürlüğü'nden dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kabulü ile;
... geçişi için davacı ... ile davalılar arasında yapılan üçlü Protokol gereği,
a-... numaralı direkler arası için ödenen bedeller yönünden;
339.181,17-TL.'nin ... ... A.Ş.'den, 579.283,63-TL'nin ... Genel Müdürlüğü'nden dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine,
b-... numaralı direkler arası için ödenen bedel yönünden;
1.618.381,80-TL.'nin ... Genel Müdürlüğü'nden dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine,
2-Karar harcı 173.291,99 TL 'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 43.323,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 129.968,99 TL harcın 17.376,85 TL'sinin davalı ...'ndan alınarak hazine adına irad kaydına,
Davalı ... Genel Müdürlüğü harçtan muaf olduğundan, bu davalının payına isabet eden bakiye kısım için tahsil müzekkeresı yazılmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 80,70 TL başvurma harcı ve 43.323,00 TL peşin harç 11,50 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 43.415,20 TL harçtan 5.804,61 TL'sinin davalı ...'ndan alınarak davacıya verilmesine,
Davalı ... Genel Müdürlüğü harçtan muaf olduğundan, bu davalının payına isabet eden bakiye 37.610,59 TL'nin karar kesinleştikten sonra istek halinde davacı tarafa iadesine,
4-Davacı tarafından yapılan 492,00 TL tebligat ve müzekkere gideri, 22.000,00 TL bilirkişi ücreti( 4 faklı bilirkişi ) olmak üzere toplam 22.492,00 TL yargılama giderinin 3.007,18 TL'sinin davalı ...'ndan, 19.484,82 TL'sinin davalı ... Genel Müdürlüğünden alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafından yapılan bir yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T'deki esaslara göre belirlenen 54.268,99 TL vekalet ücretinin davalı ...'ndan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T'deki esaslara göre belirlenen 301.743,20 TL vekalet ücretinin davalı ... Genel Müdürlüğünden alınarak davacıya verilmesine,
8-Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca hazine tarafından karşılanan 1.600,00 TL arabuluculuk ücretinin 213,92 TL'sinin davalı ...'ndan, 1.386,08 TL'sinin davalı ... Genel Müdürlüğünden tahsili ile hazine adına irad kaydına,
9-Karar kesinleşene kadar yapılacak yargılama giderlerinin davacı gider avansından karşılanmasına, karar kesinleştikten sonra bakiye gider avansının istek halinde davacıya iadesine,
Dair, HMK 345 maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğ edildiği tarihten başlayarak iki hafta içinde HMK 342 maddesi gereğince düzenlenmiş dilekçe ile HMK 343 maddesi uyarınca mahkememize veya başka bir mahkemeye yapılacak başvuru ile HMK 341/1 maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olarak hazır bulunan taraf vekillerinin yüzüne karşı oy birliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 15/05/2025
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır