T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/604 Esas
KARAR NO:2024/27
DAVA:İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:17/02/2018
KARAR TARİHİ:17/01/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 3996 Sayılı Kanun çerçevesinde Yap-İşlet-Devret modeli ile ... Otoyolu Projesinin yapımını üstlendiğini, bu otoyolun 01/07/2016 tarihinde işletmeye açıldığını, bu otoyoldan yapılan geçişlerin ücrete tabi olduğunu ve bu ödemelerin OGS ya da HGS ile yapılabildiğini, ayrıca bu şekilde ödeme yapılamaması durumunda bariyerlerin açılmayarak gişe memuru tarafından nakit ya da kredi kartı ile ödeme talep edildiğini, bu şekilde de bir ödeme yapılmadığı takdirde sürücüye ihlalli geçişe dair bilgilendirme yapldığını ve 15 gün içerisinde cezasız ödeme yapılabileceğinin bildirildiğini, müvekkili şirkete verilen yetkiler içerisinde ceza olarak geçiş tutarının 10 katının tahsili gibi bir yetki verildiğini, davalıya ait araçların ihlalli geçişler yaptığını ve müvekkili tarafından süresinde ödenmeyen geçiş bedellerine ceza uygulandığını, davalı tarafça ödeme yapılmadığını, alacağın tahsili için .... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasından icra takibi başlatıldığını, davalı tarafça takibe itiraz edilerek takibin durdurulduğunu, yapılan itirazın haksız ve hukuksuz olduğunu belirterek davanın kabulü ile takibe yapılan itirazın iptaline, davalı tarafın %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşıtarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; OGS/HGS sistemlerinde hatalar meydana geldiğini, bu durumun basına da yansıdığını, sorunun müvekkilinden kaynaklı olmadığını, davaya konu hatalı geçişlerin yapıldığı iddia edilen araçlarda HGS/OGS cihazlarının bulunduğunu ve cihazlar içerisinde yeterli bakiyenin de bulunduğunu, buna rağmen ücret çekilmediğini, müvekkilinin bir kusurunun bulunmadığını, ayrıca cezalara ilişkin olarak müvekkiline bildirim yapılmasının yasal zorunluluk olduğunu belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, işletmesi davacı şirkete ait olan köprü ve/veya otoyollardan davalıya ait araçlar ile ihlali geçiş yapıldığı iddiasına dayalı alacağın tahsili amacıyla davalı aleyhine yapılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.
Dosyamıza getirtilen .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine 1.552,10 TL geçiş ücreti ve 15.521,00 TL ceza tutarı olmak üzere toplam 17.073,10-TL üzerinden icra takibi yapıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durduğu, itirazın süresinde ve usulüne uygun yapıldığı, buna göre davanın, İİK.67.maddesinde yazılı 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda verilen 11/10/2018 tarih ve 2018/... Esas 2018/... sayılı kararı, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi'nin 02/06/2022 tarih ve 2020/... Esas 2022/... Karar sayılı ilamı ile kaldırılmış olup, dosyanın mahkememiz işbu esasına kaydedildiği görülmüştür.
Mahkememizce İstinaf karar kaldırma ilamı doğrultusunda bir bankacı ve bir bilgisayar mühendisinden oluşacak bilirkişi heyetine dosyanın tevdii ile; bilirkişi heyetinden; davacıya ait sistem ile davalı HGS kayıtları üzerinde inceleme yaptırılarak, ihlalli geçiş yaptığı iddia olunan tüm araçların HGS/OGS sistemine kayıtlı olup olmadığı, her bir geçiş yönünden, geçiş anında yeterli bakiyenin olup olmadığı, bakiye yeterli olması durumunda geçiş ücretinin niçin sistemden tahsil edilemediği, bakiye yeterli değilse otomatik yükleme yapılıp yapılmadığı, otomatik yükleme yapmış ise geçişten itibaren 15 gün içerisinde davacı tarafça tahsilat yapılıp yapılmadığı/tahsilatın mümkün olup olmadığı hususlarında rapor tanzim edilmesine karar verildiği, bilirkişi heyeti tarafından sunulan 19/07/2023 tarihli ek raporda özetle;
"Davaya konu alacak talebinin; davacının işletme hakkı sahibi olduğu otoyoldan davalıya ait ... toplam 15 kez ihlalli geçiş gerçekleştirdiği iddiasıyla; bu geçişlere ilişkin olarak geçiş ücreti, 4 katı ceza, faiz ve faizin KDV' si alacaklarının tahsilinin talebine ilişkin olduğu, davaya konu ihlalli geçiş ücretlerinin tahsil edilmiş olduğuna ilişkin olarak bir belge dosya muhteviyatında bulunmadığını, söz konusu geçiş ücretlerinin, araç plakalarına tanımlı bulunan HGS/OGS hesapları üzerinde yüklü bulunan bakiyeler üzerinden düşüm suretiyle tahsil edilmesi gerekirken, geçiş kayıtlarında ödemenin gerçekleşmeme nedeninin olmadığı, yapılan incelemelerde kayıtların 2017 yılına ait olduğundan sistemde kaydının bulunamadığı bilgisine erişildiği, davalıya ait ... plakalı aracın HGS abonelik kaydı ve OGS üyeliği bulunmadığı, davacının İGB Bilgileri Dökümünde yer alan bu plakaya ait bir adet ihlalli geçişe ilişkin 124,30.-TL geçiş ücreti, buna ilişkin 497,20.TL gecikme cezası olmak üzere davalıdan toplam 621,50.TL talep edebileceği, davalıya ait HGS abonelik kaydı bulunan ... plakalı araçlarda HGS bakiye yüklemelerinin gerçekleştiği, 14 adet ihlalli geçişe ilişkin geçiş tarihlerinde HGS cihazı bakiyesinin yeterli olduğu, Sayın mahkemenizce, ... plakalı araçların ihlalli geçiş yaptıkları tarihlerde HGS cihazlarında yeterli bakiyelerinin bulunmasına rağmen tahsilatın yapılmamış olmasında sorumluluğun davalı üzerinde olmadığı yönünde kanaat oluşması halinde davacının 14 adet ihlalli geçişe ilişkin yalnızca geçiş ücreti toplamı 1.427,80 TL talep edebileceği, sayın mahkemenizce, ... plakalı araçların ihlalli geçiş yaptıkları tarihlerde HGS cihazlarında yeterli bakiyelerinin bulunmasına rağmen tahsilatın yapılmamış olmasında davalının sorumlu olacağı yönünde kanaat oluşması halinde, davacının 14 adet ihlalli geçişe ilişkin toplam 1.427,80 geçiş ücreti ve buna ilişkin 5.711,20.TL ceza tutarı olmak üzere toplam 7.139,00.TL davalıdan alacaklı olacağı, buna göre davacının ..., ..., ... plakalı araçlara ait 15 adet ihlalli geçiş nedeniyle davalıdan 1.552,10.TL geçiş ücreti, 6.208,40.TL gecikme cezası olmak üzere toplam 7.760,50.TL alacağının olduğu, icra takip tarihi itibariyle 7.760,50.TL alacağı için 107,93.TL faiz ve 19,43.TL KDV talep edebileceği," şeklinde görüş bildirilmiştir.
Mahkememizce 04/10/2023 tarihli celsede tarafların bilirkişi
raporuna karşı beyan ve itirazlarının değerlendirilmek suretiyle rapor tanzimi için dosyanın yeniden bilirkişi heyetine tevdi edildiği, heyet tarafından sunulan 31/10/2023 ek raporda özetle;
"Davalıya ait ... plakalı aracın HGS abonelik kaydı ve OGS üyeliği bulunmadığı, davacının İGB Bilgileri Dökümünde yer alan bu plakaya ait 1 adet ihlalli geçiş nedeniyle davalıdan 124,30.-TL geçiş ücreti, buna ilişkin 497,20.TL gecikme cezası olmak üzere toplam 621,50.TL alacağının olduğu, icra takip tarihi itibariyle 621,50.TL alacağı için 9,43.TL faiz ve 1,69.TL KDV talep edebileceği, davalıya ait HGS abonelik kaydı bulunan ... plakalı araçlarda HGS bakiye yüklemelerinin gerçekleştiği, 14 adet ihlalli geçişe ilişkin geçiş tarihlerinde HGS cihazı bakiyesinin yeterli olduğu, Sayın
Mahkemenizce ... plakalı araçların ihlalli geçiş yaptıkları tarihlerde HGS cihazlarında yeterli bakiyelerinin bulunmasına rağmen tahsilatın yapılmamış olmasında sorumluluğun davalı üzerinde olmadığı yönünde kanaat oluşması halinde davacının 14 adet ihlalli geçişe ilişkin yalnızca geçiş ücreti toplamı 1.427,80 TL talep edebileceği, buna göre davacının ..., ... plakalı araçlara ait 15 adet ihlalli geçiş nedeniyle davalıdan 124,30.-TL + 1.427,80 TL =1.552,10.TL geçiş ücreti, 497,20.TL gecikme cezası olmak üzere toplam 2.049,30.TL alacağının olduğu, icra takip tarihi itibariyle ... plakalı araca ait ihlalli geçişten kaynaklanan 621,50.TL tutarlı alacağı için 9,43.TL faiz ve 1,69.TL KDV talep edebileceği, Sayın Mahkemenizce, ... plakalı araçlara ait 14 adet ihlalli geçişe ilişkin geçiş yaptıkları tarihlerde HGS cihazlarında yeterli bakiyelerinin bulunmasına rağmen tahsilatın yapılmamış olmasında davalının sorumlu olacağı yönünde kanaat oluşması halinde, davacının 14 adet ihlalli geçişe ilişkin toplam 1.427,80 geçiş ücreti ve buna ilişkin 5.711,20.TL ceza tutarı olmak üzere toplam 7.139,00.TL davalıdan alacaklı olacağı, buna göre davacının ..., ... plakalı araçlara ait 15 adet ihlalli geçiş nedeniyle davalıdan 1.552,10.TL geçiş ücreti, 6.208,40.TL gecikme cezası olmak üzere toplam 7.760,50.TL alacağının olduğu, icra takip tarihi itibariyle 7.760,50.TL alacağı için 107,93.TL faiz ve 19,43.TL KDV talep Edebileceği," şeklinde görüş bildirilmiştir.
Dosya kapsamında; davalıya ait ... plakalı araçlar ile davacının işlettiği ... otoyolu gişelerinden toplam 15 kez geçmiş olduğu, geçiş yaptığı gişe ücretlerinin ödenmediği, geçiş ücretinin cezasız 15 günlük süre içerisinde de davalı tarafından ödenmediği, geçiş tarihlerinde araçlardan ... plakalı araca HGS/OGS bağlı hesabının bulunmadığı bu nedenle davalının geçiş ücretinden sorumlu olduğu, 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun Geçiş Ücretini Ödememe ve Güvenliğin İhlali başlıklı 30’uncu maddesinin birinci fıkrasında otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı Karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen araç sahiplerine geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücretinin on katı tutarında idarî para cezası uygulanacağının belirtildiği ancak takip ve dava tarihinden sonra 16/05/2018 tarihli 7144 sayılı yasanın 18.maddesi ile yapılan değişiklik sonucu ilgili maddenin "4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı Karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir." şeklinde düzenlenme bulunmaktadır. Yukarıda ayrıntılarına yer verilen bilirkişi heyeti ek raporlarında ihlalli geçiş kayıtlarında, araçların HGS/OGS hesabından tahsil edilememesine ilişkin olarak “Red Nedeni” açıklamalarında herhangi bir ibarenin yer almadığı, yapılan incelemelerde kayıtların 2017 yılına
ait olduğundan kayıtların var olan sistemlerinde silindiğinden verilere erişilemediğinin belirtilmiş olmasına göre istinaf ilamı uyarınca tahsil edilmemenin sebebinin ve bundan kaynaklı sorumluluğun tespitinin mümkün olmadığı anlaşılmıştır..Bu yönüyle yapılan değerlendirmede; ... plakalı araçlara ait ihlalli geçişler içinden 14 adet geçişe ilişkin geçiş ücretinin tahsili yönünden ihlalli geçişlerin yapıldığı tarihlerden sonraki 15 günlük süre içinde günsonları itibariyle yeterli bakiyelerinin bulunmasına rağmen tahsilatın yapılmamış olmasında sorumluluğun tespiti yönünden alınan yukarıda ayrıntılarına yer verilen raporlarda söz konusu geçiş ücretlerinin, araç plakalarına tanımlı bulunan HGS/OGS hesapları üzerinde yüklü bulunan bakiyeler üzerinden düşüm suretiyle tahsil edilmesi gerekirken, geçiş kayıtlarında ödemenin gerçekleşmeme nedeninin olmadığı, yapılan incelemelerde
kayıtların 2017 yılına ait olduğundan sistemde kaydının bulunamadığı bilgisine erişildiğinin bildirildiği gözetildiğinde 14 det ihlali geçişe ilişkin ceza tutarından davalının sorumlu olduğunun kabulünün mümkün olmadığı bu araçlara ilişkin yalnızca geçiş ücretleri talep edilebileceği kanaatine ulaşılmıştır.Bu itibarla; ek rapordaki birinci seçenek üzerinden ... plakalı araçlara ait ihlalli geçişler içinden 14 adet geçişe ilişkin davacının yalnızca geçiş ücreti için toplam 1.427,80 TL talep edebileceği, buna göre; ... plakalı araca ait 1 adet geçişe ilişkin davalıdan 124,30.-TL geçiş ücreti, buna ilişkin 497,20-TL gecikme cezası olmak üzere toplam 621,50.TL ve 9,43.TL işlemiş faiz ve 1,69.TL KDV talep
edebileceği, anlaşılmakla bu miktar üzerinden davanın kısmen kabulüne, İİK 67/2 maddesinde "...borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir." hükmü bulunmakla birlikte somut olay bakımından davalının ihlalli geçiş yapıp yapmadığı, yaptığının tespiti halinde geçiş ücreti ve ceza miktarının tespitinin yargılamayı gerektirdiği ve bu hali ile davalının itirazında itiraz anında haksız olmadığı ve alacağın likit olmadığı dikkate alınarak şartları oluşmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak izah edildiği üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE; davalı tarafından .... İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra takibine yapılan itirazın kısmen iptaline, takibin 2.049,30-TL asıl alacak, 9,43-TL işlemiş faiz, 1,69-TL faiz KDV'si olmak üzere toplam 2.060,42-TL üzerinden aynen devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Şartlar oluşmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine,
3-Alınması gerekli 140,74-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 206,20-TL harcın mahsubu ile fazla alınan 65,45-TL harcın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
4-Davacı tarafça başlangıçta yapılan 247,30-TL gider ile yargılama aşamasında yapılan 1.964,75-TL olmak üzere toplam 2.212,05-TL yargılama giderinden davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 266,77-TL yargılama gideri ve peşin yatan harç gideri 206,20-TL'nin toplamı olan 472,97-TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, geriye kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
6-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 2.060,42-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
7-Davalı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 15.012,68-TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kabul ve reddedilen miktarlar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 17/01/2024
Katip ...Hakim ...
e-imzalıdır e-imzalıdır