T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/729 Esas
KARAR NO:2023/903
DAVA:İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:05/09/2022
KARAR TARİHİ:30/11/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkili şirket ile davalı şirket arasında ... tarihinde düzenlenecek olan ...'na katılmak üzere 23.05.2019 tarihli Fuar Katılım Sözleşmesi imzalandığını, bahsi geçen fuara katılabilmek için davalı tarafından 185.708,00 TL bedel talep edildiğini, istenen bedelin 6 adet çek şeklinde ödenmesi kararlaştırıldığını, tüm ödemeler fuar tarihinde çok önce çeklerin vadesinde yapıldığını, tüm dünyayı etkileyen COVİD-19 pandemi süreci nedeniyle Türkiye'de ilk vakanın görüldüğü 11.03.2020 tarihinden sonraki süreçte İçişleri Bakanlığınca yayımlanan genelgelerle tüm toplu organizasyonlar iptal edildiğini, bahsi geçen ... fuarı gerçekleşmediğini, gerçekleştirilmesi planlanan fuar ilk olarak Covid-19 pandemi sebebiyle ertelendiğini, davalı, daha sonra fuarın ...'e ertelendiğini, sadece bir e-mail ile duyurduğunu, yine belirlenen tarihte fuar gerçekleşmediğini, daha sonra söz konusu fuar yine bir e-mail vasıtasıyla yapılan bir duyuru ile Mayıs 2022 tarihine ertelendiğini, fuarın gerçekleşmediğini, fuara katılmak üzere sözleşme yapıldığını, bedelin ödendiğini, gerekli iş ve işlemler tamamlandığını, davalı tarafça hiçbir gerekçe gösterilmeden fuarın gerçekleşmediğini, davalı taraf ediminin ifasını yerine getirmediğini, müvekkili tarafından fuara katılmak için ödenmiş bedel alacağının tahsili için .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile 185.708,00 TL değerinde icra takibi başlatıldığını, davalı şirket söz konusu icra takibine itiraz ettiğini, dava açılmadan önce arabuluculuk yoluna başvurulduğunu, yapılan görüşmeler sonrasında anlaşılamadığını, söz konusu uyuşmazlıkta yetkili mahkemeler İstanbul Mahkemeleri olduğunu, davalı taraf ....İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında yetki itirazında bulunduğunu, yaptığı yetki itirazının yetkili icra dairesini belirtmemesi nedeniyle geçersiz olduğunu, davalı yerine getirmediği edimler için aldığı bedeli iade etmesinin gerektiğini, davalı borçlunun ....İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takip dosyasına vaki itirazının iptaline, takibin devamına, takip miktarı üzerinden %20'den az olmamak kaydı ile icra inkar tazminatına karar verilmesini, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: müvekkili şirket ... Holding bünyesinde yurt içi ve yurt dışında, dünya çapınca çeşitli fuarlar düzenleyen organizatör şirket olduğunu, davalı şirket ise tekstil sektöründe faaliyet gösteren bir şirket olduğunu, müvekkili şirket ile davalı şirket arasında ... tarihleri arasında düzenlenecek ... (...) için "Fuar Katılım Sözleşmesi" akdedildiğini, covid-19 salgını nedeniyle fuar, haklı sebeplerle ileri bir tarihe ertelendiğini, sözleşmede yer alan hükümler gereğince müvekkili şirketin, fuarı haklı gerekçelerle erteleme hakkına sahip olduğunu, yapılan erteleme ile, katılımcıların hakları aynen korunacak olması, aynı şartlarda fuarın gerçekleştirilecek olması nedeniyle fuar katılım bedelinin iade edilemeyeceği hususu da kararlaştırıldığını, davacı tarafından ödemelerin yapıldığına ilişkin iddialarına açıkça itiraz ettiklerini, davacının davasının haksız, kötüniyetli ve hukuki mesnetten yoksun olması nedeniyle davanın reddine karar verilmesini, davacı şirket davasını yetkisiz mahkemede ikame ettiğini, mahkemenin yetkisine itiraz ettiklerini, Yetki Sözleşmesi gereğince tarafların tacir olduğu da dikkate alındığında yetkili mahkeme ve icra daireleri Bakırköy Mahkemeleri ve İcra Dairelerinin yetkili olduğunu, müvekkili şirket pandemi nedeniyle devlet tarafından alınan kararlar ve yayınlanan genelgeler nedeni ile fuarı ertelemek zorunda kaldığını, belirlenen tarihte yurt dışından misafirlerin pandemi nedeniyle katılamayacak olmaları nedeniyle fuar katılımcıları tarafından ertlenmesi talep edildiğini, 11 Mart 2020 tarihinde ülkede görülen covid-19 vakaları ile birlikte başlayan süreçte sokağa çıkma yasakları nedeniyle ülke genelinde tüm toplantı, gösteri, konser vb. organizasyonların yasaklanmasıyla ... Fuarı da müvekkili şirket tarafından yapılamadığını, bu sebeple fuar ... tarihine ertelendiğini, bu tarihte de ülkemizde ve tüm dünyada pandeminin etkilerinin devam etmesi, Amerika, Avrupa ülkeleri ve diğer bazı ülkelerin Türkiye'yi kırmızı listeye alması yani Türkiye'ye seyahat kısıtlaması getirmesi, yine pandemi kaynaklı seyahat prosedürlerinin zorlaşması, aşı zorunluluğunun getirilmesi, karantina süreçleri, bu dönemde bilet fiyatlarının fahiş oranda artması gibi sebeplerden dolayı yurt dışından gelecek birçok katılımcının fuara katılamayacağını bildirmesi üzerine bu durum fuar katılacak şirketlere bildirilmiş; buna mukabil birçok şirketten, tekstil sektörünün yurt dışına hitap etmesi ve dolayısıyla fuara yurt dışından misafirlerin katılmasının çok önemli olduğu, fuarların yapılış amacın yurt dışından müşteri kazanmak, yurt dışı pazarına açılmak olduğundan yurt dışından misafirlerin gelmemesi halinde fuarın yapılmasının bir anlamı olmayacağı belirtildiğini, bu nedenle fuarın katılımcısı olan şirketler ve sektör temsilcileri tarafından fuarın ertelenmesi talep edildiğini, hizmetin ertelenmesinde müvekkiline atfedilecek bir kusur olmadığını, müvekkili şirket de söz konusu fuarları yapabilmek için fuar alanını en az 1 yıl önceden kiraladığını, bunun için reklam ajanslarıyla anlaşmalar yapıldığını, personel alımı gerçekleştirilmekte, ses ve görüntü sistemleri için anlaşmalar yapılmakta, temizlik şirketleriyle anlaşmalar yapıldığını, bir fuarın organize edilme bedeli milyon liraları bulduğunu, Ticaret Bakanlığı, TOBB, Belediye ve diğer ilgili kurum ve kuruluşlardan prosedür gereği izinler alındığını, söz konusu fuarın covid-19 kaynaklı nedenlerle yapılamaması müvekkili şirketi de telafisi oldukça zor zararlara uğratığını, fuarın sanki keyfe keder nedenlerle yapılmadığını ve bu durumdan müvekkili şirketin bir menfaati varmış gibi lanse edip müvekkili şirkete kusur ve kötüniyet talep edilmesinin mümkün olmadığını, bu hususta mahkemenin taraflar arasındaki menfaatler dengesini göz önünde bulundurmasının gerektiğini, söz konusu ... fuarı 10-14 Eylül 2022 tarihlerinde gerçekleştirildiğini, davacıya fuar alanında yer tahsisi yapılmasına rağmen katılım sağlanamadığını,müvekkili şirket mücbir sebep nedeniyle ertelenen fuar organizasyonunu 10-14 Eylül tarihleri arasında ... Fuar ve Kongre Merkezinde gerçekleştirdiğini, müvekkili şirket fuarın tarihini değiştirme hakkı bulunmadığını, fuar tarihinin değiştirilmesi katılımcılara sözleşmeyi fesih ve ödenen bedelin iadesi hakkını vermediğini, müvekkili şirket katılımcılardan aldığı ücretler ile fuar organizasyonu harcamalarını yaptığını, personelini çalıştırdığını, maaşlarını verdiğini, istihdam sağladığını, devlete vergilerini ödediğini, pandemi nedeniyle fuarın ertelendiğini, taraflar arasında menfaatler dengesinin dikkate alınmasının gerektiğini, ahde vefa ilkesi göz önünde bulundurulmasının gerektiğini, davacı tarafın keyfi olarak fuarın yapılmadığı iddiası hayatın olağan akışına ve mantığa aykırı olduğunu, haksız, kötüniyetli ve hukuki mesnetten yoksun huzurdaki davanın reddini, asıl alacağın % 20'sinden az olmamak kaydıyla kötüniyet tazminatına hükmedilmesini, tüm yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE:
Dava, itirazın iptali davasıdır.
7155 sayılı Yasa ile 6102 sayılı Yasaya 5/A maddesi eklenerek ticari davalarda arabuluculuk dava şartı haline getirilmiş olup, mahkememizdeki dava 05/09/2022 tarihinde açılmakla davacının dava şartı arabuluculuk koşulunu yerine getirdiği görülmüştür.
Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, mahkememizin ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip, deliller toplanmıştır.
....İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası UYAP sisteminden alınmış, yapılan incelemesinde; davacı alacaklı tarafından davalı aleyhine 185.708,00 TL asıl alacağın tahsili için takip başlatıldığı, takip dosyasında ödeme emrinin tebliği ile davalının süresinde takibe itiraz ederek borcunun bulunmadığını bildirdiği, itiraz dilekçesinin davacı tarafa tebliğ edilmediği tespit edilmiştir.
Bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan bilirkişi raporunda özetle: taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 2. maddesinin TBK m.20-21'de aranan koşulları şeklen sağlar görünmekle birlikte, davacı tarafın sözleşme hükümlerinin müzakere sağlanmadığı yönündeki iddiaları bakımından TTK m.18 f.2 hükmünün göz önünde bulundurulmasının gerektiği, mahkeme tarafından TTK 18 f.2 hükmünün göz önünde bulundurulması halinde davalının basiretli tacir sıfatıyla fuarın düzenlenme tarihlerindeki değişiklikleri peşinen kabul ettiği, bu hükme göre davalı düzenleyicinin sektörün talebi, ekonomik durumu, organizasyon gerekleri veya kendi takdiri ile yapacağı fuar takviminde değişiklik yapabilecek, hatta fuarı kısmen veya tamamen iptal dahi edebileceği, bu sebeple davacının fuar bedeli iadesi talep şartlarının oluşmadığı, davacı şirket ile davalı şirketin defter, belge ve kayıtlarının Türk Ticaret Kanunu hükümlerine uygun olarak yasal süresi içinde düzenlemiş olduğu, sahibi lehine delil olma vasfına haiz olduğunu, davacı şirketin 2019, 2020, 2021 ve 2022 T.yılı sonu itibariyle 185.707,96 TL alacaklı olduğu, davalı şirketin 2019, 2020, 2021 ve 2022 T.Yılı sonu itibariyle 185.708,00 TL borçlu olduğuna ilişkin rapor düzenlenmiştir.
Yapılan yargılama, toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporu ile sonucunda; mahkememizce yapılan değerlendirme neticesinde TTK 18 f.2 hükmünün göz önünde bulundurulması halinde davalının basiretli tacir sıfatıyla fuarın düzenlenme tarihlerindeki değişiklikleri peşinen kabul ettiği, bu hükme göre davalı düzenleyicinin sektörün talebi, ekonomik durumu, organizasyon gerekleri veya kendi takdiri ile yapacağı fuar takviminde değişiklik yapabilecek, hatta fuarı kısmen veya tamamen iptal dahi edebileceği, bu sebeple davacının fuar bedeli iadesi talep şartlarının oluşmadığı göz önüne alınarak davacının davasının sübut bulmadığından reddine, yine davacının icra inkar tazminatı isteminin ve davalının kötü niyet tazminatı isteminin yasal koşulları oluşmadığından reddine dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davacının davasının SÜBUT BULMADIĞINDAN REDDİNE
1-Davacının icra inkar tazminatı isteminin ve davalının kötü niyet tazminatı isteminin yasal koşulları oluşmadığından ayrı ayrı reddine,
2-Karar harcı 269,85 TL'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 2.242,89 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.973,04 TL harcın karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan bir yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T'deki esaslara göre belirlenen 29.713,28 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-7155 sayılı Kanun ile 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 13.fıkrası ve yürürlükte bulunan Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin davacı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,
7-Gider avansının karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
Dair, HMK 345 maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğ edildiği tarihten başlayarak iki hafta içinde HMK 342 maddesi gereğince düzenlenmiş dilekçe ile HMK 343 maddesi uyarınca mahkememize veya başka bir mahkemeye yapılacak başvuru ile HMK 341/1 maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olarak davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzlerine karşı verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 30/11/2023
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır