T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/953 Esas
KARAR NO :2024/922
DAVA:İstirdat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:24/11/2022
KARAR TARİHİ:03/12/2024
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde: Davalı alacaklı, müvekkili şirket aleyhine .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası üzerinden başlattığı takip ile hakkı olmadığı bir alacağı, kötü niyetle ve müvekkili şirketi zarara uğratmak kastıyla tahsil ettiğini, davalı alacaklının kötü niyetli olarak başlattığı ve haksız biçimde tahsil etmeye çalıştığı icra konulu borcun bulunmadığının tespit edilmesinin gerektiğini, tahsil edilen miktarın istirdadı için iş bu davayı açtıklarını, davalı alacaklı, müvekkili aleyhine, aslen hak kazanmış olmadığı sözde alacağı için fatura yolladığını, müvekkili şirkette .... Noterliği 18/08/2021 tarihli ... yevmiye no’lu ihtarnameyle borçlu olmadığından ötürü faturaya, faturanın içeriğine ve tüm ferilerine itiraz ederek faturayı iade ettiğini, davalı alacaklı, müvekkili aleyhine alacağı için kötü niyetle 10/09/2021 tarihinde icra takibi başlattığını, müvekkili şirket usulsüz tebligat nedeniyle ödeme emrinden haberdar olmadığını, bundan ötürü de süresi içerisinde ödeme emrine itiraz edilmediğini, bu sebeple de takip kesinleştiğini, müvekkili şirketin işyerine 09/12/2021 tarihinde haciz yapıldığını, müvekkilinin davalı tarafa böyle bir borcu olmadığını, ödeme emrinden haberdar olmadığını, işyerine hacze gelmelerine karşı şok yaşadığını, dosya borcunu haciz tehdidi altında ödemek zorunda kaldığını, dosya borcunu taksitler halinde ödediğini, dava konusuyla ilgili Yargıtay 13. Hukuk Dairesi 11.11.2014 tarihli 2014/... E. sayılı kararda, “İİK 72'inci bendinde ”Takibe itiraz etmemiş veya itirazının kaldırılmış olması yüzünden borçlu olmadığı bir parayı tamamen ödemek mecburiyetinde kalan şahıs, ödediği tarihten itibaren bir sene içinde, umumi hükümler dairesinde mahkemeye başvurarak paranın geriye alınmasını isteyebilir” hükmü düzenlenmiştir. İstirdat davasının biri maddi hukuka diğeri takip hukukuna ilişkin olmak üzere iki koşulu bulunmaktadır. Maddi hukuk bakımından borçlunun gerçekte borçlu olmadığı bir borcu ödemiş olması ve takip hukuku bakımdan ise borcun cebri icra takibi sebebiyle icra takibi sırasında ve cebri icra tehdidi altında ödenmesi gerekir. Ödemenin mutlak suretle takibin kesinleşmesinden sonra bir başka deyişle borçlunun ödeme emrine itiraz etmemesi veya itiraz edip de itirazının icra hakimliğince kesin olarak kaldırılmış olması durumunda yapılmış olması gerekir.” dava konusunda, kararda belirtilen istirdat davasının koşulları mevcut olduğunu, müvekkilinin bahsi geçen şekilde bir borcunun bulunmadığı halde icra tehdidi altında ödemiş olduğu miktar ile davalı alacaklının haksız kazanç elde ettiği açık olduğunu, bu durumun tespit edilerek müvekkilinin haksız yere uğradığı zararın giderilebilmesi için istirdat davası açtıklarını, müvekkili şirketin davalı alacaklıya borçlu bulunmadığının tespitini, müvekkilinin borçlu olmadığı halde ödemek zorunda kaldığı 83.000,00 TL’nin ödeme tarihi olan 10/12/2021 tarihinden itibaren ticari faizi ile istirdadına, davalı/yanca açılan takip kötü niyetli olduğundan %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama harç ve masrafları ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde: Davacı şirket "..." adresinde kurmayı planladığı cafe/pastane konseptindeki işletme ile ilgili müvekkilinden bir ekip kurarak ilgili işletmenin konseptinin seçimi, menü çalışmasının yapılması, menü reçetelerinin hazırlanması, menü maliyet hesabının yapılması (cost control), mutfak ekipmanlarının seçimi/satın alma süreçlerinin tamamlanması, servis ekipmanlarının seçimi/satın alma süreçlerinin tamamlanması, gıda malzemelerinin listelerinin hazırlanması/satın alma işlemlerinin tamamlanması, tedarikçi seçimi gibi tüm iş ve işlemler için müvekkili ile anlaştığını, müvekkili ve ekibi tarafından 2 aya yakın bir süre çalışma gerçekleştirilmiş, davalıya ait işletmenin açılışı da müvekkili ve ekibi tarafından gerçekleştirilerek taahhüt edilen tüm işler yapıldığını, davacıya ait işletmenin kurulduğu dönemin dünya çapında pandemi olarak ilan edilen covid-19 virüsünün çok yoğun olduğu bir döneme denk gelmesi sebebi ile davacı ekonomik olarak sıkıntılar yaşadığını belirterek müvekkilinin alacaklarını ödemek için müvekkilinden biraz zaman talep ettiğini, müvekkili ise pandemi sebebi ile yaşanan süreçlere bizzat şahit olduğu için davacıya zaman tanıdığını, kurmuş olduğu ekibin maaşları ile davacı için yapılan yol ve yemek masraflarını cebinden karşıladığını, 31.07.2021 tarihinde müvekkili tarafından yapılan işlere ilişkin olarak keşide edilen fatura davacıya 06.08.2021 tarihinde iadeli taahhütlü posta ile tebliğ edilmiş, davacı ise 8 gün içinde faturaya herhangi bir itiraz sunmadığını, .... Noterliğinin 18.08.2021 tarih ve ... Yev. No'lu ihtarnamesi ile itiraz süresi geçtikten sonra ilgili faturaya itiraz edilerek fatura iade edildiğini, ancak süresinde itiraz edilmeyen faturanın davacı tarafından kabul edilmiş sayılacağını, müvekkilinin alacağının ödenmemesi üzerine .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takibi ikame edildiğini, davacı tarafından süresi içinde takibe itiraz edilmemesi üzerine ise takip kesinleştiğini, 09.12.2021 ve 10.12.2021 tarihlerinde davacının "..." adresine hacze gidilmiş, davacı şirket yetkilisi ...'un şahsi hesabından hiçbir ihtirazi kayıt konulmaksızın "... esas sayılı dosya borcu ödeme" açıklaması ile 09.12.2021 tarihinde 25.000,00 TL ödendiğini, davacı şirket yetkilisi ... ile protokol imzalandığını, davacının, müvekkilin hak kazanmadığı bir alacağı tahsil ettiği yönündeki iddiaları; bizzat davacı şirket yetkilisinin borç ikrarı, davacıya verilen hizmetlere ilişkin gerçekleştirilen yazışmalar ve deliller gereğince sabit olduğu üzere gerçeği yansıtmadığını, davacının asılsız, mesnetsiz ve kötüniyetli iddialarının reddi gerektiğini, davacı tarafından müvekkilinin aslen hakkı olmadığı bir alacağı, kötüniyetli ve davacıyı zarar uğratmak kastıyla tahsil ettiği iddia edildiğini, davacının 31.07.2021 tarih, ... numaralı ve 67.260,00-TL bedelli fatura gereğince müvekkiline borçlu olduğunun sabit olduğunu, davacı tarafından dosya borcunun haciz tehdidi altında ödendiği iddia edilmiş olup akdedilen protokol, protokol içerisinde kayıtsız şartsız borç ikrarında bulunulması, ödemelerin taksitler halinde yapılması, ödemeler gerçekleştirilirken hiçbir ihtirazı kayıt konulmaması, dosyadaki hacizler kaldırıldıktan sonra da ödemeye devam edilmesi gibi hususlar birlikte değerlendirildiğinde ödemelerin haciz baskısı altında gerçekleştirilmediğini, davacı her ne kadar müvekkile borcu bulunmadığını iddia ederek yapılan ödemelerin istirdadını talep etmekte ise de asıl olarak davacı, 10.12.2021 tarihli protokol gereğince indirim yapılmış olması sebebi ile eksik ödeme yapmış olup ilgili protokolün geçersiz sayılması halinde dahi davacı müvekkile borçlu durumda olduğunu, dava konusu .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına konu borç davacı şirket tarafından değil borcu üstlenen sıfatı ile şahsen dava dışı ... tarafından ödenmiş olmakla davacıya karşı husumet itirazında bulunduklarını, ödemeleri gerçekleştirmeyen davacının istirdat talebinde bulunamayacağı açık olduğundan huzurdaki davanın husumet yokluğundan reddine karar verilmesini, davacının huzurdaki davaya konu etmiş olduğu taleplerinin tümünün zamanaşımına uğradığını, davanın zamanaşımından reddine karar verilmesini, davacı adına dava dışı ... tarafından ödenen toplam bedel 78.000,00 TL olup davacının 83.000,00 TL ödeme yaptığı yönündeki iddiası asılsız olup dava dışı ... dahil, davacı adına hiç ödenmeyen bedelin istirdadının talep edilmesi mümkün olmadığını, davacı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, davanın husumet ve zamanaşımı itirazlarımız gereğince usulden reddini, aksi halde davanın esastan reddini, davacı aleyhine %20'den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, hukuki niteliği itibari ile istirdat talebine ilişkindir.
7155 sayılı Yasa ile 6102 sayılı Yasaya 5/A maddesi eklenerek ticari davalarda arabuluculuk dava şartı haline getirilmiştir.
Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, mahkememizin ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip, deliller toplanmıştır.
....İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası UYAP sisteminden alınmış, yapılan incelemesinde; Alacaklı (davalı) Betül Kazdal vekili vasıtası ile 16.09.2021 tarihinde borçlu (davacı) ... Gıda Tur. Tek. San. Tic. Ltd. Şti. aleyhine .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile; 67.260,00 TL fatura alacağı ve 1.265,50 TL işlemiş faiz olmak üzere 68.525,50 TL tutarındaki alacağın takip tarihinden itibaren fiili ödeme tarihine kadar asıl alacağa işleyecek %16,75 faiz ile tahsili amacıyla takibe geçilmiştir.
Bilirkişi İrfan Demirci tarafından hazırlanan 02.05.2024 tarihli raporda: tarafların ticari defterleri üzerinde inceleme yapılamadığını, davalının takibe dayanak yaptığı faturanın tarafların ticari defterlerinde kayıtlı olup olmadığı belirlenemediği, dosya kapsamı mevcut belgeler nezdinde yapılan incelemede, davacı şirket yetkilisi ... ile davalı vekili ... arasında 10.12.2021 tarihinde Protokol akdedilerek .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosya borcunun ... tarafından üstlenilmesi ve borcun bakiye miktarının 53.000,00 TL olduğu, borcu üstlenen ... tarafından alacaklı vekiline 38.000,00 TL bedeli bono tanzim edilerek verildiği hususlarının kararlaştırılmış olduğu, davacı şirket yetkilisi ... tarafından taksitler halinde 10.12.2021 tarihinde 15.000,00 TL, 11.12.2021 tarihinde 5.000,00 TL, 17.12.2021 tarihinde 33.000,00 TL olmak üzere toplamda 53.000,00 TL ödeme yapılarak borcun kapatıldığı görüldüğü, nihayetinde davalı ile davacı şirket yetkilisi arasında protokol akdedilmesi, protokol içerisinde kayıtsız şartsız borç ikrarında bulunulması, ödemelerin taksitler halinde yapılması, ödemeler, yapılırken hiçbir ihtirazı kayıt konulmaması gibi hususlar nezdinde davacı yanın istirdat taleplerinin değerlendirilmesi takdirinin mahkemeye ait olacağı şeklinde raporunu sunmuştur.
Mahkeme ara kararı doğrultusunda bilirkişiden ek rapor alınmasına karar verilmiştir.
Bilirkişi tarafından hazırlanan 27/08/2024 tarihli ek raporda: davacı tarafın tarafına sunmuş olduğu ticari defterler ve dayanağı belgeler üzerinde incelemede bahsi geçen faturanın kayıtlı olup olmadığının tespitinin yapılamadığı, tarafların celp edilen 2021 yılı BA-BS formlarında söz konusu fatura hakkında davacı ve davalı tarafından bildirim yapılmadığı, BA ve BS formlarında olmayan faturanın ticari defterlerde olamayacağı kanaati edinildiği, bu kerre davacı yan vekilinin 27.05.2024 tarihli itiraz dilekçesi ekinde sunulan İhtarname ile söz konusu faturaya karşı .... Noterliğinin 18.08.2021 tarihli ... yevmiye sayılı ihtarname ile itiraz ve iade ettiğinin görüldüğü, dosya kapsamı mevcut belgeler nezdinde yapılan incelemede, davacı şirket yetkilisi ... ile davalı vekili ... arasında 10.12.2021 tarihinde Protokol akdedilerek .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosya borcunun ... tarafından üstlenilmesi ve borcun bakiye miktarının 53.000,00 TL olduğu, borcu üstlenen ... tarafından alacaklı vekiline 38.000,00 TL bedeli bono tanzim edilerek verildiği hususlarının kararlaştırılmış olduğu, davacı şirket yetkilisi ... tarafından taksitler halinde 10.12.2021 tarihinde 15.000,00 TL, 11.12.2021 tarihinde 5.000,00 TL, 17.12.2021 tarihinde 33.000,00 TL olmak üzere toplamda 53.000,00 TL ödeme yapılarak borcun kapatıldığı görüldüğü, nihayetinde davalı ile davacı şirket yetkilisi arasında protokol akdedilmesi, protokol içerisinde kayıtsız şartsız borç ikrarında bulunulması, ödemelerin taksitler halinde yapılması, ödemeler, yapılırken hiçbir ihtirazı kayıt konulmaması gibi hususlar nezdinde davacı yanın istirdat taleplerinin nihai değerlendirilmesi ve takdirinin mahkemenize ait olacağı, şeklinde ek rapor düzenlenmiştir.
Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde, dava konusunun, davalı yan tarafından davacı aleyhine başlatılan .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takibin haksız olduğu iddiası ile davacı yan tarafından icra tehdidi altında ödenen bedelin davalı yandan tahsili talebinden ibaret olduğu, davacının ticari defterlerinden Defteri Kebir 335 Personele borçlar ana hesabında 75.273,20 TL olarak borçlu gözüktüğü, dava konusu olan 31.07.2021 tarihli ... numaralı 67.260,00 TL bedelli faturanın bu hesapta kayıtlı olmadığının gözlemlendiği, davacı tarafın sunmuş olduğu ticari defterler ve dayanağı belgeler üzerinde incelemede bahsi geçen faturanın kayıtlı olup olmadığının tespitinin yapılamadığı, davacı yan vekilinin 27.05.2024 tarihli itiraz dilekçesi ekinde sunulan İhtarname ile söz konusu faturaya karşı .... Noterliğinin 18.08.2021 tarihli ... yevmiye sayılı ihtarname ile itiraz ve iade ettiğinin görüldüğü, dosya kapsamı mevcut belgeler nezdinde yapılan incelemede, davacı şirket yetkilisi ... ile davalı vekili ... arasında 10.12.2021 tarihinde Protokol akdedilerek .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosya borcunun ... tarafından üstlenilmesi ve borcun bakiye miktarının 53.000,00 TL olduğu, borcu üstlenen ... tarafından alacaklı vekiline 38.000,00 TL bedeli bono tanzim edilerek verildiği hususlarının kararlaştırılmış olduğu, bahse konu protokol ve senedin kayıtsız şartsız borç ikrarı içerdiği, davacı şirket yetkilisi ... tarafından taksitler halinde "... esas sayılı dosya borcu ödeme" açıklaması ile 10.12.2021 tarihinde 15.000,00 TL, 11.12.2021 tarihinde 5.000,00 TL, 17.12.2021 tarihinde 33.000,00 TL olmak üzere toplamda 53.000,00 TL ödeme yapılarak borcun kapatıldığı görüldüğü, 13.12.2021 tarihinde .... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasından banka hacizlerinin fekkinin talep edildiği ve 17.12.2021 tarihinde dosya haricen tahsil sebebi ile kapatıldığı, hacizlerin fekkinden sonra dava dışı ... tarafından dosya borcuna istinaden ödeme yapıldığı, davacı tarafından dosya borcunun haciz tehdidi altında ödendiği iddia edilmiş olup, akdedilen protokol, protokol içerisinde kayıtsız şartsız borç ikrarında bulunulması, ödemelerin taksitler halinde yapılması, ödemeler gerçekleştirilirken hiçbir ihtirazı kayıt konulmaması, dosyadaki hacizler kaldırıldıktan sonra da ödemeye devam edilmesi, davalı tarafından sunulan delillerde taraflar arasındaki ticari ilişkinin sabit olduğu, davacının bu delillere bir itirazının bulunmadığı gibi hususlar birlikte değerlendirildiğinde ödemelerin haciz baskısı altında gerçekleştirilmediği anlaşılmış olup davanın ve şartları oluşmadığından davalının kötü niyet tazminatı talebini reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın reddine,
2-Davalının kötü niyet tazminatı talebinin reddine,
3-Karar harcı 427,60 TL'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 1.417,44 TL harcın mahsubu ile bakiye 989,84 TL harcın karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
4-Davacı tarafından yapılan 2.627,50 TL yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan bir yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T'deki esaslara göre belirlenen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-7155 sayılı Kanun ile 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 13.fıkrası ve yürürlükte bulunan Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin davacı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,
8-Karar kesinleşene kadar yapılacak yargılama giderlerinin davacı gider avansından karşılanmasına, karar kesinleştikten sonra bakiye gider avansının istek halinde davacıya iadesine,
Dair, HMK 345 maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğ edildiği tarihten başlayarak iki hafta içinde HMK 342 maddesi gereğince düzenlenmiş dilekçe ile HMK 343 maddesi uyarınca mahkememize veya başka bir mahkemeye yapılacak başvuru ile HMK 341/1 maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olarak davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 03/12/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır